# نفذ — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D8%B0/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D9%81%D8%B0/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نفذ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D8%B0.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: نفذ

نَفَذَ
1 نَفَذَ ذ , aor. نَفُذَ , (M, L,) inf. n. نَفَاذٌ and نُفُوذٌ, (M, L, K,) It went, or passed, through: (L:) or it went, or passed, through a thing, and became clear of it. (M, L, K.) ― -b2- نَفَذْتُ I went, or passed, through. (L.) ― -b3- نَفَذَ السَّهْمُ, aor. نَفُذَ , inf. n. نُفُوذٌ and نَفَاذٌ, The arrow perforated, transpierced, or pierced through, the animal at which it was shot, and went forth from it: (Msb:) or نَفَذَ السَّهْمُ الرَّمِيَّةَ, (M, L,) and نَفَذَ مِنْهَا, (S, L,) and فِيهَا, (M, A, L,) aor. نَفُذَ , (M, L,) inf. n. نَفَاذٌ (M, A, L, K) and نُفُوذٌ (A) and نَفْذٌ, (M, L, K,) the arrow penetrated into the inside of the animal at which it was shot, and its extremity went forth from the other side, or protruded from it, the rest remaining therein; the extremity of the arrow passed through the animal at which it was shot, the rest remaining therein; (M, L, K;) a part of the arrow passed through, or went forth or protruded from, the animal at which it was shot. (A, art. صرد.) See سهْمٌ نَافِذٌ ― -b4- نَفَذَتِ الطَّعْنَةُ The wound made by a spear or the like passed through, or beyond, the other side (T, L.) ― -b5- اُنْفُذْ عَنْكَ Go thou from thy place; pass thou from it. (L.) [See also عَنْ.] ― -b6- نَفَذَ لِوَجْهِهِ He went his way. (TA.) ― -b7- نَفَد الطَّرِيقُ (tropical:) The road was [a thoroughfare (see نَافِذٌ)] pervious, or passable, to every one in common. (Msb.) ― -b8- هٰذَا الطَّرِيقُ يَنْفُدُ اِلَى مَكَانِ كَذَا [This road is a thoroughfare, along which every one may pass, to such a place]. (T, M, * L.) ― -b9- نَفَذَ الَمْنزِلُ اِلَى الطَّرِيقِ (tropical:) The house, or abode, [was a thoroughfare, and] communicated with the road. (Msb.) ― -b10- نَفَذَ القَوْمَ He passed through the people, and left them behind him; (T, M, L, K;) as also ↓ أَنْفَذَهُمْ; (L, K;) or only the former is used in this sense (L.) See also the latter. ― -b11- نَفذَهُمُ البَصَرُ (tropical:) The sight reached them, and extended beyond them: (Ks, L:) or, extended over them all: (A'Obeyd, L:) you say also, البَصَرُ ↓ أَنْفَذَهُمُ in the former sense (L:) [or The sight penetrated into the midst of them: see أَنْفَذَ القَوْمَ.] ― -b12- نَفَذَ رَأْيُهُ (assumed tropical:) His judgment was penetrating; syn. ثَفَبَ. (K in art ثفب) ― -b13- نَفَذَ فِى الأَمْرِ (tropical:) He acted, or went on, with penetrative energy, or with sharpness, vigorousness, and effectiveness, in the affair; syn. مَضَى (S, K, art. مضى.) ― -b14- نَفَذَ الكِتَابُ اِلَى فُلَانٍ, inf. n. نَفَاذٌ and نُفُوذٌ, (tropical:) [The letter passed to, came to, or reached, such a one]: (S, L:) [and in like manner, الرَّسُولُ the messenger: see 4.] ― -b15- نَفَذَ الأَمْرُ,and القَوْلُ, (assumed tropical:) The command, or order, and the saying, was effectual; had effect; was, or became, executed, or performed; syn. مَضَى. (Msb.) ― -b16- نَفَذَ العِتْقُ (assumed tropical:) [The act of emancipation had, or took effect; was, or became, executed. or performed; and in like manner, a covenant, contract, sale, &c.: see 4]. App. a met. expression, from نُفُوذُ السَّهْمِ; because there is no retracting it. (Msb.) ― -b17- يَنْفُدُ بَيْنَنَا (tropical:) He shall judge between us, and make his command or order to have effect, or execute or perform it. (L.) ― -b18- لَهُ نَفَاذٌ فِى الأُمُورِ (tropical:) [He has ability in affairs, to execute, or perform]. (A.)

