# نصص (ن-ص-ص) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B5%D8%B5
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%B5%D8%B5

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ن - ص - ص
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 7 sözlük

## Sözlükler (7)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B5%D8%B5/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الصاد والنون
ص ن، ن ص مستعملان
صن:
المُصِنُّ: الرافعُ الرأْسِ، ويقال: الغَضبان، قال: أإِبلِي كُلُها مُصِنّا والصَّنُّ: شِبْهُ سَلَةٍ مُطْبَقةٍ يُحْمَل فيها الطعام، وقيلَ: بل هو الزَّبيلُ الكبيرُ.
والصِنُّ: بَوْل الوَبْرِ.
والصُّنانُ: رِيحٌ كالقُنان من رِيحِ الذَّفَرِ.
وأصَنَّ الرجُلُ: بَدَا صُنانُه.
نص:
نَصَصْتُ الحديث الى فلان نَصّاً أي رَفَعْتُه، قال:
ونّصَّ الحديثَ الى أهله		فان الوَثيقَةَ في نَصِّـهِ
والمَنَصَّةُ: التي تَقعُدُ عليها العَروسُ.
ونَصَصْتُ ناقتي: رَفَعْتُها في السَّير.
والنَّصْنَصَةُ: إِثباتُ البعير رُكْبَتَيْهِ في الأرض وتَحَرُّكُه اذا هَمَّ بالنُّهُوضِ.
والماشِطةُ تَنُصُّ العَرُوسَ أي تُقْعِدُها على المِنَصَّةِ، وهي تَنتَصُّ أي تَقعُدُ عليها أو تُشْرِفُ لِتُرَى من بين النِّساءِ.
ونَصْنَصْتُ الشيءّ: حَرَّكْتُه.
ونَصَصْتُ الرجلَ: استَقصَيْتُ مَسْأَلتَه عن الشيءِ، يقال: نَصَّ ما عنده أي استقصاه.
ونصُّ كلُّ شيءٍ: مُنَتهاه، وفي الحديث: اذا بَلَغ النساءُ نَصَّ الحِقاقِ فالعَصَبةُ أولى اي اذا بَلَغَتْ غايةَ الصِّغَر الى أنْ تدخُلَ في الكِبَر فالعَصَبيةُ أَوْلَى بِها من الأُمِّ، يُريدُ بذلكَ الاِدراكَ والغايةَ. وقوله: أحَقُّ بها أي يَحفظُونها وكَيْنونَتُها عندهم.
وأَنصَتُّه: استَمَعْتُ له، ومنه قوله- سُبحانه وتعالى-: "أَنْصِتُوا".
وقوله تعالى: "لات حينَ مَناصٍ" أي لا حينَ مَطْلَب ولا حين مُغاث، وهو مصدر ناصَ يَنُوصُ، وهو المَلْجَأُ.

##### Türkçe

باب **الصاد** و**النون**
**ص ن**، **ن ص** müstamel (kullanılan) ikisidir.
**صن**:
**المُصِنُّ**: başı kaldıran; ve denilir ki: öfkeli. Dedi ki: “Benim develerim hepsi **مُصِنّ** mı?”
Ve **الصَّنُّ**: içinde yiyecek taşınan, kapalı bir sepet benzeri; ve denildi ki: bilakis o büyük **الزَّبيل**’dir.
Ve **الصِنُّ**: **الوَبْر**’ün idrarı.
Ve **الصُّنانُ**: **القُنان** gibi, **الذَّفَر** kokusundan bir koku.
Ve **أصَنَّ** adam: **صُنانُ**’ı belirdi.

**نص**:
**نَصَصْتُ** hadisi falana **نَصّاً**: yani onu yükselttim. Dedi ki:
“Ve hadisi ehline **ونّصَّ**; çünkü sağlam bağ, onun **نَصّ**’ındadır.”
Ve **المَنَصَّةُ**: gelinin üzerine oturduğu şey.
Ve **نَصَصْتُ** dişi devem: onu yürüyüşte yükselttim.
Ve **النَّصْنَصَةُ**: devenin iki dizini yere sabitlemesi ve kalkmaya niyet ettiğinde hareket etmesi.
Ve saç yapan kadın gelini **تَنُصُّ**: yani onu **المِنَصَّةِ** üzerine oturtur; ve o **تَنتَصُّ**: yani onun üzerine oturur yahut kadınların arasından görülsün diye yükselir.
Ve **نَصْنَصْتُ** şeyi: onu hareket ettirdim.
Ve **نَصَصْتُ** adamı: onun şey hakkında meselesini sonuna kadar araştırdım; denilir ki: “Onda olanı **نَصَّ** etti” yani onu sonuna kadar araştırdı.
Ve her şeyin **نصُّ**’u: onun sonudur. Ve hadiste: “Kadınlar **نَصَّ الحِقاقِ**’a ulaştığında, **العَصَبةُ** daha evlâdır”; yani küçüklüğün son haddine ulaşıp büyüklüğe girmeye varınca, **العَصَبيةُ** ona anneden daha evlâdır; bununla idraki ve gayeyi ister. Ve onun sözü: “Ona daha hak sahibidir” yani onu korurlar ve onun varlığı onların yanındadır.
Ve **أَنصَتُّه**: ona kulak verdim; ve ondan, O’nun—yüce ve üstün—sözü: “**أَنْصِتُوا**”.
Ve O’nun sözü: “**لات حينَ مَناصٍ**” yani ne istek zamanı ne de imdat zamanı; ve o, **ناصَ يَنُوصُ**’un masdarıdır; ve o, sığınaktır.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B5%D8%B5/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

قولهم: نَصَصْتَ ناقتي، قال الأصمعيُّ: النَّصُّ السيرُ الشديدُ حتَّى يستخرج أقصى ما عندها. قال: ولهذا قيل نَصَصْتُ الشيءَ: رفعته. ومنه مِنَصَّةُ العروسِ. ونَصَصْتُ الحديث إلى فلان، أي رفعته إليه. وسيرٌ نَصٌّ ونَصيصٌ. ونَصَصْتُ الرجلَ، إذا اسْتَقْصَيْتَ مسألتَه عن الشيء حتَّى تستخرج ما عنده. ونَصُّ كلِّ شيء: منتهاه. وفي حديث علي رضي الله عنه: "إذا بلغ النساءُ نَصَّ الحِقاقِ"، يعني منتهى بلوغ العقل.

