# نشم — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B4%D9%85/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%B4%D9%85/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نشم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B4%D9%85.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: نشم

باب الشين والنون والميم معهما
ش ن م، ن ش م، م ش ن مستعملات
شنم:
شَنَمَ يَشْنِم شَنْماً، إذا خَرَج.
نشم:
النَّشَم: شَجَرٌ تُتَّخَذ منهال القِسيُّ، الواحدة: نَشَمَةٌ، قال امرؤ القيس:
ربّ رامٍ من بني ثُعَـلِ		مُخْرِجٍ كَفَّيه من سُتَرِهْ
عارضٍ زَوْراء من نَشَمٍ		غير باناةٍ على وَتَـرهْ

ومنشم: امرأة من حِميرَ أو همدان عطارة إذا تطيَّبوا بطيبها اشتدت الحربُ بينهم، فصارت مثلاً في الشَّرِّ. والمنشم: حبٌّ من العطر الصِّغار شاقٌ المدقّ. وفي كلام بعضهم: "لما نشَّم النّاس في عثمان". أي: طعنوا فيه: ونالوا منه.. ومنه: نشَّم القوم في الأمر تنشيماً، وقال في المنشم:
تداركتما عبساً وذبيان بعدمـا		تفانوا ودقُّوا بينهم عطر منشمِ
وقال:
أراني وعمراً بيننا دقُّ منشمٍ		فلم يبق إلا أن أجنَّ ويكلبا
ونشَّم اللَّحم، أي: تغير.
نمش
النَّمشُ: خطوط النُّقوش من الوشي ونحوه، قال ذو الرُّمة:
أذاك أم نمشٌّ بالوشمِ أكرعه		مسفَّعُ الخدِّ غادٍ ناشطٌ شببُ
والنَّمشُ: النَّميمة.
مشن:
المشنُ: ضربٌ بالسوط، يقال: مشنهُ ومتنهُ ويقال: مَشَنَ ما في ضرع النّاقة ومشقه، إذا حلبه.

### Türkçe

باب **الشين** و**النون** و**الميم** معهما
**ش ن م**، **ن ش م**، **م ش ن** kullanımdadırlar.

**شنم**:
**شَنَمَ** **يَشْنِم** **شَنْماً**: çıktığı zaman.

**نشم**:
**النَّشَم**: ondan yayların yapıldığı bir ağaçtır; teki: **نَشَمَةٌ**. İmru’ul-Kays dedi ki:
Nice okçu, Benî **ثُعَـلِ**’den		iki avucunu perdesinden çıkaran,
**نَشَمٍ**’den eğri bir yay arz eden		teline bina etmeyen.

Ve **منشم**: Himyer’den yahut Hemdân’dan bir kadındır; attardır; onun kokusuyla koku sürdüklerinde aralarındaki savaş şiddetlenirdi; böylece şerde bir mesel oldu. Ve **المنشم**: küçük, dövülmesi güç, koku (maddesi) olan bir habbedir. Bazılarının sözünde: “لما **نشَّم** النّاس في عثمان”. Yani: ona ta’n ettiler ve ondan (pay) aldılar. Ve ondan: **نشَّم** kavim işte **تنشيماً**. Ve **المنشم** hakkında dedi ki:
İkiniz, Abs’ı ve Zübyân’ı, **منشم** kokusunu aralarında dövdükten sonra		kurtardınız, onlar ise yok olup gitmişlerdi.
Ve dedi ki:
Kendimi ve Amr’ı, aramızda **منشم**’in dövülmesi (varken) görüyorum;		artık geriye ancak delirmem ve kudurmam kaldı.
Ve **نشَّم** et, yani: değişti.

**نمش**
**النَّمشُ**: işlemeli kumaş ve benzerinden nakşın çizgileridir. Zû’r-Rumme dedi ki:
Bu, yoksa dövmede **نمشٌّ** mü;		ayak bilekleri dövmeli, yanağı kararmış, sabahleyin giden, çevik bir delikanlı.
Ve **النَّمشُ**: **النَّميمة**.

**مشن**:
**المشنُ**: kamçıyla bir vuruştur; “**مشنهُ** ve **متنهُ**” denir. Ve denir ki: **مَشَنَ** devedişinin memesindeki şeyi ve **مشقه**; onu sağdığı zaman.
