# نحن (ن-ح-ن) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%AD%D9%86

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

Kur'an'daki karşılığı: Biz

- Harfler: ن - ح - ن
- Kur'an'da: 86 geçiş · 82 ayet · 4 sîga
- 5 sözlük

_Bu bir edat; komşulukları genel ve zayıf anlam taşır._

## Sîgalar (4)

| Sîga | Kalıp | Anlam | Geçiş | Ayet | İlk ayet |
|---|---|---|---|---|---|
| [نَحْنُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/siga/%D9%86%D9%8E%D8%AD%D9%92%D9%86%D9%8F.md) | فَعْلُ | Biz | 65 | 62 | [2:11](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/2:11.md) |
| [وَنَحْنُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/siga/%D9%88%D9%8E%D9%86%D9%8E%D8%AD%D9%92%D9%86%D9%8F.md) | وَفَعْلُ | Biz; Ve biz | 15 | 15 | [2:30](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/2:30.md) |
| [لَنَحْنُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/siga/%D9%84%D9%8E%D9%86%D9%8E%D8%AD%D9%92%D9%86%D9%8F.md) | لَفَعْلُ | Biz | 5 | 5 | [15:23](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/15:23.md) |
| [أَنَحْنُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/siga/%D8%A3%D9%8E%D9%86%D9%8E%D8%AD%D9%92%D9%86%D9%8F.md) | أَفَعْلُ | Biz mi? | 1 | 1 | [34:32](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/34:32.md) |

## Mücavir kökler — 87 mücavir (290 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.

1. [قول](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%88%D9%84.md) — 40 ortak ayet · G² 28 · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…
2. [سحر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D8%B1.md) — 7 ortak ayet · G² 20 · Kesilmiş koyunun akciğeri demektir
3. [ملق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%84%D9%82.md) — 2 ortak ayet · G² 17 · Mal kaybetmek
4. [موت](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D8%AA.md) — 9 ortak ayet · G² 15 · Kış uykusundan uyanmış yılana hayy, kış uykusundaki yılana…
5. [عيسى](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%8A%D8%B3%D9%89.md) — 4 ortak ayet · G² 13 · İsa
6. [إسماعيل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A5%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%D9%8A%D9%84.md) — 3 ortak ayet · G² 13 · Ve İsmail
7. [سطر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%B7%D8%B1.md) — 3 ortak ayet · G² 11 · Et satırıdır
8. [يعقوب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8.md) — 3 ortak ayet · G² 11 · Ve Yakup
9. [سبط](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D8%B7.md) — 2 ortak ayet · G² 11 · Ve oymaklar
10. [عصب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B5%D8%A8.md) — 2 ortak ayet · G² 11 · Birbirini destekleyen grup
11. [سحق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AD%D9%82.md) — 3 ortak ayet · G² 10 · Suhk : Eskimiş, yıpranmış elbise demektir
12. [حبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%A8%D9%84.md) — 2 ortak ayet · G² 10 · Habl ip demektir
13. [أبو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%A8%D9%88.md) — 6 ortak ayet · G² 9 · Bab kapı demektir
14. [عيش](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%8A%D8%B4.md) — 2 ortak ayet · G² 9 · Ekmek demektir
15. [غلب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D8%A8.md) — 3 ortak ayet · G² 8 · Ğulb, Ğelba, bahçenin etrafına dikilen ağaçlara denir
16. [حيي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%8A%D9%8A.md) — 7 ortak ayet · G² 7 · Uyanık yılan demektir
17. [حور](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%88%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 7 · Hale güneşin etrafında oluşmuş beyaz halkadır
18. [ورث](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B1%D8%AB.md) — 3 ortak ayet · G² 7 · “İrs”, ateş söndükten sonra kalan kül ve kömür atıklarına…
19. [حرم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B1%D9%85.md) — 4 ortak ayet · G² 6 · Hiram keçe demektir
20. [وحد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%AD%D8%AF.md) — 6 ortak ayet · G² 6 · وَحْدَهُ kelimesi aslında منفرداً anlamındadır ve marifeye…
21. [أول](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%88%D9%84.md) — 6 ortak ayet · G² 5 · Alet kaldıraç demektir
22. [سلم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%84%D9%85.md) — 5 ortak ayet · G² 5 · “Süllem” merdiven demektir
23. [وعد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B9%D8%AF.md) — 5 ortak ayet · G² 4 · “Va’id” yağmur bulutu demektir
24. [حسن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B3%D9%86.md) — 6 ortak ayet · G² 4 · Hüsn : Sıra dağların yan yana olan iki büyük dağın en…
25. [قصص](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B5%D8%B5.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · Anlatırız
26. [بين](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%8A%D9%86.md) — 11 ortak ayet · G² 4 · Beyn topraktaki yarık demektir
27. [صير](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%8A%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · Dönüşüm yeri
28. [هود](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%88%D8%AF.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · “Hidayet”in değişik söylenişidir
29. [إبراهيم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A5%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%8A%D9%85.md) — 3 ortak ayet · G² 4 · İbrahim
30. [بعث](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B9%D8%AB.md) — 3 ortak ayet · G² 3 · Baas içtima etmiş askeri birlik demektir
31. [نبأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%A8%D8%A3.md) — 5 ortak ayet · G² 3 · Doğurmadan evvel devenin memesinde görülen süttür
32. [فرق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D9%82.md) — 3 ortak ayet · G² 3 · Fırka Kayalıktan kopan parça demektir
33. [فرعون](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%B9%D9%88%D9%86.md) — 3 ortak ayet · G² 3 · Firavun
34. [نزل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B2%D9%84.md) — 7 ortak ayet · G² 3 · “Nezle” konaklama yeri demektir
35. [سبق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D9%82.md) — 2 ortak ayet · G² 3 · Yarış meydanı demektir
36. [خلق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%84%D9%82.md) — 6 ortak ayet · G² 3 · Halk: Halk, deri veya bez parçası demektir
37. [أهل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%87%D9%84.md) — 4 ortak ayet · G² 3 · Hilal yeni ay demektir
38. [مرأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%B1%D8%A3.md) — 2 ortak ayet · G² 3 · Mer’, “merve”den dönüşmüştür
39. [قوي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%88%D9%8A.md) — 2 ortak ayet · G² 3 · Kuvvet
40. [عذب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B0%D8%A8.md) — 8 ortak ayet · G² 3 · Su yosunudur
41. [قرأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%A3.md) — 3 ortak ayet · G² 3 · “Karye”, kaynar veya kuyu suyunun bulunduğu, halkın…
42. [ولد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%84%D8%AF.md) — 3 ortak ayet · G² 2 · “Yavru” demektir
43. [بدل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%AF%D9%84.md) — 2 ortak ayet · G² 2 · Bedr dolunay demektir
44. [دنو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%86%D9%88.md) — 4 ortak ayet · G² 2 · Dünya : “Dena” kelimesi ecveften nakısa dönüşmüştür
45. [نصر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B5%D8%B1.md) — 4 ortak ayet · G² 2 · Bereketli yağmurla sulanmış toprak demektir
46. [فسد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D8%AF.md) — 2 ortak ayet · G² 2 · Fesad “Visad” yıkılmış uzanmış ağaç parçası, yastık…
47. [قرب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D8%A8.md) — 3 ortak ayet · G² 2 · Suyun içine konduğu kap veya tulum demektir
48. [مثل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D8%AB%D9%84.md) — 4 ortak ayet · G² 2 · Çamurdan yapılan ve bir şeye benzetilen nesne, heykeldir
49. [شدد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D8%AF%D8%AF.md) — 3 ortak ayet · G² 2 · Sicim bağıdır
50. [قري](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D9%8A.md) — 2 ortak ayet · G² 2 · Kasaba
51. [ظهر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D9%87%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 1 · Arka demektir
52. [رزق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B2%D9%82.md) — 3 ortak ayet · G² 1 · Üzüm demektir
53. [زيد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D9%8A%D8%AF.md) — 2 ortak ayet · G² 1 · Zade : Azık demektir
54. [تلو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D9%84%D9%88.md) — 2 ortak ayet · G² 1 · Tilvi toklu demektir
55. [هلك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%84%D9%83.md) — 2 ortak ayet · G² 1 · Helek, ot bitmeyen tuzlu çorak yerdir
56. [رجل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AC%D9%84.md) — 2 ortak ayet · G² 1 · Rical ayak demektir
57. [قتل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%AA%D9%84.md) — 3 ortak ayet · G² 1 · “Kıtl”, çatışmada ilk karşılaştırılan kişilerden birine…
58. [بأس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%A3%D8%B3.md) — 2 ortak ayet · G² 1 · Bes besese dağınık taşlar demektir
59. [نجو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AC%D9%88.md) — 2 ortak ayet · G² 1 · Özel konuşmak
60. [موسى](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%89.md) — 3 ortak ayet · G² 1 · Musa

Devamı (JSON): https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%AD%D9%86/neighbours?offset=60&limit=50

## Kök analizi

### Kök tanımı ve çekirdek özet

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | نحن |
| Yapı | Munfasıl merfû zamir / İşlev sözü |
| Özel Durum | Kök türetimi olmayan donuk (câmid) zamir yapısı |
| Bağlamsal Yakın Kökler | [انا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%A7.md), نا, انتم, هم |
| Zıt Kök | [انا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%A7.md) |
| Çekirdek Özet 1 | Birden çok veya azamet bildiren tekil öznenin kendisinden haber verdiği mütekellim zamiri |
| Çekirdek Özet 2 | İlahi iradenin kudret, yaratma ve vahiydeki failliğini ya da beşerî ortak aidiyet ve iddiayı vurgulama |
| Çekirdek Özet 3 | Bireysel öznelliğin ortak şuur veya mutlak kudret planında kolektif failliğe dönüşmesi |
| Kritik Hata Riski | Kur'an'da Allah Teâlâ için kullanılan çoğul sîgasını çokluk veya ortaklık (şirk) zannederek ilahi vahdaniyeti zedelemek ya da yalnızca mecaza indirgeyerek azamet boyutunu gözden kaçırmak |

### Biliteral analiz

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| نح | Bir yöne yönelme, nefes alıp verme, yön tayin etme ve fısıltılı iç ses çıkarma kök anlamını paylaşan [نحب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D8%A8.md), [نحت](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D8%AA.md), [نحر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D8%B1.md), [نحس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D8%B3.md), [نحل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%84.md) kelimelerinde görüldüğü üzere içten dışa yönelen bir ses ve kasıt hareketidir. | ن | Zamirsel türetimde sondaki harf, konuşanın benliğini aşarak süreklilik, ortaklık ve topluluk içine yayılmasını sağlayan çoğul/mütekellim işlevini yüklenmiştir. |

### Piktografik analiz

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ن | Filiz, tohum, süreklilik, canlılık | Bireysel varlığın can bulması, öznenin kendini dışa vurması ve konuşma iradesinin ilk kıvılcımı |
| ح | Çit, duvar, çevirme, koruma | Konuşanların ortak bir daire içinde toplanması, sınırlarının çizilmesi ve birlikteliğin muhafaza altına alınması |
| ن | Filiz, tohum, süreklilik, canlılık | Birlik dairesi içinden çoğalarak dış dünyaya yönelen kolektif faillik ve süreklilik kazanan irade |
| نحن | Çit ile çevrilip birleştirilen varlıkların ortak bir canlılık ve şuurla faillik kazanması | Bireysel benliklerin kapalı bir aidiyet dairesinde bir araya gelerek tek bir irade ve faillik halinde kendilerini ikrar etmesi |

### Tarihsel ve erken kullanım

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Zamir olması hasebiyle somut bir nesneyi değil, konuşan iki veya daha fazla kişinin veya azamet bildiren tek bir failin kendisini diğerlerinden ayırarak topluca işaret etmesini ifade eder. |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Şair Amr b. Kulsûm el-Mualleka'sında kabile gururunu ve kolektif failliği bu zamirle şöyle haykırır: وَنَحْنُ الحَابِسُونَ بِذِي أَرَاطٍ / فَأَبْ آبُو المُلُوكِ بِمَا حَبَوْنَا |
| Erken Arapça kullanım | Kabile sözleşmelerinde, savaş naralarında ve ortak taahhütlerde grubun yekvücut hareket ettiğini belirtmek üzere doğrudan mütekellim mea'l-gayr makamında kullanılmıştır. |

Kaynak: Lisān al-ʿArab, Kitābü'l-ʿAyn, Şerhu'l-Muallakāt.