##### Türkçe

Sözleri: **نَصَصْتَ ناقتي**; الأصمعيُّ dedi ki: **النَّصُّ** şiddetli yürüyüştür; ta ki onda bulunanın en uç noktasını çıkarıncaya kadar. Dedi ki: Bu sebeple **نَصَصْتُ الشيءَ** denildi: onu yükselttim. Ondandır: **مِنَصَّةُ العروسِ**. Ve **نَصَصْتُ الحديث إلى فلان**: yani onu ona yükselttim. Ve **سيرٌ نَصٌّ** ve **نَصيصٌ**. Ve **نَصَصْتُ الرجلَ**; eğer bir şey hakkında onun meselesini sonuna kadar soruşturursan, ta ki onda olanı çıkarıncaya kadar. Ve her şeyin **نَصُّ**’u: onun sonudur. Ali رضي الله عنه hadîsinde: "Kadınlar **نَصَّ الحِقاقِ**’a ulaştığında"; aklın bulûğunun sonunu kastediyor.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B5%D8%B5/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ن ص ص
الماشطة تنصّ العروس فتقعدها على المنصّة وهي تلتص عليها أي ترفعها‏.‏
وانتص السنام‏:‏ ارتفع وانتصب‏.‏
قال مسكين الدرامي‏:‏ حتى علاها تامك شبّهته وانتصّ فندا ومن المجاز‏:‏ نصّ الحديث إلى صاحبه‏.‏
قال‏:‏ ونصّ الحديث إلى أهله فإن الوثيقة في نصّه ونصّ فلان سيّدا‏:‏ نصب‏.‏
قال حاجز بن الجعيد الأزدي‏:‏ ونصصت الرّجل إذا أحفيته في المسألة ورفعته إلى حدّ ما عنده من العلم حتى استخرجته‏.‏
وبلغ الشيء نصّه أي منتهاه‏.‏

##### Türkçe

ن ص ص
**الماشطة** **تنصّ** **العروس**; böylece onu **المنصّة** üzerine oturtur; ve o, onun üzerinde **تلتص** eder; yani onu yükseltir.
Ve **انتص السنام**: yükseldi ve dikildi.
**قال مسكين الدرامي**: “حتى علاها تامك شبّهته وانتصّ فندا” Ve mecazdan: **نصّ الحديث** onu sahibine (nisbet etti).
**قال**: Ve **نصّ الحديث** onu ehline (nisbet etti); çünkü vesika onun **نصّ**undadır. Ve **نصّ فلان سيّدا**: dikti.
**قال حاجز بن الجعيد الأزدي**: Ve **نصصت الرّجل**; onu meselede (soru sormada) iyice sıkıştırdığım ve onu, kendisinde bulunan ilmin sınırına kadar yükselttiğim zaman; ta ki onu çıkardım.
Ve **بلغ الشيء نصّه**; yani onun sonu.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B5%D8%B5/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

النَّصُّ: رفْعُك الشيء. نَصَّ الحديث يَنُصُّه نصّاً: رفَعَه. وكل ما أُظْهِرَ، فقد نُصَّ. وقال عمرو بن دينار: ما رأَيت رجلاً أَنَصَّ للحديث من الزُّهْري أَي أَرْفَعَ له وأَسْنَدَ. يقال: نَصَّ الحديث إِلى فلان أَي رفَعَه، وكذلك نصَصْتُه إِليه. ونَصَّت الظبيةُ جِيدَها: رفَعَتْه.
ووُضِعَ على المِنَصَّةِ أَي على غاية الفَضِيحة والشهرة والظهور. والمَنَصَّةُ: ما تُظْهَرُ عليه العروسُ لتُرَى،وقد نَصَّها وانتَصَّت هي، والماشِطةُ تَنْتَصُّ عليها العروسَ فتُقْعِدُها على المِنَصَّة، وهي تَنْتَصُّ عليها لتُرَى من بين النساء. وفي حديث عبدالله بن زمعة: أَنه تَزَوَّج بنتَ السائب فلما نُصَّت لتُهْدَى إِليه طلَّقها، أَي أُقعِدَت على المِنَصَّة، وهي بالكسر، سريرُ العروسِ، وقيل: هي بفتح الميم الحجَلةُ عليها
(* قوله: عليها؛ هكذا في الأصل، ولعله: الحَجلةُ عليها العروس.) من قولهم نَصَّصْت المتاعَ إِذا جعلت بعضه على بعض. وكل شيء أَظْهرْته، فقد نَصَّصْته. والمِنَصّة: الثياب المُرَفّعة والفرُشُ الموَطَّأَة. ونصَّ المتاعَ نصّاً: جعلَ بعضه على بعض. ونَصَّ الدابةَ يَنُصُّها نصّاً: رَفَعَها في السير، وكذلك الناقة. وفي الحديث: أَن النبي، صلّى اللّه عليه وسلّم، حين دَفَع من عرفات سار العَنَقَ فإِذا وجد فَجْوةً نَصَّ أَي رفَع ناقتَه في السير، وقد نصَّصْت ناقتي: رفَعْتها في السير، وسير نصٌّ ونَصِيصٌ. وفي الحديث: أَن أُم سلمة قالت لعائشة، رضي اللّه عنهما: ما كنتِ قائلةً لو أَن رسول اللّه، صلّى اللّه عليه وسلّم، عارَضَكِ ببعض الفلوات ناصَّةً قَلُوصَك من منهلٍ إِلى آخر؟ أَي رافعةً لها في السير؛ قال أَبو عبيد: النَّصُّ التحريك حتى تستخرج من الناقة أَقصَى سيرها؛ وأَنشد:وتَقْطَعُ الخَرْقَ بسَيْرٍ نَصِّ
والنَّصُّ والنَّصِيصُ: السير الشديد والحثُّ، ولهذا قيل: نَصَصْت الشيء رفعته، ومنه مِنَصَّة العروس. وأَصل النَّصّ أَقصى الشيء وغايتُه، ثم سمي به ضربٌ من السير سريع. ابن الأَعرابي: النَّصُّ الإِسْنادُ إِلى الرئيس الأَكبر، والنَّصُّ التوْقِيفُ، والنصُّ التعيين على شيءٍ ما، ونصُّ الأَمرِ شدتُه؛ قال أَيوب بن عباثة:
ولا يَسْتَوي، عند نَصِّ الأُمو
رِ، باذِلُ معروفِه والبَخِيل
ونَصَّ الرجلَ نصّاً إِذا سأَله عن شيءٍ حتى يستقصي ما عنده. ونصُّ كلِّ شيءٍ: منتهاه. وفي الحديث عن عليّ، رضي اللّه عنه، قال: إِذا بلَغَ النساءُ نَصَّ الحِقاقِ فالعَصَبَةُ أَوْلى، يعني إِذا بلغت غاية الصغر إِلى أَن تدخل في الكبر فالعصبة أَوْلى بها من الأُمِّ، يريد بذلك الإِدراكَ والغاية. قال الأَزهري: النصُّ أَصلُه منتهى الأَشياء ومَبْلغُ أَقْصاها، ومنه قيل: نصَصْتُ الرجلَ إِذا استقصيت مسأَلته عن الشيء حتى تستخرج كل ما عنده، وكذلك النصّ في السير إِنما هو أَقصى ما تقدر عليه الدابة، قال: فنصُّ الحِقاقِ إِنما هو الإِدراكُ، وقال المبرد: نصُّ الحقاق منتهى بلوغ العقل، أَي إِذا بلغت من سِنِّها المبلغَ الذي يصلح أَن تُحاقِقَ وتُخاصم عن نفسها، وهو الحِقاقُ، فعصبتُها أَولى بها من أُمِّها. ويقال: نَصْنَصْت الشيءَ حركته. وفي حديث أَبي بكر حين دخل عليه عمر، رضي اللّه عنهما، وهو يُنَصْنِصُ لِسانَه ويقول: هذا أَوْرَدَني المواردَ؛ قال أَبو عبيد: هو بالصاد لا غير، قال: وفيه لغة اُخرى ليست في الحديث نَضْنَضْت، بالضاد. وروي عن كعب أَنه قال: يقول الجبار احْذَرُوني فإِني لا أُناصُّ عبداً إِلا عذَّبْتُه أَي لا أَستقصي عليه في السؤال والحساب، وهي مفاعلة منه، إِلا عذَّبته. ونَصَّصَ الرجلُ غريمَه إِذا استقصى عليه. وفي حديث هرقل: يَنُصُّهم أَي يستخرجُ رأْيهم ويُظْهِرُه؛ ومنه قول الفقهاء: نَصُّ القرآنِ ونَصُّ السنَّة أَي ما دل ظاهرُ لفظهما عليه من الأَحكام. شمر: النَّصْنَصَة والنَّضْنَضَةُ الحركة. وكل شيءٍ قَلْقَلْتَه، فقد نَصْنَصْته.
والنُّصَّة: ما أَقبل على الجبهة من الشعر، والجمع نُصَصٌ ونِصاصٌ. ونَصَّ الشيءَ: حركه. ونَصْنَصَ لسانه: حركه كنَضْنَضَه، غير أَن الصاد فيه أَصل وليست بدلاً من ضاد نَضْنَضَه كما زعم قوم، لأَنهما ليستا أُخْتَين فتبدل إِحداهما من صاحبتها. والنَّصْنَصَةُ: تحرُّك البعير إِذا نَهَضَ من الأَرض. ونَصْنَص البعيرُ: فَحَص بصدره في الأَرض ليبرُك. الليث: النَّصْنَصَة إِثبات البعير ركبتيه في الأَرْض وتحرُّكه إِذا همَّ بالنهوض. ونَصْنَص البعيرُ: مثل حَصْحَصَ. ونَصْنَص الرجل في مشيه: اهتز منتصباً. وانْتَصَّ الشيءُ وانتصب إِذا استوى واستقام؛ قال الراجز: فبات مُنْتَصّاً وما تَكَرْدَسَا
وروى أَبو تراب عن بعض الأَعراب: كان حَصِيصُ القومِ ونَصِيصُهم وبَصِيصُهم كذا وكذا أَي عَدَدُهم، بالحاء والنون والباء.

