# نشط — Müfredât

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B4%D8%B7/sozluk/mufredat
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%B4%D8%B7/entries/mufredat

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نشط](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B4%D8%B7.md)
- Müfredât: Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

## Madde başı: نشط

- قال الله تعالى: ﴿والناشطات نشطا﴾ [النازعات/2] قيل: أراد بها النجوم الخارجات من الشرق إلى المغرب بسير الفلك (هذا قول أبي عبيد، حيث قال: هي النجوم تطلع ثم تغيب.
وقيل: يعني النجوم تنشط من برج إلى برج، كالثور الناشط من بلد إلى البلد.
والمشهور في تفسير الآية أنها الملائكة، وهو مروي عن ابن عباس وابن مسعود ومجاهد والسدي. انظر: الدر المنثور 8/404؛ واللسان (نشط) )، أو السائرات من المغرب إلى المشرق بسير أنفسها. من قولهم: ثور ناشط: خارج من أرض إلى أرض، وقيل: الملائكة التي تنشط أرواح الناس، أي: تنزع. وقيل: الملائكة التي تعقد الأمور. من قولهم: نشطت العقدة، وتخصيص النشط، وهو العقد الذي يسهل حله تنبيها على سهولة الأمر عليهم، وبئر أنشاط: قريبة القعر يخرج دلوها بجذبة واحدة، والنشيطة: ما ينشط الرئيس لأخذه قبل القسمة. وقيل: النشيطة من الإبل: أن يجدها الجيش فتساق من غير أن يحدى لها، ويقال: نشطته الحية: نهشته.

### Türkçe

- Allah Teâlâ dedi ki: ﴿**والناشطات نشطا**﴾ [en-Nâzi‘ât/2]. Denildi ki: bununla, feleğin yürüyüşüyle doğudan batıya çıkan yıldızları murat etti (bu, Ebû Ubeyd’in sözüdür; zira o dedi ki: o, yıldızlardır; doğar sonra batar.
Ve denildi ki: yani yıldızlar bir burçtan bir burca **تنشط** eder; beldeden beldeye çıkan **الثور الناشط** gibi.
Ve âyetin tefsirinde meşhur olan, onun melekler olduğudur; bu, İbn Abbâs, İbn Mes‘ûd, Mücâhid ve es-Süddî’den rivayet edilmiştir. Bkz.: ed-Dürrü’l-mensûr 8/404; ve el-Lisân (**نشط**) ) yahut kendi nefislerinin yürüyüşüyle batıdan doğuya yürüyenler. Onların sözünden: **ثور ناشط**: bir yerden bir yere çıkan. Ve denildi ki: insanların ruhlarını **تنشط** eden, yani: çekip alan meleklerdir. Ve denildi ki: işleri bağlayan meleklerdir. Onların sözünden: **نشطت العقدة**. Ve **النشط**’ın tahsisi—ki o, çözülmesi kolay olan düğümdür—işin onlara kolaylığını tenbih içindir. Ve **بئر أنشاط**: dibi yakın olan (kuyu); kovası bir tek çekişle çıkar. Ve **النشيطة**: taksimden önce reisin almak için **ينشط** ettiği şeydir. Ve denildi ki: develerden **النشيطة**: ordunun onu bulup, ona (sürmek için) türkü söylenmeksizin sevk edilmesidir. Ve denilir: **نشطته الحية**: onu ısırdı.
