# نعم — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B9%D9%85/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%B9%D9%85/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نعم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B9%D9%85.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: نعم

ن ع م
جلّت نعمة الله ونعماؤه وأنعم الله عليهم‏.‏
ونعم عيشه ينعم وينعم نعمةً وعيش ناعم وفلان ينعم ويتنعّم وهو ف يالنعمة والنعيم ونعّم الله عيشه وناعمه‏.‏
وجارية منعّمةٌ ومناعمة‏.‏
ونبت وشعر ناعم ومتناعم‏.‏
قال ذو الرمة يصف امرأة بيضاء‏:‏ هجان نفت المسك في متناعم سخام القرون غير صهب ولا زعر ودقة دقاً نعماً وأنعم دقّه‏.‏
وإذا عملت عملاً فأنعمه‏:‏ فأجده‏.‏
وأحسن فلان وأنعم‏:‏ وأجاد وزاد على الإحسان‏.‏
وانعم صباحاً ومساءً ويقال‏:‏ عم صباحاً بحذف النون‏.‏
ونعم رجلاً زيد ونعيماً هو‏.‏
وإن فعلت كذا فيها ونعمت وأنعم الله بك عيناً ونعم الله بك عيناً ونعمك عيناً‏.‏
وسألته حاجة فأنعم لي بها إذا قال‏:‏ نعم ويقال‏:‏ نعم ونعمى عين ونعمة عين ونعام عين‏.‏
وله نعم كثير وأنعام وأناعيم‏.‏
قال البريق الهذليّ‏:‏ قد أشهد لحيّ جميعاً بها لهم نعام وعليهم نعم أي لهم بكرات يستقون عليها ويروح عليهم نعم‏.‏
وهبّتالنعامى وهي الجنوب‏.‏
وأجفلوا نعاميّة أي إجفالة كما يجفل النّعام‏.‏
قال الأفوه الأودي‏:‏ وأجفل القوم نعاميّةً عنا وفئنا بالنهاب النفيس ومن المجاز‏:‏ ‏"‏ خفّت نعامتهم ‏"‏‏:‏ ذهبوا‏.‏
قال زياد الأعجم‏:‏ إذا اخترت أرضاً للمقام رضيتها لنفسي ولم يثقل عليّ مقامها وقال السمهريّ العكليّ‏:‏ ولما استوت رجلاي في الأرض قلّصت نعامه ذي كبلين للشرّ حاذر كان مسجوناً فأوثق في رجليه ملحفة وألقى نفسه من فوق السجن فحملته الريح حتى سقط فانكسرت قيوده وهرب‏.‏
وباض النعام على رءوسهم إذا لبسوا البيض‏.‏
ويقال للطوال‏:‏ يا ظل النعامة‏.‏
قال جرير‏:‏ فضح المنابر يوم يسلح قائماً ظل النعامة شبّة بن عقال

### Türkçe

ن ع م
Allah’ın nimeti ve O’nun nimetleri yüceldi; Allah onlara nimet verdi.

Onun yaşayışı hoş oldu; **ينعم** ve **ينعم** (diye) **نعمةً** (olarak) (hoş yaşar); ve hoş bir yaşayış; ve falan **ينعم** ve **يتنعّم**; o, nimetin ve nimetlenmenin içindedir; Allah onun yaşayışını ve onun hoşunu hoş kıldı.

Hoş kılınmış bir cariye; ve **مناعمة**.

Hoş ve hoşlaşmış bitki ve saç.

Zû’r-Rumme, beyaz bir kadını vasfederek dedi:
Hecan; misk’i, hoşlaşmışta savurdu; boynuzların karası; ne sarımtırak ne de kıvırcık.
Ve incelik, ince bir incelik (olarak) hoş oldu; ve onun inceliğini daha hoş kıldı.

Ve eğer bir iş yaptıysan, onu **فأنعمه**: onu sağlam yap.

Falan güzel yaptı ve **أنعم**: iyi yaptı ve güzelliğin üzerine arttırdı.

**وانعم** sabah(ın) ve akşam(ın); ve denir ki: **عم صباحاً**; **النون**’u düşürerek.

**ونعم** adamdır Zeyd; ve o, **نعيماً**’dır.

Ve eğer onda şöyle şöyle yaparsan, **ونعمت**; ve Allah seninle gözü serinletsin; ve Allah seninle gözü serinletsin; ve sen gözü serinlet.

Ondan bir ihtiyaç istedim; bana onunla **فأنعم** etti; eğer “**نعم**” derse; ve denir ki: **نعم** ve **نعمى عين** ve **نعمة عين** ve **نعام عين**.

Onun çok **نعم**’ı vardır; ve **أنعام** ve **أناعيم**.

El-Burayk el-Huzelî dedi:
Onunla bir hayy’ın tamamına şahitlik ederim; onlara **نعام** vardır ve onların üzerine **نعم**; yani onlara, onunla su çektikleri genç develer vardır; ve onların üzerine **نعم** akşam döner.

**النعامى** esti; o, güney rüzgârıdır.

Ve **نعامية** olarak ürktüler; yani bir ürküş; tıpkı devekuşunun ürkmesi gibi.

El-Efveh el-Evdî dedi:
Kavim bizden **نعاميةً** olarak ürktü; ve biz, değerli ganimetle döndük.

Ve mecazdandır: “**خفّت نعامتهم**”: gittiler.

Ziyâd el-A‘cem dedi:
Eğer ikamet için bir yer seçersem, onu kendim için razı olurum; ve onun ikameti bana ağır gelmez.

Ve es-Semherî el-‘Aklî dedi:
Ve iki ayağım yerde doğrulunca, iki bağ sahibi, şerden sakınan birinin **نعامه**’si kısaldı.
Hapsedilmişti; sonra iki ayağına bir örtü bağladı; ve kendini zindanın üstünden attı; rüzgâr onu taşıdı, ta ki düştü; sonra bağları kırıldı ve kaçtı.

Devekuşu onların başları üzerine yumurtladı; onlar miğferleri giydikleri zaman.

Ve uzun boylulara denir: ey devekuşunun gölgesi.

Cerîr dedi:
Minberleri rezil etti; ayakta bevlederken; devekuşunun gölgesi; Şebbe b. ‘İkâl.
