# نطو (ن-ط-و) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B7%D9%88
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%B7%D9%88

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ن - ط - و
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B7%D9%88/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الطاء والنون و و ا ي ء معهما
ط ن و، ن ط و، و ط ن، ن و ط، ط ن ي، ط ي ن، ط ن أ مستعملات
طنو:

الطُّنُوُّ: الفُجور، يقال: طنا إليها، وقَوْم طُناةٌ: زناة، وقيل: ما طَنَوْتُ، وما طَنَيْتُ وما تطنّيت لكذا، أي: ما تَعَرَّضْتُ له، يعني: ما تَسَكَّعْتُ له، وما دنوت منه.
نطو:
الإنطاء: لغةٌ في الإعطاء.
والنَّطاةُ: حُمَّى تأخذ أهل خَيْبَر، وقيل: النَّطاةُ عينٌ بخبير تأخذ بحمّى شديدة.
وطن:
الوَطَنُ: مَوْطِنُ الإنسان ومَحَلُّهُ وأوطانُ الأغنام: مَرابضُها التي تأوي إليها، ويُقال: أَوْطَنَ فلانٌ أرضَ كذا، أي: اتّخذها مَحَلاًّ ومَسْكَناً يُقِيمُ بها، قال رؤبة:
حتّى رَأَى أَهْلُ العِراقِ أَنَّني
أَوْطَنْتُ أرضا لم تكُنْ من وَطني
والمَوْطِنُ: كلّ مكان قام به الإنسانُ لأمرٍ.
وواطنتُ فُلاناً على هذا الأَمْر، أي: جعلتما في أَنْفُسِكما أن تعملاه وتفعلاه، فإذا أردت: وافَقْتُهُ قلتَ: واطَأْتُهُ. وتقول: وَطَّنْتُ نفسي على الأَمْر فتَوَطَنَّتْ، أي: حملتها عليه فَذَلَّتْ، قال كثيّر:
وقلتُ لها يا عَزُّ: كلُّ مُصِـيبةٍ		إذا وُطِّنَتْ يَوْماً لها النَّفْسُ ذَلَّتِ
نوط:
النَّوْطُ: مصدر ناط ينوط نَوْطاً، تقول: نُطْتُ القِرْبةَ بنياطها نَوْطاً، أي: علّقتها.
والنَّوْط: علق شيء يُجْعل فيه تَمْر ونحوه، أُو ما كان يعلّق من محمل وغيره.
والمَنُوطُ: جرابٌ صغيرٌ يُجْعلُ فيه التَّمْر وما شاكله.
والنَّوْط: جُلَيْلةٌ صغيرةٌ تَسَعُ خمسين منّاً، أو أقلّ، وجَمْعُهُ نياطٌ تُسْتَخَفُّ لحَمْلِ الزّادِ إلى مكّة، أو إلى سَفَرٍ.
وناط عنّي فلانٌ، أي: تباعد.
وفلانٌ مَنُوطٌ بفُلانٍ إذا أَحَبَّهُ وتعلّق بحَبْله.
والنِّياطُ: عِرْقٌ غليظٌ قد عُلِّق به القَلْبُ من الوَتين، وجَمْعُه: أَنْوِطة، وإذا لم تُرِدْ به العَدَد جاز أن تقول للجميع: نُوط، لأنّ الياء في النِّياط في الأصل: واو. وإنّما قيل لبُعد المغازة: نياط، لأنّها مَنُوطةٌ بفلاة أخرى تتّصل بها لا تكادُ تَنْقطع.
قال الخيليل: المدّات الثلاث منوطات بالهمز، ولذلك قال بعضُ العَرَب في الوقوف: افعليء وافْعَلأ وافْعَلُؤ. فهمزوا الياء والألف والواو حين وقفوا. قال العجّاج:
وبلدة نياطُها نَطيّ
أي: بعيد، إنّما أراد: نيط، فقلت، كما قالوا قَوْس وقِسِيّ، وفي الحديث: أمّا أنا فآخذ في نيطي بعد الموت معناه: طريقُه بعيدٌ، وسَفَرُه بَعيِدٌ.
والتَّنَوُّطُ: طائرٌ مِثْلُ العُصْفُور، وفي لغة أخرى: تُنَوِّط على تُفَعِّل، وهذه نادرة.
طنى:
الطَّنَى: لُزُرقُ الرِّئةِ بالأَضْلاع، حتّى ربّما اسْوَدَّتْ وعَفِنَتْ، وأكْثَرُ ما يُصِيبُ ذلك الإبِل، قال:
من داءِ نَفْسي بَعْدَ ما طَنِيتُ
مِثْلَ طَنَى الإبْلِ وما ضَنِيتُ
طين:
الطِّينُ: معروف طِنْتُ الكِتابَ طَيْناً: خَتَمْتُهُ بطِينةٍ، وطَيَّنْتُ البَيْتَ تَطبيناً والطِّيانةُ: حِرْفةُ الطَّيّانِ.
والطّيّانُ في وَصْف الثَّوْر: الطّاوي البَطْنِ من الطَّوَى وهو الجُوع.
طنأ:
الطَّنْءُ في بَعْض الأَشْعار: اسمٌ للرَّمادِ الهامِدِ. والطِّنْءُ: الفُجور، ويُقالُ: قَوْمٌ طناةٌ زناة.

