# نضض (ن-ض-ض) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B6%D8%B6
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%B6%D8%B6

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ن - ض - ض
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 7 sözlük

## Sözlükler (7)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B6%D8%B6/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الضاد مع النون
ض ن، ن ض مستعملان
ضن:
الضِّنُّ والضِّنَّةُ والمَضَنِةُ، كلُّ ذلك من الإِمساكِ والبُخْل، تقول: رجلٌ ضَنينٌ.
وقوله تعالى: "وما هو على الغَيْب بضَنينٍ"، أي بمكتوم لِما أُوحيَ إِليه من القرآن.
وقرأَتْ عائشة: بظَنينٍ، أي بمُتَّهم.
وثوَبْ ٌمَضَنَّةُ، وعِلْقٌ مَضِنَّةٌ أي هو شيءٌ نَفيسٌ يُضَنَّ به ويُتَنافَس فيه.
وهذا ضِنِّي من بينِ إخواني أي أختصُّ به وأضِنُّ بمَوَدَّته.
وفي الحديث: ولا تَضْطَنّي منّي أي لا تَتَخَلَّيْ بانبساطكِ، وهو تَفْتَعَلي مِنَ الضِّنّ.
نض:
نَضيضٌ من الماءِ أي نَضٌّ قليل، كأنَّما يخرُجُ من حَجرٍ، وتقول: نَضَّ الماءُ ينِضُّ. وفلانٌ يَسْتَنِضُّ معروفَ فلانٍ أي يَستَديمُه وينالُ منهُ، قال رؤبة: إِنْ كانَ خيرٌ منكِ مُستَنَضّا فَاقْنَي فشَرُّ القَول ما أمَضَّا وأصابَني نَضٌّ من أمرِه أي مَكروهٌ.
والنَّضْنَضَةُ: صَوْتُ الحَيّةِ، ونحوُه من تحريك الحَنكَيْنِ.
وحَيَّةٌ نَضناضٌ، اذا أخرَجَتْ لسانَها تحرِّكُه.
ويقال: النَّضُّ الدِّرْهَم الصامتُ.
وتقول: هذا نُضاضةُ وَلَدِ أَبَوَيهِ، ونُضاضَة الماءِ وغيره أي آخره وبقيته.

##### Türkçe

باب **الضاد** مع **النون**
**ض ن**، **ن ض** مستعملan
**ضن**:
**الضِّنُّ** ve **الضِّنَّةُ** ve **المَضَنِةُ**; bunların hepsi tutma ve cimriliktendir; dersin ki: adam **ضَنينٌ** (cimridir).
Ve O’nun sözü (yüce): "وما هو على الغَيْب **بضَنينٍ**"، yani kendisine Kur’ân’dan vahyedileni gizleyen değildir.
Ve Âişe okudu: **بظَنينٍ**، yani itham edilmiş değildir.
Ve elbise **مَضَنَّةُ**; ve asılı şey **مَضِنَّةٌ**; yani o, kendisiyle cimrilik edilen ve onda yarışılan nefis bir şeydir.
Ve bu, kardeşlerimin arasından benim **ضِنِّي**’mdir; yani onu kendime tahsis ederim ve onun sevgisini kıskanırım.
Ve hadiste: "ولا **تَضْطَنّي** منّي" yani genişlemenle benden ayrılma; ve o, **الضِّنّ**’den **تَفْتَعَلي**’dir.

**نض**:
Sudan **نَضيضٌ**; yani az bir **نَضٌّ**; sanki bir taştan çıkıyormuş gibi; ve dersin: **نَضَّ** su **ينِضُّ**. Ve falan kimse, falanın iyiliğini **يَسْتَنِضُّ**; yani onu sürdürür ve ondan elde eder; Rü’be dedi:
إِنْ كانَ خيرٌ منكِ مُستَنَضّا
فَاقْنَي فشَرُّ القَول ما أمَضَّا
Ve onun işinden bana bir **نَضٌّ** isabet etti; yani bir hoşnutsuzluk.
Ve **النَّضْنَضَةُ**: yılanın sesi; ve onun benzeri, iki çeneyi hareket ettirmedendir.
Ve **حَيَّةٌ نَضناضٌ**; dilini çıkardığında onu hareket ettirir.
Ve denilir: **النَّضُّ** sessiz dirhemdir.
Ve dersin: bu, iki ebeveynin çocuğunun **نُضاضةُ**’sıdır; ve suyun ve başkasının **نُضاضَة**’si; yani onun sonu ve artığıdır.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B6%D8%B6/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

نَضَّ الماءُ يَنِضُّ نَضيضاً: سال قليلاً قليلاً. ونُضاضَةُ الماء وغيره: بقيَّته. ونُضاضَةُ ولد الرجل أيضاً: آخرهم، يستوي فيه المذكَّر والمؤنَّث، والتثنية والجمع. وأهل الحجاز يسمُّون الدنانير والدراهم النَضَّ والناضَّ. وخُذْ ما نَضَّ لك من دَيْنٍ، أي تيسَّر. وهو يَسْتَنِضُّ حقَّه من فلانٍ، أي يستنجزه ويأخذ منه الشيءَ بعد الشيءِ. والنَضيضُ: الماءُ القليلُ؛ والجمع نِضاضٌ. قال أبو عمرو: النَضيضَةُ: المطر القليلُ، والجمع نَضائِضٌ. قال الأسدي:
في كلِّ عامٍ قَطْرُهُ نَضائِضُ
ويجمع أيضاً على أَنِضَّةٍ. وأنشد الفرّاء:
وأَخْوَتْ نُجوجُ الأَخْذِ إلاَّ أَنِـضَّةٍ		أَنِضَّةَ مَحْلٍ ليس قاطِرُها يُثْري
أي ليس يبلُّ الثرى. ويقال: لقد تركَت الإبلُ الماءَ وهي ذاتُ نَضيضَةٍ وذاتُ نَضائِضَ، أي ذاتُ عطشٍ لم تَرْوَ. ويقال: أَنَضَّ الراعي سخالَهُ، أي سقاها نَضيضاً من اللبن. والنَضيضَةُ: صوتُ نَشيشِ اللحم يُشْوى على الرَضْفِ.

