# نزع — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B2%D8%B9/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%B2%D8%B9/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نزع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B2%D8%B9.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: نزع

نَزَعَ اِلَى أَهْلِهِ
1 نَزَعَ اِلَى أَهْلِهِ ذ , (S, K,) aor. نَزِعَ , (S,) inf. n. نِزَاعٌ (S, K) and نُزُوعٌ and نَزَاعةٌ; (K:) and ↓ نَازَعَ; (K;) He yearned towards or for, longed for, or desired, his family. (S, * K, * TA, PS). ― -b2- نَزَعْتُ اِلَيْهِ inf. n. نِزَاعٌ, I yearned towards, longed for, or desired, him or it; syn. ??. (Ham, p. 429.) See an ex. voce خَفْضٌ. ― -b3- Hence. نَزَعَ بِى اِلَيْهِ It (desire) invited me to it. (Har, p. 606.) ― -b4- نَزَعَ اِلَيْهِ He inclined to it. (Har, p. 234.) ― -b5- نَزَعَ اِلَى عِرْقٍ كَرِيمٍ [He inclined to a noble radical, or ancestral, or hereditary quality: and in like manner, لَئِيمٍ]: and نَزَعَ اِلَى أَعْرَاقِهِ and نَزَعَهَا [he inclined to his radical, or ancestral, or hereditary, qualities]: and ?? أَعْرَاقُهُ [his radical, or ancestral, or hereditary, qualities inclined him]. (L, in TA.) ― -b6- نَزَع It inclined by likeness. (Msb.) ― -b7- نَزَعَ اِلَى أَبِيهِ (S, Msb, K,) فى الشَّبَهَ (S,) and نَزَعَ أَيَاهُ, (K,) He resembled his father: (Msb, K:) or inclined to his father in likeness; syn. ذَهَبَ (S:) or he took after his father; had a natural likeness to him. ― -b8- نُزُوعٌ signifies Yearning; and natural inclining. -A2- نَزَعَ and ↓ اِنْتَزَعَ He pulled, plucked, or drew, out, or up, or off; removed from his or its place; displaced. (S, Msb, K.) ― -b2- نَزَعَ ثَوْبَهُ, (Mgh, in art. خلع,) and نَعْلَهُ, (Mgh and Msb in that art.,) He pulled off his garment, and his sandal. See, however, خَلَعَ. ― -b3- نَزَعَ (Msb, TA,) aor. نَزِعَ , (TA,) inf. n. نَزْعٌ (Msb, TA,) He was at the point [or in the agony] of death; meaning, of having his soul drawn forth: (Msb:) he gave up his spirit; as also ↓ نَازَعَ, inf. n. نِزَاعٌ. (TA.) ― -b4- نَزَعَ فِى القُوْسِ He drew the bow; (S, Msb, K;) i. e., its string; or he drew, or pulled, the string of the bow with the arrow. (TA.) -A3- تَنْزِعُهُ شَعَرَةٌ بَيْضَآءُ, relating to a horse: see أَسْفَى.

نَازَعَهُ الحَبْلَ
3 نَازَعَهُ الحَبْلَ ذ He contended with him in pulling the rope; syn. جَاذَبَهُ اِيَّاهُ. Hence, نازعه فى كَذَا (tropical:) He contended, disputed, or litigated, with him, respecting such a thing. (Mgh.) ― -b2- نَازَعَهُ الكَلَامَ (tropical:) He disputed with him in, or respecting, words. (TA.) ― -b3- نَازَعَتْنِى نَفْسِى اِلَى هَواهَا, inf. n. نِزَاعْ, My soul strove with me to incline me to love her. (TA.) See 1.

تَنَازَعْنَا الحَدِيثَ
6 تَنَازَعْنَا الحَدِيثَ ذ We discoursed together; one with another. (TA, art. هصر.) ― -b2- تَنَازَعُوا الَّجَزَ بَيْنَهُمْ (K, art. رجز,) They recited verses, or poetry, of the metre termed رَجَز one with another; as also تَعَاطَوْهُ. (TK, art. رجز.) ― -b3- تَنَازَعٌ The contending in altercation, disputing, or litigating, one with another: (K:) or تَنَازَعُوا they disagreed, one with another; held different ways or opinions. (Msb.)