##### Türkçe

**النَّصُّ**: senin şeyi yükseltmendir. **نَصَّ الحديث يَنُصُّه نصّاً**: onu yükseltti. Ve her ne ki ortaya çıkarıldıysa, muhakkak **نُصَّ** edilmiştir. Amr b. Dînâr dedi: Zührî’den daha **أَنَصَّ للحديث** (yani onun için daha çok yükselten ve isnad eden) bir adam görmedim. Denilir: **نَصَّ الحديث إِلى فلان** yani onu ona yükseltti; yine **نصَصْتُه إِليه** (onu ona yükselttim) böyledir. Ve ceylan **نَصَّت** boynunu: onu yükseltti.

Ve **المِنَصَّة** üzerine konuldu; yani rezilliğin, şöhretin ve görünmenin nihayeti üzerine. Ve **المَنَصَّةُ**: gelinin görülmesi için üzerinde ortaya çıkarıldığı şeydir; onu **نَصَّ** etti ve o da **انتَصَّت**; ve saç yapan kadın, gelini onun üzerinde **تَنْتَصُّ** eder de onu **المِنَصَّة** üzerine oturtur; o da kadınların arasından görülmek için onun üzerinde **تَنْتَصُّ** eder. Abdullah b. Zem‘a hadîsinde: onun Sâib’in kızını aldığı, sonra ona götürülmek üzere **نُصَّت** edilince onu boşadığı (yani **المِنَصَّة** üzerine oturtulduğu); o (kelime) kesre ile (yani **المِنَصَّة**), gelinin sediridir; denildi ki: mîm’in fethasıyla o, üzerinde olan **الحجَلةُ**’dir
(* sözü: “عليها”; asılda böyledir; belki: “الحَجلةُ عليها العروس.”) “**نَصَّصْت المتاعَ**” dediğinizdendir; yani onun bir kısmını bir kısmı üzerine koyduğun zaman. Ve her şeyi ki onu ortaya çıkardın, muhakkak onu **نَصَّصْت** etmişsindir. Ve **المِنَصّة**: yükseltilmiş elbiseler ve döşenmiş yaygılardır. Ve **نصَّ المتاعَ نصّاً**: onun bir kısmını bir kısmı üzerine koydu. Ve **نَصَّ الدابةَ يَنُصُّها نصّاً**: onu yürüyüşte yükseltti; deve de böyledir. Hadîste: Peygamber, Allah’ın salâtı ve selâmı onun üzerine olsun, Arafat’tan sevk ettiğinde **العَنَقَ** yürüdü; bir açıklık bulunca **نَصَّ** etti; yani yürüyüşte devesini yükseltti. Ve muhakkak ben **نصَّصْت ناقتي**: onu yürüyüşte yükselttim. Ve yürüyüş **نصٌّ** ve **نَصِيصٌ**’tur. Hadîste: Ümmü Seleme, Âişe’ye, Allah ikisinden de razı olsun, dedi ki: Resûlullah, Allah’ın salâtı ve selâmı onun üzerine olsun, bazı çöllerde sana rastlayıp senin **قَلُوصَك**’unu bir menzilden diğerine **ناصَّةً** (yani yürüyüşte onu yükseltici olarak) sürseydi ne derdin? Ebû Ubeyd dedi: **النَّصُّ** hareket ettirmedir; ta ki deveden onun yürüyüşünün en uç noktasını çıkarasın; ve şu beyti okudu:
وتَقْطَعُ الخَرْقَ بسَيْرٍ نَصِّ