2 نَفَّذَ see 4.

نافذهُ
3 نافذهُ ذ (assumed tropical:) He cited him before a judge. It is said in a trad., ان نَافَذْتَهُمْ نَافَذُوكَ If thou cite them before a judge, they will do the same to thee; meaning, If thou say to them, they will say to thee. Accord. to one relation, the verb is with ق and د. (L.) [Accord. to another, it is with ف and ذ.]

انفذ السَّهْمَ
4 انفذ السَّهْمَ ذ , (A, Msb,) and ↓ نفّذهُ, (Msb,) He made the arrow to pierce, and go forth from, or to pass through, the animal at which it was shot: (Msb:) [or, to penetrate within the animal at which it was shot, and to protrude its extremity from the other side, the rest remaining within; accord. to the explanation of نَفَذَ السَّهْمُ in the M, L, K: or to penetrate the animal at which it was shot, and to protrude a part of it from the other side; accord. to the explanation of سَهْمٌ نَافِذٌ in the A, art. صرد.] You say also, أَنْفَذْتُ فِيهِ السَّهْمَ [I made the arrow to pierce, or penetrate, him, &c.] (A.) ― -b2- رَمَيْتُهُ فَأَنْفَذْتُهُ I shot, or cast, at him, and pierced, or made a hole, through him. (Mgh.) ― -b3- See 1. ― -b4- انفذ الأَمْرَ (assumed tropical:) [He brought to pass the command, or order; made it effectual; made it to have effect; executed or performed it: and in like manner, the saying: see 1]. ― -b5- (assumed tropical:) He executed, performed, or accomplished, the affair. (M, L, K.) ― -b6- انفذ القَوْمَ He became [or entered] among the people: (M, L:) in the copies of the K, explained by صَارَ مِنْهُمْ; but the correct reading is بَيْنَهُمْ [as in the M and L]: (TA:) or he penetrated into them, and went, or walked, in the midst of them. (T, L, K.) See also نَفَذَ القَوْمَ. ― -b7- انفذ كِتَابًا اِلَى فُلَانٍ; (S, L;) and ↓ نفّذهُ, (A,) inf. n. تَنْفِيذٌ; (S, L;) (tropical:) [He sent, or transmitted, a letter to such a one; caused it to pass to or to reach him]: and in like manner, رَسُولًا a messenger. (A.) ― -b8- انفذ عَهْدَهُ, inf. n. اِنْفَاذٌ (assumed tropical:) He made his covenant, or contract, or the like, to take effect; executed or performed it: [and in like manner, an act of emancipation: see 1.] (L, TA.)

تَنَافَذُوا اِلَيْهِ
6 تَنَافَذُوا اِلَيْهِ ذ (assumed tropical:) They came to him, (namely, a judge,) and referred to him their cause, or suit, for judgment. When each party adduces his plea, or allegation, one says تنافدوا, with د, unpointed. (Aboo-Sa'eed, T, L, K. *)

