# نزق — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B2%D9%82/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%B2%D9%82/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نزق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B2%D9%82.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: نزق

النَّزَقُ: خفة في كل أَمر وعجلة في جهل وحُمْق. ابن سيده: النَّزَقُ الخفة والطيش، نزِق، بالكسر، يَنْزَقُ نزقاً، فهو نزِق، والأُنثى نزِقَةٌ، وهو من الطيش والخفة. وأَنَزَقَ الرجلُ إذا سَفِهَ بعد حِلْم. وتَنازَق الرجلان تَنازُقاً ونِزاقاً ومُنازقة: تشاتما، الأَخيرتان على غير الفعل. والمُنازِقُ: الكثير الكلام والنَّزَقِ. ونزِقَ الرجل والفرس وغيره يَنزَقُ نزُقاً ونُزوقاً إذا نزا. ونَزَّقَ الفرسَ وأَنزقه تَنزِيقاً إذا ضربه حتى يَنْزو ويَنْزق، وفي التهذيب: حتى يثب نَهْزاً. وأَنزَقَ في الضحك وأَهْزَقَ إذا أَفرط فيه وأكثر. والنَّزْقُ: مَلْءُ السِّقاء والإناء إلى رأسه. ونَزِقَتِ النِّهاءُ: امتلأَت. ويقال: مُطِر مكانُ كذا وكذا حتى نزِقَتْ نِهاؤه أَي امتلأَت غُدْرانه. وناقة نِزاقٌ: مثل مِزاق؛ عن يعقوب.
والنَّيْزَقُ لغة في النَّيْزَك: قال الشاعر:
وثَدْيانِ، لَوْلا ما هُما لم تكَدْ تُرَى
على الأَرضِ، إنْ قامَتْ، كمِثْل النَّيازِق
كأنَّهما عِدْلا جُوَالِقٍ أصْبَحا،
وحَشْوُهما تِبْنٌ على ظهر ناهِق

### Türkçe

**النَّزَقُ**: her işte hafiflik ve cehalet ve ahmaklık içinde acele. İbn Sîde:
**النَّزَقُ** hafiflik ve taşkınlıktır; **نزِق** (kesre ile), **يَنْزَقُ** **نزقاً**; o hâlde o **نزِق**tir; dişisi **نزِقَةٌ**; ve o, taşkınlıktan ve hafifliktendir. Ve adam **أَنَزَقَ** olur; eğer hilmden sonra sefihlik ederse.
İki adam **تَنازَق** eder; **تَنازُقاً** ve **نِزاقاً** ve **مُنازقة**: birbirlerine sövdüler; son ikisi fiil üzere değildir. Ve **المُنازِقُ**: sözü ve **النَّزَقِ**i çok olan. Ve adam ve at ve başkası **نزِقَ** olur; **يَنزَقُ** **نزُقاً** ve **نُزوقاً**; eğer sıçrarsa. Ve atı **نَزَّقَ** ve onu **أَنزقه** **تَنزِيقاً**; eğer onu, sıçrayıp **يَنْزو** ve **يَنْزق** edinceye kadar döverse; ve **التهذيب**’de: **نَهْزاً** sıçrayıncaya kadar. Ve gülmede **أَنزَقَ** ve **أَهْزَقَ**; eğer onda aşırı gider ve çoğaltırsa. Ve **النَّزْقُ**: kırbanın ve kabın başına kadar doldurulmasıdır. Ve **نَزِقَتِ النِّهاءُ**: doldu. Ve denilir: filân filân yer yağmurlandı; ta ki onun **نِهاؤه**’u **نزِقَتْ**; yani onun gölcükleri doldu. Ve **ناقة نِزاقٌ**: **مِزاق** gibi; Ya‘kūb’dan.
Ve **النَّيْزَقُ**, **النَّيْزَك**’te bir lugattır: şair dedi:
وثَدْيانِ، لَوْلا ما هُما لم تكَدْ تُرَى
على الأَرضِ، إنْ قامَتْ، كمِثْل النَّيازِق
كأنَّهما عِدْلا جُوَالِقٍ أصْبَحا،
وحَشْوُهما تِبْنٌ على ظهر ناهِق