Ve **النَّصُّ** ve **النَّصِيصُ**: şiddetli yürüyüş ve sevk etmektir; bunun için denildi: **نَصَصْت الشيء** onu yükselttim; ve ondan gelinin **مِنَصَّة**’si. Ve **النَّصّ**’ın aslı, şeyin en ucu ve onun gayesidir; sonra onunla hızlı bir yürüyüş türü adlandırıldı. İbnü’l-A‘râbî: **النَّصُّ** en büyük reise isnaddır; ve **النَّصُّ** tevfîktir; ve **النصُّ** bir şey üzerine tayindir; ve **نصُّ الأَمرِ** onun şiddetidir; Eyyûb b. ‘Abbâse dedi:
ولا يَسْتَوي، عند نَصِّ الأُمو
رِ، باذِلُ معروفِه والبَخِيل

Ve **نَصَّ الرجلَ نصّاً**: bir şey hakkında ona sorduğu zaman; ta ki onda olanı sonuna kadar araştırıncaya dek. Ve her şeyin **نصُّ**’u: onun sonudur. Ali’den, Allah ondan razı olsun, hadîste dedi ki: Kadınlar **نَصَّ الحِقاقِ**’a ulaştığında, asabe daha evlâdır; yani küçüklüğün gayesine ulaşıp büyüklüğe gireceği vakte vardığında, asabe ona anneden daha evlâdır; bununla idraki ve gayeyi kasteder. Ezherî dedi: **النصُّ**’un aslı, şeylerin sonu ve onların en uç miktarına varıştır; ondan denildi: **نصَصْتُ الرجلَ**; yani bir şey hakkında onun sorusunu sonuna kadar araştırdım; ta ki onda olanın hepsini çıkarıncaya dek; yine yürüyüşte **النصّ** ancak binek hayvanının güç yetirdiği en uç noktadır. Dedi ki: **فنصُّ الحِقاقِ** ancak idraktir. Müberred dedi: **نصُّ الحقاق** aklın erişmesinin sonudur; yani onun yaşından, kendisi hakkında **تُحاقِقَ** ve **تُخاصم** etmeye elverişli olacağı miktara ulaştığında; o da **الحِقاقُ**’tır; o hâlde onun asabesi ona annesinden daha evlâdır.

Ve denilir: **نَصْنَصْت الشيءَ** onu hareket ettirdim. Ebû Bekir hadîsinde, Ömer, Allah ikisinden de razı olsun, onun yanına girdiğinde; o, dilini **يُنَصْنِصُ** ediyor ve “bu beni kaynaklara götürdü” diyordu. Ebû Ubeyd dedi: o, sâd iledir, başkasıyla değil. Dedi ki: ve onda hadîste olmayan başka bir dil vardır: **نَضْنَضْت**; dâd ile. Ka‘b’dan rivayet edildi: o dedi ki: Cebbâr der: “Benden sakının; çünkü ben bir kula **أُناصُّ** etmem (yani soru ve hesapta onun üzerine sonuna kadar araştırmam) ki mutlaka ona azap ederim”; o, ondan bir mufâ‘aledir; “ancak ona azap ettim.” Ve **نَصَّصَ الرجلُ غريمَه**: onun üzerine sonuna kadar araştırdı. Herakl hadîsinde: **يَنُصُّهم** yani onların görüşünü çıkarır ve onu ortaya çıkarır; ve ondan fukahanın sözü: **نَصُّ القرآنِ** ve **نَصُّ السنَّة**; yani ikisinin lafzının zahirinin delâlet ettiği hükümler. Şemmer: **النَّصْنَصَة** ve **النَّضْنَضَةُ** harekettir. Ve her şeyi ki onu salladın, muhakkak onu **نَصْنَصْته** etmişsindir.

Ve **النُّصَّة**: saçtan alın üzerine gelen şeydir; çoğulu **نُصَصٌ** ve **نِصاصٌ**’tır. Ve **نَصَّ الشيءَ**: onu hareket ettirdi. Ve **نَصْنَصَ لسانه**: onu **نَضْنَضَه** gibi hareket ettirdi; ancak onda sâd asıldır ve **نَضْنَضَه**’nin dâd’ından bedel değildir; bazı kavmin zannettiği gibi; çünkü ikisi kız kardeş değildir ki birisi diğerinden bedel edilsin. Ve **النَّصْنَصَةُ**: devenin yerden kalktığı zaman hareket etmesidir. Ve **نَصْنَص البعيرُ**: çökmek için göğsüyle yerde eşindi. Leys: **النَّصْنَصَة** devenin dizlerini yere sabitlemesi ve kalkmaya niyet ettiğinde hareket etmesidir. Ve **نَصْنَص البعيرُ**: **حَصْحَصَ** gibidir. Ve adam yürüyüşünde **نَصْنَص** etti: dikilmiş olarak sallandı. Ve şey **انْتَصَّ** etti ve doğrulduğu zaman **انتصب** etti: düzeldi ve doğruldu; râciz dedi:
فبات مُنْتَصّاً وما تَكَرْدَسَا

Ebû Turâb, bazı bedevîlerden rivayet etti: “Kavmin **حَصِيصُ**’u ve **نَصِيصُهم**’i ve **بَصِيصُهم**’i şöyle şöyle idi”; yani onların sayısı; hâ, nûn ve bâ ile.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B5%D8%B5/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ن ص ص * * نَصَّ * الشيء رفعه وبابه رد ومنه * مِنَصَّةُ * العروس بكسر الميم و * نَصَّ * الحديث إلى فلان رفعه إليه و * نَصُّ * كل شيء منتهاه وفي حديث علي رضي الله تعالى عنه ﴿إذا بلغ النساء نَصَّ الحقاق﴾ يعني منتهى بلوغ العقل و * نَصْنَصَ * الشيء حركه وفي حديث أبي بكر رضي الله تعالى عنه حين دخل عليه عمر رضي الله عنه وهو ينصنص لسانه ويقول هذا أوردني الموارد قال أبو عبيد هو بالصاد لا غير قال وفيه لغة أخرى ليست في الحديث نضنض بالضاد المعجمة

