# نفخ — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D8%AE/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D9%81%D8%AE/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نفخ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D8%AE.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: نفخ

نَفَخَ بِفَمِهِ
1 نَفَخَ بِفَمِهِ ذ , (K,) aor. نَفُخَ , [accord, to Golius and Freytag, incorrectly, نَفَخَ ; see Kur, iii. 43, &c.] inf. n. نَفْخٌ; (Msb;) and ↓ نفّخ, (K,) inf. n. تَنْفِيخٌ; (TA;) He blew with his mouth; sent forth wind from his mouth; (K;) this is done in taking rest, and in labour or exertion, and the like. (L.) نَفَخَ is mostly used as a neut. v.; but sometimes it is trans., as many have asserted: you say نَفَخَ الصُّورَ, as well as نَفَخَ فِيهِ, He blew the trumpet, or blew into the trumpet: (MF, TA:) نَفَخَهُ is a dial. form of نَفَخَ فِيهِ: (S:) also, نَفَخَ فِى النَّارِ [he blew the fire; or blew into the fire]: [see 8 (last sentence) in art. قوت:] and نَفَخَ فى الزِّقِّ [he blew into, or inflated, the skin]: and sometimes one says نَفَخَهُ. (Msb.) نُفْخُوا occurs in a verse of El-Katلmee for نُفِخُوا. (S.) ― -b2- نَفَخَ الشَّيْطَانُ فِى أَنْفِهِ (assumed tropical:) [The devil blew into his nose]: said of him who aspires to that which is not for him. (TA.) ― -b3- نَفَخَ شِدْقَيْهِ (tropical:) [He inflated, or puffed out, the sides of his mouth; meaning] he was proud, or affected pride. (A.) ― -b4- نَفَخَهُ, aor. نَفُخَ , inf. n. نَفْخٌ, It (food) inflated him, or filled him. (L.) ― -b5- نَفِخَ, aor. نَفَخَ , inf. n. (L) نَفَخٌ, (S, L,) He (a man, S, and a horse, L) had inflated testicles. (S, L.) ― -b6- Also, He (a beast of carriage) had his pasterns inflated with wind. When a beast thus affected walks, the humour subsides. (L.) ― -b7- نَفَخَ نِهَا Pepedit; crepitum ventris emisit. (S, K.) ― -b8- نَفَخَتِ الرِّيحُ The wind came suddenly. (L.) ― -b9- نَفَخَتْ بِهِمُ الطَّرِيقُ (tropical:) The road cast [or brought] them suddenly [to a place]: from نفخت الريح. (L.) -A2- نَفَخَتِ الضُّحَى, inf. n. نَفْخٌ, (tropical:) The morning became advanced, and the sun high. (L, K.) You say also النَّهَارُ ↓ انتفخ (tropical:) The day became advanced, the sun being high, (S, L,) an hour before noon. (L.)

2 نَفَّخَ see 1.

5 تَنَفَّخَ see 8.

انتفخ
8 انتفخ ذ It (a thing, S, as a skin, Msb,) became inflated, or puffy; (S, A, Msb;) as also ↓ تنفّخ: (A:) also, it became swollen; i. q. وَرِمَ. (K, art. ورم.) ― -b2- انتفخ He became inflated, or filled, by food. (L.) See 1. ― -b3- اِنْتِفَاخُ الأَهِلَّةِ (tropical:) The bigness [or swelling] of the new moons. Occurring in a trad. respecting the signs of the last day. (L.) [See انتفج.] ― -b4- انتفخ عَلَىَّ (assumed tropical:) [He became inflated against me; i. e.] he was angry with me. (TA.) And انتفخ لَهُ (assumed tropical:) [He behaved angrily to him]. (TA in art. زحر.)

نَفْخٌ
نَفْخٌ ذ [Flatulence. ― -b2- And hence,] (tropical:) Boastfulness; arrogance; pride; (S, K;) [inflation with pride]: pride was termed by Mohammad نَفْخُ الشَّيْطَانِ. (TA, art. همز.) ― -b3- رَجُلٌ ذُو نَفْخٍ, as also ذو نَفْجِ, (tropical:) A boastful, arrogant, proud man; (S;) [a man inflated with pride].

نُفُخٌ
نُفُخٌ ذ (assumed tropical:) A young man (TA) full of youthfulness [or youthful plumpness or vigour]; (K;) and so, without ة, a damsel. (TA.)

