# نشظ (ن-ش-ظ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B4%D8%B8
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%B4%D8%B8

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ن - ش - ظ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B4%D8%B8/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الشين والظاء والنون معهما
ش ن ظ، ن ش ظ مستعملات فقط
شنظ: الشِّناظُ: من نعت المرأة، وهو اكتناز اللَّحم وكثرتُه.
وشناظي الجبل: أطرافُهُ وأعاليه.
نشظ:
النُّشُوظ: نبات الشيء من أرومته أول ما يبدو حين يصدع الأرض نحو ما يخرج من أصول الحاج، والفعل منه نشط ينشُطُ، قال:
ليس له أصلٌ ولا نُشوط
والنَّشطُ: اللَّسع في سرعةٍ واختلاس، قال حماس: النَّشظُ: لدغةُ الحية، نشظتهُ: لدغته... والنَّشظُ والتَّنشُّظُ في السَّقي، وهو السُّبوغُ إذا جُذب الدلو.

##### Türkçe

باب **الشين** و**الظاء** و**النون** معهما
**ش ن ظ**، **ن ش ظ** yalnızca kullanılmıştır.

**شنظ**: **الشِّناظُ**: kadının sıfatındandır; o, etin toplanması ve onun çokluğudur.
Ve dağın **شناظي**’si: onun uçları ve yükseklikleridir.

**نشظ**:
**النُّشُوظ**: bir şeyin kökünden bitmesi; ilk göründüğü vakit, yeri yarıp, hacının asıllarından çıkan şeye doğru (olan). Fiil ondan **نشط** **ينشُطُ**’tur. Dedi ki:
“Onun için ne bir asıl vardır ne de **نُشوط**.”

Ve **النَّشطُ**: bir sürat ve kapıp alma ile (olan) sokma. Hammâs dedi ki: **النَّشظُ**: yılanın ısırmasıdır; onu **نشظتهُ**: onu ısırdım... Ve sulamada **النَّشظُ** ve **التَّنشُّظُ**; o, kovan çekildiği zaman (suyun) bolca akmasıdır.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B4%D8%B8/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ش ظ ن
شنظ ، نشظ : مستعملان .
شنظ : قال الليث : الشِّنَاظُ من نَعْتِ المرأة ، وهو اكْتِنَاز لحمها ، وَشَنَاظِي الجبل : أَطْرَافه وأَعاليه ، الواحدة شُنْظُوَةٌ .
وقال الطرماح :
في شَنَاظِي أُقَنٍ بَيْنَها
عُرَّةُ الطَّيْرِ كَصَوْم النَّعَام
وروى أبو تراب ، عن مُصعب الضِّبَابِيّ : امرأة شِنْظِيانٌ بِنْظِيَانٌ ، إذا كانت سَيِّئَةَ الخلق صَخَّابَة .
نشظ : قال الليث : النُّشوظُ نَباتُ الشَّيءِ من أُرومَتِهِ أول ما يَبْدو حين يَصْدَعُ الأرض نحو ما يَخْرُج من أصول الحَاج .
قال : والفعل منه نَشَظَ ، وأنْشَد :
لَيْسَ له أَصْلٌ ولا نُشُوظُ
قال الليث : والنَّشْظُ اللَّسْعُ في سُرْعَةٍ واخْتِلاَس .
قلت : هذا تصْحِيفُ مُنكَر ، وصوابُه التَّشْظُ بالتَّاء ، وقد مَرَّ تفسيره في بابه ، يقال : نَشَظَتْه الأَفْعَى نَشْظاً .

##### Türkçe

ش ظ ن
**شنظ** ، **نشظ** : kullanımdadırlar.

**شنظ** : Leys dedi: **الشِّنَاظُ** kadının nitelendirmesindendir; o, etinin toplanıp yığılmasıdır. Ve **شَنَاظِي الجبل**: onun uçları ve yüksekleridir; teki **شُنْظُوَةٌ**’dir.
Tırmâh dedi:
في **شَنَاظِي** أُقَنٍ بَيْنَها
عُرَّةُ الطَّيْرِ كَصَوْم النَّعَام

Ebû Turâb, Mus‘ab ed-Dıbâbî’den rivayet etti: **امرأة شِنْظِيانٌ بِنْظِيَانٌ**; ahlâkı kötü, gürültücü olduğu zaman.