##### Türkçe

**نَضَّ** su **يَنِضُّ** **نَضيضاً**: azar azar aktı. Ve suyun ve başkasının **نُضاضَةُ**’si: artığıdır. Ve erkeğin çocuğunun da **نُضاضَةُ**’si: onların sonuncusudur; onda müzekker ve müennes, tesniye ve cem‘ eşit olur. Ve Hicaz ehli dinarları ve dirhemleri **النَضَّ** ve **الناضَّ** diye adlandırırlar. Ve borçtan sana **نَضَّ** olanı al, yani kolaylaştı. Ve o, falandan hakkını **يَسْتَنِضُّ**, yani onu (hakkını) çabucak elde etmeye çalışır ve ondan şeyi şeyden sonra alır. Ve **النَضيضُ**: az sudur; cem‘i **نِضاضٌ**’dır. Ebû Amr dedi: **النَضيضَةُ**: az yağmurdur; cem‘i **نَضائِضٌ**’dır. Esedî dedi:
في كلِّ عامٍ قَطْرُهُ نَضائِضُ
Ve ayrıca **أَنِضَّةٍ** üzerine de cem‘ edilir. Ferrâ’ inşâd etti:
وأَخْوَتْ نُجوجُ الأَخْذِ إلاَّ أَنِـضَّةٍ		أَنِضَّةَ مَحْلٍ ليس قاطِرُها يُثْري
Yani toprağı ıslatmaz. Ve denilir: Develer suyu terk etti, hâlbuki onlar **نَضيضَةٍ** sahibi ve **نَضائِضَ** sahibi idi; yani kanmamış bir susuzluk sahibi. Ve denilir: Çoban oğlaklarını **أَنَضَّ** etti; yani onlara sütten **نَضيضاً** içirdi. Ve **النَضيضَةُ**: etin **نَشيشِ** sesidir; **الرَضْفِ** üzerinde kızartılır.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B6%D8%B6/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ن ض ض
نضّ الماء نضيضاً مثل بضّ بضيضاً وهو سيلان قليل وما عندي من الماء إلا نضاضة‏:‏ بقيّة يسيرة‏.‏
وحيّةٌ نضناضة‏:‏ تنضنض لسانها‏:‏ تحرّكه‏.‏
قال‏:‏ تبيت الحيّة النضناض منه مكان الحبّ يستمع السّرارا ومن المجاز‏:‏ خذ ما نضّ لك من دينك أي تيسّر‏.‏
وهو يستنض معروف فلان‏:‏ يستنجزه‏.‏
وأعطاه من ناض ماله‏:‏ من صامته من الورق والعين وقد نضّ ماله‏:‏ صار عيناً بعد أن كان متاعاً‏.‏
واستوفيت حقّي وبقيت عليه نضاضة‏:‏ شيء يسير‏.‏
وهو نضاضة ولذة‏:‏ عجزتهم وآخرهم‏.‏

##### Türkçe

ن ض ض
**نضّ الماء** **نضيضاً**; **بضّ**’un **بضيضاً** (şeklinde) olduğu gibi; ve o, az bir akıştır. Ve bende sudan ancak **نضاضة** vardır: az bir kalıntı.
Ve **حيّةٌ نضناضة**: dilini **تنضنض** eder: onu hareket ettirir.
Dedi ki:
Geceyi, ondan, sevgi yerinde, sırları dinleyerek **الحيّة النضناض** geçirir. Ve mecazdan: Dininden sana **نضّ** olanı al; yani kolaylaştı.
Ve o, falanın iyiliğini **يستنض** eder: onu yerine getirmesini ister.
Ve ona, malının **ناض**’ından verdi: gümüş ve altından olan nakdinden. Ve malı **نضّ** etti: meta iken sonra nakit oldu.
Hakkımı tamamen aldım ve onun üzerinde **نضاضة** kaldı: az bir şey.
Ve o, **نضاضة** ve **لذة**’dir: onların aciz bıraktıkları ve onların en sonuncusudur.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B6%D8%B6/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