طَعْنَةٌ لَهَا نَفَذٌ
طَعْنَةٌ لَهَا نَفَذٌ ذ i. q. طَعْنَةٌ نَافِذَةٌ; (S;) A wound having a passage through the other side; by نَفَذٌ being meant مَنْفَذٌ, or نُفُوذٌ: (T, L:) pl. أَنْفَاذٌ. (A.) Keys Ibn-El-Khateem says (see Ham. p. 85),
طَعَنْتُ ابْنَ عَبْدِ القَيْسِ طَعْنَةَ ثَائِرٍ
لَهَا نَفَذٌ لَوْلَا الشَّعَاعُ أَضَاءَهَا
(T, S, L) I pierced the son of 'Abd-El-Keys with the wound of one making an angry assault, that had a passage through, which, but for the spirtling blood, would have made it show the light through him. (T, L [See also شُعَاعٌ.]) See also مَنْفَذٌ. ― -b2- نَفَذٌ (tropical:) A place, or way, or means, of exit, escape, or safety; syn. مَخْرَجٌ (T, S, A, L, K.) So in the saying أَتَى بِنَفَذِ مَا قَالَ (tropical:) He effected a means of escape from [the natural consequences of] what he had said; i. e., بِالمَخْرَجِ مِنْهُ. (T, S, A, L, K.) It occurs in a trad., where it is said, that unless a man who has published against a Muslim a charge of which he is clear do this, he is to be punished. (T, L.) ― -b3- نَفَذٌ a subst., (M, L,) used in the sense of اِنْفَاذٌ: (T, M, L, K: *) نَفَذٌ أَمْرٍ signifying (assumed tropical:) [The making a command, or order, effectual; making it to have effect; to be executed or performed;] i. q. اِنْفَاذُهُ: (T, L:) you say, أَمَرَ بِنَفَذِهِ (assumed tropical:) He commanded that it should have effect, or be executed or performed;] i. e., بِاِنْفَاذِهِ: (M, L:) and قام المُسْلِمُونَ بِنَفَذِ الكِتَابِ (assumed tropical:) [The Muslims accomplished the execution, or performance, of what was in the Scripture:] i. e. باِنفَاذِ مَا فِيهِ. (T, A, L.)

نَفُوذٌ
نَفُوذٌ ذ : see نَافِذٌ.

أَمْرٌ نَفِيذٌ
أَمْرٌ نَفِيذٌ ذ (assumed tropical:) An affair arranged, or made easy. (L.) See also نَافِذٌ.

نَفَّاذٌ
نَفَّاذٌ ذ : see نَافِذٌ.

سَهْمٌ نَافِذٌ
سَهْمٌ نَافِذٌ ذ [An arrow that perforates, transpierces, or pierces through, and goes forth from, or passes through, the animal at which it is shot; accord. to the explanation of the verb in the Msb: or, that penetrates into the inside of the animal at which it is shot, and of which the extremity goes forth from the other side, or protrudes from it, the rest remaining therein; accord. to the explanation of the verb in the M, L, K: or,] of which a part has passed through the animal at which it is shot: when the extremity only has passed through, it is termed صارِدٌ; and when the whole of it has passed through, مَارِقٌ. (A, art. صرد.) ― -b2- طَعْنَةٌ نَافِذَةٌ A wound made by a spear or the like passing through both sides: (M, L:) pl. طَعَنَاتٌ نَوَافِذُ. (A.) See also نَفَذٌ. ― -b3- طَرِيقٌ نَافِذٌ (tropical:) A road which is a thoroughfare; (T, M, L, K;) [pervious;] not stopped up; (T, L;) along which every one may pass. (T, A, L, Msb.) See also مَنْفَذٌ. ― -b4- نَافِذٌ sing. of نَوَافِذُ, (Msb,) which signifies All the holes, or perforations, by which joy or grief is conveyed to the mind (of a man, Msb); as the two ear-holes, (IAar, on the authority of Abu-l-Mekلrim, T, L, Msb, K,) and the two nostrils, and the mouth, and the anus: (IAar, T, L, K: *) called by the doctors of practical law مَنَافِذُ, which is contr. to analogy: see مَنْفَِذٌ. (Msb.) ― -b5- نَافِذٌ and ↓ نَفُوذٌ and ↓ نَفَّاذٌ [but the second and third are intensive epithets] (tropical:) A man (M, L) penetrating, or acting with a penetrative energy, or sharp, energetic, vigorous, and effective, (مَاضٍ,) in all his affairs. (M, L, K.) ― -b6- رَجُلٌ نَافِذٌ فِى أَمْرِهِ (tropical:) A man penetrating, or acting with a penetrative energy, or sharp, vigorous, and effective, in his affair; (S, L;) and فى الأُمُورِ in affairs. (A.) ― -b7- أَمْرُهُ نَافِذٌ (assumed tropical:) His command, or order, is effectual; has effect; is executed, or performed; syn. مَاضٍ (K;) and obeyed; (S, L, Msb, K; *) as also ↓ نَفِيذٌ. (K.) ― -b8- دَائِرَةٌ نَافِذَةٌ A feather, or curl of hair in a horse's coat, of the kind which, when it is only on one side, is called هَقْعَةٌ, but which is on both sides. (AO, T, L.)