##### Türkçe

باب **الطاء** ve **النون** ve **و** **ا** **ي** **ء** onlarla birlikte

**ط ن و**، **ن ط و**، **و ط ن**، **ن و ط**، **ط ن ي**، **ط ي ن**، **ط ن أ** kullanılagelenlerdir.

طنو:

**الطُّنُوُّ**: fısk; denir ki: **طنا إليها**, ve **قَوْم طُناةٌ**: zâniler; ve denildi: **ما طَنَوْتُ** ve **ما طَنَيْتُ** ve **ما تطنّيت لكذا**; yani: ona maruz kalmadım; yani: onun için serserilik etmedim; ve ona yaklaşmadım.

نطو:
**الإنطاء**: **الإعطاء**’da bir lehçedir.
Ve **النَّطاةُ**: Hayber halkını tutan bir humma; ve denildi: **النَّطاةُ** Hayber’de bir pınardır; şiddetli bir humma ile tutar.

وطن:
**الوَطَنُ**: insanın yurdu ve mahalli; ve koyunların yurtları: sığındıkları ağıllarıdır; ve denilir: **أَوْطَنَ** falan kimse filan yeri; yani: onu, içinde ikamet ettiği bir mahal ve mesken edindi; Rü’be dedi ki:
حتّى رَأَى أَهْلُ العِراقِ أَنَّني
أَوْطَنْتُ أرضا لم تكُنْ من وَطني
Ve **المَوْطِنُ**: insanın bir iş için durduğu her yer.
Ve **واطنتُ** falanı bu iş üzere; yani: ikiniz, onu yapıp işleyeceğinizi nefislerinizde kararlaştırdınız; artık eğer muradın: onunla uyuştum ise, dersin ki: **واطَأْتُهُ**. Ve dersin: **وَطَّنْتُ** nefsimi iş üzerine, derken **فتَوَطَنَّتْ**; yani: onu buna yükledim de boyun eğdi; Kesîr dedi ki:
وقلتُ لها يا عَزُّ: كلُّ مُصِـيبةٍ		إذا وُطِّنَتْ يَوْماً لها النَّفْسُ ذَلَّتِ

