# نخرب — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AE%D8%B1%D8%A8/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%AE%D8%B1%D8%A8/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نخرب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AE%D8%B1%D8%A8.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: نخرب

النخروب بالضم، وأطلقه اعتمادا على أنه ليس لنا فعلول بالفتح ورجح آخرون الفتح بناء على زيادة النون، فوزنه نفعول، قال ابن الأعرابي: نون النخاريب زائدة، لأنه من الخراب ؛ قال أبو حيان: وأما نخربوت للناقة الفارهة، فقيل: نونه زائدة، وأصوله: الخاء والراء والباء، وليس بظاهر الاشتقاق من الخراب، فينبغي أصالة نونه، كعنبوت، في قوله سيبويه، قاله شيخنا. وقد مر ذكر تخربوت بالفوقية والكلام فيه. الشق في الحجر، واحد النخاريب. كذلك: الثقب في كل شيء نخروب. والنخاريب أيضا. الثقب المهيأة من الشمع، لتمج النخل العسل فيها، تقول: إنه لأضيق من النخروب.
 ونخرب القادح الشجرة: ثقبها، وجعله ابن جني ثلاثيا من الخراب. وفي لسان العرب: النخارب: خروق كبيوت الزنابير، واحدها: نخروب. وشجرة ومنخربة بفتحها: إذا بليت وصارت فيها نخاريب، أي: شقوق، نقله الصاغاني.

### Türkçe

**النخروب** (ضمme ile); onu, bizim için fetha ile **فعلول** olmadığına dayanarak mutlak kullandı; başkaları ise **النون**’un ziyadesine binaen fethayı tercih etti; böylece vezni **نفعول**’dür. İbnü’l-A‘râbî dedi ki: **النخاريب**’in **نون**’u zâiddir; çünkü o **الخراب**’dandır. Ebû Hayyân dedi ki: **نخربوت** ise, çevik (iri ve güçlü) deve için; “**نون**’u zâiddir” denildi; asılları: **الخاء** ve **الراء** ve **الباء**’dır; ve **الخراب**’dan iştikakı açık değildir; öyleyse **نون**’unun aslî olması gerekir; Sîbeveyh’in sözünde olduğu gibi **عنبوت** gibi; bunu şeyhimiz söyledi. **تخربوت**’un **الفوقية** ile zikri ve onun hakkındaki söz geçmişti.

Taştaki yarık; **النخاريب**’in teki. Keza: her şeydeki delik **نخروب**’dur. Ve **النخاريب** de (böyledir). Mumdan hazırlanmış delik; hurma, balı onun içine akıtsın diye; “O, **النخروب**’dan daha dardır” dersin.

**نخرب**: ateş çıkaran çubuğun ağacı: onu deldi; İbn Cinnî onu **الخراب**’dan üç harfli yaptı. Ve Lisânü’l-‘Arab’da: **النخارب**: yaban arısı yuvaları gibi deliklerdir; onun teki: **نخروب**. Ve bir ağaç ve **منخربة** (fetha ile): eskidiği ve onda **نخاريب** olduğu zaman; yani: yarıklar; bunu Sâgânî nakletti.