ذَا مَنْفَذُ القَوْمِ
ذَا مَنْفَذُ القَوْمِ ذ , and ↓ نَفَذُهْمُ; and هٰذِهِ مَنَافِذُهُمْ, and أَنْفَاذُهُمْ, [This is the place of passage of the people, and these are their places of passage]. (A.) ― -b2- هٰذَا الطَّرِيقُ مَنْفَذٌ لِمَحَلِّ كَذَا (tropical:) This road is a way along which every one may pass to such a place. (A.) ― -b3- فِيهِ مَنْفَذٌ للقَوْمِ (tropical:) In it (the road) is a [free, or an open,] passage to, or for, the people. (T, L.) See also نَافِذٌ.

مَنْفِذٌ
مَنْفِذٌ ذ , in measure like مَسْجِدٌ, [or مَنْفَذٌ, agreeably with analogy, as it is written in copies of the T, A, L,] A place by which a thing passes through; [a thoroughfare; an outlet; a place of egress:] pl. مَنَافِذُ. (Msb.) See also نَافِذٌ.

مُنْتَفَذٌ
مُنْتَفَذٌ ذ (assumed tropical:) Ample room, space, or scope, or liberty to act &c.: (syn. سَعَةٌ, (M, L, K, TA,) and مَنْدُوحَةٌ: (TA:) [ample means of escape: see also نَفَذٌ:] you say, اِنَّ فِى ذٰلِكَ لَمُنْتَفَذًا Verily in that there is ample room, scope, or means [for action, or for escape]. (TA.) See also مُنْتَفَدٌ.