**نشظ** : Leys dedi: **النُّشوظُ** bir şeyin kökünden bitmesidir; yer yarıldığı vakit ilk belirdiğinde, **الحَاج** köklerinden çıkan şeye benzer.
Dedi: ve bunun fiili **نَشَظَ**’dır; ve inşâd etti:
لَيْسَ له أَصْلٌ ولا **نُشُوظُ**

Leys dedi: ve **النَّشْظُ** sürat ve kapıp alma içinde sokmadır.
Dedim: bu, inkâr edilen bir tashîftir; doğrusu **التَّشْظُ**’dur, **التاء** ile; onun tefsiri babında geçmişti; denir: **نَشَظَتْه الأَفْعَى نَشْظاً**.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B4%D8%B8/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الليث: النُّشوظُ نبات الشيء من أُرُومَتِه أَوّل ما يبدو حين يَصدع الأَرضَ نحو ما يخرج من أُصول الحاجِ، والفعل منه نَشَظَ يَنْشُظُ؛ وأَنشد:
ليسَ له أَصْلٌ ولا نُشُوظُ
قال: والنشْظُ الكَسْعُ في سيرْعة واخْتِلاس. قال أَبو منصور: هذا تصحيف وصوابه النشْط، بالطاء، وقد تقدّم ذكره.

##### Türkçe

الليث: **النُّشوظُ** bir şeyin, kökünden ilk göründüğü vakit, yerden yarılıp çıkmasıdır; **الحاجِ**’ın köklerinden çıkan şeye doğru. Fiil ondan: **نَشَظَ يَنْشُظُ**;

Ve inşad etti:
ليسَ له أَصْلٌ ولا **نُشُوظُ**

Dedi: ve **النشْظُ** süratte ve kapıp alma ile yürüyüşte **الكَسْعُ**’dur. Ebû Mansûr dedi: bu bir tashiftir; doğrusu **النشْط**’tır, **الطاء** ile; onun zikri daha önce geçti.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B4%D8%B8/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

النشوظ، بالضم أهمله الجوهري: وقال الليث: هو نبات الشيء من أرومته أول ما يبدو حين يصدع الأرض، نحو ما يخرج من أصول الحاج، والفعل منه كنصر، وأنشد:
  ليس له أصل ولا نشوظ والنشظ: سرعة في اختلاس هكذا في الأصول كلها، ونص الليث - على ما نقله المحققون -: والنشط: اللسع في سرعة واختلاس، وقد تبعه ابن عباد والعزيزي في هذا المعنى. قال الأزهري، والصاغاني: وهو تصحيف ظاهر، وصوابه النشط بالطاء المهملة، وقد ذكره الجوهري في موضعه وتبعه المصنف. قال الصاغاني: وإنما نبهت عليه لئلا يغتر به قليل البضاعة في اللغة، ففي عبارة المصنف مع قصورها عن المنقولة منه نظر ظاهر، حيث قلد التصحيف من غير تنبيه عليه.

##### Türkçe

**النشوظ**, (ötre ile) Cevherî onu ihmal etti; ve Leys dedi ki: O, şeyin köklerinden bitmesidir; ilk göründüğü vakit yeri yarar; hac ağacının köklerinden çıkan şeye benzer; ondan fiil, **كنصر** gibidir. Ve inşad etti:

  Onun için ne bir kök vardır ne de **نشوظ**

Ve **النشظ**: kapıp alma hususunda bir sürattir; bütün asıllarda böyle (geçer). Ve Leys’in nassı — muhakkiklerin naklettiği üzere —: ve **النشط**: bir sürat ve kapıp alma içinde sokmadır. İbn Abbâd ve Azîzî bu mânada ona tâbi olmuştur. Ezherî ve Sâgânî dedi ki: Bu, açık bir tashîftir; doğrusu, ihmal edilmiş **الطاء** ile **النشط**tır. Cevherî onu kendi yerinde zikretmiştir ve musannif ona tâbi olmuştur. Sâgânî dedi ki: Ben ancak ona, dilde az sermayeli olanın onunla aldanmaması için dikkat çektim; zira musannifin ibaresinde, ondan nakledilene göre kısalığıyla beraber, açık bir nazar vardır; çünkü tashîfi, ona tenbih etmeksizin taklit etti.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B4%D8%B8/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

نَشَظَ
نَشَظَ U ( n. ac. نُشُوْظ 27 ),
a.  Sprouted.

b.  ( n. ac. نَشْظ 1 ), Snatched.

##### Türkçe

نَشَظَ
نَشَظَ U (mast. is. **نُشُوْظ** 27),
a. Filizlendi.

b. (mast. is. **نَشْظ** 1), Kapıp aldı.