### Sami etimolojik katman

Proto-Semitik dönemde mütekellim çoğul zamiri *niḥnu / *naḥnu biçiminde kurulmuştur. İbranicede אֲנַחְנוּ (*’ănaḥnū* veya kısaltılmış biçimiyle *naḥnū*), Süryanicede ܚܢܢ (*ḥnan*), Akadcada *nīnu* veya *anīnu*, Ge'ez (Habeşçe) dilinde *nəḥna*, Ugarit dilinde *nḥn* olarak tespit edilir. Bu form, birinci tekil şahıs zamiri olan *’anā* kökü ile kolektif çoğul eki veya nefes/şuur bildiren unsurların kaynaşmasından türemiştir. Arapçada kelimenin sonundaki damme, cem' alameti olan vav sesine denk tutulmuş ve kelime mebnî kılınmıştır. Bütün Sami dillerinde bu lafız, konuşanın içinde bulunduğu topluluğu veya mutlak otoriteyi temsil eden ortak ses olarak morfolojik tutarlılığını korumuştur.

Güven: Kesin

Kaynak: Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Brockelmann (Grundriss), David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

### Etimolojik analiz

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Mütekellim ma‘a’l-gayr zamiri | [انا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%A7.md) zamirinin lafız dışından çoğulu kabul edilmiş, son harfi topluluk bildiren vav cinsinden damme ile harekelenerek mebnî kılınmıştır. | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Proto-Semitik *naḥnu / *niḥnu | İbranice *ănaḥnū*, Süryanice *ḥnan*, Akadca *nīnu* biçimleriyle tam ses ve işlev denkliği gösteren ortak Sami mirasıdır. | Kesin |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik birinci şahıs çoğul çekirdeği *n-* | Berberi ve Kuşitik dillerdeki birinci şahıs çoğul n- ön ekleri ve bağımsız zamir formlarıyla kökensel akrabalık taşır. | Güçlü |

Kaynak: Lipiński (Semitic Languages Outline), Lisān al-ʿArab.

### Kardeş kökler

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| نحن | Anlamlı | Mütekellim çoğul zamiri | İki veya daha fazla kişinin veya azamet bildiren failin kendisini ifade etmesi | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| ننح | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Arap dilinde bu dizilişte bir kök kullanılmamıştır | Kur'an'da geçmez |
| [حنن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%86%D9%86.md) | Anlamlı | Şefkat, özlem, inleme | Bir şeye merhametle yönelme, bağrına basma, özlemle ses çıkarma | Anlamca uzak; Kur'an'da geçer |

### Komşu kökler ve zıt kök

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| نحن | Merkez | Mütekellim çoğul faillik | Konuşanın kendisini bir topluluk içinde veya azamet makamında doğrudan özne kılması | Ayrı yazılan (munfasıl) merfû zamirdir; bağımsız vurgu taşır. |
| [انا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%A7.md) | Komşu | Tekil faillik | Yalnızca tek bir kişinin kendi benliğini bildirmesi | Bireysel varlığı ve yalın şahsı ifade eder; ortaklık veya azamet içermez. |
| نا | Komşu | Bitişik çoğul faillik | Fiile veya isme bitişerek konuşanların aidiyetini göstermesi | Munfasıl değil muttasıl zamirdir; müstakil cümle başı vurgusu zayıftır. |
| انتم | Komşu | Muhatap çoğulluk | Konuşulan karşı topluluğa işaret edilmesi | Mütekellim değil doğrudan hitap edilen grubu gösterir. |
| هم | Komşu | Gaib çoğulluk | Ortamda bulunmayan üçüncü şahıslar topluluğu | Konuşanın dışında kalan ötekileri temsil eder. |
| [انا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%A7.md) | Zıt | Tekil benlik | Çokluğun veya azametin aksine bireysel sınırlılık | نحن çoğulluk ve ortak irade iken [انا](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%86%D8%A7.md) tekil ve yalın benliktir. |

### Başka dillerde anlam karşılıkları

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | نحن | Biz | İki ve daha çok kişinin veya tekil azamet sahibinin kendini bildirmesi | Kesin |
| Latince | nos | Biz | Hem çoğul konuşanları hem de hükümdarlık ve ferman üslubundaki azamet çoğulunu (pluralis majestatis) karşılar. | Kesin |
| İngilizce | we, royal we | Biz, hükümdarlık çoğulu | Bireylerin ortak iradesini ve resmi/ilahi metinlerdeki azamet çoğulunu karşılar. | Kesin |
| Almanca | wir, Pluralis Majestatis | Biz | Birinci çoğul şahıs zamiri; tebaa adına veya devlet başkanı makamında konuşma işlevini de taşır. | Kesin |
| Fransızca | nous, nous de majesté | Biz | Ortak öznelliği ve monarşik/kurumsal ferman dilindeki yüceltme çoğulunu ifade eder. | Kesin |

Kaynak: Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

### Vücûh ve nezâir

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| نَحْنُ (İlahi azamet ve kudret) | Cenâb-ı Hakk'ın yaratma, rızık verme ve diriltmedeki mutlak kudreti ve fiilleri | Kevnî ayetler, yaratılış ve diriliş bağlamları (Hicr [15:23](https://lisan.digital/tr/ayet/15:23.md), Vâkıa [56:59](https://lisan.digital/tr/ayet/56:59.md), İnsân [76:28](https://lisan.digital/tr/ayet/76:28.md)) |
| نَحْنُ (Vahiy ve koruma taahhüdü) | Kur'an'ın indirilişi, muhafazası ve peygamberi destekleme iradesi | Nüzul ve tebliğ bağlamları (Hicr [15:9](https://lisan.digital/tr/ayet/15:9.md), Yûsuf [12:3](https://lisan.digital/tr/ayet/12:3.md)) |
| نَحْنُ (İnsanların batıl iddia ve kuruntusu) | Müşriklerin ve münafıkların kabilevi, sayısal veya ahlaki üstünlük iddiası | İtiraz ve nifak bağlamları (Bakara [2:11](https://lisan.digital/tr/ayet/2:11.md), Zuhruf [43:31](https://lisan.digital/tr/ayet/43:31.md), Mü'minûn [23:56](https://lisan.digital/tr/ayet/23:56.md)) |
| وَنَحْنُ (Hâl cümlesiyle teslimiyet ve tesbih) | Meleklerin ve müminlerin kulluk, itaat ve acziyet hali | İbadet ve itaat bağlamları (Bakara [2:30](https://lisan.digital/tr/ayet/2:30.md), Âl-i İmrân [3:52](https://lisan.digital/tr/ayet/3:52.md)) |
| أَنَحْنُ (Hesaplaşma ve sorumluluk reddi) | Kıyamet günü önderlerin saptırma suçunu inkâr ederek suç ortaklığını reddetmesi | Ahiret sorgusu ve diyalog bağlamları (Sebe [34:32](https://lisan.digital/tr/ayet/34:32.md)) |

### Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Tevhid ve Esmâ-i Hüsnâ | Allah'ın zâtı tek iken Kur'an'da neden çoğul zamir kullandığı tartışması; bunun çokluğa değil zâtın mutlak azametine ve melekler gibi vasıtaların dâhil olduğu fiilî tecelliye işaret ettiği vurgulanır. | Çoğul lafızda teklik tevhidi (pluralis majestatis) |
| Fıkıh | İkrar, akit ve dava ehliyeti | Bir kimsenin topluluk adına veya bir grubun kendi adına ikrarda bulunurken kullandığı lafızların bağlayıcılığı | Kolektif sorumluluk ve temsil |
| Tefsir | Üslûb-ı Kur'an ve İ'câz | İltifat sanatı ve Cenâb-ı Hakk'ın kâh tekil kâh çoğul zamirle hitap etmesindeki hikmetler; azamet, rahmet ve kahr tecellilerinin ayrımı | Edebi ihtişam ve faillik dereceleri |
| Hadis | Sünnet ve cemaat şuuru | Hz. Peygamber'in ümmet adıyla konuşması veya dualarda çoğul sîga ile niyazda bulunulması | Cemaat aidiyeti ve müşterek dua |

### Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevhid ve ubudiyyet | İlahî Azamet / Kolektif Kulluk | Yaratmada mutlak kudreti, ibadette ise tekil benliği aşarak cemaat halinde yönelmeyi sağlar | Allah Teâlâ fiillerinde azametiyle, müminler ibadetlerinde ümmet şuuruyla bu zamiri kullanır. | Kesin |
| İlmi | Metodoloji ve epistemoloji | Ortak Akıl ve İcma | İlim adamları topluluğunun ortak kanaat ve metodik uzlaşısını temsil eder | Sübjektif iddiayı nesnel ve müşterek bilgi zeminine taşır. | Güçlü |
| Siyasi | Hilafet ve meşveret | Toplumsal İrade ve Meşruiyet | Siyasi otoritenin tek bir tiranın hevası değil, şûra ve toplum adına faillik yürütmesi | Bencilliği önleyerek kamusal sözleşmeyi kurar. | Güçlü |
| İktisadi | Mülkiyet ve kamu malları | Ortak Mülkiyet ve Beytülmâl | Bireysel birikim yerine kamu yararını ve müşterek refahı hedefleyen mülkiyet failliği | Kamu kaynaklarının toplumsal fayda için seferber edilmesini temin eder. | Güçlü |

### Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Kümeler teorisinde birleşim kümesi ve vektörel bileşke | Tekil elemanların $(x_i)$ ortak bir kural altında bir araya gelerek tek bir $S$ kümesi oluşturması ya da birden fazla vektörün tek bir bileşke vektör $\vec{R} = \sum \vec{v}_i$ halinde tek doğrultuda etki üretmesi | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Kolektif şuur ve sosyal sözleşme | Bireylerin ferdi iradelerini aşarak ortak bir değer ve kurumsal kimlik altında 'biz' bilinci inşa etmesi | Güçlü |

### Yanlış daraltma ve kritik hata riski

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Zamiri salt sayısal çokluk olarak algılayıp, Kur'an'daki ilahi kullanımları Hristiyan teslis akidesine veya politeist panteonlara benzetmek; ya da tersine, dili tamamen mekanikleştirerek edebî azamet boyutunu yok saymak. |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da bu zamir bir yandan Allah'ın rububiyet ve celal sıfatlarının tüm kâinattaki ortak tecellisini ve vasıtalarla işleyen ilahi nizamını bildirirken, diğer yandan müminlerin cemaat, müşriklerin ise kabilevi kibir bilincini gösteren çift kutuplu bir aynadır. |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Ayetlerdeki çoğul ifadelerden şirk veya ortaklık vehmedilerek tevhid inancı zedelenir; insani bağlamda ise ferdin cemaat sorumluluğu ortadan kaldırılarak aşırı bireyciliğe sapılır. |

### Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Vahyin faillik yapısını, ilahi kelamın hangi makamdan ve hangi kudret derecesinden hitap ettiğini gösterir. Ayrıca insanın yeryüzündeki tekil kibrini kırıp ümmet veya hizip olarak kimin tarafında yer aldığını sorgulatır. |
| Hangi ayet groupslarında belirleyicidir? | Yaratılışın ve dirilişin anlatıldığı kevnî ayetlerde, Kur'an'ın indiriliş ve muhafazasını bildiren nüzul ayetlerinde ve kıyamet sahnelerindeki hesaplaşma diyaloglarında belirleyicidir. |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Allah'ın "Biz" buyurmasının meleklerle ortaklık veya çok tanrılık olduğu vehmini çürütür; bunun Arap dilinin en yüksek azamet, kudret ve şan yüceliği üslubu (tazîm) olduğunu ortaya koyar. |

### Nihai sentez ve LaTeX modeli

- Somut anlam: Ayrışmış öznelerin aynı daire veya sınır içinde bir araya gelerek kendilerini tek bir faillik halinde dışa vurması.
- Soyut anlam: Bireysel benliğin müşterek aidiyete, ilahi düzeyde ise tekil zâtın mutlak azamet ve tecelli kuşatıcılığına dönüşmesi.
- Sistematik karşılık: Parçaların ortak bir gayede birleşerek tek bir sistemik irade ve kudret odağı teşkil etmesi.
- LaTeX modeli: $$S = \bigcup_{i=1}^{n} \{x_i\} \implies \Phi(S) \neq \sum_{i=1}^{n} \phi(x_i)$$
- LaTeX açıklaması: Modelde $x_i$ tekil özneleri veya bireysel unsurları, $S$ bu unsurların oluşturduğu 'biz' kümesini temsil eder. $\Phi(S)$ ifadesi, kümenin ulaştığı ortak faillik ve azametin, tekil parçaların $(\phi(x_i))$ basit aritmetik toplamından nitelikçe farklı, indirgenemez ve üstün bir bütünlük meydana getirdiğini simgeler. İlahi kullanımda ise model, tekil zâtın tüm isim ve fiil tecellilerini kuşatan mutlak kudretini ifade eder.

