# نشح — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B4%D8%AD/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%B4%D8%AD/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نشح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B4%D8%AD.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: نشح

نَشَحَ الشاربُ يَنْشَحُ نَشْحاً ونُشُوحاً وانْتَشَح إِذا شرب حتى امتلأَ؛ وقيل: نَشَحَ شَرب شُرْباً قليلاً دون الريّ؛ قال ذو الرمة: فانْصاعتِ الحُقْبُ لم تَقْصَعْ صَرائِرَها،
وقد نَشَحْنَ، فلا رِيٌّ ولا هِيمُ
وفي حديث أَبي بكر قال لعائشة، رضي الله عنهما: انْظُري ما زاد من مالي فَرُدِّيه إِلى الخليفة بعدي، فإِني كنت نَشَحْتُها جُهْدي أَي أَقللت من الأَخذ منها. والنَّشْحُ: الشرب القليل. ونَشَحَ بعيرَه: سقاه ماء قليلاً، والاسم النَّشُوحُ من قولك نَشَحَ إِذا شرب شُرْباً دون الرِّيِّ؛ قال أَبو النجم يصف الحمير:
حتى إِذا ما غَيَّبتْ نَشُوحا
وأَورد الجوهري هذا البيت على النَّشُوح الماء القليل. وقال: معناه أَي أَدخلت أَجوافها شراباً غَيَّبَتْه فيه؛ وقيل: النَّشُوح، بالفتح، الماءُ القليل.
قال الأَزهري: وسمعت أَعرابيّاً يقول لأَصحابه: أَلا وانْشَحُوا خيلَكم نَشْحاً أَي اسقوها سَقْياً يَفْثَأُ غُلَّتَها وإِن لم يُرْوِها؛ قال الراعي يذكر ماءً وَرَدَه:
نَشَحْتُ بها عَنْساً تَجافى أَظَلُّها
عن الأُكْمِ، إِلا ما وَقَتْها السَّرائِحُ
والنَّشْحُ: العرق؛ عن كراع.
وسِقاءٌ نَشَّاحٌ: رَشَّاح نَضَّاح.

### Türkçe

**نَشَحَ** bıyıklı kimse **يَنْشَحُ** **نَشْحاً** ve **نُشُوحاً** ve **انْتَشَح**: içip de doluncaya kadar içtiği zaman; ve denildi ki: **نَشَحَ** doyuncaya kadar olmaksızın az bir içiş içti; ذو الرمة dedi:
فانْصاعتِ الحُقْبُ لم تَقْصَعْ صَرائِرَها،
وقد **نَشَحْنَ**، فلا رِيٌّ ولا هِيمُ

Ve Ebû Bekir’in hadisinde, Âişe’ye—Allah ikisinden de razı olsun—dedi ki: “Malımdan artanı gözet, onu benden sonra halifeye geri ver; çünkü ben onu gücüm yettiğince **نَشَحْتُها** (yani ondan almayı azalttım).” Ve **النَّشْحُ**: az içiştir. Ve **نَشَحَ** devesini: ona az su içirdi; isim **النَّشُوحُ** senin “**نَشَحَ**” sözünden, doyuncaya kadar olmaksızın bir içiş içtiği zaman; Ebû’n-Necm eşekleri vasfederek dedi:
حتى إِذا ما غَيَّبتْ **نَشُوحا**

Cevherî bu beyti, **النَّشُوح**un az su olması üzerine zikretti. Ve dedi: manası, yani onun içine gizlediği bir içeceği karınlarına soktu; ve denildi ki: **النَّشُوح**—fetha ile—az sudur.

Ezherî dedi: Bir bedevînin arkadaşlarına şöyle dediğini işittim: “Dikkat edin, atlarınızı **انْشَحُوا** **نَشْحاً**”; yani onları, susuzluğunu gevşeten bir içirişle sulayın, onları kandırmasa bile; râî, vardığı bir suyu anarak dedi:
**نَشَحْتُ** بها عَنْساً تَجافى أَظَلُّها
عن الأُكْمِ، إِلا ما وَقَتْها السَّرائِحُ

Ve **النَّشْحُ**: terdir; Kırâ‘dan.

Ve **سِقاءٌ نَشَّاحٌ**: **رَشَّاح** **نَضَّاح**.
