# نفث — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D8%AB/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D9%81%D8%AB/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نفث](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D8%AB.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: نفث

النَّفْثُ: أَقلُّ من التَّفْل، لأَن التفل لا يكون إِلاَّ معه شيء من الريق؛ والنفثُ: شبيه بالنفخ؛ وقيل: هو التفل بعينه.
نَفَثَ الرَّاقي، وفي المحكم: نَفَثَ يَنْفِثُ ويَنْفُثُ نَفْثاً ونَفَثاناً. وفي الحديث أَن النبي، صلى الله عليه وسلم، قال إِنَّ رُوحَ القُدُس نَفَثَ في رُوعي، وقال: إِنّ نَفْساً لن تَموتَ حتى تَسْتوفِيَ رزقها، فاتَّقوا الله وأَجملوا في الطلب؛ قال أَبو عبيد: هو كالنَّفْثِ بالفم، شبيهٌ بالنفخ، يعني جبريلَ أَي أَوْحى وأَلقى. والحيَّةُ تَنْفُثُ السمَّ حين تَنْكُزُ. والجُرْحُ يَنْفُثُ الدمَ إِذا أَظهره. وَسمٌّ نَفِيثٌ ودم نَفِيثٌ إِذا نَفَثَه الجرحُ؛ قال صخر الغيّ:
مَتى ما تُنْكِرُوها تَعْرِفُوها،
على أَقْطارِها عَلَقٌ نَفِيثُ
وفي الحديث: أَنّ زَيْنَبَ بنتَ رسولُ الله، صلى الله عليه وسلم، أَنْفَرَ بها المشركون بعيرَها حتى سقطت، فَنَفَثَتِ الدماءَ مَكانَها، وأَلقت ما في بطنها أِي سالَ دمُها. وأَما قوله في الحديث في افتتاح الصلاة: اللهمَّ إِني أَعوذ بك من الشيطان الرجيم من هَمْزِهِ ونَفْثِهِ ونَفْخِهِ؛ فأَما الهمز والنفخ فمذكوران في موضعهما، وأَما النفث فتفسيره في الحديث أَنه الشِّعْرُ؛ قال أَبو عبيد: وإِنما سمي النَّفْثُ شِعْراً (* قوله
«وإنما سمي النفث شعراً إلخ» هكذا في الأصل والأنسب أن يقول وإنما سمي الشعر نفثاً.) لأَنه كالشيء يَنْفُثُه الإِنسانُ من فيه، مِثل الرُّقْية. وفي الحديث: أَنه قرأَ المُعَوِّذتين على نَفْسِهِ ونَفَثَ. وفي حديث المغيرة: مِئْناثٌ كأَنها نُفاثٌ أَي تَنْفُثُ البناتَ نَفْثاً. قال ابن الأَثير: قال الخطابي: لا أَعلم النُّفاثَ في شيء غير النَّفْثِ، قال: ولا موضع لها ههنا؛ قال ابن الأَثير: يحتمل أَن يكون شبَّه كثرة مجيئها بالبنات بكثرة النَّفْثِ، وتَواتُرِه وسُرْعَتِهِ.
وقوله عز وجل: ومن شر النَّفَّاثاتِ في العُقَد؛ هنّ السَّواحِرُ. والنَّوافِثُ: السواحر حين يَنْفُثْنَ في العُقَد بلا ريق. والنُّفاثَةُ، بالضم: ما تَنْفُثُه من فيك. والنُّفاثَةُ: الشَّظِيَّةٌ من السواك، تَبْقى في فم الرجل فَيَنْفُثُها. يقال: لوسأَلني نُفاثةَ سِواكٍ من سِواكي هذا، ما أَعطيته؛ يعني ما يَتَشَظَّى من السواك فيبقى في الفم، فينفيه صاحبه. وفي حديث النجاشي: والله ما يزيد عيسى على ما تقول مِثْلَ هذه النُّفاثَةِ.
وفي المَثَلِ: لا بد للمَصْدور أَن يَنْفُِث. وهو يَنْفُِثُ عليَّ غَضَباً أَي كأَنه يَنْفُخ من شدّة غضبه. والقِدْرُ تَنْفُثُ، وذلك في أَول غَلَيانها.
وبَنُو نُفاثَةَ: حَيٌّ؛ وفي الصحاح: قوم من العرب.

### Türkçe

**النَّفْثُ**: **التَّفْل**’den daha azdır; çünkü **التفل** ancak onunla birlikte tükürükten bir şey olduğu hâlde olur; **النفثُ**: **النفخ**’e benzer; ve denildi ki: o, **التفل**’in bizzat kendisidir.