نَفْخَةٌ
نَفْخَةٌ ذ and نُفْخَةٌ and نِفْخَةٌ Inflation of the belly (S, K) by food &c. (TA.) You say بِهِ نفخةٌ He has an inflation of the body: (K:) and أَجِدُ نفخةً I experience an inflation of the body. (S.) ― -b2- [And A flatulent humour of any kind: a meaning well known.] ― -b3- النَّفْخَةُ The blast [of the horn] of the day of resurrection. (L.) ― -b4- نَفْخَةٌ A slight odour: differing from نَفْحَةٌ, which is a plenteous odour. (L.) ― -b5- نَفْخَةُ الشَّبَابِ (tropical:) The chief part of youth. (L.) نَفْخَةُ الرَّبِيعِ (tropical:) The time of the season called الربيع when the earth produces herbs, or herbage: (A:) or نُفْخَةُ الربيع, and نِفْخَتُهُ, the time of that season when vegetation has ended. (AZ:) ― -b6- نُفْخَةٌ A disease that attacks a horse, and makes his testicles to swell. (L.) ― -b7- See نُفَّاخٌ.

نَفْخَآءُ
نَفْخَآءُ ذ (applied to land, or ground, S) i. q. نَبْخَآءُ: (S, L, K:) or elevated and good or fertile ground, in which is no sand nor stones, producing a few trees; and so نَهْدَآءُ, except that this latter is more flat and extensive: or soft land, in which is elevation: (L:) or tumid earth, that breaks in pieces when trodden upon: (TA, voce رَخَّآءُ:) pl. نَفَاخِىُّ: it has a form of pl. proper to substs, because it is an epithet in which the quality of a subst. predominates. (L.) ― -b2- نَفْخَآءُ The upper part of the bone of the ساق [or shank, or tibia]. (K.)

نَفِيخٌ
نَفِيخٌ ذ One who is employed to blow a fire. (K.)

نُفَّاخٌ
نُفَّاخٌ ذ An inflation of a humour occasioned by disease, (T, K,) arising in any part: (T:) a humour; as also ↓ نَفْخَةٌ. (L.) ― -b2- See نُفَّاخَةٌ.

نُفَّاخَةٌ
نُفَّاخَةٌ ذ A bubble upon water. (L, K [but in some copies of the K, for الحَجَاةُ is erroneously put الحجارة.]) ― -b2- [The air-bladder of a fish;] an inflated thing in the belly of a fish, which is (as they assert, L,) its نِصَاب [app. meaning its most essential part, or element,] by means of which it rises in the water, and moves to and fro. (L, K.) ― -b3- A bladder of a plant (S, O, L, voce قَتَادٌ, &c.) N. un. of نُفَّاخٌ (AHn, in TA, voce عُشَّرٌ.) [And in anatomy, A cell.]

مَا بِالدَّارِ نَافِخُ ضَرَمَةٍ
مَا بِالدَّارِ نَافِخُ ضَرَمَةٍ ذ [There is not in the house a blower of a fire; i. e.,] there is not in the house any one. (S.) ― -b2- نَافِخٌ حِضْنَيْهِ [A man inflating, or puffing out, his sides;] inflated, and ready to do mischief, or evil. (L, from a trad.)

أَنْفَخُ
أَنْفَخُ ذ A man, (S, L, K,) and a horse, (L,) having inflated testicles: (S, L, K:) syn. of آدَرُ. (Mgh, in art, ادر.) ― -b2- Also, A beast of carriage having his pasterns inflated with wind: see نَفِخَ. (L.)

رَجُلٌ أُنْفُخَانٌ
رَجُلٌ أُنْفُخَانٌ ذ , and اِنْفِخَانٌ, and أُنْفُخَانِىٌّ, and اِنْفِخَانِىٌّ, fem. with ة, (assumed tropical:) A man full of fat; (K;) inflated with flaccid fat, and so ↓ رحل مَنْفُوخٌ; pl. مَنْفُوخُوَن. (TA.)

مِنْفَخٌ
مِنْفَخٌ ذ : see what follows.

مِنْفَاخٌ
مِنْفَاخٌ ذ (S, L, Msb, K) and ↓ مِنْفَخٌ (Msb) The instrument with which a fire is blown; (Msb, K:) a blacksmith's bellows: the thing with which a fire or other thing is blown: (L:) the thing into which one blows. (S.) See also كيرٌ ― -b2- مِنْفَاخُ الرَّاعِى The instrument [i. e. reed-pipe] of the pastor, with which he calls together the camels. (A, TA, voce شِيَاعٌ.)

