# نسطر (ن-س-ط-ر) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B3%D8%B7%D8%B1
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%B3%D8%B7%D8%B1

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ن - س - ط - ر
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B3%D8%B7%D8%B1/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

السين والطاء
س ر م ط، س ر ط م، ط م ر س، ط ر م س، ط ل م س، س ل ط م، ف ن ط س، ف ر ط س، ر س ط ن، ن س ط ر، س ف ن ط، س ب ط ر، ط ر ف س، ف ل س ط مستعملات
سرمط،
السَّسرَوْمَطُ: الطّويل من أقبل، قال:
بكلّ سامٍ سَرْمَطٍ سَرَوْمَطِ
سرطم:
السَّرْطَمُ: البيّن من القَوْل ومن الرِّجال. والسَّرْطَمُ: الواسعُ الحَلق، السريع البَلْع مع جِسْمٍ وخَلق.
طمرس:
الطِّمْرِس: اللئيم الدَّنيء. والطُّمْرُوس: الخروف.
طرمس:

الطَّرْمَسَةُ: الانقباض والنّكوص. والطِّرمِساء: الظّلمة الشّديدة
طلمس:
الطِّلمِساء: الظّلمة أيضاً.
سلطم:
السُّلاطِمُ: الطُّول.
قنطس:
فرطس:
فِنْطِيسةُ الخنزير: خَطْمُهُ، وهي الفِرْطيسةُ، والفَرْطَسَةُ: فِعلُه إذا مَدَّ خُرْطُومَهُ.
رسطن:
الرّساطون: شرابٌ لأهل الشّام من الخمر والعسل.
نسطر:
النّسطورية: أمّةٌ من النّصارَى يخالفون بقيّتهم. بالرّوميّة: نسطورس.
سفنط:
الإسْفَنْط: ضرب من الخمر.
سبطر:
السِّبَطرُ: الماضي، قال:
كمِشْيَةِ خادِرٍ ليثٍ سِبَطْرِ
واسبطرَّ الشّيء، أي: امتدّ وتوسَّعَ، قال:
ولما رأيت الخيلَ تجري كأنّهـا		جداولُ شَتَّى أرسلت فاسبطرَّتِ
طرفس:
طَرْفَسَ الرّجلُ، إذا حدّد النَّظَر.
فلسط:
فِلَسطين: كورة بالشّام، نونها زائدة، يقال: مَرَرْنا بفِلَسْطينَ، وهذه فِلَسْطون.

##### Türkçe

**السين** ve **الطاء**

س ر م ط، س ر ط م، ط م ر س، ط ر م س، ط ل م س، س ل ط م، ف ن ط س، ف ر ط س، ر س ط ن، ن س ط ر، س ف ن ط، س ب ط ر، ط ر ف س، ف ل س ط kullanılagelenlerdir.

سرمط،
**السَّسرَوْمَطُ**: uzun olan; şöyle dedi:
بكلّ سامٍ سَرْمَطٍ سَرَوْمَطِ

سرطم:
**السَّرْطَمُ**: sözden ve erkeklerden açık/apaçık olan. Ve **السَّرْطَمُ**: boğazı geniş, gövde ve yaratılışla birlikte yutması hızlı olan.

طمرس:
**الطِّمْرِس**: alçak, aşağılık. Ve **الطُّمْرُوس**: kuzu.

طرمس:

**الطَّرْمَسَةُ**: büzülme ve geri çekilme. Ve **الطِّرمِساء**: şiddetli karanlık.

طلمس:
**الطِّلمِساء**: karanlık da.

سلطم:
**السُّلاطِمُ**: uzunluk.

قنطس:

فرطس:
Domuzun **فِنْطِيسةُ**’si: burnu; o **الفِرْطيسةُ**’dir. Ve **الفَرْطَسَةُ**: hortumunu uzattığı zaman onun fiili.

رسطن:
**الرّساطون**: Şam ehli için şarap ve baldan bir içki.

نسطر:
**النّسطورية**: Hristiyanlardan bir ümmet; geri kalanlarına muhalefet ederler. Rumca: **نسطورس**.

سفنط:
**الإسْفَنْط**: şaraptan bir tür.

سبطر:
**السِّبَطرُ**: geçmiş olan; şöyle dedi:
كمِشْيَةِ خادِرٍ ليثٍ سِبَطْرِ
Ve **واسبطرَّ** şey; yani: uzadı ve genişledi; şöyle dedi:
ولما رأيت الخيلَ تجري كأنّهـا		جداولُ شَتَّى أرسلت فاسبطرَّتِ

طرفس:
Adam **طَرْفَسَ**; bakışı keskinleştirdiği zaman.

فلسط:
**فِلَسطين**: Şam’da bir kûre; onun **نون**’u ziyadedir; denir ki: **مَرَرْنا بفِلَسْطينَ**; ve bu **فِلَسْطون**’dur.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B3%D8%B7%D8%B1/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

النُّسْطُورِيَّة
(* قوله« النسطورية» قال في القاموس بالضم
وتفتح): أُمة من النصارى يخالفون بقيتَهم، وهم بالرُّومية نَسْطُورِسْ، والله أَعلم.

##### Türkçe

**النُّسْطُورِيَّة**
(*Onun “**النسطورية**” sözü: **القاموس**’ta “ötre ile; ve fetha ile de açılır” dedi): Hristiyanlardan bir ümmettir; onların geri kalanına muhalefet ederler. Ve onlar Rumca’da **نَسْطُورِسْ**’tir. Allah daha iyi bilir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B3%D8%B7%D8%B1/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

النسطورية، بالضم وتفتح، أهمله الجوهري. وقال الصاغاني وصاحب اللسان: هم أمة من النصارى تخالف، وفي التكملة واللسان: يخالفون بقيتهم، وهم أصحاب نسطور الحكيم الذي ظهر في زمن أمير المؤمنين المأمون بالله العباسي، وتصرف في الإنجيل بحكم رأيه وقال: إن الله واحد ذو أقانيم ثلاثة، تعالى الله عن ذلك علوا كبيرا، وهو بالرومية نسطورس، بفتح النون، إلا أن وزان العربية يعدم فيه فعلول بفتح الفاء، إلا ما شذ من صعفوق، فإن سلك بنسطور مسلك العربية ضمت النون وإلا فهو بفتحها في الأصل، حققه الصاغاني.

##### Türkçe

**النسطورية**; (başındaki harf) ötre ile ve fetha ile de (gelir). Cevherî onu ihmal etti. Sâğânî ve Lisân sahibi dedi: Onlar, muhalefet eden Hristiyanlardan bir ümmettir. Tekmile ve Lisân’da: Kalanlarına muhalefet ederler. Ve onlar, Abbasî, Allah ile (müeyyed) Müminlerin Emîri Me’mûn zamanında ortaya çıkan hakîm Nestûr’un ashabıdır. Ve kendi görüşünün hükmüyle İncil’de tasarrufta bulundu ve dedi ki: “Şüphesiz Allah, üç uknum sahibi tek (bir)dir.” Allah bundan yüce bir yücelikle münezzehtir. Ve o, Rumca olarak **نسطورس**’tur; **النون**’un fethasıyla. Ancak Arapçanın vezni, onda **فعلول**’u, **الفاء**’nın fethasıyla, bulundurmaz; **صعفوق**’tan şâz olan müstesna. Şu hâlde eğer **نسطور** Arapçanın yoluna sokulursa **النون** damme edilir; yoksa o, aslında fethalıdır. Bunu Sâğânî tahkik etti.
