# نزغ — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B2%D8%BA/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%B2%D8%BA/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نزغ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B2%D8%BA.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: نزغ

النَّزْغُ: أَن تَنْزِغَ بين قوم فتَحْمِلَ بعضهم على بعض بفسادٍ بينهم. ونَزَغَ بينهم يَنْزَغُ ويَنْزِغُ نَزْغاً: أَغْرَى وأَفْسَدَ وحمل بعضَهم على بعض. والنزْغُ: الكلام الذي يُغْرِي بين الناس. ونَزَغَه: حرَّكه أَدنى حركة. ونزَغ الشيطانُ بينهم يَنزَغُ ويَنزِغُ نَزْغاً أَي أَفسد وأَغرى. وقوله تعالى: وإمّا يَنْزَغَنَّكَ من الشيطان نَزْغٌ فاسْتَعِذْ بالله؛ نَزْغُ الشيطانِ: وسَاوِسُه ونَخْسُه في القلب بما يُسَوِّلُ للإِنسان مِن المَعاصي، يعني يُلْقِي في قلبه ما يُفْسِدُه على أَصحابه؛ وقال الزجاج: معناه إن نالَك من الشيطان أَدْنى نَزْغٍ ووَسْوسةٍ وتَحْرِيك يَصْرِفُك عن الاحتمال، فاستعذ بالله من شرّه وامْضِ على حكمك. أَبو زيد: نَزَغْتُ بين القوم ونَزَأْتُ ومَأَسْتُ كل هذا من الإِفسادِ بينهم، وكذلك دَحَسْتُ وآسَدْتُ وأَرَّشْتُ.
وفي حديث علي، رضي الله عنه: ولم تَرْمِ الشُّكُوكُ بَنَوازِغِها عَزِيمةَ إِيمانِهم؛ النّوازِغُ: جمع نازِغةٍ من النزْغ وهو الطعْنُ والفَسادُ. وفي الحديث: صِياحُ المولود حين يَقَع نَزْغةٌ من الشيطانِ أَي نَخْسةٌ وطَعْنةٌ.
ونَزَغَ الرجلَ يَنْزَغُه نَزْغاً: ذكره بقبيح. ورجل مِنْزَغٌ ومِنْزَغةٌ ونَزّاغٌ: يَنْزَغُ الناسَ. والنَّزْغُ: شبه الوَخْز والطعْن. ونَزَغَه بكلمة نَزْغاً: نخَسَه وطَعَن فيه مثل نَسَغَه. ونَدَغَه ونَزَغَه نَزْغاً: طَعَنه بيد أَو رُمْح. وفي حديث ابن الزبير: فنزَغَه إنسان من أَهل المسجد بِنزيغةٍ أَي رماه بكلمة سيئة. وأَدْرَكَ الأَمْرَ بِنَزَغِه أَي بِحِدْثانِه؛ عن ثعلب. ويقال للبَرْك: المِنْزَغةُ والمِنْسْغةُ والمِيزغةُ والمِبْزغةُ والمِنْدغةُ.

### Türkçe

**النَّزْغُ**: Bir kavim arasında **تَنْزِغَ** etmen; aralarında bir bozgunculukla onların bir kısmını bir kısmına karşı kışkırtmandır. Ve aralarında **نَزَغَ** eder; **يَنْزَغُ** ve **يَنْزِغُ** (olarak) **نَزْغاً**: kışkırttı ve bozdu ve onların bir kısmını bir kısmına karşı kışkırttı. Ve **النزْغُ**: insanlar arasında kışkırtan sözdür. Ve **نَزَغَه**: onu en yakın bir hareketle hareketlendirdi. Ve şeytan aralarında **نَزَغَ** etti; **يَنزَغُ** ve **يَنزِغُ** (olarak) **نَزْغاً**; yani bozdu ve kışkırttı. Ve Yüce Allah’ın sözü: **وإمّا يَنْزَغَنَّكَ من الشيطان نَزْغٌ فاسْتَعِذْ بالله**; **نَزْغُ الشيطانِ**: onun vesveseleri ve kalpteki dürtmesi; insana günahlardan süsleyip hoş gösterdiği şeylerle; yani kalbine, onu arkadaşlarına karşı bozan şeyi atar; ve Zجاج dedi: manası, şeytandan sana en yakın bir **نَزْغٍ** ve vesvese ve seni tahammülden çeviren bir kımıldatma erişirse, onun şerrinden Allah’a sığın ve hükmün üzere yürü. Ebû Zeyd: Kavim arasında **نَزَغْتُ** ettim ve **نَزَأْتُ** ettim ve **مَأَسْتُ** ettim; bunların hepsi aralarında ifsaddandır; yine **دَحَسْتُ** ettim ve **آسَدْتُ** ettim ve **أَرَّشْتُ** ettim.

Ali’nin hadîsinde, Allah ondan razı olsun: Şüpheler, **بَنَوازِغِها** ile onların iman azmini atmadı; **النّوازِغُ**: **نازِغةٍ**’nin çoğuludur; **النزْغ**’dan, o da saplama ve bozgunculuktur.

Hadîste: Yeni doğanın düştüğü vakit çığlığı, şeytandan bir **نَزْغةٌ**(dır); yani bir dürtme ve bir saplamadır.

Ve adamı **نَزَغَ** eder; **يَنْزَغُه** (olarak) **نَزْغاً**: onu çirkin bir şeyle andı. Ve **مِنْزَغٌ** ve **مِنْزَغةٌ** ve **نَزّاغٌ** (olan) bir adam: insanları **يَنْزَغُ** eder. Ve **النَّزْغُ**: iğneleme ve saplamaya benzer. Ve onu bir sözle **نَزْغاً** **نَزَغَه**: onu dürttü ve onda sapladı; **نَسَغَه** gibi. Ve onu **نَدَغَه** ve onu **نَزَغَه** (olarak) **نَزْغاً**: onu el ile yahut mızrakla sapladı. İbn Zübeyr’in hadîsinde: Mescid ehlinden bir insan onu bir **بِنزيغةٍ** ile **فنَزَغَه** etti; yani onu kötü bir sözle attı. Ve işi onun **بِنَزَغِه** ile idrak etti; yani onun yeniliğiyle; Sa‘leb’den. Ve **البَرْك** için denilir: **المِنْزَغةُ** ve **المِنْسْغةُ** ve **المِيزغةُ** ve **المِبْزغةُ** ve **المِنْدغةُ**.