مَنَافِخُ الشَّيْطَانِ
مَنَافِخُ الشَّيْطَانِ ذ (assumed tropical:) The suggestions of the devil (TA.)

مَنْفُوخٌ
مَنْفُوخٌ ذ (assumed tropical:) Big-bellied; (K, TA;) [inflated in the belly]. ― -b2- Also, (K,) ↓ مُنْتَفِخٌ, (TA,) (tropical:) Fat; as an epithet; (A, K;) [inflated, or swollen, with fat]. See أُنْفِخَانٌ. ― -b3- مَنْفُوخٌ (tropical:) A coward: so called because he swells out his lungs. (L.)

مُنْتَفِخٌ
مُنْتَفِخٌ ذ (tropical:) A man inflated, or puffed, or filled, with pride, and with anger. (L.) See مَنْفُوخٌ.

### Türkçe

**نَفَخَ بِفَمِهِ**
1 **نَفَخَ بِفَمِهِ** ذ, (K,) muzâri‘i **نَفُخَ**, [Golius ve Freytag’a göre yanlış olarak **نَفَخَ**; bk. Kur, iii. 43, vb.] mastarı **نَفْخٌ**; (Msb;) ve ↓ **نفّخ**, (K,) mastarı **تَنْفِيخٌ**; (TA;) Ağzıyla üfledi; ağzından rüzgâr çıkardı; (K;) bu, dinlenmede ve işte yahut çabalamada ve benzerinde yapılır. (L.) **نَفَخَ** çoğunlukla lâzım fiil olarak kullanılır; fakat bazen müteaddîdir, birçoklarının ileri sürdüğü gibi: **نَفَخَ الصُّورَ** dediğin gibi **نَفَخَ فِيهِ** de dersin; boruya üfledi, yahut borunun içine üfledi: (MF, TA:) **نَفَخَهُ**, **نَفَخَ فِيهِ**’nin lehçe şeklidir: (S:) ayrıca, **نَفَخَ فِى النَّارِ** [ateşi üfledi; yahut ateşin içine üfledi]: [bk. قوت maddesinde 8 (son cümle)]: ve **نَفَخَ فى الزِّقِّ** [tuluma üfledi, yahut tulumu şişirdi]: ve bazen **نَفَخَهُ** denir. (Msb.) **نُفْخُوا**, El-Katلmee’nin bir beytinde **نُفِخُوا** yerine vâki olur. (S.) ― -b2- **نَفَخَ الشَّيْطَانُ فِى أَنْفِهِ** (mecaz olduğu varsayılan:) [Şeytan onun burnuna üfledi]: kendisine ait olmayan şeye göz diken kimse hakkında söylenir. (TA.) ― -b3- **نَفَخَ شِدْقَيْهِ** (mecaz:) [Ağzının iki yanını şişirdi; mânâsı] kibirlendi, yahut kibir tasladı. (A.) ― -b4- **نَفَخَهُ**, muzâri‘i **نَفُخَ**, mastarı **نَفْخٌ**, O (yemek) onu şişirdi, yahut onu doldurdu. (L.) ― -b5- **نَفِخَ**, muzâri‘i **نَفَخَ**, mastarı (L) **نَفَخٌ**, (S, L,) O (adam, S, ve at, L) şişmiş testislere sahip oldu. (S, L.) ― -b6- Ayrıca, O (yük hayvanı) rüzgârla bilek eklemleri şişmiş oldu. Böyle etkilenmiş bir hayvan yürüdüğünde, sıvı iner. (L.) ― -b7- **نَفَخَ نِهَا** Pepedit; crepitum ventris emisit. (S, K.) ― -b8- **نَفَخَتِ الرِّيحُ** Rüzgâr ansızın geldi. (L.) ― -b9- **نَفَخَتْ بِهِمُ الطَّرِيقُ** (mecaz:) Yol onları ansızın [bir yere] attı [yahut götürdü]: **نفخت الريح**’den. (L.) -A2- **نَفَخَتِ الضُّحَى**, mastarı **نَفْخٌ**, (mecaz:) Kuşluk ilerledi ve güneş yükseldi. (L, K.) Şunu da dersin: **النَّهَارُ** ↓ **انتفخ** (mecaz:) Gün ilerledi, güneş yüksek iken, (S, L,) öğleden bir saat önce. (L.)