## Geçtiği ayetler (82 ayet)

Mushaf sırasıyla, metinleriyle. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%AD%D9%86/occurrences?meal=IK

### [Bakara 2:11](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/2:11.md) — نَحْنُ

وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ لَا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ قَالُوا إِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُونَ

Meal (IK): Kendilerine: yeryüzünde bozgun çıkarmayın, denildiğinde, biz ancak ıslah edicileriz, derler.

### [Bakara 2:14](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/2:14.md) — نَحْنُ

وَإِذَا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قَالُوا آمَنَّا وَإِذَا خَلَوْا إِلَى شَيَاطِينِهِمْ قَالُوا إِنَّا مَعَكُمْ إِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِئُونَ

Meal (IK): Mü’minlere rastlayınca; inandık, derler. Şeytanları ile başbaşa kalınca da; biz sizinle beraberiz, onlarla sadece istihza etmekteyiz, derler.

### [Bakara 2:30](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/2:30.md) — وَنَحْنُ

وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلَائِكَةِ إِنِّي جَاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً قَالُوا أَتَجْعَلُ فِيهَا مَنْ يُفْسِدُ فِيهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاءَ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ قَالَ إِنِّي أَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُونَ

Meal (IK): Hani Rabbın meleklere: Ben, yeryüznde bir halife yaratacağım, demişti de melekler: Biz seni hamd ile tesbih, takdis eder dururken yeryüzünde fesad çıkarıp, kanlar dökecek kimse mi yaratacaksın? demişlerdi. Allah da: Sizin bilmediklerinizi ben bilirim, buyurmuştu.

### [Bakara 2:102](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/2:102.md) — نَحْنُ

وَاتَّبَعُوا مَا تَتْلُو الشَّيَاطِينُ عَلَى مُلْكِ سُلَيْمَانَ وَمَا كَفَرَ سُلَيْمَانُ وَلَكِنَّ الشَّيَاطِينَ كَفَرُوا يُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَا أُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوتَ وَمَارُوتَ وَمَا يُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّى يَقُولَا إِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلَا تَكْفُرْ فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُونَ بِهِ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهِ وَمَا هُمْ بِضَارِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَيَتَعَلَّمُونَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ وَلَقَدْ عَلِمُوا لَمَنِ اشْتَرَاهُ مَا لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ وَلَبِئْسَ مَا شَرَوْا بِهِ أَنْفُسَهُمْ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ

Meal (IK): Ve onlar şeytanların Süleyman’ın mülkü aleyhine uydurdukları şeylerin ardına düştüler. Halbuki Süleyman asla küfretmedi. Sadece şeytanlar küfrettiler. Onlar, insanlara sihri ve Babil’de ki iki meleğe; Harut ile Marut a indirilenleri öğretiyorlardı. Bu iki melek ise: «Biz ancak imtihan için gönderildik, sakın küfretme. «demedikçe kimseye sihirden bir şey öğretmezlerdi. Onlardan koca ile karısının arasını ayıracak şeyler öğrendiler. Halbuki bunlar, Allah’ın izni olmadıkça o sihirle kimseye zarar verici değillerdi. Onlarsa kendilerine zarar verip fayda vermeyen şeyleri öğreniyorlardı. Andolsun ki, onlar onu satın alan kimse için ahirette hiçbir olmayacağını biliyorlardı. Ne fena birşey karşılığında nefislerini sattılar. Şayet bilmiş olsalardı?

### [Bakara 2:133](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/2:133.md) — وَنَحْنُ

أَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاءَ إِذْ حَضَرَ يَعْقُوبَ الْمَوْتُ إِذْ قَالَ لِبَنِيهِ مَا تَعْبُدُونَ مِنْ بَعْدِي قَالُوا نَعْبُدُ إِلَهَكَ وَإِلَهَ آبَائِكَ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ إِلَهًا وَاحِدًا وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ

Meal (IK): Yoksa Ya’kub ’a ölüm geldiğinde siz orada mıydınız? Hani o, oğullarına: Benden sonra neye ibadet edeceksiniz? demişti. Onlar da: Senin İlah’ına ve ataların İbrahim’in, İshak’ın İlah’ına tek ilah olarak ibadet edeceğiz. Ve biz O’na teslim olmuşuz, demişlerdi.

### [Bakara 2:136](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/2:136.md) — وَنَحْنُ

قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْنَا وَمَا أُنْزِلَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَى وَعِيسَى وَمَا أُوتِيَ النَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ

Meal (IK): Biz; Allah’a, bize indirilmiş olana, İbrahim’e, İsmail’e, İshak’a, Ya’kub ’a, ve torunlarına indirilmiş olanlara, Musa’ya, İsa’ya verilenlere, peygamberlere Rabbları tarafından verilmiş olanlara iman ettik. Onların hiçbirinin arasını diğerinden ayırmayız. Biz ona teslim olmuşlardanız, deyin.

### [Bakara 2:138](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/2:138.md) — وَنَحْنُ

صِبْغَةَ اللَّهِ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً وَنَحْنُ لَهُ عَابِدُونَ

Meal (IK): Allah’ın boyası (ile boyandık) . Boyası Allah’tan daha güzel olan kimdir? Biz O’na kulluk edenleriz.

### [Bakara 2:139](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/2:139.md) — وَنَحْنُ

قُلْ أَتُحَاجُّونَنَا فِي اللَّهِ وَهُوَ رَبُّنَا وَرَبُّكُمْ وَلَنَا أَعْمَالُنَا وَلَكُمْ أَعْمَالُكُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُخْلِصُونَ

Meal (IK): Allah hakkında bizimle tartışıyor musunuz? Halbuki O, bizimde Rabbımız, sizim de Rabbınızdır. Bizim amellerimiz bize, sizin amelleriniz size aittir. Biz O’na muhlis kullarız, de.

### [Bakara 2:247](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/2:247.md) — وَنَحْنُ

وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوتَ مَلِكًا قَالُوا أَنَّى يَكُونُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ أَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِنَ الْمَالِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ وَاللَّهُ يُؤْتِي مُلْكَهُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ

Meal (IK): Peygamberleri onlara dedi ki: İşte Allah hükümdar olarak size Talut’u gönderdi. Onlar: Biz hükümdarlığa ondan daha layık iken ve ona malca bolluk da verilmemişken nasıl olur da bizim başımıza hükümdar olabilir? dediler. Peygamberleri de dedi ki: Allah onu sizin üstünüzde beğenip seçmiştir. O’na bilgice ve vücutça da bir üstünlük vermiştir. Şüphesiz ki Allah; mülkünü dilediğine verir. Ve Allah, Vasi’dir, Alim’dir.

### [Ali İmran 3:52](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/3:52.md) — نَحْنُ

فَلَمَّا أَحَسَّ عِيسَى مِنْهُمُ الْكُفْرَ قَالَ مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ آمَنَّا بِاللَّهِ وَاشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ

Meal (IK): İsa, onların inkarlarını sezince; Allah uğrunda yardımcılarım kimlerdir? dedi. Havariler: Biziz Allah’ın yardımcıları, Allah’a iman ettik. Sen de şahid ol ki biz, muhakkak müslümanlarız, dediler.

### [Ali İmran 3:84](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/3:84.md) — وَنَحْنُ

قُلْ آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ عَلَيْنَا وَمَا أُنْزِلَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَى وَعِيسَى وَالنَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ

Meal (IK): De ki: Allah’a iman ettik. Ve bize indirilene, İbrahim, İsmail, İshak, Ya’kub ve oğullarına indirilenlere, Musa’ya, İsa’ya ve peygamberlere; Rabbları tarafından verilenlere de iman ettik. Onların hiç birisi arasında fark gözetmeyiz. Ve biz, O’na teslim olanlarız.

### [Ali İmran 3:181](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/3:181.md) — وَنَحْنُ

لَقَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّذِينَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ فَقِيرٌ وَنَحْنُ أَغْنِيَاءُ سَنَكْتُبُ مَا قَالُوا وَقَتْلَهُمُ الْأَنْبِيَاءَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَنَقُولُ ذُوقُوا عَذَابَ الْحَرِيقِ

Meal (IK): Gerçekten, Allah, fakirdir, bizler zenginiz, diyenlerin lafını; Allah işitmiştir. Dediklerini ve haksız yere peygamberleri öldürdüklerini yazacağız. Ve: Tadın o yangın azabını, diyeceğiz.

### [Maide 5:18](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/5:18.md) — نَحْنُ

وَقَالَتِ الْيَهُودُ وَالنَّصَارَى نَحْنُ أَبْنَاءُ اللَّهِ وَأَحِبَّاؤُهُ قُلْ فَلِمَ يُعَذِّبُكُمْ بِذُنُوبِكُمْ بَلْ أَنْتُمْ بَشَرٌ مِمَّنْ خَلَقَ يَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَلِلَّهِ مُلْكُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَإِلَيْهِ الْمَصِيرُ

Meal (IK): Yahudiler ve hristiyanlar dediler ki: Biz; Allah’ın oğulları ve sevgilileriyiz. De ki: Öyleyse günahınızdan dolayı size neden azab ediyor? Hayır, siz O’nun yarattığı insanlarsınız. Dilediğini bağışlar, dilediğine azab eder. Göklerin, yerin ve ikisi arasındakilerin mülkü Allah’ındır. Dönüş de O’nadır.

### [En'am 6:29](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/6:29.md) — نَحْنُ

وَقَالُوا إِنْ هِيَ إِلَّا حَيَاتُنَا الدُّنْيَا وَمَا نَحْنُ بِمَبْعُوثِينَ

Meal (IK): Ve dediler ki: Hayat ancak bu dünyadaki hayatımızdır. Ve biz dirilecek değiliz.

### [En'am 6:151](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/6:151.md) — نَحْنُ

قُلْ تَعَالَوْا أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ أَلَّا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ مِنْ إِمْلَاقٍ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ وَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ ذَلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ

Meal (IK): De ki: Gelin, Rabbınızın size neleri haram kıldığını ben söyleyeyim; O’na hiçbir şeyi ortak koşmayın, anaya-babaya iyilik edin. Fakirlik korkusuyla çocuklarınızı öldürmeyin. Sizin de onların da rızkını veren Biziz. Kötülüğün gizlisine de, açığına da yaklaşmayın. Hak ile olmadıkça, Allah’ın haram kıldığı bir cana kıymayın. İşte aklınızı başınıza alasınız diye size, bunları emretti.

### [Araf 7:113](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/7:113.md) — نَحْنُ

وَجَاءَ السَّحَرَةُ فِرْعَوْنَ قَالُوا إِنَّ لَنَا لَأَجْرًا إِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغَالِبِينَ

Meal (IK): Sihirbazlar Firavun’a geldi ve dediler ki: Eğer galibler biz olursak; şüphesiz bize bir mükafat var, değil mi?

### [Araf 7:115](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/7:115.md) — نَحْنُ

قَالُوا يَامُوسَى إِمَّا أَنْ تُلْقِيَ وَإِمَّا أَنْ نَكُونَ نَحْنُ الْمُلْقِينَ

Meal (IK): Dediler ki: Ey Musa, sen mi atacaksın, yoksa atanlar biz mi olalım?

### [Araf 7:132](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/7:132.md) — نَحْنُ

وَقَالُوا مَهْمَا تَأْتِنَا بِهِ مِنْ آيَةٍ لِتَسْحَرَنَا بِهَا فَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِينَ

Meal (IK): Dediler ki: Bizi büyülemek için ne kadar mucize gösterirsen göster; biz, sana inananlardan olmayacağız.

### [Tevbe 9:52](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/9:52.md) — وَنَحْنُ

قُلْ هَلْ تَرَبَّصُونَ بِنَا إِلَّا إِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِ وَنَحْنُ نَتَرَبَّصُ بِكُمْ أَنْ يُصِيبَكُمُ اللَّهُ بِعَذَابٍ مِنْ عِنْدِهِ أَوْ بِأَيْدِينَا فَتَرَبَّصُوا إِنَّا مَعَكُمْ مُتَرَبِّصُونَ

Meal (IK): De ki: Bize iki güzelliğin birinden başka bir şeyin gelmesini mi bekliyorsunuz? Halbuki biz, Allah’ın kendi katından veya bizim elimizle size bir azab getireceğini bekliyoruz. Öyleyse bekleyin, doğrusu biz de sizinle beraber bekleyenlerdeniz.