##### Türkçe

* ن ص ص * **نَصَّ** şey’i yükseltti; bâbı **رَدَّ**’dir. Ondandır: **مِنَصَّةُ** gelin; mîm’in kesresiyle. Ve **نَصَّ** hadisi falana: onu ona yükseltti. Ve **نَصُّ** her şeyin: onun sonudur. Ali’nin (Allah Teâlâ ondan razı olsun) hadîsinde: {Kadınlar **نَصَّ** **الحقاق**’a ulaştığı zaman} yani aklın bulûğa erişmesinin sonu. Ve **نَصْنَصَ** şey’i: onu hareket ettirdi. Ebû Bekir’in (Allah Teâlâ ondan razı olsun) hadîsinde, Ömer (Allah Teâlâ ondan razı olsun) onun yanına girdiği zaman—hâlbuki o dilini **ينصنص** ediyor ve “bu beni varılacak yerlere vardırdı” diyordu—Ebû Ubeyd dedi ki: o, **الصاد** iledir, başkasıyla değil. Dedi ki: ve onda, hadîste olmayan başka bir lugat vardır: **نضنض**; **الضاد** **المعجمة** ile.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B5%D8%B5/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

نص الحديث  ينصه نصا، وكذا نص  إليه  ، إذا  رفعه  . قال عمرو بن دينار: ما رأيت رجلا أنص للحديث من الزهري، أي أرفع له، وأسند وهو مجاز. وأصل النص: رفعك للشيء. نص  ناقته  ينصها نصا: إذا استخرج أقصى ما عندها من السير  ، وهو كذلك من الرفع، فإنه إذا رفعها في السير فقد استقصى ما عندها من السير. وقال أبو عبيد: النص: التحريك حتى تستخرج من الناقة أقصى سيرها. وفي الحديث:  أن النبي صلى الله عليه وسلم حين دفع من عرفات سار العنق، فإذا وجد فجوة نص  ، أي رفع ناقته في السير. وفي حديث آخر  أن أم سلمة قالت لعائشة، رضي الله تعالى عنهما: ما كنت قائلة لو أن رسول الله صلى الله عليه وسلم عارضك ببعض الفلوات ناصة قلوصك من منهل إلى آخر  ، أي يقال منه فعل البعير، أي لا يبنى من النص فعل يسند إلى البعير. نص  الشيء  ينصه نصا:  حركه  ، وكذلك نصنصه، كما سيأتي.  ومنه فلان، ينص أنفه غضبا  ، أي يحركها،  وهو نصاص الأنف  ، ككتان، عن ابن عباد. نص  المتاع  نصا:  جعل بعضه فوق بعض  . من المجاز: نص  فلانا  نصا، إذا  استقصى مسألته عن الشيء  ، أي أحفاه فيها ورفعه إلى حد ما عنده من العلم، كما في الأساس، وفي التهذيب والصحاح: حتى استخرج كل ما عنده. نص  العروس  ينصها نصا:  أقعدها على المنصة، بالكسر  ، لترى،  وهي ما ترفع عليه  ، كسريرها وكرسيها، وقد نصها  فانتصت  هي. والماشطة تنص العروس فتقعدها على المنصة، وهي تنتص عليها لترى من بين النساء. نص  الشيء: أظهره  وكل ما أظهر فقد نص. قيل: ومنه منصة العروس، لأنها تظهر عليها. نص  الشواء ينص نصيصا  من حد ضرب:  صوت على النار  ، نقله الصاغاني عن ابن عباد. نصت  القدر  نصيصا:  غلت  ، نقله الصاغاني عن ابن عباد.  والمنصة، بالفتح: الحجلة  على المنصة، وهي الثياب المرقعة، والفرش الموطأة. وتوهم شيخنا أن المنصة والمنصة واحد فقال: مال بها أولا إلى أنها آلة فكسر الميم، ومال بها ثانيا إلى أنها مكان، والمكان بفتح كما هو ظاهر. قال: وضبطه الشيخ يس الحمصي -في أوائل حواشيه على شرح الصغرى- بالكسر، على أنها آلة النص، أي الرفع والظهور، ولعله أخذ ذلك من كلام المصنف السابق، لأنه كثيرا ما يعتمده. انتهى. وأنت خبير بأنهما لو كانا واحدا لقال -بعد قوله على المنصة- بالكسر ويفتح، على عادته، فالذي يظهر أن المنصة والمنصة واحد على قول بعض الأئمة. ومنهم من فرق بينهما بأن السرير والكرسي بالكسر، والحجلة عليها بالفتح، وإليه مال المصنف، والدليل على ذلك قوله: هو مأخوذ  من  قولهم:  نص المتاع  ينصه نصا، إذا جعل بعضه على بعض، ولا يخفى أن الحجلة غير الكرسي والسرير، فتأمل. قال ابن الأعرابي:  النص: الإسناد إلى الرئيس الأكبر. والنص:  التوقيف. و  النص:  التعيين على شيء ما  ، وكل ذلك مجاز، من النص بمعنى الرفع والظهور. قلت: ومنه أخذ نص القرآن والحديث، وهو اللفظ الدال على معنى لا يحتمل