2 **نَفَّخَ** bk. 1.

5 **تَنَفَّخَ** bk. 8.

**انتفخ**
8 **انتفخ** ذ O (bir şey, S, meselâ bir tulum, Msb,) şişti, yahut kabardı; (S, A, Msb;) ve ayrıca ↓ **تنفّخ**: (A:) ayrıca, şişkin oldu; **وَرِمَ** ile aynı. (K, ورم maddesi.) ― -b2- **انتفخ** O, yiyecek sebebiyle şişti, yahut doldu. (L.) Bk. 1. ― -b3- **اِنْتِفَاخُ الأَهِلَّةِ** (mecaz:) Yeni ayların büyüklüğü [yahut şişkinliği]. Son günün alâmetleri hakkında bir rivayette vâki olur. (L.) [Bk. **انتفج**.] ― -b4- **انتفخ عَلَىَّ** (mecaz olduğu varsayılan:) [Bana karşı şişti; yani] bana kızdı. (TA.) Ve **انتفخ لَهُ** (mecaz olduğu varsayılan:) [Ona karşı öfkeli davrandı]. (TA, زحر maddesinde.)

**نَفْخٌ**
**نَفْخٌ** ذ [Gaz. ― -b2- Ve bundan dolayı,] (mecaz:) Övüngenlik; kibir; gurur; (S, K;) [gururla şişme]: gurura Muhammed tarafından **نَفْخُ الشَّيْطَانِ** adı verilmiştir. (TA, همز maddesi.) ― -b3- **رَجُلٌ ذُو نَفْخٍ**, ve كذلك **ذو نَفْجِ**, (mecaz:) Övüngen, kibirli, gururlu bir adam; (S;) [gururla şişmiş bir adam].

**نُفُخٌ**
**نُفُخٌ** ذ (mecaz olduğu varsayılan:) Gençlik dolu [yahut genççe dolgunluk veya kuvvet dolu] bir delikanlı; (K;) ve كذلك, ة olmaksızın, bir genç kız. (TA.)

**نَفْخَةٌ**
**نَفْخَةٌ** ذ ve **نُفْخَةٌ** ve **نِفْخَةٌ** Yiyecek vb. sebebiyle (S, K) karnın şişmesi. (TA.) **بِهِ نفخةٌ** dersin: Onda bedenin şişmesi vardır: (K:) ve **أَجِدُ نفخةً**: Bedenin şişmesini hissederim. (S.) ― -b2- [Ve her türden gazlı bir hılt: iyi bilinen bir mânâ.] ― -b3- **النَّفْخَةُ** Diriliş gününün [boru] üfürüşü. (L.) ― -b4- **نَفْخَةٌ** Hafif bir koku: bol koku olan **نَفْحَةٌ**’dan farklıdır. (L.) ― -b5- **نَفْخَةُ الشَّبَابِ** (mecaz:) Gençliğin baş kısmı. (L.) **نَفْخَةُ الرَّبِيعِ** (mecaz:) Yerin otlar yahut otlak bitirdiği **الربيع** denilen mevsimin vakti: (A:) yahut **نُفْخَةُ الربيع**, ve **نِفْخَتُهُ**, bitkilenmenin sona erdiği o mevsimin vakti. (AZ:) ― -b6- **نُفْخَةٌ** Ata musallat olan ve testislerini şişiren bir hastalık. (L.) ― -b7- Bk. **نُفَّاخٌ**.

**نَفْخَآءُ**
**نَفْخَآءُ** ذ (araziye yahut yere nispetle, S) **نَبْخَآءُ** ile aynı: (S, L, K:) yahut kum ve taş bulunmayan, az ağaç bitiren, yüksek ve iyi yahut verimli yer; ve كذلك **نَهْدَآءُ**, ancak bu sonuncusu daha düz ve daha geniştir: yahut içinde yükselti bulunan yumuşak arazi: (L:) yahut üzerine basılınca parça parça dağılan kabarık toprak: (TA, **رَخَّآءُ** maddesinde:) çoğulu **نَفَاخِىُّ**; onda, isimlere mahsus bir çoğul kalıbı vardır; çünkü o, bir sıfat olup onda bir ismin niteliği baskındır. (L.) ― -b2- **نَفْخَآءُ** **ساق** [yahut incik, yahut tibia] kemiğinin üst kısmı. (K.)