نوط:
**النَّوْطُ**: **ناط ينوط نَوْطاً**’ın masdarıdır; dersin: **نُطْتُ القِرْبةَ بنياطها نَوْطاً**; yani: onu astım.
Ve **النَّوْط**: içine hurma ve benzeri konulan bir asılı şey; yahut mahmil ve başkası gibi asılan şey.
Ve **المَنُوطُ**: içine hurma ve benzeri konulan küçük bir torba.
Ve **النَّوْط**: elli menn’i, yahut daha azını alan küçük bir çuval; ve onun cem‘i **نياط**’tır; Mekke’ye, yahut bir sefere azık taşımak için hafifletilir.
Ve **ناط عنّي** falan kimse; yani: uzaklaştı.
Ve falan kimse falana **مَنُوطٌ**’tur; onu sevdiği ve onun ipine tutunduğu zaman.
Ve **النِّياطُ**: **الوتين**’den kalbin kendisiyle asılı olduğu kalın bir damardır; ve onun cem‘i: **أَنْوِطة**; ve eğer onunla sayıyı murad etmezsen, hepsi için **نُوط** demen caiz olur; çünkü **النِّياط**’taki **الياء** aslında **واو**dur. Ancak, sefer yerinin uzaklığı sebebiyle ona **نياط** denildi; çünkü o, kendisiyle birleşen başka bir çorak araziye asılıdır; neredeyse kopmaz.
**الخيليل** dedi ki: üç med, hemzeye bağlanmıştır; bu yüzden bazı Araplar vakıfta şöyle dedi: **افعليء** ve **وافْعَلأ** ve **وافْعَلُؤ**. Vakfettiklerinde **الياء**’yı ve **الألف**’i ve **الواو**’yu hemzelediler. **العجّاج** dedi ki:
وبلدة نياطُها نَطيّ
yani: uzak; ancak muradı: **نيط** idi; ben de söyledim; onların **قَوْس** ve **قِسِيّ** dedikleri gibi. Ve hadiste: “Ben ise ölümden sonra **نيطي**’mde alırım”; manası: onun yolu uzaktır ve seferi uzaktır.
Ve **التَّنَوُّطُ**: serçe gibi bir kuştur; ve başka bir dilde: **تُنَوِّط** “**تُفَعِّل**” üzere; ve bu nadirdir.

طنى:
**الطَّنَى**: kaburgalarla akciğerin morarması; öyle ki belki kararıp kokar; bunun isabeti en çok develerdedir; dedi ki:
من داءِ نَفْسي بَعْدَ ما طَنِيتُ
مِثْلَ طَنَى الإبْلِ وما ضَنِيتُ

طين:
**الطِّينُ**: bilinen (şey); **طِنْتُ الكِتابَ طَيْناً**: onu bir çamur parçasıyla mühürledim; ve **طَيَّنْتُ البَيْتَ تَطبيناً**; ve **الطِّيانةُ**: çamurcunun mesleğidir.
Ve öküzün vasfında **الطّيّانُ**: **الطَّوَى**’dan, yani açlıktan, karnı içe çökmüş olan.

طنأ:
**الطَّنْءُ** bazı şiirlerde: sönmüş külün bir adıdır. Ve **الطِّنْءُ**: fısk; ve denilir: **قَوْمٌ طناةٌ** zâniler.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B7%D9%88/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( و *!النَّطْوُ المَدُّ ) . يقالُ : *!نَطَوْتُ الحَبْلَ *!نَطْواً إذا مَدَدْته .
( و ) النَّطْوُ : ( البُعْدُ ) . يقالُ : أَرضٌ *!نَطِيَّةٌ ، ومَكانٌ *!نَطِيٌّ ، أَي بَعِيدٌ ، نقلَهُ الجَوْهرِي ، وأنْشَدَ للعجَّاج :
وبلْدةٍ نِياطُها *!نَطِيُّ
قِيٌّ تُناسِيها بِلادٌ قِيُّأَي طَرِيقُها بَعِيدٌ .
( و ) *!النَّطْوُ : ( السُّكوتُ ) . وفي حديثِ زيْدِ بن ثابتٍ : ( كُنْتُ مع رَسُولِ اللهاِ ، صلى الله عليه وسلم وهو يُمْلي عليَّ كتاباً وأَنا أَسْتَفْهمُه ، فدخلَ رجُلٌ فقالَ له : *!اُنْطُ ) ، أي اسْكُتْ ، بلُغَةِ حِمْيَر .
قال ابنُ الأعْرابِي : لقد شَرَّفَ سَيِّدُنا رَسُولُ اللهاِ ، صلى الله عليه وسلم هذه اللّغَةَ وهي حِمْيَريَّة .
( و ) *!النَّطْوُ ( تَسْدِيَةُ الغَزْلِ ) . وقد *!نَطَتْ غَزْلَها *!تَنْطُوهُ ، وهي *!ناطِيَةٌ ، والغَزْلُ *!مَنْطُوٌّ *!ونَطِيٌّ ؛ *!والنَّاطي : المُسَدِّي ؛ قال الَّراجزُ :
وهُنَّ يَذْرَعْنَ الرَّقاقَ السَّمْلَقا
ذَرْعَ *!الَّنواطِي السّجلَ المُدَقَّقا ( *!والنَّطَاةُ : قِمَعُ البُسْرَةِ أَو الشُّمْروخُ ، ج *!أَنْطاءٌ ) ، عن كُراعٍ

