# نزب — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B2%D8%A8/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%B2%D8%A8/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نزب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B2%D8%A8.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: نزب

نزب الظبي، ينزب بالكسر، نزبا بفتح فسكون، ونزيبا كأمير، ونزابا كغراب، وهذ الأخير من الزيادات في هامش الصحاح: صوت، سوداء التيس منها أو الأنثى، أو خاص بالذكور منها وهي التيوس، وذلك عند السفاد، وهو الصحيح، وعليه اقتصر الجوهري والنيزب كحيدر: ذكر الظباء والبقر، عن الهجري؛ وأنشد:
  وظبية للوحش كالمغاضب                      في دولج ناء عن النيازب والنزب، محركة: اللقب، مثل النبز. قوله: تنازبوا: تنابزوا. قال ابن هشام: لم يسمع ونقله البدر الدماميني في أواخر بحث القلب من شرح التسهيل، وحرره شيخنا في شرح الكافية في مبحث القلب: إنه إنما سمع النزب دون تصاريفه، ولذلك حكموا عليه بأنه مقلوب من النبز، لأنه لو تصرفوا فيه، وبنوا منه الفعل، لصار أصلا مستقلا، وامتنع دعوى القلب، وحكم بالأصالة لكل منهما، كما قالوا في جبذ وجذب.

### Türkçe

**نزب** **الظبي**، **ينزب** (kesre ile), **نزبا** (fetha ile sonra sükûn), ve **نزيبا** ( **أمير** gibi), ve **نزَابا** ( **غراب** gibi); ve bu sonuncusu, **الصحاح**’ın hâmişindeki ziyadelerdendir: ses; keçinin siyahı, ondan (yani ondan) yahut dişiden; yahut onlardan erkeklere mahsustur ki onlar tekeleridir; bu da çiftleşme esnasındadır; ve bu doğrudur; ve bununla **الجوهري** yetinmiştir. Ve **النيزب** ( **حيدر** gibi): ceylanların ve sığırın erkeği; **الهجري**’den. Ve inşâd etti:
  Ve vahş için bir ceylan, öfkelenmişler gibi,                      uzak bir gece yürüyüşünde, **النيازب**’den ve **النزب**’den uzak.

Ve **النزب** (harekeli): lakap; **النبز** gibi. Onun sözü: **تنازبوا**: **تنابزوا**. **ابن هشام** dedi: işitilmemiştir; ve onu **البدر الدماميني** **شرح التسهيل**’in kalb bahsinin sonlarında nakletti; ve şeyhimiz onu **شرح الكافية**’de kalb bahsinde tahkik etti: ancak **النزب**’in, tasrifleri olmaksızın işitildiği; bu sebeple onu **النبز**’den maklûb olduğuna hükmettiler; çünkü onda tasrif yapsalardı ve ondan fiil bina etselerdi, müstakil bir asl olurdu ve kalb iddiası imkânsız olurdu; ve her birine asıllıkla hükmedilirdi; nitekim **جبذ** ve **جذب** hakkında dedikleri gibi.