النَّضُّ: نَضِيضُ الماء كما يَخرج من حجر. نَضَّ الماءُ يَنِضُّ نَضّاً ونَضِيضاً: سالَ، وقيل: سالَ قليلاً قليلاً، وقيل: خرج رَشْحاً؛ وبئر نَضُوضٌ إِذا كان ماؤها يخرج كذلك. والنَّضَضُ: الحِسى وهو ماء على رَمْل دونَه إِلى أَسفل أَرض صُلْبة فكُلَّما نَضَّ منه شيء أَي رَشَحَ واجتمع أُخِذ. واسْتَنَضَّ الثِّمادَ من الماء: تَتَبَّعها وتَبَرَّضَها؛ واستعاره بعضُ الفُصَحاء في العَرَضِ فقال يصف حالَه:
وتَسْتَنِضُّ الثِّماد من مَهَلي
والنَّضِيضُ: الماء القَلِيلُ، والجمع نِضاضٌ. وفي حديث عِمْرانَ والمرأَة صاحِبةِ المَزادةِ قال: والمَزادةُ تكاد تَنِضُّ من الماء أَي تَنْشَقُّ ويخرج منها الماء. يقال: نَضَّ الماءُ من العين إِذا نَبَعَ، ويُجْمَعُ على أَنِضَّةٍ؛ وأَنشد الفراء:
وأَخْوَتْ نُجُومُ الأَخْذِ إِلا أَنِضّةً،
أَنِضَّةَ مَحْلٍ، ليس قاطِرُها يُثْرِي
أَي ليس يَبُلُّ الثَّرى. والنَّضِيضةُ: المطر الضعيفُ القليل، والجمع نَضائضُ؛ قال الأَسدي، وقيل لأَبي محمد الفقعسي:
يا جُمْل أَسْقاكِ البُرَيْقُ الوامِضُ،
والدِّيَمُ الغادِيةُ النَّضانِضُ،
في كلِّ عامٍ قَطْرُه نَضائضُ
والنَّضِيضةُ: السحابةُ الضعيفةُ، وقيل: هي التي تَنِضُّ بالماء تسيل. والنَّضِيضةُ من الرِّياح: التي تَنِضّ بالماء فتَسِيل، وقيل الضعيفة. ونضَّ إِليه من مَعْروفِه شيء يَنِضُّ نَضّاً ونَضِيضاً: سالَ، وأَكثرُ ما يُستعمل في الجَحْد، وهي النُّضاضةُ. ويقال: نَضَّ من معروفك نُضاضةٌ، وهو القليل منه. وقال أَبو سعيد: عليهم نَضائضُ من أَموالهم وبَضائضُ، واحدتها نَضِيضةٌ وبَضِيضةٌ. الأَصمعي: نَضَّ له بشيء وبَضَّ له بشيء، وهو المعروف القليل.
والنَّضِيضةُ: صوتُ نَشِيشِ اللحم يُشْوى على الرَّضْفِ؛ قال الراجز: تَسْمَعُ للرَّضْفِ بها نَضائضا
والنَّضائضُ: صوت الشِّواء على الرَّضْف؛ قال ابن سيده: وأَراد للواحد كالخَشارِم، وقد يجوز أَن يُعْنى بصوتِ الشِّواء أَصواتُ الشواء. وتركتِ الإِبلُ الماءَ وهي ذاتُ نَضِيضةٍ وذاتُ نَضائضَ أَي ذاتُ عطَش لم ترْوَ. ويقال: أَنضَّ الراعي سِخالَه أَي سَقاها نَضيضاً من اللَبن. وأَمْرٌ ناضٌّ: مُمْكِنٌ، وقد نَضَّ يَنِضُّ. ونُضاضةُ الشيء: ما نَضَّ منه في يدِك. ونُضاضةُ الرجل: آخِرُ ولده؛ أَبو زيد: هو نُضاضةُ ولدِ أَبويه، يستوي فيه المذكر والمؤنث والتثنية والجمع مثل العِجْزةِ والكِبْرةِ. وقيل: نُضاضةُ الماء وغيره وكلِّ شيء آخِرُه وبَقِيَّتُه، والجمع نَضائضُ ونُضاضٌ.وفلان يَسْتَنِضُّ معروفَ فلان: يَسْتَقْطِرُه، وقيل: يستخرِجُه، والاسم النِّضاضُ؛ قال:
يَمْتاحُ دَلْوِي مُطْرَبُ النِّضاضِ،
ولا الجَدَى من مُتْعَب حَبّاضِ
(* قوله «يمتاح دلوي» كذا ضبط في الأَصل، والشطر الثاني ضبط في مادة حبض من الصحاح مثل ضبط الأَصل.)
وقال:
إِن كان خَيْرٌ منكِ مُسْتَنَضّا
فاقْني، فَشَرُّ القَوْلِ ما أَمَضّا
ابن الأَعرابي: استَنْضَضْتُ منه شيئاً ونَضْنَضْتُه إِذا حرَّكْته وأَقْلَقْتَه؛ ومنه قيل للحية نَضْناضٌ، وهو القَلِقُ الذي لا يَثْبت في مكانه لشِرَّتِه ونَشاطِه.
والنَّضُّ: الدِّرهم الصامِتُ. والناضُّ من المَتاعِ: ما تحوَّل ورِقاً أَو عيناً. الأَصمعي: اسم الدراهم والدنانير عند أَهل الحجاز الناضُّ والنضُّ، وإِنما يسمونه ناضّاً إِذا تحوّلَ عيناً بعدما كان مَتاعاً لأَنه يقال: ما نضَّ بيدي منه شيء. ابن الأَعرابي: النَّضُّ الإِظهار، والنضُّ الحاصل. يقال: خذ ما نَضَّ لك من غَرِيمِك، وخذ ما نَضَّ لك من دَيْنٍ أَي تيَسَّر. وهو يَسْتَنِضُّ حقه من فلان أَي يستنجزه. ويأْخذ منه الشيءَ بعد الشيء. وتَضْنَضَ الرجل إِذا كثر ناضُّه، وهو ما ظهر وحصل من ماله، قال: ومنه الخبر: خذ صدقةَ ما نَضَّ من أَمْوالهم أَي ما ظهر وحصل من أَثمان أَمْتِعَتهم وغيرها. وفي حديث عمر، رضي اللّه عنه: كان يأْخذ الزَّكاةَ من ناضِّ المالِ؛ هو ما كان ذهباً أَو فِضَّةً عيناً أَو وَرِقاً. ووُصف رجل بكثرة المال فقيل: أَكثر الناس ناضّاً. وفي الحديث عن عِكْرِمةَ: إِنَّ الشريكين إِذا أَرادا أَن يَتَفَرَّقا يقْتَسِمانِ ما نَضَّ من أَمْوالهما ولا يقتَسِمانِ الدَّيْنَ. قال شمر: ما نضَّ أَي ما صار في أَيديهما وبينهما من العين، وكره أَن يُقْتَسَمَ الدَّينُ لأَنه ربما اسْتَوفاه أَحدُهما ولم يَسْتَوْفِه الآخر فيكون رِباً، ولكن يقتسمانه بعد القبض. والنَّضُّ: الأَمْرُ المكروه. تقول: أَصابني نَضٌّ من أَمرِ فلان. ونَضَّ الطائرُ: حرَّك جناحَيْه ليَطير. ونَضْنَضَ البعيرُ ثَفِناته: حركها وباشَر بها الأَرضَ؛ قال حميد:
ونَضْنَضَ في صُمِّ الحَصَى ثَفِناتِه،
ورامَ بسَلْمَى أَمره، ثم صَمَّما
ونَضْنَضَ لسانَه: حرَّكه، الضاد فيه أَصل وليست بدلاً من صاد نَصْنَصَه، كما زعم قوم، لأَنهما ليستا أُختين فتُبدلَ إِحداهما من صاحبتها. وفي الحديث عن أَبي بكر: أَنه دُخل عليه وهو يُنَضْنِضُ لسانَه أَي يحرِّكُه، ويروى بالصاد، وقد تقدَّم.
والنَّضْنَضةُ: صوتُ الحيَّةِ. والنَضْنَضةُ: تحريك الحية لسانَها. ويقال للحية: نَضْناضٌ ونَضْناضةٌ. وحيَّةٌ نَضْناضٌ: تحرك لسانَها. قال ابن جني: أَخبرني أَبو عليّ يرفعه إِلى الأَصمعيّ قال: حدثنا عيسى ابن عمر قال: سأَلتُ ذا الرمَّةِ عن النَّضْناضِ فأَخرج لسانه فحرّكه، وقيل: هي المُصَوِّتةُ، وقيل: هي التي تقتلُ إِذا نَهشَتْ من ساعتها، وقيل: هي التي لا تَسْتَقِرُّ في مكان؛ قال الرَّاعي:
يَبِيتُ الحَيَّةُ النَّضْناضُ منه،
مكَانَ الحِبِّ، يَسْتَمِعُ السِّرارا
الحِبُّ: القُرْطُ، وقيل: الحَبيبُ، وقيل: النَّضْناض الحية الذكر، وهو كله يرجع إِلى الحركة.