هو على حذْفِ الزائِدِ .
( و ) *!نَطاةٌ ، ( بِلا لامٍ : خَيْبَرُ ) نَفْسُها عَلَم لها . ومنه الحديثُ : ( غَدا إلى *!النَّطاةِ ) .
قالَ ابنْ الأثير وقد تَكَرَّر ذِكْرُها في الحديثِ ، وإدْخالُ اللام عليها كإدْخالِها على حَارثٍ وعباسٍ ، كأنَّ *!النَّطاةَ وصفٌ لها غلبَ عليها .
( أَو عَيْنٌ بها ) ، واسْتَظْهَرَه الأزْهري كما يَأْتي ؛ ( أَو حِصْنٌ بها ) ؛ نقلَهُ الزَّمْخْشري وابنُ الأثير .
وقالَ الجَوْهري أُطُم بها .
( أَو ) *!نَطاةُ خَيْبَر : ( حُمَّاها ) خاصَّةُ ، قالَهُ اللَّيْثُ ، وعَم به بعضُهم .
قالَ الأزْهري : وهذا غَلَطٌ *!ونَطاةُ : عَيْنٌ بخَيْبَرَ تَسْقِي نَخِيلَ بعضِ قُرَاها ، وهي وَبِئةٌ ، وقد ذَكَرَها الشمَّاخ :
كأَنَّ نَطاةَ خَيْبرَ زَوَّدَتْه
بَكُورُ الوِرْدِ رَيِّثةُ القُلاعفظنَّ اللّيْثُ أنَّها اسْمٌ للحُمَّى ، وإنَّما نَطاةُ عَيْنٌ بخَيْبَرَ .
قُلْت : وقولُ الزَّمَخْشَرُيِّ والصَّاغاني مِثْل قَوْل الأزْهري .
وأَنْشَدَ الجَوْهرِي لكثيرٍ :
حُزِيَتْ لي بحَزْمِ فَيْدَةَ تُحْدَى
كاليَهُودِي مِن نَطاةِ الرِّقالِقولهُ : حُزِيَتْ أَي رُفِعَتْ وأَرادَ : كنَخْلِ اليَهُودِي الرِّقالِ .
( *!وأَنْطَى ) : لُغَةٌ في ( أَعْطَى ) .
قالَ الجَوْهرِي : هي لغةُ اليَمَنِ .
وقالَ غيرُهُ : هي لُغَةُ سعْدِ بنِ بكْرٍ ، والجَمْعُ بَيْنهما أنّه يجوزُ كَوْنها لهما ، نقلَهُ شيْخنا عن شرْحِ الشفاء .

قُلْت : هي لُغَةُ سعْدِ بنِ بِكْرِ ، وهُذَيْل والأزْد وقَيْسِ والأنْصار يَجْعَلُون العَيْن السَّاكنَة نوناً إذا جاوَرَتِ الطاءَ ، وقد مَرَّ ذِكْرُ ذلَكَ في المَقْصدِ الخامِسِ من خُطْبةِ هذا الكتابِ ، وهؤلاء مِن قَبائِلِ اليَمَنِ ما عَدا هُذَيْل ؛ وقد شَرَّفَها النَّبيُّ ، صلى الله عليه وسلم فيما رَوَى الشَّعْبي أنَّه ، صلى الله عليه وسلم قالَ لرَجُل : ( *!أَنْطِه كذا وكذا ) ، أَي أَعْطِ وفي حديثٍ آخر : ( وإنَّ مالَ اللهاِ مَسْؤُولٌ *!ومُنْطى ) ، أَي مُعْطًى . وفي حديثِ الدُّعاء . ( لا مانِعَ لمَا *!أَنْطَيْت ) . وفي حديثٍ آخر : ( اليَدُ *!المُنْطِيَةُ خَيْرٌ مِن اليَدِ السُّفْلى ) . وفي كتابِه لوائِل : ( *!وأَنْطُو الثبَجَة ) . وفي كتابِه لتمِيمٍ الدَّارِي : ( هذا ما *!أَنْطَى رَسُولُ الله ، صلى الله عليه وسلم إلى آخِره ) .
ويُسَمّون هذا *!الإِنْطاء الشَّرِيف وهو مَحْفوظٌ عنْدَ أوْلادِه .
قال شيخنا : وقُرِىءَ شاذّاً ( إنَّا *!أنْطَيْناكَ الكَوْثَر ) .
( *!وتَناطَى : تَسابَقَ ) في الأَمْرِ .
( و ) *!تَناطَى . ( فلاناً : مارَسَهُ ) .