### Türkçe

**نَفَذَ**
1 **نَفَذَ** **ذ** , muzârîsi **نَفُذَ** , (M, L,) mastarı **نَفَاذٌ** ve **نُفُوذٌ**, (M, L, K,) İçinden geçti; nüfuz etti: (L:) yahut bir şeyin içinden geçti ve ondan sıyrılıp açıkta kaldı. (M, L, K.) ― -b2- **نَفَذْتُ** Ben içinden geçtim; nüfuz ettim. (L.) ― -b3- **نَفَذَ السَّهْمُ**, muzârîsi **نَفُذَ** , mastarı **نُفُوذٌ** ve **نَفَاذٌ**, Ok, atıldığı hayvanı deldi, içinden geçti ve ondan dışarı çıktı: (Msb:) yahut **نَفَذَ السَّهْمُ الرَّمِيَّةَ**, (M, L,) ve **نَفَذَ مِنْهَا**, (S, L,) ve **فِيهَا**, (M, A, L,) muzârîsi **نَفُذَ** , (M, L,) mastarı **نَفَاذٌ** (M, A, L, K) ve **نُفُوذٌ** (A) ve **نَفْذٌ**, (M, L, K,) ok, atıldığı hayvanın iç kısmına nüfuz etti ve ucu öbür taraftan çıktı yahut ondan dışarı sarktı, geri kalanı onun içinde kalmak üzere; okun ucu, atıldığı hayvanın içinden geçti, geri kalanı onun içinde kalmak üzere; (M, L, K;) okun bir kısmı, atıldığı hayvanın içinden geçti yahut ondan çıktı veya dışarı sarktı. (A, madde **صرد**.) **سَهْمٌ نَافِذٌ**’e bak. ― -b4- **نَفَذَتِ الطَّعْنَةُ** Mızrak yahut benzeriyle açılan yara, öbür taraftan geçti yahut öbür tarafın ötesine geçti. (T, L.) ― -b5- **اُنْفُذْ عَنْكَ** Yerinden git; ondan geç. (L.) [Ayrıca **عَنْ**’a bak.] ― -b6- **نَفَذَ لِوَجْهِهِ** Kendi yoluna gitti. (TA.) ― -b7- **نَفَد الطَّرِيقُ** (mecaz:) Yol, herkes için ortak [bir geçit (bk. **نَافِذٌ**)] geçirgen yahut geçilebilir oldu. (Msb.) ― -b8- **هٰذَا الطَّرِيقُ يَنْفُدُ اِلَى مَكَانِ كَذَا** [Bu yol, herkesin geçebileceği bir geçittir; şu yere gider]. (T, M, * L.) ― -b9- **نَفَذَ الَمْنزِلُ اِلَى الطَّرِيقِ** (mecaz:) Ev yahut mesken, [bir geçit oldu ve] yolla bağlantı kurdu. (Msb.) ― -b10- **نَفَذَ القَوْمَ** Kavmin içinden geçti ve onları arkasında bıraktı; (T, M, L, K;) bunun gibi ↓ **أَنْفَذَهُمْ** de; (L, K;) yahut bu mânada yalnız birincisi kullanılır. (L.) İkincisine de bak. ― -b11- **نَفذَهُمُ البَصَرُ** (mecaz:) Bakış onlara ulaştı ve onları aşarak uzandı: (Ks, L:) yahut onların hepsinin üzerine yayıldı: (A'Obeyd, L:) birinci mânada ayrıca, **البَصَرُ** ↓ **أَنْفَذَهُمُ** dersin (L:) [yahut bakış onların ortasına nüfuz etti: **أَنْفَذَ القَوْمَ**’a bak.] ― -b12- **نَفَذَ رَأْيُهُ** (varsayılan mecaz:) Hükmü nüfuz ediciydi; eş anlamlısı **ثَفَبَ**. (K, madde **ثفب**) ― -b13- **نَفَذَ فِى الأَمْرِ** (mecaz:) İşte nüfuz edici bir enerjiyle yahut keskinlik, kuvvetlilik ve etkililikle davrandı yahut yürüdü; eş anlamlısı **مَضَى** (S, K, madde **مضى**.) ― -b14- **نَفَذَ الكِتَابُ اِلَى فُلَانٍ**, mastarı **نَفَاذٌ** ve **نُفُوذٌ**, (mecaz:) [Mektup falana geçti, geldi yahut ulaştı]: (S, L:) [ve aynı şekilde, **الرَّسُولُ** elçi: 4’e bak.] ― -b15- **نَفَذَ الأَمْرُ**, ve **القَوْلُ**, (varsayılan mecaz:) Emir yahut buyruk ve söz etkili oldu; etkisi oldu; icra edildi yahut yerine getirildi; eş anlamlısı **مَضَى**. (Msb.) ― -b16- **نَفَذَ العِتْقُ** (varsayılan mecaz:) [Azat etme fiili etkili oldu yahut yürürlüğe girdi; icra edildi yahut yerine getirildi; ve aynı şekilde, bir ahid, akit, satış vb.: 4’e bak]. Görünüşe göre **نُفُوذُ السَّهْمِ**’den bir mecaz ifadedir; çünkü onu geri almak yoktur. (Msb.) ― -b17- **يَنْفُدُ بَيْنَنَا** (mecaz:) Aramızda hükmedecektir ve emrini yahut buyruğunu etkili kılacaktır, yahut onu icra edecek yahut yerine getirecektir. (L.) ― -b18- **لَهُ نَفَاذٌ فِى الأُمُورِ** (mecaz:) [İşlerde icra etmeye yahut yerine getirmeye gücü vardır]. (A.)

2 **نَفَّذَ** 4’e bak.

**نافذهُ**
3 **نافذهُ** **ذ** (varsayılan mecaz:) Onu bir hâkimin huzuruna çağırdı. Bir rivayette şöyle denir: **ان نَافَذْتَهُمْ نَافَذُوكَ** Eğer onları bir hâkimin huzuruna çağırırsan, onlar da sana aynısını yaparlar; mânası: Onlara söylersen, onlar da sana söyler. Bir rivayete göre fiil **ق** ve **د** iledir. (L.) [Başka bir rivayete göre **ف** ve **ذ** iledir.]