##### Türkçe

**النَّضُّ**: taştan çıktığı gibi suyun **نَضِيضُ**’udur. Su **نَضَّ** eder, **يَنِضُّ**; **نَضّاً** ve **نَضِيضاً**: aktı; ve denildi: azar azar aktı; ve denildi: sızıntı olarak çıktı; ve **بئر نَضُوضٌ**: suyu böyle çıktığı zaman. Ve **النَّضَضُ**: **الحِسى**’dır; o, kum üzerinde olan bir sudur; onun altında aşağıya doğru sert bir yer vardır; böylece ondan her ne zaman bir şey **نَضَّ** etse, yani sızsa ve toplansa, alınır. Ve **اسْتَنَضَّ الثِّمادَ من الماء**: onu izledi ve onu arayıp çıkardı; ve onu bazı fasihler araz (geçici hâl) hakkında ödünç aldı da hâlini vasfederek dedi:
وتَسْتَنِضُّ الثِّماد من مَهَلي

**والنَّضِيضُ**: az sudur; çoğulu **نِضاضٌ**’dır. Ve **حديث عِمْرانَ** ve su tulumu sahibi kadın hakkında dedi: ve su tulumu neredeyse sudan **تَنِضُّ** eder; yani yarılır ve ondan su çıkar. Denilir: gözeden su **نَضَّ** etti, **إِذا نَبَعَ**; ve **أَنِضَّةٍ** üzerine cem‘ olunur; ve el-Ferrâ’ inşad etti:
وأَخْوَتْ نُجُومُ الأَخْذِ إِلا أَنِضّةً،
أَنِضَّةَ مَحْلٍ، ليس قاطِرُها يُثْرِي
Yani toprağı ıslatmaz. Ve **النَّضِيضةُ**: zayıf, az yağmurdur; çoğulu **نَضائضُ**; el-Esedî dedi; ve Ebû Muhammed el-Faq‘asî’ye denildi:
يا جُمْل أَسْقاكِ البُرَيْقُ الوامِضُ،
والدِّيَمُ الغادِيةُ النَّضانِضُ،
في كلِّ عامٍ قَطْرُه نَضائضُ
Ve **النَّضِيضةُ**: zayıf buluttur; ve denildi: o, su ile **تَنِضُّ** eder, akar. Ve rüzgârlardan **النَّضِيضةُ**: su ile **تَنِضّ** edip akar; ve denildi: zayıf olan. Ve onun iyiliğinden ona bir şey **نضَّ** etti, **يَنِضُّ نَضّاً ونَضِيضاً**: aktı; ve en çok inkârda kullanılır; o da **النُّضاضةُ**’dır. Ve denilir: senin iyiliğinden bir **نُضاضةٌ** **نَضَّ** etti; o, ondan az olandır. Ebû Saîd dedi: onların mallarından **نَضائضُ** ve **بَضائضُ** vardır; tekili **نَضِيضةٌ** ve **بَضِيضةٌ**’dir. el-Asma‘î: ona bir şeyle **نَضَّ** etti ve ona bir şeyle **بَضَّ** etti; o, az iyiliktir.

Ve **النَّضِيضةُ**: etin **نَشِيشِ** sesidir; **الرَّضْفِ** üzerinde kızartılır; râciz dedi:
تَسْمَعُ للرَّضْفِ بها نَضائضا
Ve **النَّضائضُ**: **الرَّضْف** üzerinde kızartmanın sesidir; İbn Sîde dedi: ve tekil için murad etti, **كالخَشارِم** gibi; ve kızartmanın sesiyle kızartmanın sesleri kastedilmiş olması caizdir. Ve develer suyu terk etti; hâlbuki **ذاتُ نَضِيضةٍ** ve **ذاتُ نَضائضَ** idi; yani susuzluk sahibi, kanmamış. Ve denilir: çoban oğlaklarını **أَنضَّ** etti; yani onlara sütten **نَضيضاً** içirdi. Ve **أَمْرٌ ناضٌّ**: mümkün olandır; ve **نَضَّ يَنِضُّ**. Ve bir şeyin **نُضاضةُ**: elinde ondan **نَضَّ** eden şeydir. Ve adamın **نُضاضةُ**: çocuğunun sonuncusudur; Ebû Zeyd: o, anne-babasının çocuğunun **نُضاضةُ**’dır; onda müzekker, müennes, tesniye ve cem‘ eşit olur; **مثل العِجْزةِ والكِبْرةِ**. Ve denildi: suyun ve başkasının **نُضاضةُ** ve her şeyin sonu ve kalıntısıdır; çoğulu **نَضائضُ** ve **نُضاضٌ**. Ve falan, falanın iyiliğini **يَسْتَنِضُّ** eder: onu damla damla akıtır; ve denildi: onu çıkarır; isim **النِّضاضُ**; dedi:
يَمْتاحُ دَلْوِي مُطْرَبُ النِّضاضِ،
ولا الجَدَى من مُتْعَب حَبّاضِ
(* Sözü “يمتاح دلوي” asılda böyle ضبط edildi; ikinci mısra **مادة حبض**’da **الصحاح**’tan asıl ضبطı gibi ضبط edildi.)
Ve dedi:
إِن كان خَيْرٌ منكِ مُسْتَنَضّا
فاقْني، فَشَرُّ القَوْلِ ما أَمَضّا
İbnü’l-A‘râbî: ondan bir şeyi **استَنْضَضْتُ** ve onu **نَضْنَضْتُه**; onu hareket ettirdiğim ve onu tedirgin ettiğim zaman; bundan dolayı yılana **نَضْناضٌ** denildi; o, yerinde durmayan huzursuz olandır; şerrinden ve canlılığından dolayı.

Ve **النَّضُّ**: suskun dirhemdir. Ve eşyadan **الناضُّ**: gümüşe yahut nakde dönüşen şeydir. el-Asma‘î: Hicaz ehli yanında dirhemlerin ve dinarların adı **الناضُّ** ve **النضُّ**’dur; onu ancak, eşya iken nakde dönüştüğü zaman **ناضّاً** diye adlandırırlar; çünkü denilir: elimde ondan bir şey **نضَّ** etmedi. İbnü’l-A‘râbî: **النَّضُّ** izhar etmektir; ve **النضُّ** hâsıl olandır. Denilir: borçlundan sana **نَضَّ** eden şeyi al; ve borçtan sana **نَضَّ** eden şeyi al; yani kolaylaştı. Ve o, falandan hakkını **يَسْتَنِضُّ** eder; yani onu peşinleştirip alır. Ve ondan şeyi şeyden sonra alır. Ve adam **تَضْنَضَ** etti; **ناضُّ**’u çoğaldığı zaman; o, malından ortaya çıkan ve hâsıl olandır; dedi: ve bundan haber: onların mallarından **نَضَّ** edenin sadakasını al; yani eşyalarının bedellerinden ve başkasından ortaya çıkan ve hâsıl olanı. Ve Ömer’in, Allah ondan razı olsun, hadîsinde: o, malın **ناضِّ**’ından zekât alırdı; o, altın yahut gümüş nakit yahut **وَرِقاً** olan şeydir. Ve bir adam mal çokluğuyla vasfedildi de denildi: insanların en çok **ناضّاً** olanı. Ve hadiste İkrime’den: iki ortak ayrılmak istedikleri zaman mallarından **نَضَّ** edeni taksim ederler; borcu taksim etmezler. Şemmer dedi: **ما نضَّ** yani ikisinin ellerinde ve aralarında nakit olan şey; ve borcun taksim edilmesini kerih gördü; çünkü belki birisi onu tahsil eder de diğeri tahsil etmez; böylece ribâ olur; fakat kabzdan sonra onu taksim ederler.