وحكَى أَبو عبيدٍ : تَناطَيْتُ الرِّجالَ تَمرَّسْتُ بهم .
( و ) *!تَناطَى ( الكَلامَ : تعاطَاهُ ) ، على لغَةِ اليمنِ : ( و ) المَعْنى ( تَجاذَبَهُ .
( *!والمُناطَاةُ : المُنازَعَةُ والمُطاوَلَةُ ) ؛ عن ابنِ سيدَه .
وفي الصِّحاح : يقالُ : لا *!تُناطِ الرِّجالَ أَي لا تَمرَّسْ بهم .
( و ) *!المُناطاةُ أَيْضاً : ( أَنْ تَجْلِسَ المَرْأتانِ فَتَرْميَ كلُّ واحِدَةٍ ) منهما ( إلى صاحِبَتِها كُبَّةَ غَزْلٍ حتى تُسَدِّيا الثَّوْبَ ) ؛ وقد تقدَّمَ أَنَّ النَّطْوَ هو التَّسْدِيَةُ .
ممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!النَّطْوَةُ : السّفرَةُ البَعِيدَةُ .
*!والنِّطاءُ ، بالكسر : البُعْد .
وبَلَدٌ *!مَنْطِيٌّ : أَي بَعِيدٌ .
قال المُفَضَّل : وزَجْر للعَرَبِ تقولُه للبَعيرِ تَسْكِيناً له إذا نَفَرَ : *!انْطُ ؛ فيَسْكُن ؛ وهي أَيْضاً إشْلاء للكَلْبِ ، انتَهَى .
*!وأَنْطَى : سَكَتَ .
*!والأَنْطاءُ : العَطِيَّاتُ .
*!والنَّطِيُّ ، كغَنِيَ : الغَزْلُ .

##### Türkçe

: ( ve **النَّطْوُ** uzatmadır ) . Denilir: **نَطَوْتُ الحَبْلَ** **نَطْواً** onu uzattığım zaman.

( ve ) **النَّطْوُ**: ( uzaklıktır ) . Denilir: **أَرضٌ نَطِيَّةٌ** ve **مَكانٌ نَطِيٌّ**; yani uzak; onu el-Cevherî nakletti ve el-‘Accâc’a ait olarak şu beyti okudu:
وبلْدةٍ نِياطُها **نَطِيُّ**
قِيٌّ تُناسِيها بِلادٌ قِيُّ
Yani: onun yolu uzaktır.

( ve ) **النَّطْوُ**: ( susmaktır ) . Zeyd b. Sâbit’in hadisinde: “Allah’ın Resûlü ile beraberdim, Allah ona salât ve selâm etsin; bana bir yazı dikte ediyordu ve ben ona sorup anlamaya çalışıyordum; derken bir adam girdi, ona dedi ki: **اُنْطُ**”; yani sus; Himyer diliyle.

İbnü’l-A‘râbî dedi: Andolsun, efendimiz Allah’ın Resûlü, Allah ona salât ve selâm etsin, bu dili şereflendirdi; o da Himyerîdir.

( ve ) **النَّطْوُ** ( ipliğin çözgüye konulmasıdır ) . Ve o, ipliğini **نَطَتْ**; onu **تَنْطُوهُ**; o **ناطِيَةٌ**dır; ve iplik **مَنْطُوٌّ** ve **نَطِيٌّ**dür; **والنَّاطي**: çözgüye koyandır; râciz dedi ki:
وهُنَّ يَذْرَعْنَ الرَّقاقَ السَّمْلَقا
ذَرْعَ **الَّنواطِي** السّجلَ المُدَقَّقا
( **والنَّطَاةُ**: hurmanın olgunlaşmamış meyvesinin kılıfı yahut şümrûh; çoğulu **أَنْطاءٌ**dur ); Kurâ‘dan.

O, زائد’in hazfi üzerinedir.

