# نفث — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D8%AB/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D9%81%D8%AB/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نفث](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D8%AB.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: نفث

نفث ينفث  ، بالضم،  وينفث  ، بالكسر، نفثا ونفثانا، محركة،  وهو كالنفخ  مع ريق، كذا في الكشاف. وفي النشر: النفث: شبه النفخ يكون في الرقية ولا ريق معه، فإن كان معه ريق فهو التفل، وهو الأصح، كذا في العناية. وفي الأذكار: قال أهل اللغة: التفث: نفخ لطيف بلا ريق. النفث  : أقل من التفل  ، لأن التفل لا يكون إلا ومعه شئ من الريق، وقيل: هو التفل بعينه. ونقل شيخنا عن بعضهم: النفث: فوق النفخ أو شبهه ودون التفل، وقد يكون بلا ريق، بخلاف التفل، وقد يكون بريق خفيف، بخلاف النفخ. وقيل: النفث: إخراج الريح من الفم بقليل من الريق. وفي المصباح: نفثه من فمه نفثا، من باب ضرب: رمى به. ونفث، إذا بزق، وبعضهم يقول: إذا بزق ولا ريق معه. ونفث في العقدة عند الرقى، وهو البصاق الكثير. وفي الأساس: النفث: الرمى. والنفث: الإلهام والإلقاء، كما في المصباح، وهو مجاز، وفي الحديث، أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: إن روح القدس نفث في روعى  أي أوحى وألقى، كذا في النهاية. من المجاز في الحديث: اللهم إني أعوذ بك من الشيطان الرجيم، من همزه ونفثه ونفخه فأما الهمز والنفخ فمذكوران في موضعهما، وأما  نفث الشيطان: الشعر  . وقال أبو عبيد: وإنما سمى النفث شعرا، لأنه كالشىء ينفثه الإنسان من فيه، مثل الرقية. وذا من نفاثات فلان، أي من شعره. في المصباح: ونفثه نفثا: سحره. وفي الأساس: امرأة نفاثة: سحارة، ورجل منفوث: مسحور. وقوله عز وجل:  ومن شر النفاثات في العقد  هن السواحر حين ينفثن في العقد بلا ريق.  والنفاثة، ككناسة: ما ينفثه  أي يلقيه  المصدور  أي من به علة في صدره، وكثيرا ما يطلق على المحزون  من فيه  ، وفي المثل:  لا بد للمصدور أن ينفث  . نفاثة  : أبو قوم  من بني كنانة، وهم بنو نفاثة بن عدي بن الدئل، منهم نوفل بن معاوية بن عروة بن صخر بن يعمر بن نفاثة، له صحبة. النفاثة  : الشطيبة  ، بالطاء المهملة بعد الشين، هكذا في نسختنا، والصواب على ما في اللسان وغيره: الشظية  من السواك  ، بالظاء المشالة، وهي التي  تبقى في الفم فتنفث  أي ترمي، يقال: لو سألني نفاثة سواك من سواكي هذا ما أعطيته، يعني ما يتشظي من السواك، فيبقى في الفم فينفثه صاحبه. الحية تنفث السم حين تنكز والجرح ينفث الدم، إذا أظهره. وسم نفيث، و  دم نفيث  ، إذا  نفثه  عرق أو  الجرح  ، قال صخر الغي:
  متى ما تنكروها تعرفوها                      على أقطارها علق نفيث  وأنافث: ع باليمن  ، والصواب أنه أيافث، بالتحتية، وقد صحفه الصاغاني، وسيأتي للمصنف بعد. وفي المثل:  ولو نفث عليك فلان لقطرك  . تقوله لمن يقاوي من فوقه، كذا في الأساس. وفي اللسان: وهو ينفث على غضبا، أي كأنه ينفخ من شدة غضبه. والقدر تنفث، وذلك في أول غليانها. وفي حديث المغيرة:  مئناث كأنها نفاث  أي تنفث البنات نفثا، قال ابن الأثير: قال الخطابي: لا أعلم النفاث في شيء غير النفث، قال: ولا موضع لها ها هنا، قال ابن الأثير: يحتمل أن يكون شبه كثرة مجيئها بالبنات بكثرة النفث وتواتره وسرعته. وكذا في اللسان.