Ve **النَّضُّ**: hoşlanılmayan iştir. Dersin: falanın işinden bana bir **نَضٌّ** isabet etti. Ve kuş **نَضَّ** etti: uçmak için iki kanadını hareket ettirdi. Ve deve **نَضْنَضَ** etti, diz nasırlarını (**ثَفِناته**) : onları hareket ettirdi ve onlarla yere temas etti; Humeyd dedi:
ونَضْنَضَ في صُمِّ الحَصَى ثَفِناتِه،
ورامَ بسَلْمَى أَمره، ثم صَمَّما
Ve dilini **نَضْنَضَ** etti: onu hareket ettirdi; **الضاد** onda asıldır ve **صاد**’dan بدل değildir; **نَصْنَصَه**’den, bazı kavmin zannettiği gibi; çünkü ikisi kardeş değildir ki birisi diğerinden بدل edilsin. Ve Ebû Bekir’den hadiste: onun yanına girildi; hâlbuki o dilini **يُنَضْنِضُ** ediyordu; yani onu hareket ettiriyordu; ve **بالصاد** ile rivayet olunur; ve geçmişti.

Ve **النَّضْنَضةُ**: yılanın sesidir. Ve **النَضْنَضةُ**: yılanın dilini hareket ettirmesidir. Ve yılana denilir: **نَضْناضٌ** ve **نَضْناضةٌ**. Ve **حيَّةٌ نَضْناضٌ**: dilini hareket ettirir. İbn Cinnî dedi: Ebû Ali’nin bana haber verdiğini, onu el-Asma‘î’ye رفع ederek, dedi: bize Îsâ b. Ömer haber verdi; dedi: Zü’r-Rumme’ye **النَّضْناضِ** hakkında sordum; o da dilini çıkardı da onu hareket ettirdi; ve denildi: o, ses çıkarandır; ve denildi: o, ısırdığı zaman hemen öldürenidir; ve denildi: o, bir yerde durmayanıdır; er-Râ‘î dedi:
يَبِيتُ الحَيَّةُ النَّضْناضُ منه،
مكَانَ الحِبِّ، يَسْتَمِعُ السِّرارا
**الحِبُّ**: küpedir; ve denildi: sevgilidir; ve denildi: **النَّضْناض** erkek yılandır; ve bunların hepsi harekete döner.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B6%D8%B6/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ن ض ض * أهل الحجاز يُسَمُّون الدراهم والدنانير * النَّضَّ * و * النَّاضَّ * إذا تحول عيْنا بعد أن كان متاعا ويُقال خُذ ما * نَضَّ * لك من دَيْن أي ما تيسر وهو * يَسْتَنِضُّ * حقه من فلان أي يستنجزه ويأخذ منه الشيء بعد الشيء

##### Türkçe

* ن ض ض * Hicaz ehli, dirhemleri ve dinarları, meta iken sonra nakit göze dönüştüğü vakit **النَّضَّ** ve **النَّاضَّ** diye adlandırırlar. Ve “Borçtan sana **نَضَّ** olanı al” denir; yani kolaylaşan (mümkün olan) şeyi. Ve o, falancadan hakkını **يَسْتَنِضُّ**; yani onu (hakkını) çabucak yerine getirmesini ister ve ondan şeyi, şeyden sonra şey (parça parça) alır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B6%D8%B6/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

نض الماء من العين ينض نضا، ونضيضا: نبع، أو سال، كبض، أو سال قليلا قليلا، كما في الصحاح، أو خرج رشحا كما يخرج من حجر. وبئر نضوض، إذا كان ماؤها يخرج كذلك. ونض العود ينض نضيضا: غلى أقصاه بعد أن أوقد أدناه، عن ابن عباد. ونضت القربة من شدة الملء تنض نضيضا: انشقت وخرج منها الماء، ومنه الحديث:  فالمزادة تكاد تنض من الملء  . والنضيض: الماء القليل، ج: نضائض، هكذا في النسخ، وهو غلط، والصواب: نضاض، بالكسر، كما في الصحاح والعباب واللسان. والنضيضة، بها: المطر القليل، رواه الجوهري عن أبي عمرو، وقيل: هو المطر الضعيف، وقيل: هي السحابة الضعيفة، وقيل: هي التي تنض بالماء: تسيل، ج: أنضة ونضائض، وأنشد الفراء:
  وأخوت نجوم الأخذ إلا أنـضة                      أنضة محل ليس قاطرها يثري أي ليس يبل الثرى. وقال الأسدي، كما في الصحاح، وقيل: هو لأبي محمد الفقعسي:
  يا جمل أسقاك البريق الوامض
  والديم الغادية الـنـضـائض
  في كل عام قطره نضـائض

  ويروى: في كل يوم، رواه أبو زياد الكلابي في نوادره لأبي شبل الكلابي، وهو لأبي محمد، كما في العباب. والنضيضة من الرياح: الريح التي تنض بالماء فيسيل، أو هي الضعيفة، نقله أبو عبيد. وقال ابن عباد: جاءوا بأقصى نضيضهم، ونضيضتهم، أي جماعتهم، كما في العباب. وإبل، وفي الصحاح: يقال: لقد تركت الإبل الماء وهي ذات نضيضة، وذات نضائض، أي ذات عطش لو ترو. ورجل نضيض اللحم قليله وكذلك نضه ونضاضه ونضاضة الماء وغيره، بالضم: بقيته، وآخره، جمعه: نضائض ونضاض، وهو مجاز. والنضاضة من ولد الرجل: آخرهم، وهو مجاز. وقال أبو زيد: هو نضاضة ولد أبويه، للمذكر والمؤنث والتثنية، والجمع، مثل العجزة والكبرة. ونضاضهم، بالضم أيضا: خالصهم، وكذلك مضاضهم ومصاصهم. وأمر ناض: ممكن، وقد نض ينض نضيضا، إذا أمكن وتيسر. ومن المجاز: هو يستنض معروفا، أي يستقطره، وقيل يستخرجه، وقيل: يستنجزه. وقال رؤبة يخاطب امرأته:
  إن كان خير منك مستنضا
  فاقني فشر القول ما أمضا والاسم: النضاض، بالكسر، قال:
  تمتاح دلوي مطرب النضاض
  ولا الجدى من متعب حباض وقول الراجز:
  تسمع للرضف بها نضائضا النضائض: صوت الشواء على الرضف. قال ابن سيده: وأراه للواحد، كالخشارم، ويجوز أن يكون الواحدة نضيضة، ويعنى بصوت الشواء أصوات الشواء، وإليه مال الجوهري. وحية نضناضة، ونضناض: لا تستقر في مكان لشرتها ونشاطها. أو هي التي إذا نهشت قتلت من ساعتها، أو هي التي أخرجت لسانها تنضنضه، أي تحركه، والصاد في المعنى الأخير لغة، قال رؤبة:
  كم جاوزت من حية نضناض
  وأسد في غيله قضـقـاض وقال الراعي يصف صائدا في ناموسه: تبيت الحية النضناض منه مكان الحب يستمع السرارا