8 اِنْتَزَعَ See 1. ― -b2- اِنْتَزَعَ مِنْهُ حَقَّهُ He wrested from him his right, or due. ― -b3- اِنْتَزَعَ حَدِيثَهُ: see اِقتضب.

نَزَعٌ
نَزَعٌ ذ Baldness on each side of the forehead: see جَلَحٌ; and غَمَمٌ.

نَزْعَةٌ
نَزْعَةٌ ذ A baldness in the side of the forehead. See صَدْمَةٌ.

بِئْرٌ نَزُوعٌ
بِئْرٌ نَزُوعٌ ذ [A deep well] i. q. جَرْورٌ. (A, voce جَرْورٌ.)

نُزَّعٌ
نُزَّعٌ ذ is pl. of نَازِعٌ; as is also نُزُعٌ. (TA.) See an ex. in a verse cited بابٌ.

نَزَّاعٌ
نَزَّاعٌ ذ Dragging much, or forcibly: see Kur, lxx. 16. ― -b2- العرْقُ نَزَّاعٌ (see Freytag's Arab. Prov., ii. 168) is probably similar to العِرْقُ دسَّاسٌ, and means The radical, or ancestral, or hereditary, quality is wont to return to its usual possessor: or it may mean, is wont to draw.

أَنْزَعُ
أَنْزَعُ ذ : see أَجْلَحُ.

مَنْزَعُ بِئْرٍ
مَنْزَعُ بِئْرٍ ذ [The bottom of a well; the place from which the water is drawn]. (TA, art. متح.)

### Türkçe

**نَزَعَ اِلَى أَهْلِهِ**
1 **نَزَعَ اِلَى أَهْلِهِ** ذ , (S, K,) muzâri‘i **نَزِعَ** , (S,) mastar ismi **نِزَاعٌ** (S, K) ve **نُزُوعٌ** ve **نَزَاعةٌ**; (K:) ve ↓ **نَازَعَ**; (K;) Ailesine doğru özlem duydu, ailesini özledi, yahut ailesini arzuladı. (S, * K, * TA, PS). ― -b2- **نَزَعْتُ اِلَيْهِ** mastar ismi **نِزَاعٌ**, Ona yahut ona (şeye) doğru özlem duydum, onu özledim, yahut onu arzuladım; eşanlamlısı ??. (Ham, p. 429.) **خَفْضٌ** maddesinde bir örneğe bak. ― -b3- Bundan dolayı: **نَزَعَ بِى اِلَيْهِ** O (arzu) beni ona davet etti. (Har, p. 606.) ― -b4- **نَزَعَ اِلَيْهِ** Ona meyletti. (Har, p. 234.) ― -b5- **نَزَعَ اِلَى عِرْقٍ كَرِيمٍ** [Asil bir köke, yahut soya, yahut irsî bir niteliğe meyletti: ve aynı şekilde, **لَئِيمٍ**]: ve **نَزَعَ اِلَى أَعْرَاقِهِ** ve **نَزَعَهَا** [köklerine, yahut soyuna, yahut irsî niteliklerine meyletti]: ve ?? **أَعْرَاقُهُ** [onun kökleri, yahut soyu, yahut irsî nitelikleri onu meylettirdi]. (L, in TA.) ― -b6- **نَزَعَ** Benzerlik sebebiyle meyletti. (Msb.) ― -b7- **نَزَعَ اِلَى أَبِيهِ** (S, Msb, K,) **فى الشَّبَهَ** (S,) ve **نَزَعَ أَيَاهُ**, (K,) Babasına benzedi: (Msb, K:) yahut benzerlikte babasına meyletti; eşanlamlısı **ذَهَبَ** (S:) yahut babasına çekti; ona tabi oldu; onda ona dair tabiî bir benzerlik vardı. ― -b8- **نُزُوعٌ** “özlem”i; ve tabiî meyli ifade eder.

