# نعل — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B9%D9%84/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%B9%D9%84/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نعل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B9%D9%84.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: نعل

النَعْلُ: الحِذاءُ، مؤنَّثَةٌ، وتصغيرها نُعَيْلَةٌ. تقول: نَعَلْتُ وانْتَعَلْتُ، إذا احْتَذَيْتَ. ورجلٌ ناعِلٌ: ذو نَعْلٍ. وفي المثل: "أَطِرِّي فاًنَّكِ ناعِلَةٌ". ويقال لحمار الوحش: ناعِلٌ، لصلابة حافره. وأنْعَلْتُ خُفِّي ودابَّتي، ولا يقال: نَعَلْتُ. والنَعْلُ: الأرضٌ الغليظةُ، يبرقُ حصاها ولا تُنْبِتُ شيئاً. ونَعْلُ السيف: ما يكون في أسفل جَفْنِهِ من حديدةٍ أو فضَّة. وقال ذو الرمّة:
إلى مَلِكٍ لا يَنْصُفُ الساقَ نَعْلُـهُأجلْ لا وإنْ كانت طِوالاً حَمائِلُهْ
والنَعْلُ: العَقَبُ الذي يُلبس ظَهْرَ سيةِ القوس. والإنْعالُ: أن يكون البياضُ في مُؤخَّر الرُسْغِ ممَّا يلي الحافِرَ على الأشْعَرِ، لا يَعْدوه ولا يستدير. يقال: فرسٌ مُنَعَّلُ يدِ كذا ورِجْلِ كذا، فإذا جاوز الأشاعِرَ وبعض الأرساغِ واستدارَ فهو التَخْديم. ووَدِيَّةٌ مُنْعَلَةٌ، إذا قُلِعَتْ من أُمِّها بكَرَبِها.

### Türkçe

**النَعْلُ**: ayakkabı; müennesdir; küçültmesi **نُعَيْلَةٌ**’dir. Dersin ki: **نَعَلْتُ** ve **انْتَعَلْتُ**, **احْتَذَيْتَ** (ayakkabı giydiğin) zaman. Ve **رجلٌ ناعِلٌ**: **نَعْلٍ** sahibi (olan). Ve meselde: "أَطِرِّي فاًنَّكِ ناعِلَةٌ". Ve yaban eşeğine **ناعِلٌ** denir; tırnağının sertliğinden dolayı. Ve **أنْعَلْتُ** **خُفِّي**’mi ve binitimi; **نَعَلْتُ** denmez. Ve **النَعْلُ**: çakılı parıldayan ve hiçbir şey bitirmeyen kalın (sert) yer. Ve **نَعْلُ السيف**: kınının alt tarafında demirden veya gümüşten olan şey. Zû’r-Rumme dedi ki:
إلى مَلِكٍ لا يَنْصُفُ الساقَ نَعْلُـهُ
أجلْ لا وإنْ كانت طِوالاً حَمائِلُهْ

Ve **النَعْلُ**: yayın **سية**’sinin sırtına giydirilen topuk (parça). Ve **الإنْعالُ**: beyazlığın, kıla yakın olan tarafta, tırnağa bitişik olan bileğin arka tarafında olmasıdır; onu aşmaz ve yuvarlaklaşmaz. Denir ki: **فرسٌ مُنَعَّلُ** şu el(ayak) ve şu ayak; eğer kılları ve bileklerin bir kısmını aşar ve yuvarlaklaşırsa, o **التَخْديم**’dir. Ve **وَدِيَّةٌ مُنْعَلَةٌ**: anasından, **كَرَبِها**’sıyla birlikte sökülüp çıkarıldığı zaman.