  قال ابن جني: أخبرني أبو علي، يرفعه إلى الأصمعي، قال: حدثنا، وفي الصحاح: قال، وفي العباب: زعم عيسى بن عمر، سألت ذا الرمة عن النضناض فلم يزدني أن حرك لسانه في فيه، كما في الصحاح، وفي العباب: قال لذي الرمة: ما الحية النضناض? فأخرج لسانه يحركه في فيه، وأومأ إليه به. ونص ابن جني: فأخرج لسانه فحركه. وفي اللسان: نضنض لسانه: حركه، الضاد فيه أصل وليست بدلا من صاد نصنصه، كما زعم قوم، لأنهما ليستا أختين فتبدل إحداهما من صاحبتها. وفي الحديث عن أبي بكر  أنه دخل عليه وهو ينضنض لسانه  ، أي يحركه، ويروى بالصاد، وقد تقدم. وقال ابن الأعرابي: النض: الإظهار. والنض: مكروه الأمر، يقال: أصابني نض من أمر فلان. ومن المجاز: أعطاه من نض ماله، أي صامته، وهو الدرهم والدينار، كالناض، فيهما. قال الأصمعي: وهي لغة أهل الحجاز، قال: أو إنما يسمى ناضا، إذا تحول عينا بعد أن كان متاعا، لأنه يقال: ما نض بيدي منه شيء، وفي حديث عمر رضي الله عنه:  كان يأخذ الزكاة من ناض المال  وهو ما كان ذهبا أو فضة، عينا أو ورقا. ووصف رجل بكثرة المال فقيل: أكثر الناس ناضا. والنض: تحريك الطائر جناحيه ليطير. وأنض الحاجة إنضاضا أنجزهاوأنض الراعي السخال: سقاها نضيضا من اللبن، أي قليلا منه. واستنض حقه من فلان: استنجزه وأخذ منه الشيء بعد الشيء، أو استخرجه شيئا بعد شيء. ونضنض الرجل: كثر ناضه، وهو ما ظهر وحصل من ماله. ونضنض فلانا: حركه وأقلقه، عن ابن الأعرابي، قال: ومنه الحية النضناض، وهو القلق الذي لا يثبت في مكانه لشره ونشاطه. وتنضضت منه حقي: استنظفته، أي استوفيته شيئا بعد شيء. وتنضضت الحاجة: تنجزتها. وتنضضت فلانا: استحثثته. نقله الصاغاني. ومما يستدرك عليه: النضض، محركة: الحسى، وهو ماء على رمل دونه إلى أسفل أرض صلبة، فكلما نض منه شيء، أي رشح واجتمع، أخذ. واستنض الثماد من الماء: تتبعها وتبرضها. ونض إليه من معروفه شيء ينض نضا ونضيضا: سال. وأكثر ما يستعمل في الجحد. وهي النضاضة، ويقال: نض من معروفك نضاضة، وهو القليل منه. وقال أبو سعيد: عليهم نضائض من أموالهم وبضائض، واحدها نضيضة وبضيضة. وقال الأصمعي: نض له بشيء، وبض له بشيء، وهو المعروف القليل. ونضاضة الشيء، بالضم: ما نض منه في يدك، والنض: الحاصل، يقال: خذ ما نض لك من غريمك، أي تيسر وحصل. واستنض منه شيئا: حركه وأقلقه، عن ابن الأعرابي. ونضنض البعير ثفناته: حركها وباشر بها الأرض، قال حميد بن ثور الهلالي: ونضنض في صم الحصى نغناته
  ورام بسلمى أمره ثم صمما ويقال بالصاد، وقد تقدم.
 والنضنضة: صوت الحية، عن ابن عباد، ومنه الحية النضناض، أي المصوتة. ورجل نضناض اللحم ونضه: قليله.

##### Türkçe

**نض** suyu gözden **ينض** **نضا** ve **نضيضا**: fışkırdı; yahut aktı; **بض** gibi; yahut az az aktı, **الصحاح**’ta olduğu gibi; yahut taştan çıktığı gibi sızıntı olarak çıktı. Ve **بئر نضوض**: suyu böyle çıkarsa. Ve **نض العود ينض نضيضا**: alt ucu yakıldıktan sonra en üstü kaynadı; İbn Abbâd’dan. Ve **نضت القربة** doluluğun şiddetinden **تنض نضيضا**: yarıldı ve ondan su çıktı; bundan da hadis: “فالمزادة تكاد تنض من الملء”. Ve **النضيض**: az su; çoğulu: **نضائض**; nüshalarda böyle, ve o yanlıştır; doğrusu: **نضاض** (kesre ile), **الصحاح** ve **العباب** ve **اللسان**’da olduğu gibi. Ve **النضيضة** (onunla): az yağmur; Cevherî bunu Ebû Amr’dan rivayet etti; ve denildi: o zayıf yağmurdur; ve denildi: o zayıf buluttur; ve denildi: o, su ile **تنض** eden (yani) akan şeydir; çoğulu: **أنضة** ve **نضائض**. Ve Ferrâ okudu:
  وأخوت نجوم الأخذ إلا أنـضة                      أنضة محل ليس قاطرها يثري
yani toprağı ıslatmaz. Ve Esedî dedi, **الصحاح**’ta olduğu gibi, ve denildi: o Ebû Muhammed el-Faq‘asî’nindir:
  يا جمل أسقاك البريق الوامض
  والديم الغادية الـنـضـائض
  في كل عام قطره نضـائض

