# نصص — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B5%D8%B5/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%B5%D8%B5/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نصص](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B5%D8%B5.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: نصص

باب الصاد والنون
ص ن، ن ص مستعملان
صن:
المُصِنُّ: الرافعُ الرأْسِ، ويقال: الغَضبان، قال: أإِبلِي كُلُها مُصِنّا والصَّنُّ: شِبْهُ سَلَةٍ مُطْبَقةٍ يُحْمَل فيها الطعام، وقيلَ: بل هو الزَّبيلُ الكبيرُ.
والصِنُّ: بَوْل الوَبْرِ.
والصُّنانُ: رِيحٌ كالقُنان من رِيحِ الذَّفَرِ.
وأصَنَّ الرجُلُ: بَدَا صُنانُه.
نص:
نَصَصْتُ الحديث الى فلان نَصّاً أي رَفَعْتُه، قال:
ونّصَّ الحديثَ الى أهله		فان الوَثيقَةَ في نَصِّـهِ
والمَنَصَّةُ: التي تَقعُدُ عليها العَروسُ.
ونَصَصْتُ ناقتي: رَفَعْتُها في السَّير.
والنَّصْنَصَةُ: إِثباتُ البعير رُكْبَتَيْهِ في الأرض وتَحَرُّكُه اذا هَمَّ بالنُّهُوضِ.
والماشِطةُ تَنُصُّ العَرُوسَ أي تُقْعِدُها على المِنَصَّةِ، وهي تَنتَصُّ أي تَقعُدُ عليها أو تُشْرِفُ لِتُرَى من بين النِّساءِ.
ونَصْنَصْتُ الشيءّ: حَرَّكْتُه.
ونَصَصْتُ الرجلَ: استَقصَيْتُ مَسْأَلتَه عن الشيءِ، يقال: نَصَّ ما عنده أي استقصاه.
ونصُّ كلُّ شيءٍ: مُنَتهاه، وفي الحديث: اذا بَلَغ النساءُ نَصَّ الحِقاقِ فالعَصَبةُ أولى اي اذا بَلَغَتْ غايةَ الصِّغَر الى أنْ تدخُلَ في الكِبَر فالعَصَبيةُ أَوْلَى بِها من الأُمِّ، يُريدُ بذلكَ الاِدراكَ والغايةَ. وقوله: أحَقُّ بها أي يَحفظُونها وكَيْنونَتُها عندهم.
وأَنصَتُّه: استَمَعْتُ له، ومنه قوله- سُبحانه وتعالى-: "أَنْصِتُوا".
وقوله تعالى: "لات حينَ مَناصٍ" أي لا حينَ مَطْلَب ولا حين مُغاث، وهو مصدر ناصَ يَنُوصُ، وهو المَلْجَأُ.

### Türkçe

باب **الصاد** و**النون**
**ص ن**، **ن ص** müstamel (kullanılan) ikisidir.
**صن**:
**المُصِنُّ**: başı kaldıran; ve denilir ki: öfkeli. Dedi ki: “Benim develerim hepsi **مُصِنّ** mı?”
Ve **الصَّنُّ**: içinde yiyecek taşınan, kapalı bir sepet benzeri; ve denildi ki: bilakis o büyük **الزَّبيل**’dir.
Ve **الصِنُّ**: **الوَبْر**’ün idrarı.
Ve **الصُّنانُ**: **القُنان** gibi, **الذَّفَر** kokusundan bir koku.
Ve **أصَنَّ** adam: **صُنانُ**’ı belirdi.

**نص**:
**نَصَصْتُ** hadisi falana **نَصّاً**: yani onu yükselttim. Dedi ki:
“Ve hadisi ehline **ونّصَّ**; çünkü sağlam bağ, onun **نَصّ**’ındadır.”
Ve **المَنَصَّةُ**: gelinin üzerine oturduğu şey.
Ve **نَصَصْتُ** dişi devem: onu yürüyüşte yükselttim.
Ve **النَّصْنَصَةُ**: devenin iki dizini yere sabitlemesi ve kalkmaya niyet ettiğinde hareket etmesi.
Ve saç yapan kadın gelini **تَنُصُّ**: yani onu **المِنَصَّةِ** üzerine oturtur; ve o **تَنتَصُّ**: yani onun üzerine oturur yahut kadınların arasından görülsün diye yükselir.
Ve **نَصْنَصْتُ** şeyi: onu hareket ettirdim.
Ve **نَصَصْتُ** adamı: onun şey hakkında meselesini sonuna kadar araştırdım; denilir ki: “Onda olanı **نَصَّ** etti” yani onu sonuna kadar araştırdı.
Ve her şeyin **نصُّ**’u: onun sonudur. Ve hadiste: “Kadınlar **نَصَّ الحِقاقِ**’a ulaştığında, **العَصَبةُ** daha evlâdır”; yani küçüklüğün son haddine ulaşıp büyüklüğe girmeye varınca, **العَصَبيةُ** ona anneden daha evlâdır; bununla idraki ve gayeyi ister. Ve onun sözü: “Ona daha hak sahibidir” yani onu korurlar ve onun varlığı onların yanındadır.
Ve **أَنصَتُّه**: ona kulak verdim; ve ondan, O’nun—yüce ve üstün—sözü: “**أَنْصِتُوا**”.
Ve O’nun sözü: “**لات حينَ مَناصٍ**” yani ne istek zamanı ne de imdat zamanı; ve o, **ناصَ يَنُوصُ**’un masdarıdır; ve o, sığınaktır.