  غيره: وقيل: نص القرآن والسنة: ما دل ظاهر لفظهما عليه من الأحكام، وكذا نص الفقهاء الذي هو بمعنى الدليل، بضرب من المجاز، كما يظهر عند التأمل.  وسير نص، ونصيص  ، أي  جد رفيع  ، وهو الحث فيه، وهو مجاز. وأصل النص: أقصى الشيء وغايته، ثم سمي به ضرب من السير سريع، كما قاله الأزهري، وأنشد أبو عبيد:ه: وقيل: نص القرآن والسنة: ما دل ظاهر لفظهما عليه من الأحكام، وكذا نص الفقهاء الذي هو بمعنى الدليل، بضرب من المجاز، كما يظهر عند التأمل.  وسير نص، ونصيص  ، أي  جد رفيع  ، وهو الحث فيه، وهو مجاز. وأصل النص: أقصى الشيء وغايته، ثم سمي به ضرب من السير سريع، كما قاله الأزهري، وأنشد أبو عبيد:
  وتقطع الخرق بسير نص وقال الأزهري مرة: النص في السير: أقصى ما تقدر عليه الدابة. في الصحاح: نص كل شيء: منتهاه. وفي حديث علي، رضي الله تعالى عنه:  إذا بلغ النساء نص الحقاق  -هذه الرواية المشهورة،  أو  نص  الحقائق- فالعصبة أولى  أي بلغن الغاية التي عقلن فيها  وعرفن حقائق الأمور،  أو قدرن فيها على الحقاق، وهو الخصام، أو حوق فيهن، فقال كل من الأولياء أنا أحق  . وقال الأزهري: نص الحقاق إنما هو الإدراك، وأصله منتهى الأشياء، ومبلغ أقصاها. وقال المبرد: نص الحقاق: منتهى بلوغ العقل، وبه فسر الجوهري، أي إذا بلغت من سنها المبلغ الذي يصلح أن تحاقق وتخاصم عن نفسها، وهو الحقاق، فعصبتها أولى بها من أمها.  أو  الحقاق في الحديث  استعارة من حقاق الإبل، أي انتهى صغرهن  ، وهذا مما يحتج به من اشترط الولي في نكاح الكبيرة. روى أبو تراب عن بعض الأعراب: كان  نصيص القوم  وحصيصهم وبصيصهم، أي  عددهم  ، بالنون والحاء والباء.  والنصة،  بالضم: الخصلة من الشعر  ، مثل القصة منه،  أو الشعر الذي يقع على وجهها من مقدم رأسها  ، عن ابن دريد. ولو قال: أو ما أقبل على الجبهة منه، كان أخصر، والجمع نصص ونصاص، وقد أغفل عنه المصنف قصورا.  وحية نصناص: كثيرة الحركة  ، وهو من نصنص الشيء: إذا حركة.  ونصص  الرجل  غريمه  تنصيصا، كذا  ناصه  مناصة، أي  استقصى عليه وناقشه  . ومنه ما روي عن كعب، رضي الله تعالى عنه، أنه قال:  يقول الجبار: احذروني فإني لا أناص عبدا إلا عذبته  ، أي لا أستقصي عليه في السؤال والحساب إلا عذبته، وهي مفاعلة من النص.  وانتص  الرجل:  انقبض  ، عن ابن عباد. قال الليث: انتص السنام:  انتصب، و  قال غيره:  ارتفع  ، ومعنى انتصب. استوى واستقام. وأنشد الليث للعجاج:
  فبات منتصا وما تكردسا

  و  نصنصه: حركه وقلقله  ، وكل شيء قلقلته فقد نصنصته. وقال شمر: النصنصة والنضنضة: الحركة: وقال الجوهري: وفي حديث أبي بكر حين دخل عليه عمر رضي الله تعالى عنهما وهو ينصنص لسانه ويقول:  هذا أوردني الموارد  قال أبو عبيد: هو بالصاد لا غير. قال: وفيه لغة أخرى ليست في الحديث:  نضنضت  ، بالضاد، انتهة. قلت: والصاد فيه أصل ليست بدلا من الضاد، كما زعم قوم، لأنهما ليستا أختين فتبدل إحداهما من صاحبتها. نصنص  البعير  ، مثل حصحص، كما في الصحاح. وقال الليث: أي  أثبت ركبتيه في الأرض وتحرك  ، إذا هم  للنهوض  . وقال غيره: النصنصة: تحرك البعير إذا نهض من الأرض ونصنص البعير: فحص بصدره في الأرض ليبرك. ومما يستدرك عليه: نصت الظبية جيدها: رفعته. ومن أمثالهم:  وضع فلان على المنصة  إذا افتضح وشهر. ونص الأمر: شدته، قال أيوب بن عباثة:
  ولا يستوي عند نص الأمو                      ر باذل معروفه والبخيل وفي حديث هرقل: ينصهم، أي. يستخرج رأيهم ويظهره. قيل: ومنه نص القرآن والسنة. ونصنص الرجل في مشيه: اهتز منصبا. وتناص القوم: ازدحموا. ونصنص ناقته، كنصها، عن ابن القطاع. ومن المجاز: نص فلان سيدا، أي نصب.