Ve rivayet olunur: “في كل يوم”; Ebû Ziyâd el-Kilâbî bunu **نوادره**’sinde Ebû Şibl el-Kilâbî için rivayet etti; ve o Ebû Muhammed’indir, **العباب**’da olduğu gibi. Ve rüzgârlardan **النضيضة**: su ile **تنض** edip (böylece) akıtan rüzgâr; yahut o zayıf olandır; Ebû Ubeyd onu nakletti. Ve İbn Abbâd dedi: **جاءوا بأقصى نضيضهم، ونضيضتهم**; yani toplulukları, **العباب**’da olduğu gibi. Ve develer; ve **الصحاح**’ta: denilir: “Develeri suyu bırakmış hâlde bıraktım, hâlbuki onlar **ذات نضيضة** ve **ذات نضائض** idiler”; yani, sulansalar (bile) susuzluk sahibi. Ve **رجل نضيض اللحم**: eti az olan; ve bunun gibi **نضه** ve **نضاضه** ve **نضاضة** suyun ve başkasının, zamme ile: artığı ve sonu; çoğulu: **نضائض** ve **نضاض**; ve bu mecazdır. Ve erkeğin çocuklarından **النضاضة**: onların sonuncusu; ve bu mecazdır. Ebû Zeyd dedi: o, erkek, dişi, ikil ve çoğul için, **نضاضة ولد أبويه**’dir; **العجزة** ve **الكبرة** gibi. Ve **نضاضهم** (zamme ile de): onların hâlisi; ve bunun gibi **مضاضهم** ve **مصاصهم**. Ve **أمر ناض**: mümkün; ve **قد نض ينض نضيضا**: mümkün olup kolaylaştığında. Ve mecazdan: **هو يستنض معروفا**: yani onu damla damla akıtır; ve denildi: onu çıkarır; ve denildi: onu yerine getirtir. Rü’be, karısına hitap ederek dedi:
  إن كان خير منك مستنضا
  فاقني فشر القول ما أمضا
Ve isim: **النضاض** (kesre ile). Dedi:
  تمتاح دلوي مطرب النضاض
  ولا الجدى من متعب حباض
Ve râcizin sözü:
  تسمع للرضف بها نضائضا
**النضائض**: kızgın taş üzerinde kızartmanın sesi. İbn Sîde dedi: onu tekil için görüyorum, **الخشارم** gibi; ve tekilinin **نضيضة** olması caizdir; ve kızartmanın sesi ile kızartmaların seslerini kasteder; Cevherî de buna meyletti. Ve **حية نضناضة** ve **نضناض**: şerrinden ve canlılığından dolayı bir yerde durmaz. Yahut o, ısırdığında o saat öldüren olandır. Yahut o, dilini çıkarıp onu **تنضنضه** eden (yani) onu hareket ettiren olandır; son mânada **الصاد** bir lehçedir. Rü’be dedi:
  كم جاوزت من حية نضناض
  وأسد في غيله قضـقـاض
Ve Râ‘î, pususundaki bir avcıyı vasfederek dedi:
تبيت الحية النضناض منه مكان الحب يستمع السرارا

İbn Cinnî dedi: Ebû Ali bana haber verdi, onu Asma‘î’ye yükselterek, dedi: bize haber verdi; ve **الصحاح**’ta: dedi; ve **العباب**’da: Îsâ b. Ömer iddia etti: **النضناض** hakkında Zü’r-Rumme’ye sordum da, bana, ağzında dilini hareket ettirmesinden başka bir şey artırmadı; **الصحاح**’ta olduğu gibi. Ve **العباب**’da: Zü’r-Rumme’ye dedi: “**ما الحية النضناض?**” Dilini çıkardı, onu ağzında hareket ettiriyordu ve onunla ona işaret etti. İbn Cinnî’nin metni: “Dilini çıkardı da onu hareket ettirdi.” Ve **اللسان**’da: **نضنض لسانه**: onu hareket ettirdi; içindeki **الضاد** asıldır ve **صاد نصنصه**’den bedel değildir, bir kavmin zannettiği gibi; çünkü ikisi kardeş değildir ki birisi arkadaşından bedel edilsin. Ve Ebû Bekir’den hadiste: “أنه دخل عليه وهو ينضنض لسانه”: yani onu hareket ettiriyordu; **الصاد** ile de rivayet olunur; ve geçti. İbnü’l-A‘râbî dedi: **النض**: ortaya çıkarma. Ve **النض**: işin hoş olmayanı; denilir: “Falanın işinden bana **نض** isabet etti.” Ve mecazdan: ona malının **نض**’undan verdi; yani nakdinden; o da dirhem ve dinardır; onlarda **الناض** gibi. Asma‘î dedi: bu Hicaz ehlinin dilidir. Dedi: yahut ancak **ناض** diye adlandırılır, eşya olduktan sonra ayn’a dönüştüğünde; çünkü denilir: “Benden elimde ondan bir şey **نض** etmedi”; ve Ömer’in (Allah ondan razı olsun) hadisinde: “كان يأخذ الزكاة من ناض المال”: o, altın yahut gümüş olan şeydir; ayn yahut varak. Ve bir adam mal çokluğu ile vasfedildi de denildi: “İnsanların en çok **ناض**’ı olanı.” Ve **النض**: kuşun uçmak için iki kanadını hareket ettirmesi. Ve **أنض الحاجة إنضاضا**: onu yerine getirdi. Ve **أنض الراعي السخال**: onlara sütten **نضيضا** içirdi; yani ondan az (bir miktar). Ve “Falanın hakkını ondan **استنض** etti”: onu yerine getirtip ondan şeyi parça parça aldı; yahut onu şey şey çıkardı. Ve **نضنض الرجل**: **ناض**’ı çoğaldı; o da malından ortaya çıkan ve elde edilen şeydir. Ve “Falancayı **نضنض** etti”: onu hareket ettirdi ve tedirgin etti; İbnü’l-A‘râbî’den. Dedi: bundan **الحية النضناض**: o, şerrinden ve canlılığından dolayı yerinde durmayan huzursuz olandır. Ve “Ondan hakkımı **تنضضت**”: onu **استنظفته** ettim; yani onu parça parça tamamıyla aldım. Ve “İhtiyacı **تنضضت**”: onu yerine getirdim. Ve “Falancayı **تنضضت**”: onu acele ettirdim. Sâgânî onu nakletti. Ve ona ek olarak istidrâk edilenlerdendir: **النضض** (harekeli): **الحسى**; o, kum üzerinde bir sudur; onun altında daha aşağıda sert bir yer vardır; ondan her ne zaman bir şey **نض** etse, yani sızıp toplansa, alınır. Ve “Suyun **الثماد**’ını **استنض** etti”: onları izledi ve onları arayıp çıkardı. Ve “Onun iyiliğinden bir şey ona **نض** etti, **ينض نضا ونضيضا**”: aktı. Ve çoğunlukla inkârda kullanılır. Ve o **النضاضة**’dır; ve denilir: “Senin iyiliğinden bir **نضاضة** **نض** etti”; o da ondan az olandır. Ebû Saîd dedi: “Onların üzerlerinde mallarından **نضائض** ve **بضائض** vardır”; tekili **نضيضة** ve **بضيضة**. Asma‘î dedi: “Ona bir şeyle **نض** etti” ve “ona bir şeyle **بض** etti”; o, az iyiliktir. Ve **نضاضة الشيء** (zamme ile): elinde ondan **نض** eden şey; ve **النض**: elde edilen; denilir: “Borçlundan sana **نض** eden şeyi al”; yani kolaylaşıp elde edildi. Ve “Ondan bir şeyi **استنض** etti”: onu hareket ettirdi ve tedirgin etti; İbnü’l-A‘râbî’den. Ve “Devenin nasırlarını **نضنض** etti”: onları hareket ettirdi ve onlarla yere temas etti. Humeyd b. Sevr el-Hilâlî dedi:
ونضنض في صم الحصى نغناته
  ورام بسلمى أمره ثم صمما
Ve **الصاد** ile de denilir; ve geçti.
Ve **النضنضة**: yılanın sesi; İbn Abbâd’dan; bundan da **الحية النضناض**: yani ses çıkaran. Ve **رجل نضناض اللحم** ve **نضه**: eti az olan.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B6%D8%B6/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

