# نضر — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B6%D8%B1/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%B6%D8%B1/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نضر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B6%D8%B1.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: نضر

باب الضاد والراء والنون معهما
ن ض ر، ر ض ن يستعملان فقط
نضر:
نَضَرَ الوَرَقُ والشَّجَرُ والوَجْهُ يَنضُرُ نُضُوراً ونُضُرة ونَضارةً فهو ناضِرٌ: حَسَنٌ. وقد نَضَره اللهُ وأنضَرَه.
والنُّضارُ: الخالصُ من جوهر التِّبْر والخَشَب، وحمعُه أنْضُر.
ويقال: قَدَحٌ نُضارٌ، يُتَّخَذُ من أَثْلٍ وَرْسِيّ اللَّونِ يكون بالغَورِ.
وذَهَبٌ نُضارٌ، صار هنا نَعْتاً.
والنَّضْرُ: الذَّهَبُ، وجمعه أَنْضُر، وأنشد:
كناحِلةٍ من زَيْنِها حَلْيَ أنْضُـرٍ		بغيرِ نَدى من لا يُبالي اعتطالها
وجاريةٌ غَضّة نَضيرةٌ، وغُلامٌ غضّ نَضيرٌ.
وقد أَنْضَرَ الشّجَرُ اذا اخضَرَّ وَرَقُه، ورُبَّما صار النَّضرْ نَعْتاً، تقول شَيْءٌ نَضْرٌ ونَضيرٌ وناضر.
وتقول للأَخْضَر: ناضِرٌ كما تقول للابيض: ناصعٌ، تريد خُلُوصَ اللونِ وصَفاءه.
ويقال: نَضَّرَ اللهُ وَجْهَه فنَضُر نَضارةً، وهكذا كلام العرب، وبعضهم يقول: فَنَضِرَ، وبعضهم يقول: فنَضَرَ، كُلُّهُ من كلام العرب، إلاّ أن أحبَّها اليهم: فنَضُرَ نَضارةً.
ومن قال: نَضَرَ، قال: يَنْضُرُ وجهُهُ فهو ناضِرٌ، من فِعْلِه، قال اللهُ: وُجُوهٌ يَوْمَئذٍ ناضِرة، ووجهه منضور، من فِعْل اللهِ.
رضن:
المَرْضُونُ شِبْهُ المَنْضُودِ من حِجارةٍ ونحوِها، يُضَمُّ بعضُها الى بعضٍ.
قال الضرير: المَنْضُود المُتقارِبُ في الوضع لأنّ بعضه على بعض، والمرضُونُ والمَوْضُوم والمَبسُوط دونه.

### Türkçe

باب **الضاد** ve**الراء** ve**النون** onlarla birlikte

**ن ض ر**، **ر ض ن** yalnızca kullanılırlar

**نضر**:
**نَضَرَ** yaprak ve ağaç ve yüz; **يَنضُرُ** **نُضُوراً** ve**نُضُرة** ve**نَضارةً**; o hâlde o **ناضِرٌ**: güzel. Ve Allah onu **نَضَره** ve onu **أنضَرَه**.

Ve**النُّضارُ**: **التِّبْر** ve odunun cevherinden hâlis olan; onun çoğulu **أنْضُر**’dür.

Ve denilir: **قَدَحٌ نُضارٌ**; **أَثْلٍ**’den, rengi **وَرْسِيّ** olan, **الغَورِ**’da bulunan (ağaçtan) yapılır.

Ve**ذَهَبٌ نُضارٌ**; burada sıfat olmuştur.

Ve**النَّضْرُ**: altın; onun çoğulu **أَنْضُر**; ve şu şiir okunmuştur:
كناحِلةٍ من زَيْنِها حَلْيَ أنْضُـرٍ		بغيرِ نَدى من لا يُبالي اعتطالها

Ve bir cariye: **غَضّة نَضيرةٌ**; ve bir oğlan: **غضّ نَضيرٌ**.

Ve ağaç **أَنْضَرَ**; yaprağı yeşerdiği zaman. Ve belki **النَّضرْ** sıfat olur; **شَيْءٌ نَضْرٌ** ve**نَضيرٌ** ve**ناضر** dersin.

Ve yeşile **ناضِرٌ** dersin; beyaza **ناصعٌ** dediğin gibi; rengin hâlisliğini ve safiyetini kastedersin.

Ve denilir: Allah onun yüzünü **نَضَّرَ**; böylece **نَضُر** **نَضارةً**; Arapların sözü böyledir. Ve onların bazısı der ki: **فَنَضِرَ**; ve bazısı der ki: **فنَضَرَ**; hepsi Arapların sözündendir; ancak onlara en sevimli olanı: **فنَضُرَ نَضارةً**.

Ve kim **نَضَرَ** derse, der ki: yüzü **يَنْضُرُ**; o hâlde o **ناضِرٌ**; kendi fiilinden. Allah dedi: **وُجُوهٌ يَوْمَئذٍ ناضِرة**; ve onun yüzü **منضور**dur, Allah’ın fiilinden.

**رضن**:
**المَرْضُونُ**: taşlardan ve benzerlerinden **المَنْضُودِ**’a benzer; onların bir kısmı bir kısmına doğru birleştirilir.

**الضرير** dedi: **المَنْضُود** yerleştirmede birbirine yakın olandır; çünkü onun bir kısmı bir kısmının üzerindedir. Ve**المرضُونُ** ve**المَوْضُوم** ve**المَبسُوط** onun altındadır.