**نَفِيخٌ**
**نَفِيخٌ** ذ Ateş üflemekle görevlendirilen kimse. (K.)

**نُفَّاخٌ**
**نُفَّاخٌ** ذ Hastalık sebebiyle meydana gelen bir hıltın şişmesi, (T, K,) herhangi bir yerde ortaya çıkan: (T:) bir hılt; ve كذلك ↓ **نَفْخَةٌ**. (L.) ― -b2- Bk. **نُفَّاخَةٌ**.

**نُفَّاخَةٌ**
**نُفَّاخَةٌ** ذ Su üzerindeki bir kabarcık. (L, K [fakat K’nın bazı nüshalarında **الحَجَاةُ** yerine yanlışlıkla **الحجارة** konmuştur.]) ― -b2- [Bir balığın hava kesesi;] balığın karnında şişkin bir şey; bunun (iddia ettiklerine göre, L,) onun **نِصَاب**’ı [görünüşe göre en esaslı kısmı yahut unsuru] olduğu; bununla suda yükselir ve gidip gelir. (L, K.) ― -b3- Bir bitkinin kesesi (S, O, L, **قَتَادٌ** maddesinde, vb.) **نُفَّاخٌ**’un bir tekili. (AHn, TA’da, **عُشَّرٌ** maddesinde.) [Ve anatomi’de, bir hücre.]

**مَا بِالدَّارِ نَافِخُ ضَرَمَةٍ**
**مَا بِالدَّارِ نَافِخُ ضَرَمَةٍ** ذ [Evde ateş üfleyen yoktur; yani,] evde hiç kimse yoktur. (S.) ― -b2- **نَافِخٌ حِضْنَيْهِ** [Yanlarını şişiren kimse;] şişkin, ve kötülük yahut şer yapmaya hazır. (L, bir rivayetten.)

**أَنْفَخُ**
**أَنْفَخُ** ذ Şişmiş testislere sahip bir adam, (S, L, K,) ve bir at, (L,): (S, L, K:) **آدَرُ**’un eşanlamlısı. (Mgh, ادر maddesinde.) ― -b2- Ayrıca, rüzgârla bilek eklemleri şişmiş bir yük hayvanı: bk. **نَفِخَ**. (L.)

**رَجُلٌ أُنْفُخَانٌ**
**رَجُلٌ أُنْفُخَانٌ** ذ, ve **اِنْفِخَانٌ**, ve **أُنْفُخَانِىٌّ**, ve **اِنْفِخَانِىٌّ**, dişili ة ile, (mecaz olduğu varsayılan:) Yağ dolu bir adam; (K;) gevşek yağla şişmiş; ve böylece ↓ **رحل مَنْفُوخٌ**; çoğulu **مَنْفُوخُوَن**. (TA.)

**مِنْفَخٌ**
**مِنْفَخٌ** ذ: bk. aşağıda gelen.

**مِنْفَاخٌ**
**مِنْفَاخٌ** ذ (S, L, Msb, K) ve ↓ **مِنْفَخٌ** (Msb) Ateşin üflendiği alet; (Msb, K:) demircinin körüğü: ateşin yahut başka bir şeyin üflendiği şey: (L:) içine üflenen şey. (S.) Ayrıca bk. **كيرٌ** ― -b2- **مِنْفَاخُ الرَّاعِى** Çobanın, develeri bir araya çağırdığı alet [yani kamış düdük]. (A, TA, **شِيَاعٌ** maddesinde.)

**مَنَافِخُ الشَّيْطَانِ**
**مَنَافِخُ الشَّيْطَانِ** ذ (mecaz olduğu varsayılan:) Şeytanın vesveseleri. (TA.)

**مَنْفُوخٌ**
**مَنْفُوخٌ** ذ (mecaz olduğu varsayılan:) Göbekli; (K, TA;) [karnı şişkin]. ― -b2- Ayrıca, (K,) ↓ **مُنْتَفِخٌ**, (TA,) (mecaz:) Şişman; bir sıfat olarak; (A, K;) [yağla şişmiş yahut kabarmış]. Bk. **أُنْفِخَانٌ**. ― -b3- **مَنْفُوخٌ** (mecaz:) Korkak: akciğerlerini şişirdiği için böyle adlandırılır. (L.)

**مُنْتَفِخٌ**
**مُنْتَفِخٌ** ذ (mecaz:) Gururla ve öfkeyle şişmiş, yahut kabarmış, yahut dolmuş bir adam. (L.) Bk. **مَنْفُوخٌ**.
