# ندد — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AF%D8%AF/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%AF%D8%AF/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [ندد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AF%D8%AF.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: ندد

باب الدال والنون
د ن، ن د يستعملان
دن:
الدَّنُّ ما عَظُم من الرَّواقيد كهيئةِ الحُبِّ، إلاّ أنّه طويل مُستَوى الصَّنْعةِ في أسفله كهيئةِ قَوْنَس البَيْضةِ.
والدَّنينُ والدَّنينةُ: أصوات النَّحْل والزَّنابير ونحوها وأنشد: لدَنْدَنة النَّحل في الخَشرَم والدَّنْدَنةُ من هَيْنَمةِ الكلام الذي لا يُفهَم.
والدِّنْدِنْ: أصولُ الشَّجَر البالي، وجمعه دَنادِن.
ند:
النِّدُّ: ما كانَ مثل الشيءِ يُضادُّه في أموره.
والنَّديد والنِّدُّ سَواءٌ، وجمع النِّدِّ أنْدادٌ.
ونَدَّ البعيرُ نُدوداً انفرَدَ واستَعْصَى، وأَنَدْتُ البعيرَ فنَدَّ.
ويوم التَّناد: يومُ التَّناص أي يُنادي بعضُهم بعضاً، أصحابُ الجنةِ أصحابَ النارِ، وقُرِىءَ يوم التنادِّ بتشديد الدال أي يَندِّون فيَنْفِرون، هكذا في بعض التفسير.
والتَّنديد: أن تُنَدِّدَ بإنسانٍ أي تُسمعَ الناسَ بعًيوبه وتَشتِمَه.
ويَنْدَد: اسم موضع، قال:
لو كنت بالشَّرْوَيْنِ شَرْوَى يَنْدَدِ
والنَّدُّ: ضَرْبٌ من الدُّخْنِة من غير فِعْلٍ.

### Türkçe

باب **الدال** و**النون**
**د ن**، **ن د** kullanılırlar.

**دن**:
**الدَّنُّ**: **الحُبِّ** heyeti gibi, **الرَّواقيد**den büyüyen şeydir; ancak o, uzun, alt tarafında sanatı düz, yumurtanın **قَوْنَس**u heyeti gibidir.
**الدَّنينُ** ve **الدَّنينةُ**: arıların, eşek arılarının ve benzerlerinin sesleridir. Ve inşad etti:
**لدَنْدَنة** النَّحل في الخَشرَم
Ve **الدَّنْدَنةُ**: anlaşılmayan sözün **هَيْنَمة**sindendir.
**والدِّنْدِنْ**: eskimiş ağacın kökleridir; cem‘i **دَنادِن**dir.

**ند**:
**النِّدُّ**: bir şeyin misli olup, işlerinde ona zıt olan şeydir.
**النَّديد** ve **النِّدُّ** eşittir; **النِّدِّ**in cem‘i **أنْدادٌ**dur.
Deve **نَدَّ** eder, **نُدوداً**: ayrıldı ve inat etti; ben deveyi **أَنَدْتُ** ettim, o da **نَدَّ** etti.
**ويوم التَّناد**: **التَّناص** günüdür; yani onların bazısı bazısına nida eder: cennet ehli, ateş ehline. Ve **يوم التنادِّ** diye **الدال**ın şeddelenmesiyle okundu; yani onlar **يَندِّون** da ürküp kaçarlar; bazı tefsirde böyledir.
**والتَّنديد**: bir insanı **تُنَدِّدَ** etmen; yani insanlara onun ayıplarını işittirmen ve ona sövmen.
**ويَنْدَد**: bir yer adıdır; dedi ki:
لو كنت بالشَّرْوَيْنِ شَرْوَى يَنْدَدِ
**والنَّدُّ**: fiil olmaksızın **الدُّخْنِة**den bir tür darbedir.