### [Tevbe 9:101](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/9:101.md) — نَحْنُ

وَمِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِنَ الْأَعْرَابِ مُنَافِقُونَ وَمِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفَاقِ لَا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ سَنُعَذِّبُهُمْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّونَ إِلَى عَذَابٍ عَظِيمٍ

Meal (IK): Çevrenizdeki Bedevilerden münafıklar vardır. Medine halkından da. Ki onlar nifak üzerinde diretirler. Siz bilmezsiniz onları, Biz biliriz. Onlara iki kere azab edeceğiz. Sonra da onlar; daha büyük bir azaba döndürüleceklerdir.

### [Yunus 10:78](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/10:78.md) — نَحْنُ

قَالُوا أَجِئْتَنَا لِتَلْفِتَنَا عَمَّا وَجَدْنَا عَلَيْهِ آبَاءَنَا وَتَكُونَ لَكُمَا الْكِبْرِيَاءُ فِي الْأَرْضِ وَمَا نَحْنُ لَكُمَا بِمُؤْمِنِينَ

Meal (IK): Dediler ki: Siz ikiniz; bizi, babalarımızı üzerinde bulduğumuz yoldan çevirmek ve yeryüzünün büyükleri olmak için mi geldiniz? Biz, size inanmıyoruz.

### [Hud 11:53](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/11:53.md) — نَحْنُ

قَالُوا يَاهُودُ مَا جِئْتَنَا بِبَيِّنَةٍ وَمَا نَحْنُ بِتَارِكِي آلِهَتِنَا عَنْ قَوْلِكَ وَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِينَ

Meal (IK): Dediler ki: Ey Hud; sen bize apaçık bir burhanla gelmedin, senin sözünden dolayı ilahlarımızı terkedemeyiz ve sana inanmayız.

### [Yusuf 12:3](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/12:3.md) — نَحْنُ

نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ هَذَا الْقُرْآنَ وَإِنْ كُنْتَ مِنْ قَبْلِهِ لَمِنَ الْغَافِلِينَ

Meal (IK): Biz; sana, bu Kur’an’ı vahyetmekle; kıssaların en güzelini anlatıyoruz. Halbuki sen, daha önce bundan habersizdin.

### [Yusuf 12:8](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/12:8.md) — وَنَحْنُ

إِذْ قَالُوا لَيُوسُفُ وَأَخُوهُ أَحَبُّ إِلَى أَبِينَا مِنَّا وَنَحْنُ عُصْبَةٌ إِنَّ أَبَانَا لَفِي ضَلَالٍ مُبِينٍ

Meal (IK): Hani demişlerdi ki: Biz, güçlü bir topluluk olduğumuz halde Yusuf ve kardeşi, babamızın yanında daha sevgilidirler. Doğrusu babamız apaçık bir sapıklık içindedir.

### [Yusuf 12:14](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/12:14.md) — وَنَحْنُ

قَالُوا لَئِنْ أَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ إِنَّا إِذًا لَخَاسِرُونَ

Meal (IK): Dediler ki: Biz bir toplulukken onu kurt yerse; bu takdirde biz, muhakkak hüsrana uğrayanlardan oluruz.

### [Yusuf 12:44](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/12:44.md) — نَحْنُ

قَالُوا أَضْغَاثُ أَحْلَامٍ وَمَا نَحْنُ بِتَأْوِيلِ الْأَحْلَامِ بِعَالِمِينَ

Meal (IK): Dediler ki: Karmakarışık rüyalar bunlar. Biz böyle rüyaların yorumunu bilenler değiliz.

### [İbrahim 14:11](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/14:11.md) — نَحْنُ

قَالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ إِنْ نَحْنُ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَمُنُّ عَلَى مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَمَا كَانَ لَنَا أَنْ نَأْتِيَكُمْ بِسُلْطَانٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ

Meal (IK): Peygamberleri onlara: Biz de sizin gibi birer insanız, ama Allah kullarından dilediğine ihsanda bulunur. Allah’ın izni olmadıkça biz; size delil getiremeyiz. Mü’minler; Allah’a tevekkül etsinler, demişlerdi.

### [Hicr 15:9](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/15:9.md) — نَحْنُ

إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ

Meal (IK): Muhakkak ki Kur’an’ı Biz indirdik Biz. Onun koruyucusu da elbet Biziz.

### [Hicr 15:15](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/15:15.md) — نَحْنُ

لَقَالُوا إِنَّمَا سُكِّرَتْ أَبْصَارُنَا بَلْ نَحْنُ قَوْمٌ مَسْحُورُونَ

Meal (IK): Gözlerimiz döndü, biz herhalde büyülendik, derlerdi.

### [Hicr 15:23](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/15:23.md) — لَنَحْنُ · وَنَحْنُ

وَإِنَّا لَنَحْنُ نُحْيِي وَنُمِيتُ وَنَحْنُ الْوَارِثُونَ

Meal (IK): Doğrusu Biz, hem diriltiriz, hem de öldürürüz. Hepsine varis de Biziz.

### [Nahl 16:35](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/16:35.md) — نَحْنُ

وَقَالَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا لَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا عَبَدْنَا مِنْ دُونِهِ مِنْ شَيْءٍ نَحْنُ وَلَا آبَاؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ دُونِهِ مِنْ شَيْءٍ كَذَلِكَ فَعَلَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ

Meal (IK): Şirk koşanlar dediler ki: Allah dileseydi; ne biz ne de babalarımız O’ ndan başka bir şeye tapınırdık. O’nun emri dışında hiç bir şeyi haram kılmazdık. Onlardan öncekiler de şöyle yapmışlardı. Peygambere apaçık tebliğden başka ne düşer?

### [İsra 17:31](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/17:31.md) — نَحْنُ

وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ خَشْيَةَ إِمْلَاقٍ نَحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِيَّاكُمْ إِنَّ قَتْلَهُمْ كَانَ خِطْئًا كَبِيرًا

Meal (IK): Çocuklarınızı açlık korkusuyla öldürmeyin. Onlara da size de Biz; rızık veririz. Muhakkak ki onları öldürmek, büyük bir günahtır.

### [İsra 17:47](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/17:47.md) — نَحْنُ

نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَسْتَمِعُونَ بِهِ إِذْ يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ وَإِذْ هُمْ نَجْوَى إِذْ يَقُولُ الظَّالِمُونَ إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلَّا رَجُلًا مَسْحُورًا

Meal (IK): Biz, onların seni dinledikleri zaman; neye kulak verdiklerini çok iyi biliriz. Gizli toplandıkları zaman da hani zalimler diyorlardı ki: Siz, sadece büyülenmiş bir adama tabi oluyorsunuz.

### [İsra 17:58](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/17:58.md) — نَحْنُ

وَإِنْ مِنْ قَرْيَةٍ إِلَّا نَحْنُ مُهْلِكُوهَا قَبْلَ يَوْمِ الْقِيَامَةِ أَوْ مُعَذِّبُوهَا عَذَابًا شَدِيدًا كَانَ ذَلِكَ فِي الْكِتَابِ مَسْطُورًا

Meal (IK): Hiç bir kasaba yoktur ki; kıyamet gününden önce Biz, onu helak edecek veya şiddetli bir azabla azablandıracak olmayalım. Bu, Kitab’da yazılmıştır.

### [Kehf 18:13](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/18:13.md) — نَحْنُ

نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ نَبَأَهُمْ بِالْحَقِّ إِنَّهُمْ فِتْيَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنَاهُمْ هُدًى

Meal (IK): Sana; onların kıssalarını gerçek olarak anlatalım: Doğrusu onlar; Rabblarına inanmış, genç yiğitlerdi. Biz de onların hidayetini artırmıştık.

### [Meryem 19:40](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/19:40.md) — نَحْنُ

إِنَّا نَحْنُ نَرِثُ الْأَرْضَ وَمَنْ عَلَيْهَا وَإِلَيْنَا يُرْجَعُونَ

Meal (IK): Şüphe yok ki bütün yeryüzüne ve üzerinde bulunanlara Biz, varis olacağız Ve onlar, Bize döndürüleceklerdir.

### [Meryem 19:70](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/19:70.md) — لَنَحْنُ

ثُمَّ لَنَحْنُ أَعْلَمُ بِالَّذِينَ هُمْ أَوْلَى بِهَا صِلِيًّا

Meal (IK): Cehenneme en çok layık olanları elbette Biz, biliriz.

### [Taha 20:58](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/20:58.md) — نَحْنُ

فَلَنَأْتِيَنَّكَ بِسِحْرٍ مِثْلِهِ فَاجْعَلْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ مَوْعِدًا لَا نُخْلِفُهُ نَحْنُ وَلَا أَنْتَ مَكَانًا سُوًى

Meal (IK): Şimdi biz de seninkine benzer bir sihir göstereceğiz sana. Bizimle senin aranda bir buluşma zamanı ve yeri tayin et ki; sen de, biz de düz bir yerde bulunalım, caymayalım.

### [Taha 20:104](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/20:104.md) — نَحْنُ

نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَقُولُونَ إِذْ يَقُولُ أَمْثَلُهُمْ طَرِيقَةً إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا يَوْمًا

Meal (IK): Onların söylediklerini Biz daha iyi biliriz. En akıllıları da: Sadece bir gün eğleştiniz, der.

### [Taha 20:132](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/20:132.md) — نَحْنُ

وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلَاةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَا لَا نَسْأَلُكَ رِزْقًا نَحْنُ نَرْزُقُكَ وَالْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوَى

Meal (IK): Ehline namazı emret. Kendin de onda devamlı ol. Biz senden rızık istemiyoruz. Sana Biz rızık veririz. Akibet takvadadır.

### [Müminun 23:37](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/23:37.md) — نَحْنُ

إِنْ هِيَ إِلَّا حَيَاتُنَا الدُّنْيَا نَمُوتُ وَنَحْيَا وَمَا نَحْنُ بِمَبْعُوثِينَ

Meal (IK): Hayat ancak bu dünyadakidir. Ölürüz, yaşarız. Ama tekrar diriltilecek değiliz.

### [Müminun 23:38](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/23:38.md) — نَحْنُ

إِنْ هُوَ إِلَّا رَجُلٌ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ كَذِبًا وَمَا نَحْنُ لَهُ بِمُؤْمِنِينَ

Meal (IK): O, sadece Allah’a karşı yalan uyduran biridir. Biz ona inanacak değiliz.

### [Müminun 23:83](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/23:83.md) — نَحْنُ

لَقَدْ وُعِدْنَا نَحْنُ وَآبَاؤُنَا هَذَا مِنْ قَبْلُ إِنْ هَذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ

Meal (IK): Andolsun ki biz, ve daha önce de atalarımız bununla tehdit edilmişti. Bu eskilerin masallarından başka bir şey değildir.

### [Müminun 23:96](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/23:96.md) — نَحْنُ

ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَصِفُونَ

Meal (IK): Sen, kötülüğü en güzel ile sav. Onların nitelendirmekte olduklarını Biz, çok daha iyi biliriz.

### [Şuara 26:41](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/26:41.md) — نَحْنُ

فَلَمَّا جَاءَ السَّحَرَةُ قَالُوا لِفِرْعَوْنَ أَئِنَّ لَنَا لَأَجْرًا إِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغَالِبِينَ

Meal (IK): Büyücüler geldikleri vakit, Firavun’a dediler ki: Galip gelenler biz olursak; muhakkak bize bir ücret vardır değil mi?

### [Şuara 26:44](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/26:44.md) — لَنَحْنُ

فَأَلْقَوْا حِبَالَهُمْ وَعِصِيَّهُمْ وَقَالُوا بِعِزَّةِ فِرْعَوْنَ إِنَّا لَنَحْنُ الْغَالِبُونَ

Meal (IK): Onlar da bunun üzerine iplerini ve değneklerini attılar ve dediler ki: Firavun hakkı için elbette elbette biz galib gelenleriz.

### [Şuara 26:138](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/26:138.md) — نَحْنُ

وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ

Meal (IK): Hem biz, azaba uğratılacak da değiliz.

### [Şuara 26:203](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/26:203.md) — نَحْنُ

فَيَقُولُوا هَلْ نَحْنُ مُنْظَرُونَ

Meal (IK): O zaman derler ki: Acaba bekletilemez miyiz?