##### Türkçe

**نص الحديث**: onu **نص** eder, **نصا**; yine **نص** ona, eğer onu yükseltirse. Amr b. Dînâr dedi: “**الزهري**’den daha çok hadisi **أنص** eden bir adam görmedim”; yani ona daha çok yükselten ve isnad eden; bu mecazdır. **النص**’ın aslı: senin şeyi yükseltmendir. **نص** devesini, onu **نصا** eder: eğer onda yürüyüşten olanın en uç noktasını çıkarırsa; bu da yükseltmedendir; çünkü onu yürüyüşte yükselttiği vakit onda yürüyüşten olanın en uç noktasını tüketmiş olur. Ebû Ubeyd dedi: **النص**: deveyi, yürüyüşünün en uç noktasını ondan çıkarıncaya kadar hareket ettirmektir. Hadiste: Peygamber صلى الله عليه وسلم Arafat’tan sevk ettiği vakit **العنق** ile yürüdü; bir açıklık bulduğu vakit **نص** etti; yani yürüyüşte devesini yükseltti. Başka bir hadiste: Ümmü Seleme, Âişe’ye, رضي الله تعالى عنهما, dedi ki: “Resûlullah صلى الله عليه وسلم seni bazı çöllerde karşılasaydı, **ناصة** olarak senin **قلوص**unu bir menhilden diğerine (sürüp) yükseltiyor iken, ne söyleyici idin?”; yani ondan devenin fiili denir; yani **النص**’tan deveye isnad edilen bir fiil bina edilmez. **نص الشيء**: onu **نصا** eder: onu hareket ettirdi; yine **نصنصه** de (böyledir), ileride geleceği üzere. Ondan: falan, öfkeyle burnunu **ينص** eder; yani onu hareket ettirir; o, İbn Abbâd’dan, keten gibi, **نصاص الأنف**’tur. **نص المتاع**ı **نصا**: onun bir kısmını bir kısmının üstüne koydu. Mecazdan: **نص** falanı **نصا**: eğer onun şeyi hakkında sorusunu tüketirse; yani onda onu yıprattı ve onu, ilimden yanındaki şeyin haddine kadar yükseltti; **الأساس**’ta olduğu gibi; **التهذيب** ve **الصحاح**’ta: “ta ki yanındaki her şeyi çıkardı” (denmiştir). **نص العروس**: onu **نصا** eder: görsün diye, kesre ile, onu **المنصة** üzerine oturttu; o, üzerine yükseltilen şeydir; onun sediri ve kürsüsü gibi; onu **نص** etti de o **فانتصت**. Saç yapan kadın gelini **تنص** eder; onu **المنصة** üzerine oturtur; o da kadınların arasından görülsün diye onun üzerinde **تنتص** eder. **نص الشيء**: onu ortaya çıkardı; ortaya çıkarılan her şey **نص** edilmiştir. Denildi: Ondan gelinin **منصة**’si; çünkü onun üzerinde ortaya çıkar. **نص الشواء**: **نصيصا** eder; **ضرب** babından: ateş üzerinde ses çıkardı; bunu Sâğânî, İbn Abbâd’dan nakletti. **نصت القدر**: **نصيصا**: kaynadı; bunu Sâğânî, İbn Abbâd’dan nakletti. **المنصة** ise, fetih ile: **الحجلة**’dir; **المنصة** üzerinedir; o, yamalı elbiseler ve serilmiş döşeklerdir. Şeyhimiz, **المنصة** ile **المنصة**’nin bir olduğunu vehmetti; şöyle dedi: “Onu önce âlet olduğuna meylettirdi de **الميم**’i kesreledi; onu ikinci olarak mekân olduğuna meylettirdi; mekân ise, zahir olduğu üzere, fetih iledir.” Dedi: “Şeyh Yâs el-Hımsî onu —**الصغرى** şerhi üzerine haşiyelerinin başlarında— kesre ile ضبط etti; **النص** âleti olmak üzere; yani yükseltme ve ortaya çıkarma; belki bunu musannifin önceki sözünden aldı; çünkü o, çoğu kez ona dayanır.” Bitti. Sen bilirsin ki ikisi bir olsaydı, âdeti üzere, “**على المنصة**” sözünden sonra “kesre ile ve fetih ile” derdi; öyleyse görünen: bazı imamların sözüne göre **المنصة** ile **المنصة** birdir. Onlardan kimi de ikisi arasında fark koydu: sedir ve kürsü kesre iledir; **الحجلة** onun üzerindedir, fetih iledir; musannif buna meyletti; bunun delili onun sözü: “O, onların şu sözünden alınmıştır: **نص المتاع** onu **نصا** eder; eğer onun bir kısmını bir kısmının üstüne koyarsa”; ve gizli değildir ki **الحجلة** kürsü ve sedir değildir; öyleyse düşün. İbnü’l-A‘râbî dedi: **النص**: en büyük reise isnad etmektir. Ve **النص**: durdurmadır. Ve **النص**: bir şey üzerine tayindir; bunların hepsi mecazdır; yükseltme ve ortaya çıkarma manasındaki **النص**’tan. Dedim: Ondan **نص القرآن** ve hadisin **نص**’u alınmıştır; o, başka bir ihtimal taşımayan bir manaya delalet eden lafızdır. Ve denildi: Kur’ân ve sünnetin **نص**’u: onların lafızlarının zahirinin ahkâmdan delalet ettiği şeydir; yine fukahanın, delil manasında olan **نص**’u da, bir tür mecaz iledir; tefekkürde göründüğü üzere. Ve **سير نص** ve **نصيص**: yani pek yüksek; onda sevk etmedir; bu mecazdır. **النص**’ın aslı: şeyin en uç noktası ve gayesidir; sonra onunla hızlı bir yürüyüş türü isimlendirildi; Ezherî’nin dediği gibi. Ebû Ubeyd inşad etti:
وتقطع الخرق بسير نص

Ezherî bir defa dedi: yürüyüşte **النص**: binitin güç yetirdiği şeyin en uç noktasıdır. **الصحاح**’ta: her şeyin **نص**’u: onun sonudur. Ali’nin, رضي الله تعالى عنه, hadisinde: “Kadınlar **نص الحقاق**’a —bu meşhur rivayettir— yahut **نص الحقائق**’a ulaştıkları vakit, asabe daha evlâdır”; yani içinde aklettikleri ve işlerin hakikatlerini bildikleri gayeye ulaştılar; yahut içinde **الحقاق**’a, o da çekişme olan şeye, güç yetirdiler; yahut onlarda **حوق** oldu da velilerden her biri “ben daha hak sahibiyim” dedi. Ezherî dedi: **نص الحقاق** ancak idraktir; aslı, şeylerin sonu ve onların en uç noktasının ulaşılan yeridir. Müberred dedi: **نص الحقاق**: aklın erişmesinin sonudur; Cevherî bununla tefsir etti; yani yaşından, kendisi hakkında **تحاقق** edip çekişmeye elverişli olduğu miktara ulaştığı vakit; o da **الحقاق**’tır; o hâlde onun asabesi, annesinden ona daha evlâdır. Yahut hadisteki **الحقاق**, develerin **حقاق**’ından istiaredir; yani onların küçüklüğü sona erdi; bu, büyük kadının nikâhında veliyi şart koşanın delil getirdiği şeylerdendir. Ebû Turâb, bazı bedevîlerden rivayet etti: “Kavmin **نصيص**’i ve **حصيص**’i ve **بصيص**’i idi”; yani onların sayısı; **النون** ve **الحاء** ve **الباء** ile. **النصة**, damme ile: saçtan bir tutamdır; ondan **القصة** gibi; yahut başının önünden yüzüne düşen saçtır; İbn Düreyd’den. “Yahut ondan alın kısmına gelen şey” deseydi daha kısa olurdu. Çoğulu **نصص** ve **نصاص**’tır; musannif bunu kusurla gözden kaçırmıştır. **حية نصناص**: çok hareketli; bu, “**نصنص الشيء**: eğer onu hareket ettirirse”dendir. **نصص الرجل غريمه تنصيصا**, yine **ناصه مناصة**: yani ona karşı tüketti ve onunla münakaşa etti. Ondan, Ka‘b’dan, رضي الله تعالى عنه, rivayet olunan: “Cebbâr der ki: Benden sakının; çünkü ben bir kula **أناص** etmem, ancak ona azap ederim”; yani soru ve hesapta ona karşı tüketmem, ancak ona azap ederim; bu, **النص**’tan mufa‘aledir. **انتص الرجل**: büzüldü; İbn Abbâd’dan. Leys dedi: **انتص السنام**: dikildi. Başkası dedi: yükseldi; ve **انتصب** manası: düz oldu ve doğruldu. Leys, A‘câc’dan inşad etti:
فبات منتصا وما تكردسا