نَضَّ
نَضَّ I ( n. ac. نَضّ 1 ,  نَضِيْض 25 ),
a.  Oozed, trickled; was doled out.

b.  [ Bi ], Flowed, ran with.

c.  [ La &  Bi ], Did to ( kindness ).

d.  Cracked, burst.

e.  ( n. ac. نَضّ 1 ), Flapped its wings.

f.  ( n. ac. نَضِيْض 25 ), Was, became possible.

g.  Was at hand.

h.  Was converted into cash.

i.  Published, disclosed.

نَضَّضَ
نَضَّضَ II ,
a.  Moved; disturbed.

أَنْضَضَ
أَنْضَضَ IV ,
a.  Performed, accomplished, dispatched.

b.  see I (f) .

تَنَضَّضَ
تَنَضَّضَ V ,
a.  see IV (a) & X ( a ).

c.  Urged.

d.  Praised, commended.

e.  Drew.

اِنْتَضَضَ
اِنْتَضَضَ VIII ,
a.  see X (b) .

اِسْتَنْضَضَ
اِسْتَنْضَضَ X
a.  [ acc. &  Min ], Got, exacted from.

b.  Obtained by degrees; claimed, asked for.

نَضّ
نَضّ 1 ,
a.  Money.

b.  A little.

c.  Disagreeable ( affair ).

نُضَّة
نُضَّة 3t ,
a.  see 1 (a) .

نَضَض
نَضَض 4 ,
a.  Water.

نَاْضِض
نَاْضِض 21 ,
a.  Attainable.

b.  see 1 (a) .

نِضَاْض
نِضَاْض 23 ,
a.  Small gift.

نُضَاْضَة
نُضَاْضَة 24t , ( pl. نِضَاْض 23 ,  نَضَاْئِضُ 46 ),
a.  Rest, remainder.

b.  Last; latest-born.

c.  A trifle.

نَضِيْض
نَضِيْض 25 , ( pl. نِضَاْض 23 ),
a.  Little.

b.  see 1 (b) .

نَضِيْضَة
نَضِيْضَة 25t , ( pl. أَنْضِضَة 15t ,  نَضَاْئِضُ 46 ),
a.  Slight shower; light wind.

b.  Hissing, fizzing.

c.  Thirst.

نَضُوْض
نَضُوْض 26 ,
a.  Leaking ( well ).

نَضَّاْض
نَضَّاْض 28 ,
a.  Restless.

نَضِيْض اللَّحْم
نَضِيْض اللَّحْم
a.  Lean, spare.

جَاؤُوا بِأَقْصَى نَضِيْضِهِم
جَاؤُوا بِأَقْصَى نَضِيْضِهِم
a.  They came all together.

##### Türkçe

**نَضَّ**
**نَضَّ** I ( m. mast. **نَضّ** 1 , **نَضِيْض** 25 ),
a. Sızdı, damladı; pay pay verildi.

b. [ **بِ** ile ], aktı, onunla koştu.

c. [ **لِ** ve **بِ** ile ], (iyilik) yaptı.

d. Çatladı, patladı.

e. ( m. mast. **نَضّ** 1 ), kanatlarını çırptı.

f. ( m. mast. **نَضِيْض** 25 ), mümkün oldu, mümkün hâle geldi.

g. Yakında oldu.

h. Nakte çevrildi.

i. Yayımladı, açığa vurdu.

**نَضَّضَ**
**نَضَّضَ** II ,
a. Hareket ettirdi; rahatsız etti.

**أَنْضَضَ**
**أَنْضَضَ** IV ,
a. Yaptı, yerine getirdi, sevk etti.

b. I (f)’ye bak.

**تَنَضَّضَ**
**تَنَضَّضَ** V ,
a. IV (a) ve X (a)’ya bak.

c. Teşvik etti.

d. Övdü, methetti.

e. Çekti.

**اِنْتَضَضَ**
**اِنْتَضَضَ** VIII ,
a. X (b)’ye bak.

**اِسْتَنْضَضَ**
**اِسْتَنْضَضَ** X
a. [ mef‘ûl ile ve **مِنْ** ile ], -den aldı, -den tahsil etti.

b. Derece derece elde etti; talep etti, istedi.

**نَضّ**
**نَضّ** 1 ,
a. Para.

b. Biraz.

c. Hoş olmayan (iş).

**نُضَّة**
**نُضَّة** 3t ,
a. 1 (a)’ya bak.

**نَضَض**
**نَضَض** 4 ,
a. Su.

**نَاْضِض**
**نَاْضِض** 21 ,
a. Elde edilebilir.

b. 1 (a)’ya bak.

**نِضَاْض**
**نِضَاْض** 23 ,
a. Küçük hediye.

**نُضَاْضَة**
**نُضَاْضَة** 24t , ( çoğ. **نِضَاْض** 23 , **نَضَاْئِضُ** 46 ),
a. Artık, kalan.

b. Son; en son doğan.

c. Önemsiz bir şey.

**نَضِيْض**
**نَضِيْض** 25 , ( çoğ. **نِضَاْض** 23 ),
a. Az.

b. 1 (b)’ye bak.

**نَضِيْضَة**
**نَضِيْضَة** 25t , ( çoğ. **أَنْضِضَة** 15t , **نَضَاْئِضُ** 46 ),
a. Hafif sağanak; hafif rüzgâr.

b. Tıslama, fokurdama.

c. Susuzluk.

**نَضُوْض**
**نَضُوْض** 26 ,
a. Sızdıran (kuyu).

**نَضَّاْض**
**نَضَّاْض** 28 ,
a. Huzursuz.

**نَضِيْض اللَّحْم**
**نَضِيْض اللَّحْم**
a. Zayıf, cılız.

**جَاؤُوا بِأَقْصَى نَضِيْضِهِم**
**جَاؤُوا بِأَقْصَى نَضِيْضِهِم**
a. Hep birlikte geldiler.