### [Neml 27:33](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/27:33.md) — نَحْنُ

قَالُوا نَحْنُ أُولُو قُوَّةٍ وَأُولُو بَأْسٍ شَدِيدٍ وَالْأَمْرُ إِلَيْكِ فَانْظُرِي مَاذَا تَأْمُرِينَ

Meal (IK): Dediler ki: Biz, güçlü kimseler ve zorlu savaş adamlarıyız. Emirse senindir, sen emretmene bak.

### [Neml 27:68](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/27:68.md) — نَحْنُ

لَقَدْ وُعِدْنَا هَذَا نَحْنُ وَآبَاؤُنَا مِنْ قَبْلُ إِنْ هَذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ

Meal (IK): Andolsun ki; bununla biz ve daha önce babalarımız tehdid edilmişlerdi. Bu, öncekilerin masallarından başka bir şey değildir.

### [Kasas 28:58](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/28:58.md) — نَحْنُ

وَكَمْ أَهْلَكْنَا مِنْ قَرْيَةٍ بَطِرَتْ مَعِيشَتَهَا فَتِلْكَ مَسَاكِنُهُمْ لَمْ تُسْكَنْ مِنْ بَعْدِهِمْ إِلَّا قَلِيلًا وَكُنَّا نَحْنُ الْوَارِثِينَ

Meal (IK): Biz; nimet ve refahıyla şımarmış nice kasabaları yok etmişizdir. İşte kendilerinden sonra çok az kimselerin oturabileceği yerleri. Ve oralara varis olanlar Biz’dik, Biz.

### [Ankebut 29:32](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/29:32.md) — نَحْنُ

قَالَ إِنَّ فِيهَا لُوطًا قَالُوا نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَنْ فِيهَا لَنُنَجِّيَنَّهُ وَأَهْلَهُ إِلَّا امْرَأَتَهُ كَانَتْ مِنَ الْغَابِرِينَ

Meal (IK): Ama Lut oradadır, dedi. Elçiler de: Biz, orada olanları daha iyi biliyoruz. Onu ve geride kalanlardan karısı dışında ailesini kurtaracağız, dediler.

### [Ankebut 29:46](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/29:46.md) — وَنَحْنُ

وَلَا تُجَادِلُوا أَهْلَ الْكِتَابِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِلَّا الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ وَقُولُوا آمَنَّا بِالَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْنَا وَأُنْزِلَ إِلَيْكُمْ وَإِلَهُنَا وَإِلَهُكُمْ وَاحِدٌ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ

Meal (IK): İçlerinden zulmedenler bir yana; Ehl-i Kitab ile en güzel olanın dışında mücadele etmeyin ve deyin ki Bize indirilene de, size indirilene de inandık. Bizim tanrımız da, sizin tanrınız da birdir. Biz, O’na teslim olanlarız.

### [Sebe 34:32](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/34:32.md) — أَنَحْنُ

قَالَ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا لِلَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا أَنَحْنُ صَدَدْنَاكُمْ عَنِ الْهُدَى بَعْدَ إِذْ جَاءَكُمْ بَلْ كُنْتُمْ مُجْرِمِينَ

Meal (IK): Büyüklük taslayanlar da güçsüz sayılanlara dediler ki: Size hidayet geldikten sonra biz mi sizi ondan alıkoyduk? Bilakis siz, suçlular idiniz.

### [Sebe 34:35](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/34:35.md) — نَحْنُ

وَقَالُوا نَحْنُ أَكْثَرُ أَمْوَالًا وَأَوْلَادًا وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ

Meal (IK): Ve dediler ki: Biz, malca ve evladca daha çoğuz. Hem biz, azab edilecekler değiliz.

### [Yasin 36:12](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/36:12.md) — نَحْنُ

إِنَّا نَحْنُ نُحْيِي الْمَوْتَى وَنَكْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ وَكُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْنَاهُ فِي إِمَامٍ مُبِينٍ

Meal (IK): Şüphesiz ki ölüleri, Biz diriltiriz Biz. İşlediklerini ve geride bıraktıklarını Biz yazarız. Biz, her şeyi apaçık bir kitabda saymışızdır.

### [Saffat 37:58](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/37:58.md) — نَحْنُ

أَفَمَا نَحْنُ بِمَيِّتِينَ

Meal (IK): Biz, bir daha ölmeyeceğiz değil mi?

### [Saffat 37:59](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/37:59.md) — نَحْنُ

إِلَّا مَوْتَتَنَا الْأُولَى وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ

Meal (IK): Ancak ilk ölümümüz müstesna, ve azablandırılmayacağız da.

### [Saffat 37:165](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/37:165.md) — لَنَحْنُ

وَإِنَّا لَنَحْنُ الصَّافُّونَ

Meal (IK): Ve muhakkak ki biz; saf bağlayıp duranlarız.

### [Saffat 37:166](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/37:166.md) — لَنَحْنُ

وَإِنَّا لَنَحْنُ الْمُسَبِّحُونَ

Meal (IK): Ve muhakkak ki biz; tesbih edenleriz.

### [Fussilet 41:31](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/41:31.md) — نَحْنُ

نَحْنُ أَوْلِيَاؤُكُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ وَلَكُمْ فِيهَا مَا تَشْتَهِي أَنْفُسُكُمْ وَلَكُمْ فِيهَا مَا تَدَّعُونَ

Meal (IK): Biz; dünya hayatında da, ahirette de sizin dostlarınızız. Burada canlarınızın çektiği şeyler sizedir ve burada size umduğunuz her şey vardır.

### [Zuhruf 43:32](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/43:32.md) — نَحْنُ

أَهُمْ يَقْسِمُونَ رَحْمَةَ رَبِّكَ نَحْنُ قَسَمْنَا بَيْنَهُمْ مَعِيشَتَهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَرَفَعْنَا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجَاتٍ لِيَتَّخِذَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا سُخْرِيًّا وَرَحْمَةُ رَبِّكَ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ

Meal (IK): Yoksa Rabbının rahmetini onlar mı paylaştırıyorlar? Dünya hayatında onların geçimlerini aralarında Biz paylaştırdık. Birbirlerine iş gördürebilmeleri için kimini kimine derecelerle üstün kıldık. Rabbının rahmeti, onların biriktirdikleri şeylerden daha hayırlıdır.

### [Duhan 44:35](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/44:35.md) — نَحْنُ

إِنْ هِيَ إِلَّا مَوْتَتُنَا الْأُولَى وَمَا نَحْنُ بِمُنْشَرِينَ

Meal (IK): O, ilk ölümümüzden başkası değildir. Ve biz, diriltilip kaldırılacaklar da değiliz.

### [Casiye 45:32](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/45:32.md) — نَحْنُ

وَإِذَا قِيلَ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَالسَّاعَةُ لَا رَيْبَ فِيهَا قُلْتُمْ مَا نَدْرِي مَا السَّاعَةُ إِنْ نَظُنُّ إِلَّا ظَنًّا وَمَا نَحْنُ بِمُسْتَيْقِنِينَ

Meal (IK): Allah’ın vaadi haktır ve kıyamet günü hakkında hiç şüphe yoktur, denildiği zaman; siz demiştiniz ki: Kıyamet nedir? bilmiyoruz, ancak bir takım tahminlerde bulunuyoruz. Onun hakkında kesin bir bilgi elde etmiş değiliz.

### [Kaf 50:16](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/50:16.md) — وَنَحْنُ

وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ وَنَعْلَمُ مَا تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ

Meal (IK): Andolsun ki; insanı, Biz yarattık ve nefsinin kendisine ne fısıldadığını da biliriz. Biz, ona şah damarından daha yakınız.

### [Kaf 50:43](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/50:43.md) — نَحْنُ

إِنَّا نَحْنُ نُحْيِي وَنُمِيتُ وَإِلَيْنَا الْمَصِيرُ

Meal (IK): Muhakkak ki öldürecek de, diriltecek de Biziz Biz. Ve dönüş de ancak Bizedir.

### [Kaf 50:45](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/50:45.md) — نَحْنُ

نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَقُولُونَ وَمَا أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِجَبَّارٍ فَذَكِّرْ بِالْقُرْآنِ مَنْ يَخَافُ وَعِيدِ

Meal (IK): Biz; onların dediklerini çok iyi biliriz. Sen, onların üstünde bir zorba değilsin. Tehdidimden korkacaklara Kur’an’la öğüt ver.

### [Kamer 54:44](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/54:44.md) — نَحْنُ

أَمْ يَقُولُونَ نَحْنُ جَمِيعٌ مُنْتَصِرٌ

Meal (IK): Yoksa onlar: Biz, intikam almaya muktedir bir topluluğuz mu diyorlar?

### [Vakıa 56:57](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/56:57.md) — نَحْنُ

نَحْنُ خَلَقْنَاكُمْ فَلَوْلَا تُصَدِّقُونَ

Meal (IK): Sizi; Biz, yarattık. Hala tasdik etmez misiniz?

### [Vakıa 56:59](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/56:59.md) — نَحْنُ

أَأَنْتُمْ تَخْلُقُونَهُ أَمْ نَحْنُ الْخَالِقُونَ

Meal (IK): Onu siz mi yaratıyorsunuz, yoksa yaratanlar Biz miyiz?

### [Vakıa 56:60](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/56:60.md) — نَحْنُ

نَحْنُ قَدَّرْنَا بَيْنَكُمُ الْمَوْتَ وَمَا نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ

Meal (IK): Biz, takdir ettik aranızda ölümü. Ve Biz, önüne geçilecekler de değiliz.

### [Vakıa 56:64](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/56:64.md) — نَحْنُ

أَأَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ

Meal (IK): Onu, siz mi bitiriyorsunuz, yoksa Biz miyiz, bitirenler?

### [Vakıa 56:67](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/56:67.md) — نَحْنُ

بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ

Meal (IK): Daha doğrusu biz mahrumlarız.

### [Vakıa 56:69](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/56:69.md) — نَحْنُ

أَأَنْتُمْ أَنْزَلْتُمُوهُ مِنَ الْمُزْنِ أَمْ نَحْنُ الْمُنْزِلُونَ

Meal (IK): Onu buluttan siz mi indirdiniz, yoksa Biz miyiz indirenler?

### [Vakıa 56:72](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/56:72.md) — نَحْنُ

أَأَنْتُمْ أَنْشَأْتُمْ شَجَرَتَهَا أَمْ نَحْنُ الْمُنْشِئُونَ

Meal (IK): Onun ağacını siz mi yarattınız, yoksa Biz miyiz yaratanlar?

### [Vakıa 56:73](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/56:73.md) — نَحْنُ

نَحْنُ جَعَلْنَاهَا تَذْكِرَةً وَمَتَاعًا لِلْمُقْوِينَ

Meal (IK): Biz, onu bir ibret ve konaklayanlar için faydalı kıldık.

### [Vakıa 56:85](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/56:85.md) — وَنَحْنُ

وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْكُمْ وَلَكِنْ لَا تُبْصِرُونَ

Meal (IK): Biz ona sizden daha yakınız, ama görmezsiniz.

### [Saff 61:14](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/61:14.md) — نَحْنُ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا أَنْصَارَ اللَّهِ كَمَا قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ لِلْحَوَارِيِّينَ مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ فَآمَنَتْ طَائِفَةٌ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَكَفَرَتْ طَائِفَةٌ فَأَيَّدْنَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَى عَدُوِّهِمْ فَأَصْبَحُوا ظَاهِرِينَ

Meal (IK): Ey iman edenler; siz Allah’ın yardımcıları olun. Nitekim Meryem oğlu İsa, havarilere: Allah’a giden yolda benim yardımcılarım kimlerdir? deyince, havariler demişlerdi ki: Biziz, Allah’ın yardımcıları. İsrailoğullarının bir takımı böylece inanmış, bir takımı da küfretmişti. Nihayet Biz, o iman edenleri düşmanlarına karşı destekledik de böylece üstün geldiler.

### [Kalem 68:27](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/68:27.md) — نَحْنُ

بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ

Meal (IK): Hayır, belki de biz mahrum bırakıldık.

### [Mearic 70:41](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/70:41.md) — نَحْنُ

عَلَى أَنْ نُبَدِّلَ خَيْرًا مِنْهُمْ وَمَا نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ

Meal (IK): Ki onların yerine kendilerinden daha iyilerini getirelim. Ve Biz, önüne geçilecekler de değiliz.

### [İnsan 76:23](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/76:23.md) — نَحْنُ

إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ تَنْزِيلًا

Meal (IK): Muhakkak ki Kur’an’ı sana indiren Biziz, Biz.