**نَفَثَ** okuyup üfleyen; ve **المحكم**’de: **نَفَثَ يَنْفِثُ ويَنْفُثُ نَفْثاً** ve **نَفَثاناً**. Ve hadiste: Peygamber, sallallahu aleyhi ve sellem, dedi ki: “Şüphesiz **رُوحَ القُدُس** benim iç duyuma **نَفَثَ**”; ve dedi ki: “Şüphesiz bir nefis, rızkını tam olarak almadıkça ölmeyecektir; öyleyse Allah’tan sakının ve talepte güzel davranın.” Ebû Ubeyd dedi ki: O, ağızla **النَّفْث** gibidir, **النفخ**’e benzer; yani Cebrâil’i; yani vahyetti ve bıraktı. Ve yılan, soktuğu zaman zehri **تَنْفُثُ**. Ve yara, onu ortaya çıkardığı zaman kanı **يَنْفُثُ**. Ve **وَسمٌّ نَفِيثٌ** ve **دم نَفِيثٌ**: yara onu **نَفَثَ** ettiği zaman; Sahr el-Ğayy dedi ki:

مَتى ما تُنْكِرُوها تَعْرِفُوها،
على أَقْطارِها عَلَقٌ نَفِيثُ

Ve hadiste: Resûlullah’ın kızı Zeyneb’i, sallallahu aleyhi ve sellem, müşrikler devesini ürküttüler de düştü; bunun üzerine bulunduğu yerde kanları **نَفَثَتِ** ve karnında olanı attı; yani kanı aktı. Ve hadiste namaza başlangıçta olan sözüne gelince: “Allah’ım, **الشيطان الرجيم**’den, onun **هَمْزِهِ**’inden, **نَفْثِهِ**’inden ve **نَفْخِهِ**’inden sana sığınırım”; **الهمز** ve **النفخ** ise kendi yerlerinde zikredilmiştir; **النفث**’e gelince, onun tefsiri hadiste, onun **الشِّعْرُ** olduğudur; Ebû Ubeyd dedi ki: **النَّفْثُ** ancak **شِعْراً** diye adlandırıldı
(* sözü: “وإنما سمي النفث شعراً إلخ” asılda böyledir; daha uygun olan, “وإنما سمي الشعر نفثاً” demesidir.) çünkü o, insanın ağzından **يَنْفُثُه** ettiği bir şey gibidir; **الرُّقْية** gibi. Ve hadiste: **المُعَوِّذتين**’i kendi üzerine okudu ve **نَفَثَ**. Ve Muğîre hadîsinde: **مِئْناثٌ** sanki o **نُفاثٌ** gibidir; yani kızları **تَنْفُثُ** eder, **نَفْثاً**. İbnü’l-Esîr dedi ki: Hattâbî dedi ki: **النُّفاثَ**’ı **النَّفْثِ**’ten başka bir şeyde bilmem; dedi ki: ve onun burada yeri yoktur; İbnü’l-Esîr dedi ki: muhtemeldir ki, kızlarla gelişinin çokluğunu, **النَّفْثِ**’in çokluğuna, onun ardı ardına oluşuna ve süratine benzetmiştir.

Ve O’nun, azze ve celle, sözü: “Ve düğümlerdeki **النَّفَّاثاتِ**’ın şerrinden”; onlar sihirbaz kadınlardır. Ve **النَّوافِثُ**: tükürük olmaksızın düğümlere **يَنْفُثْنَ** ettikleri zaman sihirbaz kadınlardır.

Ve **النُّفاثَةُ** (ötre ile): ağzından **تَنْفُثُه** ettiğin şeydir. Ve **النُّفاثَةُ**: misvaktan bir kıymıktır; adamın ağzında kalır da onu **فَيَنْفُثُها** eder. Denir ki: “Benden, şu misvağımdan bir misvak **نُفاثةَ**’sini isteseydi, ona vermezdim”; yani misvaktan kıymık kıymık ayrılan ve ağızda kalan şey; sahibi onu dışarı atar. Necâşî hadîsinde: “Vallahi Îsâ, senin söylediğine, şu **النُّفاثَةِ** misli kadar bile ziyade etmez.”

Ve meselde: **المَصْدور** için mutlaka **أَن يَنْفُِث** vardır. Ve o, bana **يَنْفُِثُ** eder, **غَضَباً**; yani sanki öfkesinin şiddetinden **يَنْفُخ** eder. Ve kazan **تَنْفُثُ**; bu, onun kaynamasının başında olur.

Ve **بَنُو نُفاثَةَ**: bir kabiledir; ve **الصحاح**’ta: Araplardan bir kavim.
