# نشل — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B4%D9%84/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%B4%D9%84/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نشل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B4%D9%84.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: نشل

نَشَل الشيء يَنْشُله نَشْلاً: أَسرع نَزْعَه. ونَشَل اللحم يَنْشُله ويَنْشِله نَشْلاً وأَنشَله: أَخرجه من القِدْر بيده من غير مِغْرفة. ولحم نَشِيل: مُنْتَشَل. ويقال: انْتَشَلْت من القدر نَشِيلاً فأَكلتُه. ونَشَلْت اللحمَ من القدر أَنْشُله، بالضم، وانْتَشَلْته إِذا انتزَعته منها.
والمِنْشَل والمِنْشال: حديدة في رأْسها عُقَّافَة يُنْشَل بها اللحم من القِدْر وربما
(* هنا بياض في الأصل قدر ثلاث كلمات) . . . . . . .
مِنْشال من المَناشِل؛ وأَنشد:
ولو أَنِّي أَشاءُ نَعِمْتُ بالاً،
وباكَرَني صَبُوحٌ أَو نَشِيلُ
ونَشَل اللحمَ يَنْشُله ويَنْشِله نَشْلاً وانْتَشَله: أَخذ بيده عُضْواً فتَناول ما عليه من اللحم بفِيه، وهو النَّشِيل. وفي الحديث: ذُكِر له رجل فقيل هو من أَطول أَهل المدينة صَلاةً، فأَتاه فأَخذ بعَضُده فنَشَله نَشَلاتٍ أَي جَذَبه جَذَبات كما يفعل من يَنْشِل اللحم من القدر. وفي الحديث: أَنه مَرَّ على قِدْرٍ فانْتَشَل منها عَظْماً أَي أَخذه قبل النُّضْجِ، وهو النَّشِيل. والنَّشِيل: ما طبخ من اللحم بغير نابَِل، والفِعْل كالفِعْل؛ قال لقيط بن زرارة:
إِنَّ الشِّواءَ والنَّشِيلَ والرُّغُفْ،
والقَيْنَةَ الحَسْناء والكَأْسَ الأُنُفْ
لِلضَّارِبِينَ الهامَ، والخيلُ قُطُفْ
الليث: النِّشْل لحم يطبَخ بلا توابِل يخرج من المَرَق ويُنْشَل. أَبو عمرو: يقال نَشِّلوا ضيفَكم وسَوِّدُوه ولَوُّوه وسَلِّفُوه بمعنى واحد. أَبو حاتم: النَّشِيل ما انْتَشَلْت بيدِك من قِدْر اللحم بغير مِغْرَفة، ولا يكون من الشِّواء نَشِيل إِنما هو من القَدِير، وهو من اللبَن ساعة يحلَب. والنَّشِيل: اللبن ساعة بحلَب وهو صَرِيفٌ ورَغْوَته عليه؛ قال: عَلِقْت نَشِيلَ الضَّأْنِ، أَهْلاً ومَرْحَباً
بِخالي، ولا يُهْدَى لِخالك مِحْلَبُ
وقد نُشِل. وعضُد مَنْشولة وناشِلة: دقيقة. وفخذ ناشِلة: قليلة اللحم، نَشَلَت تَنْشُل نُشولاً، وكذلك السّاقُ، وقال بعضهم: إِنها لَمَنْشُولةُ اللحم؛ وقال أَبو تراب: سمعت بعض الأَعراب يقول فَخِذٌ ماشِلةٌ بهذا المعنى، وقيل: النُّشولُ ذهابُ لحم الساق. والنَّشِيلُ: السيفُ الخفيف الرقيقُ؛ قال ابن سيده: أَراه من ذلك؛ قال لبيد:
نَشِيل من البِيضِ الصَّوارمِ بعدما
تَقَضَّضَ، عن سِيلانِه، كلُّ قائِم
قال أَبو منصور: وسمعت الأَعراب يقولون للماء الذي يُسْتَخرَج من الركِيَّة قبل حَقْنِه في الأَسَاقي نَشِيل. ويقال: نَشِيلُ هذه الركيَّة طيِّبٌ، فإِذا حُقِنَ في السقاء نَقَصَت عُذُوبَتُه. ونَشَلَ المرأَة يَنْشُلها نَشْلاً: نكحَها. أَبو تراب عن خليفة: نَشَلَتْه الحَيَّة ونَشَطَتْه بمعنى واحد.
والمَنْشَلة، بالفتح: ما تحت حَلْقة الخاتم من الإِصبع؛ عن الزجاجي، وفي الصحاح: موضع الخاتم من الخِنْصِر. ويقال: تَفَقَّدِ المَنْشَلةَ إِذا توضَّأْتَ. وفي حديث أَبي بكر، رضي الله عنه: قال لرجل في وُضوئه: عليك بالمَنْشلة، يعني موضعَ الخاتم من الخنصِر، سميت بذلك لأَنه إِذا أَراد غَسْلَه نَشَل الخاتمَ أَي اقْتلعه ثم غَسَله.

