# نخج — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AE%D8%AC/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%AE%D8%AC/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نخج](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AE%D8%AC.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: نخج

النخج، كالمنع: المباضعة  ونخجها ينخجها. نخج  السيل  في الوادي ينخج، بالكسر، نخجا: صدمه. نخجه:  تصويته في سند الوادي. و  النخج: صوت  خضخضة الدلو  يقال: نخج الدلو في البئر نخجا، ونخج بها: حركها في الماء لتمتلئ، لغة في مخجها. وزعم يعقوب أن نون  نخج  بدل من ميم  مخج  . من المجاز: النخج:  صوت الاست  .  واستنخج  الرجل:  لان  . النخج: أن تضع المرأة السقاء على ركبتيها ثم تمخضه.. وقيل: النخج: أن تأخذ اللبن وقد راب، فتصب لبنا حليبا فتخرج الزبدة فشفاشة ليست لها صلابة. وعن ابن السكيت:  النخيجة: زبد رقيق يخرج من السقاء إذا حمل على بعير بعدما ينزع  أي يخرج  زبده الأول  فيمخض فيخرج منه زبد رقيق. وقال غيره: هو النخيج، بغير هاء. وزاد في الصحاح: ويقال النجيخة، بتقديم الجيم، ولا أدري ما صحته. ومما يستدرك عليه: فلان ميمون العريكة والنخيجة والطبيعة، بمعنى واحد.

### Türkçe

**النخج**، **كالمنع**: çiftleşme; ve **نخجها ينخجها**.

**نخج** seli vadide **ينخج**; kesre ile, **نخجا**: ona çarptı.

**نخجه**: vadinin yamacında onun ses çıkarması.

Ve **النخج**: kovayı çalkalamanın sesi; denir ki: **نخج الدلو في البئر نخجا**; ve **نخج بها**: dolsun diye onu suda hareket ettirdi; **مخجها**’da bir lugattır.

Ve Ya‘kūb, **نخج**’in **نون**’unun, **مخج**’in **ميم**’inden bedel olduğunu iddia etti.

Mecazdan: **النخج**: makat sesi.

Ve **استنخج الرجل**: yumuşadı.

**النخج**: kadının kırbayı dizlerinin üzerine koyması, sonra onu çalkalaması.

Ve denildi: **النخج**: sütü, ekşimiş olduğu hâlde alman; sonra sağılmış süt dökersin de tereyağı çıkar; o da gevşek, kendisinde sertlik olmayan.

İbnü’s-Sikkît’ten: **النخيجة**: ince köpük/tereyağı; ilk tereyağını çıkardıktan sonra bir deve üzerine yüklendiğinde kırbadan çıkar; yani onun ilk tereyağını çıkarır; sonra çalkalar da ondan ince köpük/tereyağı çıkar.

Başkası dedi ki: o, **النخيج**’dir, **هاء** olmaksızın.

Ve **الصحاح**’ta artırdı: ve **النجيخة** denir, **الجيم**’i öne almakla; ve ben onun sıhhatini bilmiyorum.

Ve onun üzerine istidrâk edilenlerdendir: falan kimse **ميمون العريكة** ve **النخيجة** ve **الطبيعة**’dır; tek bir mânâ ile.
