# نسق — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B3%D9%82/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%B3%D9%82/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نسق](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B3%D9%82.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: نسق

النَّسَقُ من كل شيء: ما كان على طريقة نِظامِ واحد، عامٌّ في الأشياء، وقد نَسقْتُه تَنْسِيقاً؛ ويخفف. ابن سيده: نَسَقَ الشيء يَنْسُقهُ نَسْقاً ونَسَّقه نظَّمه على السواء، وانْتَسَق هو وتَناسَق، والاسم النَّسَقُ، وقد انْتَسَقت هذه الأَشياء بعضُها إلى بعض أَي تَنَسَّقَتْ. والنحويون يسمون حروف العطف حروف النَّسَقِ لأَن الشيء إذا عطفْت عليه شيئاً بعده جَرى مجْرًى واحداً. وروي عن عمر، رضي الله عنه، أَنه قال: ناسِقوا بين الحج والعمرة؛ قال شمر: معنى ناسِقوا وواتِرُوا. يقال: ناسَقَ بين الأَمرين أي تابع بينهما. وثَغْر نَسَق إذا كانت الأَسنان مستوية. ونَسَقُ الأَسنان: انتظامها في النِّبْتةِ وحسن تركيبها. والنَّسْق: العطف على الأول، والفعل كالفعل. وثغر نَسَق وخَرزَ نَسَق أَي منتظم؛ قال أَبو زبيد:بجِيدِ رِيْمٍ كريم زانَهُ نَسَقٌ،
يكاد يُلْهِبُه الياقوتُ إلهابا
والتَّنْسِيقُ: التنظيم. والنَّسَق: ما جاء من الكلام على نِظام واحد، والعرب تقول لطَوار الحبْل إذا امتد مستوياً: خذ على هذا النَّسَق أي على هذا الطَّوارِ؛ والكلام إذا كان مسجَّعاً، قيل: له نَسعق حسن. ابن الأَعرابي: أَنسَقَ الرجلُ إذا تكلم سجعاً. والنَّسَقُ: كواكب مصطفة خلف الثريا، يقال لها الفُرود. ويقال: رأَيت نَسَقاً من الرجال والمتاع أَي بعضُها إلى جنب بعض؛ قال الشاعر:
مُسْتَوْسِقات عَصَباً ونَسَقا
والنَّسْق، بالتسكين: مصدر نَسَقْتُ الكلام إذا عطفت بعضه على بعض؛ ويقال: نَسَقْتُ بين الشيئين وناسَقْتُ.

### Türkçe

**النَّسَقُ** her şeyden: tek bir **نِظامِ** yolu üzere olan şeydir; eşyada geneldir. Ve ben onu **نَسقْتُه** **تَنْسِيقاً** (dizdim); ve (harfi) hafifletilir.

İbn Sîde: **نَسَقَ** şeyi, onu **يَنْسُقهُ** **نَسْقاً** (dizdi) ve onu **نَسَّقه** (düzenledi): onu eşitlik üzere düzenledi; ve o **انْتَسَق** (dizildi) ve **تَناسَق** (birbiriyle uyumlu oldu). İsim **النَّسَقُ**tur. Ve bu eşyalar, bazısı bazısına **انْتَسَقت**; yani **تَنَسَّقَتْ** (birbiriyle düzenli oldu).

Nahivciler, atıf harflerine **حروف النَّسَقِ** adını verirler; çünkü bir şeye, ondan sonra bir şeyi atfettiğin zaman, tek bir gidişat üzere yürür.

Ömer’den, Allah ondan razı olsun, rivayet edildi ki dedi: Hac ile umre arasında **ناسِقوا**; Şemmer dedi: **ناسِقوا**’nun manası **واتِرُوا**’dur. Denir: iki iş arasında **ناسَقَ**; yani ikisi arasında peş peşe getirdi.

**ثَغْر نَسَق**: dişler eşit olduğu zaman (denir). Ve **نَسَقُ الأَسنان**: onların **النِّبْتةِ** içinde düzeni ve tertibinin güzelliğidir.

**النَّسْق**: birincinin üzerine atıftır; fiil de fiil gibidir.

Ve **ثغر نَسَق** ve **خَرزَ نَسَق**: yani düzenli; Ebû Zübeyd dedi:
بجِيدِ رِيْمٍ كريم زانَهُ نَسَقٌ،
يكاد يُلْهِبُه الياقوتُ إلهابا

Ve **التَّنْسِيقُ**: düzenlemedir.

Ve **النَّسَق**: sözden tek bir **نِظام** üzere gelen şeydir.

Araplar, ip bükümüne, düz olarak uzadığı zaman, derler ki: “Bu **النَّسَق** üzere al”; yani bu **الطَّوارِ** üzere.

Söz, secili olduğu zaman, denir ki: onun güzel bir **نَسعق**’ı vardır.

İbnü’l-A‘râbî: Adam **أَنسَقَ**; secili konuştuğu zaman (denir).

Ve **النَّسَقُ**: **الثريا**’nın arkasında saf saf dizilmiş yıldızlardır; onlara **الفُرود** denir.

Ve denir: erkeklerden ve eşyadan bir **نَسَق** gördüm; yani bazısı bazısının yanında; şair dedi:
مُسْتَوْسِقات عَصَباً ونَسَقا

Ve **النَّسْق**, sükûn ile: “Sözün bazısını bazısına atfettim” dediğin zaman **نَسَقْتُ** sözünün masdarıdır.

Ve denir: iki şey arasında **نَسَقْتُ** ve **ناسَقْتُ**.