### Türkçe

**نَشَل** şeyi **يَنْشُله** **نَشْلاً**: onu çekip çıkarmasını hızlandırdı. Ve **نَشَل** eti
**يَنْشُله** ve **يَنْشِله** **نَشْلاً** ve **أَنشَله**: onu kepçe olmaksızın eliyle tencereden çıkardı.
Ve **لحم نَشِيل**: çekilip çıkarılmıştır. Ve denilir: Tencereden **نَشِيلاً** **انْتَشَلْت** de, onu yedim.
Ve eti tencereden **نَشَلْت**; onu **أَنْشُله** (ötre ile); ve onu **انْتَشَلْته**: ondan çekip çıkardığım zaman.

Ve **المِنْشَل** ve **المِنْشال**: başında kanca bulunan bir demirdir; onunla et tencereden çekilip çıkarılır; belki de
(* burada aslında üç kelime miktarınca boşluk vardır) . . . . . . .
**مِنْشال** **المَناشِل**’dendir; ve inşad etti:
Ve eğer ben istersem, gönülce nimetlenirdim,
Ve bana sabah içkisi yahut **نَشِيلُ** erken gelirdi.

Ve eti **نَشَل**; **يَنْشُله** ve **يَنْشِله** **نَشْلاً** ve onu **انْتَشَله**: eliyle bir uzvu tuttu da, üzerindeki etten ağzıyla yedi; o da **النَّشِيل**’dir. Hadiste: Ona bir adam zikredildi de “o, Medine halkının namazca en uzunlarındandır” denildi; ona geldi, pazusundan tuttu, onu **نَشَله** **نَشَلاتٍ**; yani onu çekişler gibi çekti; tıpkı tencereden et **يَنْشِل** edenin yaptığı gibi. Ve hadiste: O, bir tencerenin yanından geçti de ondan bir kemiği **انْتَشَل**; yani pişmeden önce onu aldı; o da **النَّشِيل**’dir. Ve **النَّشِيل**: etten, **نابَِل** olmaksızın pişirilmiş olandır; fiil de fiil gibidir; **لقيط بن زرارة** dedi:
Şüphesiz kızartma ve **النَّشِيل** ve ekmek,
Ve güzel câriye ve seçkin kadeh,
Başları vuranlar içindir; atlar da kısa boyludur.

**الليث**: **النِّشْل** baharatsız pişirilen ettir; et suyundan çıkarılır ve çekilip çıkarılır. **أَبو عمرو**: denilir: Misafirinizi **نَشِّلوا** ve onu efendi kılın ve onu bükün ve ona peşin verin; tek bir mânâdadır. **أَبو حاتم**: **النَّشِيل**: kepçe olmaksızın, et tenceresinden elinle çekip çıkardığındır; ve kızartmadan **نَشِيل** olmaz; ancak o, haşlamadandır; ve o, süt(ün) sağılırkenki vaktindendir. Ve **النَّشِيل**: sağım vaktindeki süttür; o **صَرِيفٌ**’dir ve köpüğü onun üzerindedir; dedi ki:
Koyunların **نَشِيلَ**’ine tutundum; ehlen ve merhaben,
Dayıma; ve dayına bir sağım kabı hediye edilmez.
Ve **نُشِل** olmuştur. Ve **عضُد مَنْشولة** ve **ناشِلة**: incedir. Ve **فخذ ناشِلة**: eti azdır; **نَشَلَت** **تَنْشُل** **نُشولاً**; ve bacak da böyledir; ve bazısı dedi ki: Şüphesiz o, etçe elbette **لَمَنْشُولةُ**’dur. Ve **أَبو تراب** dedi: Bazı bedevîlerin “**فَخِذٌ ماشِلةٌ**” dediğini bu mânâ ile işittim. Ve denildi: **النُّشولُ** bacak etinin gitmesidir. Ve **النَّشِيلُ**: hafif, ince kılıçtır; **ابن سيده** dedi: Onu bundan görüyorum; **لبيد** dedi:
Beyaz keskin kılıçlardan bir **نَشِيل**; sonra
Her ayakta duran, onun akışından (parıltısından) dolayı parçalanıp döküldü.

**أَبو منصور** dedi: Ve bedevîlerin, tulumlara doldurulmadan önce kuyudan çıkarılan suya **نَشِيل** dediklerini işittim. Ve denilir: Bu kuyunun **نَشِيلُ**’i hoştur; fakat tuluma doldurulduğu zaman tatlılığı eksilir. Ve kadını **نَشَلَ**; onu **يَنْشُلها** **نَشْلاً**: onunla cinsel ilişkiye girdi. **أَبو تراب**’ın **خليفة**’den rivayetiyle: Yılan onu **نَشَلَتْ** ve onu **نَشَطَتْ**; tek bir mânâdadır.

Ve **المَنْشَلة** (fetha ile): parmağın, yüzük halkasının altındaki yeridir; **الزجاجي**’den. Ve **الصحاح**’ta: serçe parmağın yüzük yeridir. Ve denilir: Abdest aldığın zaman **المَنْشَلة**’yi yokla. Ve **أَبي بكر**’in hadîsinde, Allah ondan razı olsun: Abdestinde bir adama dedi ki: Sana **بالمَنْشلة**; yani serçe parmağın yüzük yerini (kasteder); ona bu ad verildi; çünkü onu yıkamak istediği zaman yüzüğü **نَشَل** eder; yani onu söküp çıkarır, sonra onu yıkar.