### Türkçe

**نفث** **ينفث**، (ötre ile), ve **ينفث**, (esre ile), **نفثا** ve **نفثانا**, harekeli; ve o, tükürük ile birlikte **النفخ** gibidir; **الكشاف**’ta böyle. **النشر**’de: **النفث**: **النفخ**a benzer; **الرقية**’de olur ve onunla birlikte tükürük yoktur; eğer onunla birlikte tükürük olursa o **التفل**’dir; ve o daha sahih olandır; **العناية**’de böyle. **الأذكار**’da: dil ehli dedi ki: **التفث**: tükürük olmaksızın latif bir üflemedir. **النفث**: **التفل**’den daha azdır; çünkü **التفل** ancak onunla birlikte tükürükten bir şey olduğu hâlde olur; ve denildi ki: o, bizzat **التفل**’dir. Şeyhimiz bazılarıdan nakletti: **النفث**: **النفخ**’ün üstünde yahut ona benzer ve **التفل**’in altındadır; ve tükürüksüz olabilir; **التفل**’in aksine; ve hafif tükürük ile olabilir; **النفخ**’ün aksine. Ve denildi ki: **النفث**: ağızdan, az bir tükürük ile rüzgârı çıkarmaktır. **المصباح**’ta: **نفثه** من فمه **نفثا**، “**ضرب**” babından: onu attı. Ve **نفث**, eğer tükürdüyse; ve bazıları der ki: eğer tükürdüyse ve onunla birlikte tükürük yoksa. Ve **نفث** düğümün içine **الرقى** عند, ve o çok tükürüktür. **الأساس**’ta: **النفث**: atmadır. Ve **النفث**: ilham ve atmadır; **المصباح**’ta olduğu gibi; ve o mecazdır. Ve hadiste: Peygamber صلى الله عليه وسلم dedi ki: “Şüphesiz **روح القدس** benim içime **نفث** etti” yani vahyetti ve attı; **النهاية**’de böyle. Hadiste mecazdan: “Allah’ım, ben sana kovulmuş şeytandan sığınırım; onun **همزه**’sinden, **نفثه**’sinden ve **نفخه**’sinden.” **الهمز** ve **النفخ** ise kendi yerlerinde zikredilmiştir; أما **نفث الشيطان**: şiirdir. Ebû Ubeyd dedi ki: **النفث** şiir diye adlandırıldı; çünkü o, insanın ağzından üflediği şey gibidir; **الرقية** gibi. Ve “Bu, falanın **نفاثات**’ındandır” yani onun şiirindendir. **المصباح**’ta: ve **نفثه** **نفثا**: onu büyüledi. **الأساس**’ta: **امرأة نفاثة**: büyücü kadın; ve **رجل منفوث**: büyülenmiş. Ve O’nun عز وجل sözü: “**ومن شر النفاثات في العقد**” onlar, düğümlere tükürüksüz olarak üfledikleri vakit büyücülerdir. Ve **النفاثة**, **ككناسة**: **ينفثه** yani attığı şey; **المصدور** yani göğsünde bir illet olan kimsenin; ve çoğu kez, ağzından, mahzun olana ıtlak olunur. Ve meselde: “**لا بد للمصدور أن ينفث**”. **نفاثة**: Kinâne oğullarından bir kavmin babasıdır; ve onlar, **نفاثة بن عدي بن الدئل** oğullarıdır; onlardan **نوفل بن معاوية بن عروة بن صخر بن يعمر بن نفاثة**; onun sohbeti vardır. **النفاثة**: **الشطيبة**, **الطاء** المهملة ile **الشين**’den sonra; nüshamızda böyle; ve doğru olan, **اللسان** ve başkasında olana göre: **الشظية** **من السواك**, **الظاء** المشالة ile; ve o, ağızda kalan, sonra **تنفث** yani atılan şeydir. Denilir: “Eğer benden, bu misvakımdan bir **نفاثة سواك** isteseydi, ona vermezdim”; yani misvaktan parçalanan şey; sonra ağızda kalır, sahibi onu **ينفثه**. Yılan, soktuğu zaman zehri **تنفث** eder; ve yara, kanı **ينفث** eder; eğer onu ortaya çıkardıysa. Ve **سم نفيث**, ve **دم نفيث**, eğer onu bir damar yahut yara **نفثه** ettiyse. صخر الغي dedi ki:

متى ما تنكروها تعرفوها                      على أقطارها علق نفيث

Ve **أنافث**: Yemen’de bir yer adıdır; ve doğru olan, onun **أيافث** olduğudur, alttan noktalı ile; **الصاغاني** onu tashif etmiştir; ve musannif için sonra gelecektir. Ve meselde: “**ولو نفث عليك فلان لقطرك**”. Onun üstündekine karşı koyana söylersin; **الأساس**’ta böyle. **اللسان**’da: “O, öfkeyle üzerine **ينفث** eder” yani öfkesinin şiddetinden sanki üflüyor gibidir. Ve kazan **تنفث** eder; ve bu, kaynamasının başlangıcında olur. **المغيرة** hadîsinde: “**مئناث** sanki o **نفاث** gibidir” yani kızları **نفثا** olarak **تنفث** eder. İbnü’l-Esîr dedi ki: el-Hattâbî dedi: **النفاث**’ı, **النفث**’ten başka bir şeyde bilmiyorum; dedi ki: ve onun burada bir yeri yoktur. İbnü’l-Esîr dedi ki: onun, kızlarla gelişinin çokluğunu, **النفث**’in çokluğu, peş peşeliği ve süratiyle benzetmiş olması muhtemeldir. Ve **اللسان**’da da böyledir.
