# نغ — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%BA/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D8%BA/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نغ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%BA.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: نغ

باب الغين والنون
غن ، نغ : مستعملان .
غن : قال الليثُ : الغُنَّةُ : صَوْتٌ فيه تَرْخِيْمٌ ، نحوَ الخَياشِيمِ ، تكونُ من نَفْسِ الأَنْفِ .
قالَ : وقالَ الخَليل : النُّونُ أشَدُّ الحُروفِ غُنَّةً . وأَخْبَرَني المُنْذري عن المُبَرِّدِ ، أنَّهُ قَالَ : الغُنَّةُ : أَن يَشْرَبَ الحَرْفُ صَوْتَ
الخَيْشُومِ ، والخُنّةُ : أشَدُّ منها .
قالَ : وَالتَّرْخِيمُ : حَذْفُ الكَلاَمِ .
وقال الليثُ : قَرْيَةٌ غَنّاءُ : الأَهْلِ والبُنْيانِ .
وقال غيرُهُ : وادٍ مُغِنٌّ ، إذَا كَثُرَ ذُبَابُه : لالتِفَافِ عُشْبِهِ ، حَتَّى تَسْمَعَ لِطَيَرَانِهَا غُنَّةٍ . وَقَدْ أَغَنَّ إغْنَاناً .
شِمْر : أَرضٌ غَنّاءُ ، قَدِ الْتَجَّ عُشْبُهَا وَاعْتَمَّ وَعُشْبٌ أَغَنُّ . وَيُقَالُ للقَرْيَةِ الكَثِيرَةِ الأَهْلِ : غَنَّاءُ ، وَأَغَنَّ الله غُصْنَهُ ، أيْ : جَعَل غُصْنَهُ نَاضِراً أَغَنَّ .
قالَ : وإنما قِيلَ : وادٍ مُغِنٌّ ، إذا أَعْشَبَ فكَثُرَ ذِبانُه ؛ حتى تَسْمَعَ لأَصْواتِها غُنَّةً ، وهي شَبِيهَةٌ بالبُجَّةِ ؛ ولذلك قيل قَرْيَةٌ غَنّاءُ .
أبو زيدٍ : الأَغَنُّ : الّذي يَجْرِي كَلاَمُهُ في لَهَاتِهِ ، والأخَنُّ : السّادُّ الخَياشِيمِ .
نغ : قال الليثُ : النُّغْنُغَةُ : موضعٌ بينَ اللَّهَاةِ وَشَوارِبِ الحُنْجُورِ ، فإِذا عَرَضَ فيه داءٌ قيل : تَنَغْنَغَ فُلانُ .
وقال أبو عبيد : النَّغَانِغُ : لحَماتٌ ، تكونُ عِنْدَ اللَّهَواتِ ، واحِدُها : نُغْنُغٌ ، وهيَ : اللّغَانِينُ ، واحدُها لُغْنونٌ .

### Türkçe

باب **الغين** ve **النون**
**غن** , **نغ** : ikisi de kullanılandır.

**غن** : **الليث** dedi ki: **الغُنَّةُ**: içinde **تَرْخِيْمٌ** bulunan bir sestir; **الخَياشِيمِ** gibi; **الأَنْفِ**in bizzat nefesinden olur.
Dedi ki: **الخَليل** de dedi: **النُّونُ** harflerin en şiddetli **غُنَّةً** olanıdır. **المُنْذري** bana **المُبَرِّدِ**’den haber verdi ki o şöyle dedi: **الغُنَّةُ**: harfin **الخَيْشُومِ** sesini içmesidir; **الخُنّةُ** ise ondan daha şiddetlidir.
Dedi ki: **التَّرْخِيمُ**: sözün hazf edilmesidir.
**الليث** dedi: **قَرْيَةٌ غَنّاءُ**: ahali ve bina bakımından (olan).
Başkası dedi: **وادٍ مُغِنٌّ**; **ذُبَابُه** çoğaldığı zaman: otunun dolaşıklığından dolayı; ta ki onların uçuşu için bir **غُنَّةٍ** işitesin. Ve gerçekten **أَغَنَّ** bir **إغْنَاناً** ile.
**شِمْر**: **أَرضٌ غَنّاءُ**; onun otu birbirine dolaşmış ve sıklaşmış ve koyulaşmıştır; ve **عُشْبٌ أَغَنُّ**. Ve ahalisi çok olan köye: **غَنَّاءُ** denir. Ve “Allah onun dalını **أَغَنَّ** kıldı”, yani: onun dalını taze, **أَغَنَّ** kıldı.
Dedi ki: ancak **وادٍ مُغِنٌّ** denildi; otlandığı zaman, böylece **ذِبانُه** çoğaldığında; ta ki onların sesleri için bir **غُنَّةً** işitesin; ve o **البُجَّةِ**ye benzer; bunun için **قَرْيَةٌ غَنّاءُ** denildi.
**أبو زيدٍ**: **الأَغَنُّ**: sözü **لَهَاتِهِ**nde cereyan eden kimsedir; **الأخَنُّ** ise: **الخَياشِيمِ**i tıkayan kimsedir.

**نغ** : **الليث** dedi: **النُّغْنُغَةُ**: **اللَّهَاةِ** ile **شَوارِبِ الحُنْجُورِ** arasında bir yerdir; orada bir hastalık arız olursa: “falanca **تَنَغْنَغَ**” denir.
**أبو عبيد** dedi: **النَّغَانِغُ**: et parçalarıdır; **اللَّهَواتِ** yanında olur; onun teki: **نُغْنُغٌ**dur; ve onlar: **اللّغَانِينُ**dir; onun teki **لُغْنونٌ**dur.