-A2- **نَزَعَ** ve ↓ **اِنْتَزَعَ** Çekip çıkardı, koparıp çıkardı, yahut söküp çıkardı, yahut çekip aldı; yerinden kaldırdı; yerinden oynattı. (S, Msb, K.) ― -b2- **نَزَعَ ثَوْبَهُ**, (Mgh, in art. خلع,) ve **نَعْلَهُ**, (Mgh and Msb in that art.,) Elbisesini ve sandalını çıkarıp çekti. Bununla beraber **خَلَعَ**’a bak. ― -b3- **نَزَعَ** (Msb, TA,) muzâri‘i **نَزِعَ** , (TA,) mastar ismi **نَزْعٌ** (Msb, TA,) Ölümün eşiğinde [yahut can çekişme hâlinde] oldu; yani, ruhunun çekilip çıkarılması (mânâsında): (Msb:) ruhunu teslim etti; bunun gibi ↓ **نَازَعَ**, mastar ismi **نِزَاعٌ**. (TA.) ― -b4- **نَزَعَ فِى القُوْسِ** Yayı çekti; (S, Msb, K;) yani, onun kirişini; yahut oku ile birlikte yayın kirişini çekti yahut çekip gerdi. (TA.)

-A3- **تَنْزِعُهُ شَعَرَةٌ بَيْضَآءُ**, bir ata dair: **أَسْفَى**’a bak.

**نَازَعَهُ الحَبْلَ**
3 **نَازَعَهُ الحَبْلَ** ذ Onunla ipi çekmede çekişti; eşanlamlısı **جَاذَبَهُ اِيَّاهُ**. Bundan dolayı, **نازعه فى كَذَا** (mecaz:) Şu şey hakkında onunla çekişti, tartıştı, yahut davalaştı. (Mgh.) ― -b2- **نَازَعَهُ الكَلَامَ** (mecaz:) Sözlerde, yahut sözler hakkında, onunla tartıştı. (TA.) ― -b3- **نَازَعَتْنِى نَفْسِى اِلَى هَواهَا**, mastar ismi **نِزَاعْ**, Nefsim beni onun sevgisine meylettirmek için benimle çekişti. (TA.) 1’e bak.

**تَنَازَعْنَا الحَدِيثَ**
6 **تَنَازَعْنَا الحَدِيثَ** ذ Birbirimizle konuşup söyleştik. (TA, art. هصر.) ― -b2- **تَنَازَعُوا الَّجَزَ بَيْنَهُمْ** (K, art. رجز,) Aralarında **رَجَز** denilen vezindeki beyitleri yahut şiiri birbirlerine karşılıklı okudular; bunun gibi **تَعَاطَوْهُ**. (TK, art. رجز.) ― -b3- **تَنَازَعٌ** Birbirleriyle çekişme, tartışma, yahut davalaşma: (K:) yahut **تَنَازَعُوا** birbirleriyle ihtilafa düştüler; farklı yollar yahut görüşler tuttular. (Msb.)

8 **اِنْتَزَعَ** 1’e bak. ― -b2- **اِنْتَزَعَ مِنْهُ حَقَّهُ** Ondan hakkını yahut alacağını zorla çekip aldı. ― -b3- **اِنْتَزَعَ حَدِيثَهُ**: **اِقتضب**’a bak.

**نَزَعٌ**
**نَزَعٌ** ذ Alnın iki yanında kellik: **جَلَحٌ**’a; ve **غَمَمٌ**’a bak.

**نَزْعَةٌ**
**نَزْعَةٌ** ذ Alnın yan tarafında bir kellik. **صَدْمَةٌ**’a bak.

**بِئْرٌ نَزُوعٌ**
**بِئْرٌ نَزُوعٌ** ذ [Derin bir kuyu] yani **جَرْورٌ**. (A, voce **جَرْورٌ**.)

**نُزَّعٌ**
**نُزَّعٌ** ذ **نَازِعٌ**’in çoğuludur; bunun gibi **نُزُعٌ** da. (TA.) **بابٌ**’da zikredilen bir beyitte bir örneğe bak.

**نَزَّاعٌ**
**نَزَّاعٌ** ذ Çokça, yahut zorlayarak, çekip sürükleyen: Kur’ân, lxx. 16’ya bak. ― -b2- **العرْقُ نَزَّاعٌ** (Freytag's Arab. Prov., ii. 168’e bak) muhtemelen **العِرْقُ دسَّاسٌ**’a benzer olup şu mânâdadır: Kökî, yahut soyî, yahut irsî nitelik, alışılmış sahibine dönmeye alışkındır: yahut şu mânâya gelebilir: çekmeye alışkındır.

**أَنْزَعُ**
**أَنْزَعُ** ذ : **أَجْلَحُ**’a bak.

**مَنْزَعُ بِئْرٍ**
**مَنْزَعُ بِئْرٍ** ذ [Bir kuyunun dibi; suyun çekilip alındığı yer]. (TA, art. متح.)
