# نعف — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B9%D9%81/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%B9%D9%81/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نعف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B9%D9%81.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: نعف

النَّعْفُ من الأَرض: المكان المرتفع في اعتراض، وقيل: هو ما انْحَدَر عن السَّفْح وغَلُظ وكان فيه صُعود وهُبوط، وقيل: هو ناحية من الجبل أَو ناحية من رأْسه، وقيل: النعْف ما انحدر عن غِلَظ الجبل وارتفع عن مَجْرى السيْل، ومثله الخَيْفُ، وقيل: النعْفُ ما ارتفع عن الوادي إلى الأَرض وليس بالغليظ، وكذلك نعْف التلّ؛ قال:
مِثْل الزَّحالِيفِ بنَعْفِ التَّلِّ
وقيل: النعْفُ ما انحدر من حُزونة الجبل وارتفع عن مُنْحَدَر الوادي فما بينهما نعف وسَرْوٌ وخَيْفٌ، والجمع نِعافٌ. ونَعْفُ الرملة: مُقدَّمها وما استَرَقَّ منها؛ قال ذو الرمة:
قطَعْتُ بنَعْفِ مَعْقُلةَ العِدالا
يريد ما استرقَّ من رَمْله، والجمع من كل ذلك نِعاف. ونِعافٌ نُعَّفٌ، على المبالغة: كبِطاحٍ بُطَّح. وفي النوادر: أَخذت ناعِفَةَ القُنَّةِ وراعِفَتها وطارفتها ورعافها وقائدتها، كل هذا مُنْقادها. وانتَعَف الرجل: ارتقى نَعْفاً . والنَّعْفَةُ: ذؤابة النعْل. والنَّعْفةُ: أَدَم يَضْرِب خلْف شَرْخ الرَّحْل. والنَّعَفةُ والنَّعْفةُ: أَدَمة تضْطَرِبُ خلْف آخِرة الرَّحْل من أَعلاه، وهي العَذَبةُ والذُّؤابة. وفي حديث عطاء: رأَيت الأَسود بن يزيد قد تَلفَّف في قطِيفة ثم عقَد هُدبة القَطِيفة بنعَفةِ الرَّحْل؛ قال ابن الأَثير: النعَفةُ، بالتحريك، جلْدة أَو سَير يُشدّ في آخرة الرحْل يعلَّق فيه الشيء يكون مع الراكب، وقيل: هي فضلة من غِشاء الرحْل تُشقَّق سيوراً وتكون على آخرته. وانتَعَفْت الشيء: تركتُه إلى غيره.
وناعفْتُ الطريقَ: عارَضْتُه. والنعْفة في النعل: السَّير الذي يضرب ظْهرَ القَدَم من قِبَلِ وحْشِيِّها.
ويقال: ضَعِيف نَعِيفٌ إتباع له. والانْتِعاف: وضُوح الشخص وظُهوره. ويقال: من أين انتَعَفَ الراكب أَي من أَين وضَح ومن أَين ظهر. والمُنْتَعَفُ: الحَدّ بين الحَزْن والسَّهْل؛ قال البَعِيث: بمُنْتَعَفٍ بين الحُزونةٍ والسَّهْلِ

### Türkçe

**النَّعْفُ** yerden: karşıdan (geçişte) yüksek yer; ve denildi: o, **السَّفْح**’tan inen, kalınlaşan ve içinde çıkış ve iniş bulunan şeydir; ve denildi: o, dağın bir yanı yahut başının bir yanıdır; ve denildi: **النعْف** dağın kalınlığından inen ve sel yatağının akışından yükselen şeydir; bunun benzeri **الخَيْفُ**’tir; ve denildi: **النَّعْفُ** vadiden yere doğru yükselen şeydir ve kalın değildir; ve كذلك tepenin **نعْف**’i; dedi ki:
مِثْل الزَّحالِيفِ بنَعْفِ التَّلِّ
ve denildi: **النعْفُ** dağın sertliğinden inen ve vadinin inişinden yükselen şeydir; ikisi arasındaki şey **نعف** ve **سَرْوٌ** ve **خَيْفٌ**’tur; çoğulu **نِعافٌ**’dır. Ve kumluğun **نَعْفُ**’i: onun önü ve ondan incelen şey; **ذو الرمة** dedi ki:
قطَعْتُ بنَعْفِ مَعْقُلةَ العِدالا
onunla, kumundan incelen şeyi kasteder; bütün bunların her birinden çoğul **نِعاف**’tır. Ve **نِعافٌ نُعَّفٌ**, mübalağa üzere: **كبِطاحٍ بُطَّح** gibi. Ve **النوادر**’de: **القُنَّةِ**’nin **ناعِفَةَ**’sini ve onun **راعِفَتها**’sını ve onun **طارفتها**’sını ve onun **رعافها**’sını ve onun **قائدتها**’sını aldım; bütün bunlar onun **مُنْقادها**’sıdır.

Ve **انتَعَف** adam: bir **نَعْف**’a yükseldi. Ve **النَّعْفَةُ**: nalının püskülü. Ve **النَّعْفةُ**: eyerin yarığının arkasına vuran deri. Ve **النَّعَفةُ** ve **النَّعْفةُ**: eyerin arkalığının arkasında, onun üst tarafından sallanan bir deri; o, **العَذَبةُ** ve **الذُّؤابة**’dır.

Ve **عطاء**’nın hadisinde: **الأَسود بن يزيد**’i bir kadifeye bürünmüş gördüm; sonra kadifenin saçaklarını eyerin **نعَفة**’siyle bağladı; **ابن الأَثير** dedi ki: **النعَفةُ**, hareke ile, eyerin arkalığında bağlanan bir deri yahut kayıştır; içinde, binekliyle beraber olan şey asılır; ve denildi: o, eyer örtüsünden bir artıktır; kayışlar hâlinde yarılır ve onun arkalığında olur. Ve **انتَعَفْت** şeyi: onu başkasına bıraktım.

Ve **ناعفْتُ** yolu: ona karşı geldim. Ve nalda **النعْفة**: ayağın üstüne, dış tarafından vuran kayıştır.

Ve denilir: **ضَعِيف نَعِيفٌ**, ona tâbi olarak. Ve **الانْتِعاف**: şahsın açıklığı ve görünmesidir. Ve denilir: binekli nereden **انتَعَفَ**; yani nereden açığa çıktı ve nereden göründü.

Ve **المُنْتَعَفُ**: sert yer ile düz yer arasındaki sınırdır; **البَعِيث** dedi ki:
بمُنْتَعَفٍ بين الحُزونةٍ والسَّهْلِ