**انفذ السَّهْمَ**
4 **انفذ السَّهْمَ** **ذ** , (A, Msb,) ve ↓ **نفّذهُ**, (Msb,) Oku, atıldığı hayvanı delecek ve ondan dışarı çıkacak yahut onun içinden geçecek şekilde yaptı: (Msb:) [yahut, atıldığı hayvanın içine nüfuz ettirip ucunu öbür taraftan dışarı sarkıttı, geri kalanı içeride kalmak üzere; M, L, K’daki **نَفَذَ السَّهْمُ** açıklamasına göre: yahut, atıldığı hayvanı delip bir kısmını öbür taraftan dışarı sarkıttı; A, madde **صرد**’daki **سَهْمٌ نَافِذٌ** açıklamasına göre.] Ayrıca dersin: **أَنْفَذْتُ فِيهِ السَّهْمَ** [Oku ona vb. deldirttim yahut nüfuz ettirdim]. (A.) ― -b2- **رَمَيْتُهُ فَأَنْفَذْتُهُ** Ona attım yahut fırlattım da onu deldim yahut onda bir delik açtım. (Mgh.) ― -b3- 1’e bak. ― -b4- **انفذ الأَمْرَ** (varsayılan mecaz:) [Emri yahut buyruğu gerçekleştirdi; onu etkili kıldı; etkisi olacak hale getirdi; onu icra etti yahut yerine getirdi: ve aynı şekilde, söz: 1’e bak.] ― -b5- (varsayılan mecaz:) İşi icra etti, yerine getirdi yahut tamamladı. (M, L, K.) ― -b6- **انفذ القَوْمَ** Kavmin arasına girdi [yahut oldu]: (M, L:) K nüshalarında **صَارَ مِنْهُمْ** ile açıklanmıştır; fakat doğru okunuş **بَيْنَهُمْ**’dür [M ve L’de olduğu gibi]: (TA:) yahut onların içine nüfuz etti ve aralarında gitti yahut yürüdü. (T, L, K.) **نَفَذَ القَوْمَ**’a da bak. ― -b7- **انفذ كِتَابًا اِلَى فُلَانٍ**; (S, L;) ve ↓ **نفّذهُ**, (A,) mastarı **تَنْفِيذٌ**; (S, L;) (mecaz:) [Falana bir mektup gönderdi yahut iletti; onun ona geçmesini yahut ulaşmasını sağladı]: ve aynı şekilde, **رَسُولًا** bir elçi. (A.) ― -b8- **انفذ عَهْدَهُ**, mastarı **اِنْفَاذٌ** (varsayılan mecaz:) Ahidini yahut akdini yahut benzerini yürürlüğe koydu; onu icra etti yahut yerine getirdi: [ve aynı şekilde, azat etme fiili: 1’e bak.] (L, TA.)

**تَنَافَذُوا اِلَيْهِ**
6 **تَنَافَذُوا اِلَيْهِ** **ذ** (varsayılan mecaz:) Ona (yani bir hâkime) geldiler ve davalarını yahut çekişmelerini hüküm için ona havale ettiler. Her bir taraf delilini yahut iddiasını ortaya koyduğunda, noktasız **د** ile **تنافدوا** denir. (Aboo-Sa'eed, T, L, K. *)