( ve ) **نَطاةٌ**, ( lamsız: Hayber ) bizzat ona ait bir özel addır. Ondan hadis: “**النَّطاةِ**’ye sabahladı (gitti).”

İbnü’l-Esîr dedi: Hadiste onun zikri tekrar etmiştir; ve lamın ona dâhil edilmesi, Hâris ve Abbâs üzerine dâhil edilmesi gibidir; sanki **النَّطاةَ** ona ait bir vasıftır, ona galip gelmiştir.

( yahut onda bir pınardır ); el-Ezherî onu, geleceği üzere, daha kuvvetli görmüştür; ( yahut onda bir kaledir ); onu ez-Zemahşerî ve İbnü’l-Esîr nakletti.

El-Cevherî dedi: onda bir **أُطُم** vardır.

( yahut ) Hayber’in **نَطاةُ**’si: ( özellikle onun hummasıdır ); bunu el-Leys söyledi; bazıları onunla genelleştirdi.

El-Ezherî dedi: Bu bir yanlıştır; **ونَطاةُ**: Hayber’de bir pınardır; onun bazı köylerinin hurmalıklarını sular; o vebalıdır; eş-Şemmâh onu zikretti:
كأَنَّ نَطاةَ خَيْبرَ زَوَّدَتْه
بَكُورُ الوِرْدِ رَيِّثةُ القُلاع
El-Leys zannetti ki o hummanın adıdır; hâlbuki **نَطاةُ** Hayber’de bir pınardır.

Dedim: ez-Zemahşerî ve es-Sâğânî’nin sözü, el-Ezherî’nin sözü gibidir.

El-Cevherî, Kesîr’e ait olarak şu beyti okudu:
حُزِيَتْ لي بحَزْمِ فَيْدَةَ تُحْدَى
كاليَهُودِي مِن نَطاةِ الرِّقالِ
Onun sözü: **حُزِيَتْ** yani kaldırıldı; ve muradı: Yahudî’nin **الرِّقالِ** hurmalığı gibi.

( **وأَنْطَى** ): ( **أَعْطَى** ) hakkında bir lehçedir.

El-Cevherî dedi: O Yemen’in lehçesidir.

Başkası dedi: O Sa‘d b. Bekr’in lehçesidir; ikisini birleştirmek şudur ki: onun ikisine de ait olması caizdir; onu şeyhimiz, eş-Şifâ şerhinden nakletti.

Dedim: O Sa‘d b. Bekr’in lehçesidir; ve Hüzeyl, Ezd, Kays ve Ensâr, sâkin **العَيْن**’ı, **الطاء**’a komşu olduğu zaman **النون** yaparlar; bunun zikri, bu kitabın hutbesinin beşinci maksadında geçmiştir; bunlar, Hüzeyl hariç, Yemen kabilelerindendir; ve Peygamber, Allah ona salât ve selâm etsin, onu şereflendirmiştir; eş-Şa‘bî’nin rivayet ettiğine göre o, Allah ona salât ve selâm etsin, bir adama dedi ki: “**أَنْطِه** şöyle şöyle”; yani ver. Ve başka bir hadiste: “Allah’ın malı sorumludur ve **مُنْطى**dır”; yani verilmiş. Ve dua hadîsinde: “Benim **أَنْطَيْت**’ime engel yoktur.” Ve başka bir hadiste: “**المُنْطِيَةُ** el, aşağı elden hayırlıdır.” Ve Vâil’e yazısında: “**وأَنْطُو الثبَجَة**.” Ve Temîm ed-Dârî’ye yazısında: “Bu, Allah’ın Resûlü’nün, Allah ona salât ve selâm etsin, verdiği şeydir; sonuna kadar.”

Buna **الإِنْطاء الشَّرِيف** adını verirler; o, onun evlatları yanında korunmuştur.

Şeyhimiz dedi: Şâz olarak “İnnâ **أنْطَيْناكَ** el-Kevser” diye okunmuştur.

( **وتَناطَى**: yarıştı ) işte.

( ve ) **تَناطَى**. ( falancayı: onu tecrübe etti ).

Ebû Ubeyd nakletti: **تَناطَيْتُ الرِّجالَ**; onlarla tecrübe kazandım.

( ve ) **تَناطَى** ( sözü: onu ele aldı / üstlendi ), Yemen lehçesi üzere: ( ve ) mânâ ( onu çekiştirdi / birbirine çekti ).

