# نصم (ن-ص-م) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B5%D9%85
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%B5%D9%85

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ن - ص - م
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B5%D9%85/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ص ن م
صنم ، نمص ، نصم : ( مستعملة ) .
صنم ( نصم ) : قال الليث : الصَّنم معروف ، والأَصنام الجميع .
وروَى أبو العبّاس عن ابن الأعرابيّ : الصَّنَمَةُ والنَّصَمةُ الصُّورةُ الّتي تُعبَد .
قال : والصنمَةُ : الدّاهيةُ .
قلتُ : أصلُها صَلمة .
نمص : رُوِي عن النّبيّ ( صلى الله عليه وسلم ) ( أنه لَعَن النامِصة والمُتَنَمِّصَة ) .
قال أبو زيد : قال الفرّاء : النامِصة : الّتي تَنتِف الشَّعر من الوجه ، ومنه قيل للمِنقاش مِنماص ، لأنّه يُنتف به والمُتَنمِّصةُ هي الّتي يُفعَل ذلك بها ، قال امرؤ القيس :
تَجَبَّر بعد الأكلِ فهوَ نَمِيصُ
يصفُ نباتاً قد رَعَتْهُ الماشية فجرَدَته ، ثمّ نبت بقَدر ما يمكن أخذُه ، أي : هو بقَدْر ما يُنتف ويُجَزّ .
وقال الليث : النَّمَصُ : دِقّةُ الشَّعر ورِقّته حتّى تراه كالزَّغَب . ورجلٌ أَنمَصُ الرأسِ أَنمَصُ الحاجبِ ، وربّما كانَ أَنمصَ الجَبِين . وامرأةٌ نمصَاء تَتَنَمَّص ، أي : تأْمُرُ نامِصةً فتنمِص شعرَ وجهها نَمْصاً ؛ أي : تأخذه عنها بخَيْط . والمنص والمنموص : ما أمكنك جذه من النبات .
ابن الأعرابيّ : المِنماصُ : المِظفارُ ، والمِنتاشُ والمِنْقاشُ والمِنْتاخُ .
وأَقرأَني الإياديُّ لامرىء القيس :
تَرَعَّت بجَبْل ابْني زُهَيْرٍ كلَيهِمَا
نُمَاصَينِ حتّى ضاقَ عنها جُلودُها
قال : نُماصين : شَهْرَين . ونُماص : شهرٌ ، تقول : لم يأتني نُماصاً ، أي : شهراً . وجمعُه نُمُص وأَنمِصة . قال : رواه شَمِر لأبي عمرو .

##### Türkçe

ص ن م
**صنم** , **نمص** , **نصم**: (kullanılan).

**صنم** (**نصم**): Leys dedi: **الصَّنم** bilinir; **الأَصنام** ise topluluğudur.
Ebû’l-‘Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den rivayet etti: **الصَّنَمَةُ** ve **النَّصَمةُ**, kendisine ibadet edilen sûrettir.
Dedi: **والصنمَةُ**: musibettir.
Dedim: aslı **صَلمة**’dir.

**نمص**: Peygamber’den (Allah’ın salât ve selâmı onun üzerine olsun) rivayet olundu: (O, **النامِصة** ve **المُتَنَمِّصَة**’ye lânet etti).
Ebû Zeyd dedi: Ferrâ dedi: **النامِصة**: yüzden kılı yolan kadındır; bundan dolayı cımbıza **مِنماص** denildi; çünkü onunla yolunur. **المُتَنمِّصةُ** ise, kendisine bu yapılan kadındır. İmru’ul-Kays dedi:
تَجَبَّر بعد الأكلِ فهوَ نَمِيصُ
Bir bitkiyi vasfeder: davar onu otlamış da onu soymuştur; sonra alınması mümkün olan miktar kadar bitmiştir; yani: yolunup kırpılacak miktar kadardır.
Leys dedi: **النَّمَصُ**: kılın inceliği ve yumuşaklığıdır; ta ki onu tüy gibi görürsün. Ve bir adam: başı **أَنمَصُ**; kaşı **أَنمَصُ**; bazen alnı **أَنمصَ** olur. Ve bir kadın **نمصَاء**dır, **تَتَنَمَّص**; yani: bir **نامِصة**’ye emreder de onun yüzünün kılını **نَمْصاً** ile yolup alır; yani: onu ondan bir iplikle alır. Ve **المنص** ve **المنموص**: bitkiden koparman mümkün olan şeydir.
İbnü’l-A‘râbî: **المِنماصُ**: tırnaktır; ve **المِنتاشُ** ve **المِنْقاشُ** ve **المِنْتاخُ**.
İyâdî bana İmru’ul-Kays’ın şu beytini okuttu:
تَرَعَّت بجَبْل ابْني زُهَيْرٍ كلَيهِمَا
نُمَاصَينِ حتّى ضاقَ عنها جُلودُها
Dedi: **نُماصين**: iki ay. Ve **نُماص**: bir aydır; dersin ki: bana **نُماصاً** gelmedi; yani: bir ay. Çoğulu **نُمُص** ve **أَنمِصة**’dir. Dedi: Şemir bunu Ebû ‘Amr için rivayet etti.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B5%D9%85/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

ابن الأَعرابي: الصَّنَمةُ
(* قوله «الصنمة» هو في الأصل بهذا
الضبط، وفي القاموس والتكملة بفتح فسكون) والنَّصَمةُ الصورةُ التي تُعْبَدُ.

##### Türkçe

İbnü’l-A‘râbî: **الصَّنَمةُ**
(*Onun “**الصنمة**” sözü aslında bu ضبط iledir; **القاموس** ve **التكملة**’de ise فتح sonra سكون iledir) ve **النَّصَمةُ** ibadet edilen sûrettir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B5%D9%85/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

| | ( النَّصْمَةُ ) ظاهِرُ إِطْلاَقِه أَنَّه بالفَتْحِ ، | وقَدْ أَهْمَلَهُ الجَوْهَرِيّ ، وقَالَ ابنُ الأَعْرابِيّ : | الصَّنَمَةُ والنَّصَمَةُ كِلاهُما بِالتَّحْرِيكِ : | ( الصُّورَةُ ) الّتي ( تُعْبَدُ ) من دُونِ اللهِ تَعالَى . |

##### Türkçe

| | **( النَّصْمَةُ )** zâhir olan ıtlâkına göre onun fetha ile olduğudur, | ve Cevherî onu ihmâl etmiştir; İbnü’l-A‘râbî dedi ki: | **الصَّنَمَةُ** ve **النَّصَمَةُ** ikisi de tahrîk iledir: | Allah Teâlâ’dan başka **( تُعْبَدُ )** olunan **( الصُّورَةُ )**. |

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B5%D9%85/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

تَصْمَةٌ
تَصْمَةٌ ذ or نَصَمَةٌ An idol: see صَنَمٌ.

##### Türkçe

**تَصْمَةٌ**
**تَصْمَةٌ** ذ veya **نَصَمَةٌ**: Bir put; bkz. **صَنَمٌ**.