**طَعْنَةٌ لَهَا نَفَذٌ**
**طَعْنَةٌ لَهَا نَفَذٌ** **ذ** **طَعْنَةٌ نَافِذَةٌ** ile aynı mânadadır; (S;) öbür tarafa geçen bir geçidi olan yara; burada **نَفَذٌ** ile kastedilen **مَنْفَذٌ** yahut **نُفُوذٌ**’dur: (T, L:) çoğulu **أَنْفَاذٌ**. (A.) Keys Ibn-El-Khateem şöyle der (Ham. s. 85’e bak):
**طَعَنْتُ ابْنَ عَبْدِ القَيْسِ طَعْنَةَ ثَائِرٍ
لَهَا نَفَذٌ لَوْلَا الشَّعَاعُ أَضَاءَهَا**
(T, S, L) ‘Abd-El-Keys’in oğlunu, öfkeli saldıran birinin yarasıyla deldim; onun, içinden geçen bir geçidi vardı; fışkıran kan olmasaydı, onu onun içinden ışığın görünür kılacağı bir geçit. (T, L [Ayrıca **شُعَاعٌ**’a bak.]) **مَنْفَذٌ**’e de bak. ― -b2- **نَفَذٌ** (mecaz:) Çıkış, kaçış yahut selamet yeri, yolu veya vasıtası; eş anlamlısı **مَخْرَجٌ** (T, S, A, L, K.) Şu sözde böyledir: **أَتَى بِنَفَذِ مَا قَالَ** (mecaz:) Söylediği şeyin [tabiî sonuçlarından] bir kaçış vasıtası meydana getirdi; yani **بِالمَخْرَجِ مِنْهُ**. (T, S, A, L, K.) Bir rivayette geçer; orada denir ki, bir Müslümana, kendisinin beri olduğu bir suçlama isnat edip yaymış olan kimse bunu yapmadıkça cezalandırılır. (T, L.) ― -b3- **نَفَذٌ** bir isimdir, (M, L,) **اِنْفَاذٌ** mânasında kullanılır: (T, M, L, K: *) **نَفَذٌ أَمْرٍ** (varsayılan mecaz:) [Bir emri yahut buyruğu etkili kılma; ona etki kazandırma; icra edilmesini yahut yerine getirilmesini sağlama;] **اِنْفَاذُهُ** ile aynı mânadadır: (T, L:) dersin: **أَمَرَ بِنَفَذِهِ** (varsayılan mecaz:) Onun etkili olmasını yahut icra edilmesini yahut yerine getirilmesini emretti; yani **بِاِنْفَاذِهِ**: (M, L:) ve **قام المُسْلِمُونَ بِنَفَذِ الكِتَابِ** (varsayılan mecaz:) [Müslümanlar, Kitap’ta olanın icrasını yahut yerine getirilmesini tamamladılar:] yani **باِنفَاذِ مَا فِيهِ**. (T, A, L.)

**نَفُوذٌ**
**نَفُوذٌ** **ذ** : **نَافِذٌ**’e bak.

**أَمْرٌ نَفِيذٌ**
**أَمْرٌ نَفِيذٌ** **ذ** (varsayılan mecaz:) Düzenlenmiş yahut kolay kılınmış bir iş. (L.) **نَافِذٌ**’e de bak.