### [İnsan 76:28](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/ayet/76:28.md) — نَحْنُ

نَحْنُ خَلَقْنَاهُمْ وَشَدَدْنَا أَسْرَهُمْ وَإِذَا شِئْنَا بَدَّلْنَا أَمْثَالَهُمْ تَبْدِيلًا

Meal (IK): Biz yarattık onları ve mafsallarını da Biz pekiştirdik. Dilersek onları benzerleri ile değiştiriveririz.

## Sözlükler (5)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

نحْنُ: جمع أنا من غير لفظِه، وحرِّك آخرهُ بالضم لالتقاء الساكنين، لأن الضمّة من جنس الواو التي هي علامةٌ للجمع. ونَحْنُ كنايةٌ عنهم.

##### Türkçe

**نحْنُ**: lafzı olmaksızın **أنا**’nın cem‘idir; iki sâkinin birleşmesi sebebiyle sonu zamme ile harekelendi; çünkü zamme, cem‘in alâmeti olan vâvın cinsindendir. Ve **نَحْنُ** onlar hakkında bir kinâyedir.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ح ن ف
نحن ، حنف ، حفن ، نحف ، نفح : ( مستعملة ) .
فحن : أما فحن فمهملٌ عند الليث . وفَيْحَانُ اسم موضع ، وأظُنُّهُ فَيْعَالاً من فَحَنَ ، والأكثر أنه فَعْلاَن من الأفْيَحِ وهو الواسِعُ وسمَّت العرب المرأة فَيْحُونَةَ .
حنف : قال الليث : الحَنَفُ مَيَلٌ في صدر القدَمِ ، فالرَّجُلُ أَحْنَفُ والرجْلُ حَنْفَاءُ ، ويقال : سُمي الأحنفُ بنُ قَيْسٍ به لِحَنَفٍ كان في رِجْله .
وروى ثعلبٌ عن أبي نصر عن الأصمعي أنه قال : الحَنَفُ أن تُقْبِلَ إبْهِامُ الرجْلِ اليُمْنَى على أُخْتِهَا من اليُسْرَى وأَنْ تُقْبِلَ الأُخْرَى إلَيْها إقْبَالاً شديداً .
وأنشد لِدَايَةِ الأحْنفِ وكانت ترقصُه وهو طفل :
والله لولاَ حَنَفٌ برِجْلِهِ
ما كانَ في فِتْيَانِكُمْ مِنْ مِثْلِه
ومِنْ صلةٌ هَهُنا .
عمرو عن أبيه قال : الحنيفُ المائِل من خَيْرٍ إلى شَرَ ومن شَرَ إلى خَيْرٍ .
قال ثعلب ومنه أُخِذَ الحَنَفُ .
ورَوَى ابْنُ نجدة عن أبي زيد أنه قال الحنيف المستقيم ، وأنشد :
تعلَّمْ أن سيَهْدِيكُم إلَيْنَا
طريقٌ لا يَجُورُ بِكم حَنِيفُ
وقال الليث : الحنيفُ المسلم الذي يستقبِلُ البيتَ الحرامَ على مِلَّةِ إبراهيمَ فهو حنيفٌ . وقيل : كلُّ من أَسْلَمَ لأمرِ الله ولم يلْتَوِ فهو حنيفٌ .
وقال أبو عبيدة في قول الله جلّ وعزّ : ( بَلْ مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا ) ( البَقَرَة : 135 ) .
قال : مَنْ كان على دين إبراهيمَ فهو حنيفٌ .
قال : وكان عَبَدَةُ الأوْثَانِ في الجاهليَّة يقولون : نحن حُنَفَاءُ على دين إبراهيم ، فلمَّا جاء الإسلامُ سَمَّوا المُسْلِمَ حنِيفاً .
وقال الأخْفش : الحنيفُ المُسْلِمُ وكان في الجاهلية يُقَال لِمَن اخْتَتَن وحَجَّ البيْتَ حنيفٌ ؛ لأَنَّ العربَ لم تتمسَّكْ في الجاهليّة بشيء من دين إبراهيم غيرَ الخِتَان وحَج البيت ، فكلُّ من اخْتَتَن وحَجَّ قيل له حَنِيفٌ . فلمَّا جاءَ الإسلامُ عادت الحنيفيَّةُ فالحنيف المسلم .
حدَّثَنَا الحسين قال حدثنا عثمان قال حدثنا وكيعٌ عن مرزوق قال سمعت الضَّحَّاك يقول في قوله تعالى : ( حُنَفَآءَ للَّهِ غَيْرَ مُشْرِكِينَ بِهِ ) ( الحَجّ : 31 ) قال حُجَّاجاً وكذلك قال السّدي قال حنفاء حُجَّاجاً .
وقال أبو إسحاق الزجاج نَصَبَ ) حَنِيفًا ( في هذه الآيةِ على الحَالِ ، المعنى بل نَتَّبِعُ مِلَّةَ إبراهيم في حَالِ حَنِيفِيَّتِه ، ومَعْنَى الحَنِيفِيَّةِ في اللغة المَيْلُ ، والمعنى أَنَّ إبراهيم حَنَفَ إلى دين الله ودين الإسلام فإنما أُخِذَ الحَنَفُ من قولهم : رِجْل حَنْفَاءُ ورَجُلٌ أَحْنَفُ ، وهو الذي تَمِيلُ قَدَمَاه كلُّ واحدةٍ إلى أُختِها بِأَصَابعها .
وقال الفرَّاءُ : الحنيفُ مَنْ سُنَّتُهُ الاخْتِتَانُ .
وقال اللَّيْثُ السُّيُوف الحنيفية تنسب إلى الأحْنفِ بْنِ قَيْسٍ لأنه أَوَّلُ مَنْ أَمَرَ باتخَاذِها . قال : والقياس أحْنَفِيُّ . وبنو حنيفةَ حَيٌّ من ربيعةَ . ويقال : تَحَنَّفَ فلانٌ إلى الشيء تحنُّفاً إذا مال إليه . وحَسَبٌ حَنِيفٌ أي حديث إسلامي لا قَدِيمَ له .
وقال بن حَبْنَاء التميميُّ :
وماذَا غيرَ أنك ذو سِبَالٍ
تُمَسحُها وذُو حَسَبٍ حَنِيفِ
ثعلب عن ابن الأعرابي : الْحَنْفَاءُ شجرةٌ . والحَنْفَاءُ القوس ، والحَنْفَاءُ الموسى ، والحَنْفَاءُ السُّلَحْفَاةُ ، والحنْفَاء الحرباءة ، والحَنْفَاء الأَمَة المتلوّنة تكسَل مَرة وتنشط أُخْرَى .
نحف : قال اللَّيثُ : نَحُفَ الرجل يَنْحُفُ نحافة فهو نَحِيفٌ قَضِيفٌ ضَرِبٌ قليل اللحم ، وأنشد :
ترى الرَّجُلَ النحيفَ فَتَزْدَرِيه
وتَحْتَ ثِيَابِه رَجُلٌ مَزِير
نفح : أخبرني المنذريُّ عن ثعلب عن ابن الأعرابي قال : النَّفِيحُ والمِنفَحُ والمِعَنُّ الداخل مع القومِ وليس شأنُه شَأْنَهُم .
قال الأزهري : هكذا جَاء به في هذا الموضع .
وقال في موضع آخر : النَّفِيج بالجيم الذي يَعْتَرِض بين القوم وَلا يُصلح ولا يفسد ، وهَذَا قَوْلُ ثعلب .
قال : وقال ابن الأعرابي : النَّفِيحُ الذي يَجيءُ أَجْنَبِيّاً فيدخلُ بين القوم ويسُلّ بينهم ويُصلح أمرهم .
وقال اللَّيْثُ : نَفَح الطيبُ يَنْفَحُ نَفْحاً ونُفُوحاً إذا فَاح رِيحُه ، وله نَفْحَةٌ طيبةٌ ونَفْحَةٌ خبيثَةٌ ونَفَحت الدابة إذا رمِحت بِرِجْلِها ورمت بحدّ حافرها .
ونَفَحَهُ بالسّيف إذا تناوله شَزْراً ، ونَفَحَه بالمال نَفْحاً ؛ ولا تزال له نَفَحَاتٌ من المعْرُوفِ أي دفعات . قال : والله هو النَّفَّاحُ المُنْعِمُ على عبَادِه . قلت : لم أَسْمَعْ النَّفَّاحَ في صفات الله التي جاءت في القرآن ثُمَّ في سُنَّةِ المصطفى عليه السلام ، ولا يجوز عند أَهْلِ العِلْم أن يُوصف الله جل وعز بصفة لم يُنْزِلْها في كتابه ، ولم يبينْهَا على لسان نَبِيه ج . وإذا قِيلَ للرَّجُل نَفَّاحٌ فمعناه الكثير العَطَايَا .
وأخبرني المنذري عن أبي الهيثم أنه قال في قول الله جلّ وعزّ : ( وَلَئِن مَّسَّتْهُمْ نَفْحَةٌ مِّنْ عَذَابِ رَبِّكَ ) ( الأنبيَاء : 46 ) فقال : أصابَتْنَا نَفْحَةُ الصَّبا أي رَوْحَةٌ وَطِيبٌ لا غَمّ فيها ولا كَرْبَ ، وأصابتنا نَفْحَةٌ من سَمُومٍ : أي حَرٌّ وغمٌّ وكربٌّ وأنشد في طيب الصَّبا :
إذا نَفَحَتْ مِنْ عَنْ يمين المَشَارِق
ونَفَحُ الطيب إذا فَاحَ رِيحُه وقال جِرانُ العود يذكر جارَته :
لَقدْ عَاجَلَتْنِي بالقَبِيح وَثوْبُها
جَدِيدٌ ومن أَرْدَانِها المسْكُ يَنْفَحُ
أي يفُوح طيبُه ، فجعل النَّفْحَةَ مَرَّة أشَدَّ العذابِ لقول الله جلّ وعزّ : ( وَلَئِن مَّسَّتْهُمْ نَفْحَةٌ مِّنْ عَذَابِ رَبِّكَ ( . وجعلها مرةً ريحَ مِسْكٍ . وقال الأصمعيُّ : ما كان من الريح سَمُوماً فله لَفْحٌ وما كان بارِداً فله نَفْحٌ .
وقال الليث : الإنْفَحَةُ لا تكُونُ إلا لكل ذي كَرِش ، وهو شيء يُسْتَخْرَجُ من بَطْنِ ذِيهِ أصفرُ يُعْصَرُ في صوفَةٍ مُبْتَلَّةٍ في اللبن فيغلَظُ كالجُبن . الحراني عن ابن السكيت هي إِنْفَحَةُ الجَدْي وإِنْفَحَّةُ الْجدي ولا تقل أَنْفِحَة . قال : وحضرني أَعْرابِيَّانِ فَصيحَانِ من بني كلابٍ ، فقال أحدهما : لا أقول إلاَّ إنْفَحَةً وقال الآخَرُ : لا أقولُ إلا مِنْفَحَةٍ ، ثم افترقا على أن يسألاَ عنهما أشياخ بَنِي كلاب ، فاتفقت جماعةٌ على قولِ ذَا وجماعةٌ على قولِ ذَا ، فهما لُغتانِ .
وقال أبو عبيد : هي الإنْفَحَةُ بكسر الألف وروى أبو العباس عن ابن الأعرابي : إِنْفَحَةٌ وإِنْفَحَةٌ وهي اللغة الجَيدَة ، ويقال مِنْفَحَةٌ وبِنَفْحَةٌ .
وفي الحديث : ( أَوَّلُ نَفْحَةٍ من دم الشهيد ) ، قال شمر قال خالد بن جَنْبة : نفحة الدّم أَوَّلُ فَوْرَةٍ مِنْهُ ودَفْعَةٍ . وقال الراعي :
نَرْجُو سِجَالاً من المعروف ينفحها
لِسَائِلِيه فلا مَنٌّ ولا حَسَدُ
وقال أبو الهيثم : الجَفْرُ من أَوْلادِ الضَأَنِ والمعز ما قد استكرش وفُطِمَ خمسينَ يَوْماً من الوِلادة أو شَهْرَيْنِ أو صارت إِنْفَحَتهُ كَرِشَاً حين رَعَى النَّبْتَ وإنما تكون إنْفَحَةً ما دام يَرْضَعْ . وقال الفراء طعنة نَفُوحٌ يَنْفَحُ دَمُها سَريعاً .
وقال أبو زيد : من الضُّروع النَّفُوحُ وهي التي لا تحبس لَبَنَها ثعلب عن ابن الأعرابي : النَّفْحُ الذبُّ عن الرَّجُلِ ، يقال : هو يُنَافِحُ عن فُلانٍ . وقال غيره : هو يُنَاضِحُ عنه . وقال ابن السكيت : النَّفِيحةُ القَوْسُ وهي شطيبة من نَبْعٍ وقال مُليحٌ الهذلي :
أَنَاخُوا مُعِيداتِ الوَجيفِ كأَنَّها
نَفَائِحُ نَبْعٍ لم تَربَّعْ ذَوَابِل
ويقال للقوس النفيحة أيضاً ، وهي الفجواءُ المُنفَحَّة .
حفن : قال الليث : الحَفْنُ أَخْذُكَ الشَّيْءَ بِرَاحَةِ الكَف والأصابِع مضمومةً . ومِلْءُ كُل كفَ حَفْنَةٌ . واحْتَفَنْتُ إذا أخذتَ لنفسك .
والمحْفَنُ ذُو الجَفْنِ الكثيرِ . وكان مِحْفَنٌ أبا بَطحَاءَ إليه ينسب الدوابّ البَطْحَاوِيَّةُ .
أبو عبيد عن أبي زيد : احتَفَنْتُ الرجلَ احْتِفَاناً إذا اقتلعَته من الأرض .
قال وقال أبو عمرو : الحُفْنَةُ الحُفْرَةُ ، وجمعها حُفَن .
وقال شمر : الحُفنة الحُفْرَةُ وأنشد :
هَلْ تَعْرِفُ الدَّارَ تَعفَّتْ بالحُفَنْ
قال : وهي قَلَتَاتٌ يَحْتَفِرُها الماءُ كَهَيْئَةِ البِرَكِ .
وقال ابْنُ السكيتِ : الحُفَن : نُقرٌ يكون الماءُ فيها ، وفي أَسْفَلِها حَصًى وتُرابٌ . وأنشدني أبو بكر الإيادي لعَدِيّ بن الرقاع العاملي .
بِكْرُ تُرَيثها آثَارُ مُنْبَعِقٍ
تَرى بِه حُفَنَاً زُرْقاً وغُدْرَانَا

