# ندب — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AF%D8%A8/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%AF%D8%A8/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ندب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AF%D8%A8.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: ندب

باب الدال والنون والباء معهما
ن د ب، ب د ن، ب ن د مستعملات
ندب:
النَّدَبُ: أَثَرُ جُرْحٍ قد أجلَبَ، قال ذو الرُمّة: مَلساء ليس بها خالٌ ولا نَدَبُ والنَّدْبُ: الفَرَسُ الماضي، ونَدُب نَدابةً نقيض بَلُدَ بَلادةً.
والنادِبةُ تندُبُ بالميِّت بحُسن الثَّناء: وافُلاناهُ، واهَناهُ، والنُّدبةُ الاسْمُ.
والنَّدْبُ إن تندُبُ إِنساناً أو قوماً إلى أمر في حَرْبٍ تدعوهم إليه وإلى غيره فيَنْتدبون أي يَتَسارَعون، وانتَدَبوا له من قِبَل أنفسهم من غير أن يُنْدَبوا.
وجُرْحٌ نَديبٌ أي ذو نَدَبٍ.
ورجل نَدْبٌ: أريبٌ لبيبٌ مُتَيَقِّظٌ.
بدن:
البَدَنُ من الجَسَد ما سوى الشَّوَى والرأس.
والبَدَنُ: شِبْه دِرْعٍ إلاّ أنّه قصير قَدْرَ ما يكون على الجَسَد، قصيرُ الكُمَّيْنِ، ويجمَع على أبدان، وقال الله -جلَّ وعزَّ: "فاليومَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ".
وبَدُنَ الرجلُ: صار بَديناً فهو مُبْدِن، ورجل بادِنٌ ومُبَدَّنٌ وامرأة مُبَدَّنةٌ أي سَمينانِ جسيمان. وبَدَّنَ تَبديناً أي أسَنَّ.
والبَدْنةُ: ناقةٌ أو بَقَرةٌ، الذكر والأثنى فيه سواءٌ، يُهدَى إلى مَكَّةَ، والجميع البُدُنُ.
بند:
البَنْدُ دَخيلٌ، ويقال فلانٌ كثيرُ البُنُود أي كثيرُ الحِيَلِ.

والبَنْدُ أيضاً كُلُّ عَلَمٍ من الأعلام للقائد، والجميع البُنود، وتحتَ كُلِّ بَندٍ عشرةُ آلاف رجل، أو أقلُّ أو أكثَرُ، قال:
يا صاحبَ الأعلامِ والبُنودِ

### Türkçe

باب **الدال** و**النون** و**الباء** معهما
ن د ب، ب د ن، ب ن د مستعملات

**ندب**:
**النَّدَبُ**: iz; (öyle) bir yaranın izi ki (kanı) akıtmıştır; ذو الرُمّة dedi ki:
“Pürüzsüzdür; onda ne ben vardır ne de **نَدَبُ**.”
Ve **النَّدْبُ**: koşup giden at. Ve **نَدُب** **نَدابةً**; **بَلُدَ** **بَلادةً**’nın zıddıdır.

Ve **النادِبةُ** ölüyü güzel övgü ile ağıt yakar: “Vay falancamız!”, “Vay kardeşimiz!”; ve **النُّدبةُ** isimdir.

Ve **النَّدْبُ**: eğer bir insanı yahut bir kavmi savaşta bir işe çağırırsan, onları ona ve başkasına davet edersin; böylece **يَنْتدبون** yani acele ederler; ve kendileri tarafından, **يُنْدَبوا** olmaksızın, onun için **انتَدَبوا**.

Ve **جُرْحٌ نَديبٌ**: yani **نَدَبٍ** sahibi.

Ve **رجل نَدْبٌ**: zeki, anlayışlı, uyanık.

**بدن**:
**البَدَنُ**: bedenden, **الشَّوَى** ve baş dışında olan (kısım).

Ve **البَدَنُ**: zırh benzeri; ancak o, beden üzerinde olan miktar kadar kısa, iki kolu kısa; ve **أبدان** üzerine cem‘ olunur. Ve Allah -yüce ve aziz- dedi ki: “Bugün seni **بِبَدَنِكَ** ile kurtaracağız.”

Ve **بَدُنَ** adam: şişman oldu; artık o **مُبْدِن**’dir. Ve **رجل بادِنٌ** ve **مُبَدَّنٌ** ve **امرأة مُبَدَّنةٌ**: yani iki şişman, iki iri. Ve **بَدَّنَ** **تَبديناً**: yani yaşlandı.

Ve **البَدْنةُ**: dişi deve yahut sığır; onda erkek ile dişi eşittir; Mekke’ye hediye edilir; ve hepsi **البُدُنُ**’dür.

**بند**:
**البَنْدُ** yabancıdır (dâhildir); ve “falanca **البُنُود**’u çoktur” denir; yani hileleri çoktur.

Ve **البَنْدُ** ayrıca kumandan için sancaklardan her bir sancaktır; ve hepsi **البُنود**’dur. Ve her **بَندٍ** altında on bin adam vardır; yahut daha az yahut daha çok. Dedi ki:
“Ey sancakların ve **البُنودِ**’un sahibi!”