( **والمُناطَاةُ**: çekişme ve uzatma / boy ölçüşmedir ); İbn Sîde’den.

Es-Sıhâh’ta: denilir: **لا تُناطِ الرِّجالَ**; yani onlarla tecrübe kazanma.

( ve ) **المُناطاةُ** ayrıca: ( iki kadının oturması; sonra her birinin, diğerine bir yumak iplik atması; ta ki kumaşı çözgüye koysunlar ); ve daha önce geçti ki **النَّطْوَ** çözgüye koymadır.

Üzerine istidrâk olunanlardandır:
**النَّطْوَةُ**: uzak yolculuktur.
**والنِّطاءُ**, kesre ile: uzaklıktır.
Ve **بَلَدٌ مَنْطِيٌّ**: yani uzak.
El-Mufaddal dedi: Arapların deve için bir zeciridir; ürktüğü zaman onu sakinleştirmek için ona söyledikleri: **انْطُ**; böylece sakinleşir; o ayrıca köpeği kışkırtmadır; bitti.
**وأَنْطَى**: sustu.
**والأَنْطاءُ**: عطِيَّات (bağışlar/ihsanlar)dır.
**والنَّطِيُّ**, **غَنِيَ** gibi: ipliktir.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B7%D9%88/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

اِنْتَطَتِ المَفَازَهُ
8 اِنْتَطَتِ المَفَازَهُ ذ : see انتاطت, in art. نوط.

نِطَآءٌ
نِطَآءٌ ذ Distance, or far extent; syn. بُعْدٌ. (TA.) See غَائِلٌ, in art. غول.

نَاطِيَةٌ
نَاطِيَةٌ ذ A female weaver: pl. نَوَاطٍ. (TA in art. ذرع.)

##### Türkçe

اِنْتَطَتِ **المَفَازَهُ**
8 اِنْتَطَتِ **المَفَازَهُ** ذ : bkz. **انتاطت**, md. **نوط** içinde.

**نِطَآءٌ**
**نِطَآءٌ** ذ Uzaklık, yahut uzak genişlik; eşanlamlısı **بُعْدٌ**. (TA.) bkz. **غَائِلٌ**, md. **غول** içinde.

**نَاطِيَةٌ**
**نَاطِيَةٌ** ذ Dişi dokumacı: çoğulu **نَوَاطٍ**. (TA md. **ذرع** içinde.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B7%D9%88/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

نَطَا
نَطَا U ( n. ac. نَطْو 1 ),
a.  Was far away.

b.  Stretched.

c.  [ 'An ], Kept silence about.

d.  Warped ( cloth ).

e.  [ coll. ], Was damp.

نَاْطَوَ
نَاْطَوَ III ,
a.  Contended as to length.

b.  see I (d) .

تَنَاْطَوَ
تَنَاْطَوَ VI ,
a.  Quarreled with.

b.  Contended together.

نَطَاة
نَطَاة [ 4tA ] , ( pl. أَنْطَاْو 38A ),
a.  Pedicle of a date.

نَاطٍ
نَاطٍ [ 21 ]
a.  [ coll. ], Damp.

نَطَاوَة
نَطَاوَة [ 22t ]
a.  [ coll. ], Dampness.

نَطِيّ
نَطِيّ [ 25I ],
a.  Distant, far away.

##### Türkçe

نَطَا
**نَطَا** I (mastar **نَطْو** 1),
a. Uzak idi.

b. Uzattı.

c. [عن], Hakkında sustu.

d. (kumaşı) eğriltti.

e. [topl.], Nemli idi.

نَاْطَوَ
**نَاْطَوَ** III,
a. Uzunluk hususunda çekişti.

b. I (d)’ye bak.

تَنَاْطَوَ
**تَنَاْطَوَ** VI,
a. İle kavga etti.

b. Birlikte çekişti.

نَطَاة
**نَطَاة** [4tA], (çoğ. **أَنْطَاْو** 38A),
a. Hurmanın sapçığı.

نَاطٍ
**نَاطٍ** [21]
a. [topl.], Nemli.

نَطَاوَة
**نَطَاوَة** [22t]
a. [topl.], Nemlilik.

نَطِيّ
**نَطِيّ** [25I],
a. Uzak, uzak yerde.