##### Türkçe

ح ن ف
**نحن** ، **حنف** ، **حفن** ، **نحف** ، **نفح** : (kullanılanlar).

**فحن** : **فحن**’a gelince, o, Leys katında ihmaldir. **فَيْحَانُ** bir yer adıdır; ve ben onu **فَحَنَ**’dan **فَيْعَالاً** sanıyorum; daha çoğu, **الأفْيَحِ**’den **فَعْلاَن**’dır; o da geniş olandır. Araplar kadına **فَيْحُونَةَ** adını vermiştir.

**حنف** : Leys dedi: **الحَنَفُ** ayağın ön kısmında bir meyildir; böylece adam **أَحْنَفُ**tur, ayak **حَنْفَاءُ**dır. Ve denir ki: **الأحنفُ بنُ قَيْسٍ** ona, ayağında bulunan bir **حَنَفٍ** sebebiyle adlandırıldı.

Sa‘leb, Ebû Nasr’dan, o da Asma‘î’den rivayet etti; dedi ki: **الحَنَفُ** şudur: sağ ayağın başparmağının, soldaki kardeşine doğru yönelmesi ve ötekinin de ona doğru şiddetli bir yönelişle yönelmesidir.

**الأحْنفِ**’in dadısı için inşad etti; o, çocuk iken onu oynatırdı:
Allah’a yemin olsun, ayağında bir **حَنَفٌ** olmasaydı
Sizin delikanlılarınız içinde onun gibisi olmazdı

Burada **مِنْ** bir sıla’dır.

Amr, babasından: dedi ki: **الحنيفُ** hayırdan şerre ve şerden hayra meyledendir.

Sa‘leb dedi: Bundan **الحَنَفُ** alınmıştır.

İbn Nacde, Ebû Zeyd’den rivayet etti; dedi ki: **الحنيف** dosdoğru olandır; ve inşad etti:
Öğren ki sizi bize iletecek
Sizi saptırmayan bir yol, **حَنِيفُ**

Leys dedi: **الحنيفُ** İbrahim’in milleti üzere Beyt-i Harâm’a yönelen Müslümandır; o, **حنيفٌ**tir. Ve denildi: Allah’ın emrine teslim olan ve eğrilmeyen herkes **حنيفٌ**tir.

Ebû Ubeyde, Allah’ın (aziz ve celil) sözü hakkında: (**بَلْ مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا**) (Bakara: 135).
Dedi: İbrahim’in dini üzere olan kimse **حنيفٌ**tir.
Dedi: Cahiliyede putlara tapanlar: “Biz İbrahim’in dini üzere **حُنَفَاءُ**yız” derlerdi; İslam gelince Müslümana **حنِيفاً** adını verdiler.

Ahfeş dedi: **الحنيفُ** Müslümandır. Cahiliyede sünnet olan ve Beyt’i hacc eden kimseye **حنيفٌ** denirdi; çünkü Araplar cahiliyede İbrahim’in dininden sünnet ve Beyt’in haccı dışında bir şeye tutunmadılar; sünnet olan ve hacc eden herkese **حَنِيفٌ** denirdi. İslam gelince **الحنيفيَّةُ** geri döndü; artık **الحنيف** Müslümandır.

Bize Hüseyin haber verdi; dedi: bize Osman haber verdi; dedi: bize Vekî‘, Merzûk’tan haber verdi; dedi: Dahhâk’ı, Yüce Allah’ın sözü hakkında: (**حُنَفَآءَ للَّهِ غَيْرَ مُشْرِكِينَ بِهِ**) (Hac: 31) şöyle derken işittim: “Hacc edenler.” Suddî de böyle dedi; dedi: **حنفاء** “hacc edenler”dir.

Ebû İshak ez-Zeccâc dedi: Bu ayette (**حَنِيفًا**) hâl üzere nasbedilmiştir; mana: “İbrahim’in milletine, onun **حَنِيفِيَّتِه** hâlinde uyarız.” **الحَنِيفِيَّةِ**’nin dilde manası meyildir; mana: İbrahim Allah’ın dinine ve İslam dinine meyletti. Şu halde **الحَنَفُ**, onların “**رِجْل حَنْفَاءُ** ve **رَجُلٌ أَحْنَفُ**” sözünden alınmıştır; o, ayaklarının her birinin parmaklarıyla ötekine doğru meylettiği kimsedir.

Ferrâ dedi: **الحنيفُ** sünneti **الاخْتِتَانُ** olan kimsedir.

Leys dedi: **السُّيُوف الحنيفية** **الأحْنفِ بْنِ قَيْسٍ**’e nispet edilir; çünkü onu edinmeyi ilk emreden odur. Dedi: Kıyas **أحْنَفِيُّ**dur. **بنو حنيفةَ** Rebîa’dan bir kabiledir. Ve denir ki: “Falanca şeye **تَحَنَّفَ** etti, **تحنُّفاً**” yani ona meyletti. Ve **حَسَبٌ حَنِيفٌ**: yani eski olmayan, İslami bir (nesep/şeref).

Temîmli İbn Habnâ’ dedi ki:
Ve nedir, bıyıkları olan birisi olmandan başka,
Onları silersin; ve **حَسَبٍ حَنِيفِ** sahibi (olmandan).

Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **الْحَنْفَاءُ** bir ağaçtır. **الحَنْفَاءُ** yaydır; **الحَنْفَاءُ** usturadır; **الحَنْفَاءُ** kaplumbağadır; **الحنْفَاء** bukalemundur; **الحَنْفَاء** renk değiştiren cariyedir; bir kere tembellik eder, başka bir kere canlılık gösterir.

**نحف** : Leys dedi: Adam **نَحُفَ** eder, **يَنْحُفُ** eder; **نحافة** (zayıflık) olur; o, **نَحِيفٌ** (zayıf), **قَضِيفٌ** (ince), **ضَرِبٌ** (çelimsiz), az etlidir. Ve inşad etti:
Zayıf adamı görürsün de onu küçümsersin,
Hâlbuki elbiselerinin altında güçlü bir adam vardır.

**نفح** : Münzirî bana, Sa‘leb’den, o da İbnü’l-A‘râbî’den haber verdi; dedi: **النَّفِيحُ** ve **المِنفَحُ** ve **المِعَنُّ**: kavimle birlikte içeri giren, hâli onların hâli olmayan kimsedir.

Ezherî dedi: Bu yerde böyle gelmiştir.

Başka bir yerde dedi ki: **النَّفِيج** (ج ile) kavmin arasına girip araya giren; ne düzeltir ne bozar; bu Sa‘leb’in sözüdür.

Dedi: İbnü’l-A‘râbî dedi: **النَّفِيحُ** yabancı olarak gelip kavmin arasına giren, aralarını açan ve işlerini ıslah eden kimsedir.

Leys dedi: Güzel koku **نَفَح** eder, **يَنْفَحُ** eder; **نَفْحاً** ve **نُفُوحاً** (olarak) eğer kokusu yayılırsa. Onun güzel bir **نَفْحَةٌ**si ve kötü bir **نَفْحَةٌ**si vardır. Ve binek hayvanı **نَفَحت** etti: ayağıyla çifte attığında ve toynağının keskin ucu ile fırlattığında.

Ve onu kılıçla **نَفَحَهُ** etti: ona yan bakışla uzandığında. Ve onu mal ile **نَفَحَه** etti, **نَفْحاً**; ve onun için **نَفَحَاتٌ** (iyilik) eksik olmaz; yani defalar. Dedi: Allah, kullarına nimet veren **النَّفَّاحُ**tır. Dedim: Kur’an’da sonra da seçilmiş Peygamber’in (ona selam) sünnetinde gelen Allah’ın sıfatları içinde **النَّفَّاحَ**’ı işitmedim; ilim ehli katında, Allah (aziz ve celil) kitabında indirmediği ve Peygamberinin diliyle açıklamadığı bir sıfatla vasfedilmesi caiz değildir. Bir adama **نَفَّاحٌ** denirse manası: çokça bağışlar verendir.

Münzirî bana Ebû’l-Heysem’den haber verdi; dedi ki Allah’ın (aziz ve celil) sözü hakkında: (**وَلَئِن مَّسَّتْهُمْ نَفْحَةٌ مِّنْ عَذَابِ رَبِّكَ**) (Enbiyâ: 46) şöyle dedi: “Bize **نَفْحَةُ الصَّبا** isabet etti” yani içinde gam ve keder bulunmayan bir ferahlık ve hoşluk. “Bize **نَفْحَةٌ** semûmdan isabet etti”: yani sıcaklık, gam ve keder. Ve **الصَّبا**’nın hoşluğu hakkında inşad etti:
Doğuların sağ tarafından estiğinde

Ve güzel koku **نَفَحُ** eder: kokusu yayıldığında. Ve Cırânu’l-‘Ûd komşusunu anarak dedi:
Çirkinlikle bana acele etti; elbisesi
Yeni; ve yenlerinden misk **يَنْفَحُ**
Yani kokusu yayılır. Böylece **النَّفْحَةَ**yı, Allah’ın (aziz ve celil) sözü sebebiyle şiddetli azabın bir defası kıldı: (**وَلَئِن مَّسَّتْهُمْ نَفْحَةٌ مِّنْ عَذَابِ رَبِّكَ**). Ve onu bir defa da misk kokusu kıldı. Asma‘î dedi: Rüzgârdan semûm olanın **لَفْحٌ**ı vardır; soğuk olanın **نَفْحٌ**ı vardır.

Leys dedi: **الإنْفَحَةُ** ancak işkembesi olan her şey için olur; onun karnından çıkarılan sarı bir şeydir; ıslak bir yün parçasında süte sıkılır da peynir gibi koyulaşır. Harrânî, İbnü’s-Sikkît’ten: o, **إِنْفَحَةُ الجَدْي** ve **إِنْفَحَّةُ الْجدي**’dir; **أَنْفِحَة** deme. Dedi: Beni Kilâb’dan iki fasih bedevi yanımda bulundu; biri dedi: “Ben ancak **إنْفَحَةً** derim.” Öteki dedi: “Ben ancak **مِنْفَحَةٍ** derim.” Sonra, Beni Kilâb’ın şeyhlerine bunları sormak üzere ayrıldılar; bir topluluk bunun sözünde, bir topluluk şunun sözünde birleşti; ikisi de iki lehçedir.

Ebû Ubeyd dedi: O, elifi kesreli olarak **الإنْفَحَةُ**’dır. Ebû’l-Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den rivayet etti: **إِنْفَحَةٌ** ve **إِنْفَحَةٌ**; bu iyi dildir. Ve denir: **مِنْفَحَةٌ** ve **بِنَفْحَةٌ**.

