# نغف — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%BA%D9%81/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%BA%D9%81/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نغف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%BA%D9%81.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: نغف

النغَفُ، بالتحريك والغين معجمة: دود يسقط من أُنوف الغنم والإبل، وفي الصحاح: الدود الذي يكون في أُنوف الإبل والغنم، واحدته نغَفة. ونغِفَ البعيرُ: كثر نَغَفُه. والنغَفُ: دود طِوال سود وغُبر، وقيل: هي دود طوال سود وغبر وخضر تقطع الحَرث في بطون الأَرض، وقيل: هي دود عُقْف، وقيل: غُضْف تَنْسَلِخُ عن الخنافس ونحوها، وقيل: هي دود بيض يكون فيها ماء، وقيل: دود أَبيض يكون في النوى إذا أُنْقِع، وما سوى ذلك من الدود فليس بنغَف. وفي الحديث: أَن يأْجُوج ومأْجوج يُسَلّط اللّه عليهم فيُهْلِكُهم النَّغَف فيأْخذ في رقابهم؛ وفي طريق آخر: إذا كان في آخر الزمان سُلِّطَ على يأْجوج ومأْجوج النغَفُ فيُصبحون فَرْسَى أَي مَوْتى؛ النغَف، بالتحريك: هو الدود الذي يكون في أُنوف الإبل والغَنم. وفي حديث الحديبية: دَعُوا محمداً وأَصحابه حتى يموتوا موتَ النغَف؛ والنغَفُ عند العرب: دِيدان تَولَّدُ في أَجوافِ الحيوان والناس وفي غراضِيف الخياشِيم، قال: وقد رأَيتها في رؤوس الإبل والشاء. والعرب تقول لكل ذليل حقير: ما هو إلا نغَفَة، تشبِّه بهذه الدودة. ويقال للرجل الذي تحتقره: يا نَغفةُ، وإنما أَنت نغَفة.
والنغَفَتان: عظمان في رؤوس الوَجْنَتَين ومن تحركهما يكون العُطاس. التهذيب: وفي عظْمَي الوَجْنتين لكل رأْس نغَفَتان أَي عظمان، والمسموع من العرب فيهما النَّكَفَتان، بالكاف، وهما حدَّا اللَّحْيَين من تحت، وسيأْتي ذكرهما قال الأَزهري: وأَما النغَفَتان بمعناهما فما سمعته لغير الليث.والنغَفُ: ما يُخرجه الإنسان من أَنفه من مُخاط يابس. والنغَفةُ: المُسْتحقَر، مشتق من ذلك. والنغفة أَيضاً: ما يبِس من الذَّنِين الذي يخرج من الأَنف، فإذا كان رطباً فهو ذَنين؛ ومنه قولهم لمن استقذروه: يا نَغفةُ

### Türkçe

**النغَفُ**, harekeli (tahrîk ile) ve **الغين** mu‘ceme (noktalı) ile: koyunların ve develerin burunlarından düşen kurt.

Ve **الصحاح**’ta: develerin ve koyunların burunlarında bulunan kurt; onun bir tanesi **نغَفة**’dir.

Ve **نغِفَ البعيرُ**: onun **نَغَفُه** çoğaldı.

Ve **النغَفُ**: uzun, siyah ve toz renkli kurtlardır; ve denildi ki: onlar, yerin karınlarında ekini kesen uzun siyah, toz renkli ve yeşil kurtlardır; ve denildi ki: onlar, kıvrık kurtlardır; ve denildi ki: böcekler ve benzerlerinden soyulan **غُضْف**’tır; ve denildi ki: içinde su bulunan beyaz kurtlardır; ve denildi ki: ıslatıldığı zaman çekirdekte bulunan beyaz kurttur; bunun dışındaki kurtlardan olan şey ise **نغَف** değildir.

Ve hadiste: Ye’cûc ve Me’cûc üzerine Allah’ın musallat edeceği, böylece onları helâk edeceği **النَّغَف** onların boyunlarında tutar; başka bir tarikde: âhir zamanda Ye’cûc ve Me’cûc üzerine **النغَفُ** musallat kılındığı zaman, sabahlarlar da **فَرْسَى** yani ölüler olarak; **النغَف**, harekeli (tahrîk ile): develerin ve koyunların burunlarında bulunan kurttur.

Ve Hudeybiye hadîsinde: Muhammed’i ve ashabını bırakın, ta ki **موتَ النغَف** ölümüyle ölsünler.

Ve **النغَفُ** Araplar katında: hayvanın ve insanların iç boşluklarında ve burun kıkırdaklarında türeyen kurtlardır; dedi ki: onları develerin ve koyunların başlarında görmüşümdür.

Ve Araplar her zelil hakir için derler: o ancak bir **نغَفَة**’dir; bu kurtla benzetir.

Ve kendisini hakir gördüğün adama denilir: ey **نَغفةُ**; sen ancak bir **نغَفة**’sin.

Ve **النغَفَتان**: elmacık kemiklerinin başlarında iki kemiktir; onları hareket ettirenden hapşırma olur.

**التهذيب**: ve her baş için elmacık kemiklerinin iki kemiğinde **نغَفَتان** vardır, yani iki kemik; Araplardan işitilen ise onlarda **النَّكَفَتان**’dır, **الكاف** ile; ve onlar, alttan iki çenenin iki kenarıdır; onların zikri gelecektir. **الأَزهري** dedi ki: **النغَفَتان**’a gelince, bu mânâlarıyla onu Leys’ten başkasından işitmedim.

Ve **النغَفُ**: insanın burnundan çıkardığı, kuru sümük olan şeydir.

Ve **النغَفةُ**: hakir görülen (kimse); bundan türemiştir.

Ve **النغفة** ayrıca: burundan çıkan **ذَّنِين**’den kuruyan şeydir; eğer yaş olursa o **ذَنين**’dir; bundan, tiksindikleri kimse için sözleri:

ey **نَغفةُ**.