**نَفَّاذٌ**
**نَفَّاذٌ** **ذ** : **نَافِذٌ**’e bak.

**سَهْمٌ نَافِذٌ**
**سَهْمٌ نَافِذٌ** **ذ** [Atıldığı hayvanı delip içinden geçen ve ondan dışarı çıkan yahut onun içinden geçen ok; Msb’deki fiil açıklamasına göre: yahut, atıldığı hayvanın iç kısmına nüfuz eden ve ucu öbür taraftan çıkan yahut ondan dışarı sarkan, geri kalanı onun içinde kalan; M, L, K’daki fiil açıklamasına göre: yahut,] onun bir kısmı atıldığı hayvanın içinden geçmiş olan: yalnız ucu geçmişse ona **صارِدٌ** denir; tamamı geçmişse **مَارِقٌ**. (A, madde **صرد**.) ― -b2- **طَعْنَةٌ نَافِذَةٌ** Mızrak yahut benzeriyle açılan, iki taraftan da geçen yara: (M, L:) çoğulu **طَعَنَاتٌ نَوَافِذُ**. (A.) **نَفَذٌ**’e de bak. ― -b3- **طَرِيقٌ نَافِذٌ** (mecaz:) Bir geçit olan yol; (T, M, L, K;) [geçirgen;] tıkanmamış; (T, L;) herkesin geçebileceği. (T, A, L, Msb.) **مَنْفَذٌ**’e de bak. ― -b4- **نَافِذٌ**, **نَوَافِذُ**’ün tekilidir, (Msb,) ki bunun mânası, sevinç yahut kederin zihne (insanın zihnine, Msb) taşındığı bütün delikler yahut delikçiklerdir; iki kulak deliği gibi, (IAar, Abu-l-Mekلrim’den, T, L, Msb, K,) iki burun deliği, ağız ve anüs: (IAar, T, L, K: *) fıkıh âlimleri bunlara **مَنَافِذُ** derler; bu kıyasa aykırıdır: **مَنْفَِذٌ**’e bak. (Msb.) ― -b5- **نَافِذٌ** ve ↓ **نَفُوذٌ** ve ↓ **نَفَّاذٌ** [fakat ikincisi ve üçüncüsü mübalağa sıfatlarıdır] (mecaz:) Bütün işlerinde nüfuz edici, yahut nüfuz edici bir enerjiyle davranan, yahut keskin, enerjik, kuvvetli ve etkili, (**مَاضٍ**, ) bir adam. (M, L, K.) ― -b6- **رَجُلٌ نَافِذٌ فِى أَمْرِهِ** (mecaz:) İşinde nüfuz edici, yahut nüfuz edici bir enerjiyle davranan, yahut keskin, kuvvetli ve etkili bir adam; (S, L;) ve işlerde için **فى الأُمُورِ**. (A.) ― -b7- **أَمْرُهُ نَافِذٌ** (varsayılan mecaz:) Onun emri yahut buyruğu etkilidir; etkisi vardır; icra edilir yahut yerine getirilir; eş anlamlısı **مَاضٍ** (K;) ve itaat edilir; (S, L, Msb, K; *) bunun gibi ↓ **نَفِيذٌ** de. (K.) ― -b8- **دَائِرَةٌ نَافِذَةٌ** Atın tüy örtüsünde, yalnız bir tarafta olunca **هَقْعَةٌ** denilen türden, fakat iki tarafta olan bir tüy girdabı yahut saç kıvrımı. (AO, T, L.)

**ذَا مَنْفَذُ القَوْمِ**
**ذَا مَنْفَذُ القَوْمِ** **ذ** , ve ↓ **نَفَذُهْمُ**; ve **هٰذِهِ مَنَافِذُهُمْ**, ve **أَنْفَاذُهُمْ**, [Bu, kavmin geçiş yeridir; ve bunlar onların geçiş yerleridir]. (A.) ― -b2- **هٰذَا الطَّرِيقُ مَنْفَذٌ لِمَحَلِّ كَذَا** (mecaz:) Bu yol, herkesin şu yere geçebileceği bir yoldur. (A.) ― -b3- **فِيهِ مَنْفَذٌ للقَوْمِ** (mecaz:) Onda (yolda) kavim için [serbest yahut açık] bir geçit vardır. (T, L.) **نَافِذٌ**’e de bak.

**مَنْفِذٌ**
**مَنْفِذٌ** **ذ** , ölçüsü **مَسْجِدٌ** gibi, [yahut **مَنْفَذٌ**, kıyasa uygun olarak; T, A, L nüshalarında böyle yazılmıştır,] Bir şeyin içinden geçtiği yer; [geçit; çıkış; çıkıp gitme yeri:] çoğulu **مَنَافِذُ**. (Msb.) **نَافِذٌ**’e de bak.

**مُنْتَفَذٌ**
**مُنْتَفَذٌ** **ذ** (varsayılan mecaz:) Geniş yer, alan yahut imkân, yahut davranmaya vb. serbestlik: (eş anlamlısı **سَعَةٌ**, (M, L, K, TA,) ve **مَنْدُوحَةٌ**: (TA:) [geniş kaçış imkânı: ayrıca **نَفَذٌ**’e bak:] dersin: **اِنَّ فِى ذٰلِكَ لَمُنْتَفَذًا** Şüphesiz bunda geniş bir yer, imkân yahut vasıta [hareket için yahut kaçış için] vardır. (TA.) **مُنْتَفَدٌ**’e de bak.