Ve **نصنصه**: onu hareket ettirdi ve çalkaladı; her neyi çalkaladıysan onu **نصنصته** etmişsindir. Şemmer dedi: **النصنصة** ve **النضنضة**: harekettir. Cevherî dedi: Ebû Bekir’in hadîsinde, Ömer رضي الله تعالى عنهما onun yanına girdiği vakit, o dilini **ينصنص** ediyor ve “bu beni helâk yollarına soktu” diyordu. Ebû Ubeyd dedi: o, sadece **الصاد** iledir. Dedi: “Onda başka bir dil vardır, hadiste değildir: **نضنضت**; **الضاد** ile.” Bitti. Dedim: onda **الصاد** asıldır; **الضاد**’dan بدل değildir; kimi kimselerin zannettiği gibi; çünkü ikisi kardeş değildir ki biri diğerinden بدل edilsin. **نصنص البعير**: **حصحص** gibi; **الصحاح**’ta olduğu gibi. Leys dedi: yani iki dizini yere sabitledi ve hareket etti; kalkmaya niyet ettiği vakit. Başkası dedi: **النصنصة**: deve yerden kalktığı vakit hareket etmesidir; ve **نصنص البعير**: çökmek için göğsüyle yerde eşindi. Üzerine istidrâk olunanlardandır: **نصت الظبية جيدها**: onu yükseltti. Onların darb-ı mesellerindendir: “Falanı **على المنصة** üzerine koydu”; rezil oldu ve teşhir edildiği vakit. **نص الأمر**: onun şiddeti. Eyyûb b. Ubâse dedi:
ولا يستوي عند نص الأمو
                      ر باذل معروفه والبخيل

Herakliyus’un hadîsinde: **ينصهم**; yani onların görüşünü çıkarır ve onu ortaya çıkarır. Denildi: Ondan Kur’ân ve sünnetin **نص**’u. Adam yürüyüşünde **نصنص** etti: dikilerek sallandı. **تناص القوم**: sıkıştılar. **نصنص ناقته**: **نصها** gibi; İbnü’l-Kattâ‘dan. Mecazdan: **نص فلان سيدا**: yani dikti (nasbetti).

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B5%D8%B5/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

نَصَّ
نَصَّ U ( n. ac. نَصّ 1 ),
a.  Lifted; showed.

b.  [ acc. &  Ila ], Ascribed to.

c.  Elucidated; elicited.

d.  [ acc. &  'Ala ], Indicated to.

e.  [ acc. &  Ila ], Referred, submitted to.

f.  Urged, drove on.

g.  Piled.

h.  Questioned, cross-questioned.

i.  ( n. ac. نَصِيْص 25 ), Went fast.

j.  I ( n. ac. نَصِيْص 25 ), Spluttered, crackled.

k.  [ acc. &  La or 'Ala ] [ coll. ], Dictated to ( letter ).

نَصَّصَ
نَصَّصَ II ,
a.  see III .

نَاْصَصَ
نَاْصَصَ III ,
a.  Dunned.

تَنَاْصَصَ
تَنَاْصَصَ VI ,
a.  Crowded together.

اِنْتَصَصَ
اِنْتَصَصَ VIII ,
a.  Was erect; stood up; showed herself ( bride ).

b.  Shrank together.

نَصّ
نَصّ 1 , ( pl. نُصُوْص 27 ),
a.  Text.

b.  Term, period.

c.  Statute, ordinance.

d.  see 25 (a) , ( c ).

f.  [ coll. ], Dictation.

نَصَّة
نَصَّة 1t ,
a.  Hen-sparrow.

نِصّ
نِصّ 2
a.  [ coll. ], Half.

نُصَّة
نُصَّة 3t ,
a.  Lock of hair.

مَنْصَصَة
مَنْصَصَة 17t ,
a.  Nuptial chamber.

مِنْصَصَة
مِنْصَصَة 20t ,
a.  Bride's chair.

نَصِيْص
نَصِيْص 25 ,
a.  Quick ( pace ).

b.  Number ( of people ).

c.  High, lofty.

نَصَّاْص
نَصَّاْص 28 ,
a.  Mover.

نَصڤصَ
N. P. نَصڤصَ I
a.  [ 'Ala ], Indicated.

##### Türkçe

**نَصَّ**
**نَصَّ** U (mastarı: **نَصّ** 1),
a. Yükseltti; gösterdi.

b. [mef‘ûl ile ve **إلى** ile], nisbet etti.

c. Açıklığa kavuşturdu; ortaya çıkardı.

d. [mef‘ûl ile ve **على** ile], işaret etti.

e. [mef‘ûl ile ve **إلى** ile], havale etti, sundu.

f. Sevk etti, sürdü.

g. Yığdı.

h. Sordu, çapraz sorguya çekti.

i. (mastarı: **نَصِيْص** 25), hızlı gitti.

j. I (mastarı: **نَصِيْص** 25), pısladı, çıtırdadı.

k. [mef‘ûl ile ve **لَ** veya **على** ile] [kolektif], (mektubu) dikte etti.

**نَصَّصَ**
**نَصَّصَ** II,
a. III’e bak.

**نَاْصَصَ**
**نَاْصَصَ** III,
a. Darladı.

**تَنَاْصَصَ**
**تَنَاْصَصَ** VI,
a. Birbirine sıkışık toplandı.

**اِنْتَصَصَ**
**اِنْتَصَصَ** VIII,
a. Dik oldu; ayağa kalktı; kendini gösterdi (gelin).

b. Büzüldü.

**نَصّ**
**نَصّ** 1, (çoğulu: **نُصُوْص** 27),
a. Metin.

b. Terim, süre.

c. Kanun maddesi, nizamname.

d. 25 (a), (c)’ye bak.

f. [kolektif], dikte.

**نَصَّة**
**نَصَّة** 1t,
a. Dişi serçe.

**نِصّ**
**نِصّ** 2
a. [kolektif], yarım.

**نُصَّة**
**نُصَّة** 3t,
a. Saç lülesi.

**مَنْصَصَة**
**مَنْصَصَة** 17t,
a. Zifaf odası.

**مِنْصَصَة**
**مِنْصَصَة** 20t,
a. Gelin sandalyesi.

**نَصِيْص**
**نَصِيْص** 25,
a. Hızlı (yürüyüş).

b. Sayı (insanların).

c. Yüksek, yüce.

**نَصَّاْص**
**نَصَّاْص** 28,
a. Hareket ettiren.

**نَصڤصَ**
Özel isim: **نَصڤصَ** I
a. [**على** ile], işaret etti.