Hadiste: (**أَوَّلُ نَفْحَةٍ من دم الشهيد**) ; Şemmer dedi: Hâlid b. Cenbe dedi: **نفحة الدّم** kandan ilk kaynama ve ilk itiştir. Râ‘î dedi:
İyilikten bolca akış umarız; onu
İsteyenlerine **ينفحها**; ne başa kakma var ne haset.

Ebû’l-Heysem dedi: **الجَفْرُ**, koyun ve keçi yavrularından, işkembesi oluşmuş ve doğumdan elli gün yahut iki ay sütten kesilmiş olan; yahut bitki otladığında **إِنْفَحَتهُ** işkembe olduğunda (olan)dır. **إنْفَحَةً** ancak emdiği müddetçe olur. Ferrâ dedi: **طعنة نَفُوحٌ**: kanı hızlıca **يَنْفَحُ** eden bir darbe.

Ebû Zeyd dedi: Memelerden **النَّفُوحُ**: sütünü tutmayan (meme)dir. Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: **النَّفْحُ** adamı savunmadır; denir: o, falanca için **يُنَافِحُ** eder. Başkası dedi: o, onun için **يُنَاضِحُ** eder. İbnü’s-Sikkît dedi: **النَّفِيحةُ** yaydır; o, **نَبْعٍ**dan bir şerit parçadır. Müleyh el-Hüzelî dedi:
Hızlı koşunun döndürülenlerini çöktürdüler; sanki onlar
Kuruyup sertleşmemiş **نَفَائِحُ نَبْعٍ**dır

Yaya **النفيحة** da denir; o, **الفجواءُ المُنفَحَّة**’dir.

**حفن** : Leys dedi: **الحَفْنُ** avuç içiyle ve parmaklar bitişik halde şeyi almandır. Her avucun dolusu bir **حَفْنَةٌ**dir. Kendin için aldığında **احْتَفَنْتُ**.

**المحْفَنُ** çok **الجَفْنِ** sahibi olandır. **مِحْفَنٌ** Ebâ Bathâ’ idi; ona nispetle binekler **البَطْحَاوِيَّةُ** diye anılır.

Ebû Ubeyd, Ebû Zeyd’den: Bir adamı yerden söküp çıkardığında onu **احتَفَنْتُ** ettim, **احْتِفَاناً**.

Dedi: Ebû Amr dedi: **الحُفْنَةُ** çukurdur; çoğulu **حُفَن**.

Şemmer dedi: **الحُفنة** çukurdur; ve inşad etti:
Evi tanır mısın? **بالحُفَنْ** ile silinip yok olmuş

Dedi: O, suyun havuzlar gibi kazdığı küçük çukurlardır.

İbnü’s-Sikkît dedi: **الحُفَن**: içinde su bulunan oyuklardır; alt tarafında çakıl ve toprak vardır. Ebû Bekir el-İyâdî bana, Adiyy b. er-Rikâ‘ el-Âmilî için inşad etti:
Bir ilk doğan; onun izlerini, fışkıran bir kaynağın izleri geciktirir;
Orada mavi **حُفَنَاً** ve gölcükler görürsün.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

نحن: ضمير يُعْنَى به الاثنانِ والجميع المُخْبرون عن أَنفسهم، وهي مبنية على الضم، لأَن نحن تدل على الجماعة وجماعةُ المضمرين تدل عليهم الميم أَو الواو نحو فعلوا وأَنتم، والواو من جنس الضمة، ولم يكن بُدٌّ من حركة نحن فحرَّكت بالضم لأَن الضم من الواو، فأَما قراءة من قرأَ: نحن نحيي ونميت، فلا بد أَن تكون النون الأُولى مختلسة الضمة تخفيفاً وهي بمنزلة المتحركة، فأَما أَن تكون ساكنة والحاء قبلها ساكنة فخطأٌ. الجوهري: نحن كلمة يعني بها جمع أَنا من غير لفظها، وحرِّك آخره بالضم لالتقاء الساكنين لأَن الضمة من جنس الواو التي هي علامة الجمع، ونحن كناية عنهم؛ قال ابن بري: لا يصح قول الجوهري إِن الحركة في نحن لالتقاء الساكنين لأَن اختلاف صيغ المضمرات يقوم مقام الإِعراب، ولهذا بنيت على حركة من أَوّل الأَمر نحو هو وهي وأَنا فعلتُ كذا، لكونها قد تنزلت منزلة ما الأَصلُ في التمكين، قال: وإِنما بنيت نحن على الضم لئلا يظن بها أَنها حركة التقاء ساكنين، إِذ الفتح والكسر يحرك بهما ما التقى فيه ساكنان نحو ردّ ومدّ وشدّ.

##### Türkçe

**نحن**: Kendisiyle iki kişi ve kendi nefislerinden haber verenlerin hepsi kastedilen bir zamirdir; ve o, damme üzere mebnîdir; çünkü **نحن** cemaat üzerine delâlet eder; zamirlerin cemaatine ise **الميم** yahut **الواو** delâlet eder; **فعلوا** ve **أَنتم** gibi; ve **الواو** dammenin cinsindendir. **نحن**’in harekesinden de bir kaçınılmazlık olmadı; bu sebeple damme ile harekelendi; çünkü damme **الواو**’dandır. Şu hâlde, “**نحن نحيي ونميت**” diye okuyan kimsenin kıraatine gelince: hafifletme için ilk **النون**’un dammesi mutlaka ihtilâs edilmiş olmalıdır ve o, harekeli mesabesindedir; ama onun sâkin olması ve ondan önce **الحاء**’ın sâkin olması ise hatadır. **الجوهري**: **نحن** bir kelimedir; onunla, lafzı olmaksızın **أَنا**’nın cemi kastedilir; sonu, iki sâkinin buluşması sebebiyle damme ile harekelendi; çünkü damme, cem‘ alâmeti olan **الواو**’nun cinsindendir; ve **نحن** onlar hakkında bir kinayedir. İbn Berrî dedi: **الجوهري**’nin, **نحن**’deki harekenin iki sâkinin buluşması için olduğu sözü sahih değildir; çünkü zamirlerin sigalarının ihtilâfı i‘râbın yerini tutar; bu yüzden, başlangıçtan itibaren bir hareke üzerine mebnî kılındı; **هو** ve **هي** ve “**أَنا فعلتُ كذا**” gibi; çünkü o, aslında temkînde olan şeyin menzilesine indirilmiştir. Dedi: **نحن** ancak damme üzerine mebnî kılındı ki, onun iki sâkinin buluşması harekesi olduğu zannedilmesin; zira fetha ve kesra ile, iki sâkinin buluştuğu şey harekelenir; **ردّ** ve **مدّ** ve **شدّ** gibi.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ن ح ن * * نَحْنُ * جمع أَنا من غير لفظه وحُرك آخره بالضم لالتقاء الساكنين لأن الضمة من جنس الواو التي هي علامة للجمع ونحن كِناية عنهم

##### Türkçe

* ن ح ن * * **نَحْنُ** * **أَنا**’nın lafzı olmaksızın cem‘idir; iki sâkinin birleşmesi sebebiyle sonu zamme ile harekelendi; çünkü zamme, cem‘ alâmeti olan vâvın cinsindendir; ve biz, onlar hakkında kinâyedir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AD%D9%86/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( نَحْنُ : ضَميرٌ يُعْنَى به الإثْنانِ والجَمْعُ : المُخْبِرونَ عن أَنْفُسِهم ) .
( قالَ شيْخُنا ، رحِمَه اللَّهُ تعالى : إطْلاقُه بمعْنَى الإثْنَيْن ممَّا تَوقفُوا فيه ، وقالوا إنَّه غيرُ مَوْجودٍ في كَلامِ العَرَبِ ، وأَمَّا قوْلُه :
نَحْنُ اللذانِ تَعارَفَتْ أَرْواحنا

فقالوا إنَّه مُوَلَّدٌ .
وهو ( مَبْنِيٌّ على الضَّمِّ .
( أو ) نَحْنُ كَلمةٌ يُعْنَى بها ( جَمْعُ أَنا من غيرِ لَفْظِها وحُرِّكَ آخِرُه ) بالضَّمِّ ( لالْتِقاءِ السَّاكِنَيْنِ ) ، كذا في الصِّحاحِ .
قالَ ابنُ بَرِّي : قَوْلُ الجوْهرِيِّ إنَّ الحرَكَةَ في نَحْنُ لالْتِقاءِ الساكِنَيْنِ لا يصحُّ لأنَّ اخْتِلافَ صِيَغِ المُضْمَرات يقُومُ مَقامَ الإعْرابِ ، ولهذا بُنِيَتْ على حَرَكَةٍ مِن أَوَّل الأَمْرِ نَحْو هو وهي .
( و ) في المُحْكَم : ( ضُمَّ لأنَّه يَدلُّ على الجَماعَةِ ، وجَماعَةُ المُضْمَرِينَ تَدُلُّ عليهم ) الميمُ أَو ( الواوُ نحوُ : فَعَلُوا وأَنْتُمْ والواوُ من جنسِ الضَّمَّةِ ) ، ولم يكنْ بُدٌّ من حَرَكَةِ نَحْنُ فحُرِّكَتْ بالضمِّ لأنَّ الضمَّ مِن الواو ، فأَمَّا قِراءَةُ مَنْ قَرَأَ : نحْنُ نُحْيِي ونُمِيتُ ، فلا بُدَّ أَنْ تكونَ النُّون الأُوْلى مُخْتَلَسَة الضمِّ تَخْفِيفاً وهي بمنْزِلَة المُتَحَرِّكَة ، فأَمّا أَنْ تكونَ ساكِنَةً والحاء قَبْلها ساكِنَة فخطَأٌ .
وقالَ ابنُ بَرِّي : وإِنَّما بُنِيَتْ نَحْنُ على الضمِّ لئَلاَّ يظنُّ بها أنَّها حَرَكَةٌ الْتِقاءِ الساكِنَيْنِ ، إذْ الفتْح والكَسْر يُحَرَّكُ بهما ما الْتَقَى فيه ساكِنانِ نَحْو مَدَّ وشَدَّ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :

##### Türkçe

: ( **نَحْنُ** : kendisiyle iki kişi ve çoğul kastedilen bir zamirdir: kendi nefisleri hakkında haber verenler ) .
( Şeyhimiz, Allah Teâlâ ona rahmet etsin, dedi: Onun iki kişi mânâsıyla kullanılması, hakkında duraksadıkları şeylerdendir; ve dediler ki: O, Arapların كلامında موجود değildir. Amma onun sözü:
**نَحْنُ اللذانِ تَعارَفَتْ أَرْواحنا**

dediler ki: O, مُوَلَّدٌdür.
Ve o ( الضمّ üzere mebnîdir .
( veya ) **نَحْنُ** bir kelimedir; kendisiyle ( **أَنا**’nın çoğulu, onun lafzı olmaksızın, kastedilir; ve sonu ) الضمّ ile harekelenmiştir ( iki sâkinin karşılaşması sebebiyle ) ; sıhâh’ta böyledir.
İbn Berrî dedi: Cevherî’nin, **نَحْنُ**’daki harekenin iki sâkinin karşılaşması için olduğu sözü sahih değildir; çünkü zamirlerin sigalarının ihtilâfı i‘râbın yerini tutar; ve bunun için, baştan itibaren bir hareke üzere mebnî kılındı; **هو** ve **هي** gibi.
( Ve ) el-Muḥkem’de: ( cemaat üzerine delâlet ettiği için ضمّlandı; ve zamirlerin cemaati üzerine delâlet eder ) **الميم** yahut ( **الواو**; **فَعَلُوا** ve **أَنْتُمْ** gibi; ve **الواو** الضمّة cinsindendir ) ; ve **نَحْنُ**’un bir harekeden müstağni olması mümkün değildi; bu yüzden الضمّ ile harekelendi; çünkü الضمّ **الواو**dandır. Amma “**نحْنُ نُحْيِي ونُمِيتُ**” diye okuyan kimsenin kıraatine gelince: mutlaka birinci **النُّون**’un, hafifletme için الضمّı ihtilâs edilmiş olmalıdır; ve o, harekeli mesabesindedir. Amma sâkin olması ve ondan önceki **الحاء**’ın sâkin olması ise hatadır.
İbn Berrî dedi: **نَحْنُ** ancak الضمّ üzere mebnî kılındı ki, onun iki sâkinin karşılaşması harekesi olduğu zannedilmesin; zira fetha ve kesra ile, içinde iki sâkinin karşılaştığı şey harekelenir; **مَدَّ** ve **شَدَّ** gibi.
Ve onun üzerine istidrâk olunan şeylerdendir:
