# نفل — Müfredât

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D9%84/sozluk/mufredat
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D9%81%D9%84/entries/mufredat

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نفل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D9%84.md)
- Müfredât: Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

## Madde başı: نفل

- النفل قيل: هو الغنيمة بعينها لكن اختلفت العبارة عنه لاختلاف الاعتبار، فإنه إذا اعتبر بكونه مظفورا به يقال له: غنيمة، وإذا اعتبر بكونه منحة من الله ابتداء من غير وجوب يقال له: نفل، ومنهم من فرق بينهما من حيث العموم والخصوص، فقال: الغنيمة ما حصل مستغنما بتعب كان أو غير تعب، وباستحقاق كان أو غير استحقاق، وقبل الظفر كان أو بعده. والنفل: ما يحصل للإنسان قبل القسمة من جملة الغنيمة، وقيل: هو ما يحصل للمسلمين بغير قتال، وهو الفيء (قال أحمد البدوي الشنقيطي في نظم مغازي النبي صلى الله عليه وسلم:
وفيئهم والفيء في الأنفال * ما لم يكن أخذ عن قتال
أما الغنيمة ففي الزحاف * والقتل عنوة لدى الزحاف)، وقيل هو ما يفصل من المتاع ونحوه بعد ما تقسم الغنائم، وعلى ذلك حمل قوله تعالى: ﴿يسئلونك عن الأنفال﴾ الآية [الأنفال/1]، وأصل ذلك من النفل. أي: الزيادة على الواجب، ويقال له: النافلة. قال تعالى: ﴿ومن الليل فتهجد به نافلة لك﴾ [الإسراء/79]، وعلى هذا قوله: ﴿ووهبنا له إسحاق ويعقوب نافلة﴾ [الأنبياء/72] وهو ولد الولد، ويقال: نفلته كذا. أي: أعطيته نفلا، ونفله السلطان: أعطاه سلب قتيله نفلا. أي: تفضلا وتبرعا والنوفل: الكثير العطاء، وانتفلت من كذا: انتقيت منه.

### Türkçe

- **النفل** denildi: O, ganimetin bizzat kendisidir; fakat ona dair ibare, itibarın farklılığı sebebiyle farklılaşmıştır. Çünkü o, elde edilmiş olmak bakımından itibara alınırsa ona **غنيمة** denir; Allah’tan başlangıçta, bir zorunluluk olmaksızın bir bağış olmak bakımından itibara alınırsa ona **نفل** denir. Onlardan kimi de umum–husus bakımından ikisi arasında ayırım yaptı da şöyle dedi: **الغنيمة**; yorgunlukla olsun veya yorgunluk olmaksızın, hak edişle olsun veya hak ediş olmaksızın, zaferden önce olsun veya sonra olsun, ganimetlenilmiş olarak elde edilendir. **النفل** ise: ganimetin cümlesinden, taksimden önce insan için elde edilendir. Ve denildi: O, Müslümanlar için savaşmaksızın elde edilendir; o da **الفيء**’dir. (Ahmed el-Bedevî eş-Şınkîtî, Nebî’nin صلى الله عليه وسلم megāzîsinin nazmında dedi:
وفيئهم والفيء في الأنفال * ما لم يكن أخذ عن قتال
أما الغنيمة ففي الزحاف * والقتل عنوة لدى الزحاف)
Ve denildi: O, ganimetler taksim edildikten sonra metâ ve benzerinden ayrılan şeydir. Buna göre Yüce Allah’ın sözü: ﴿يسئلونك عن الأنفال﴾ âyeti [**الأنفال**/1] taşınmıştır. Bunun aslı **النفل**’dendir; yani: vacibin üzerindeki ziyade. Ona **النافلة** denir. Yüce Allah dedi: ﴿ومن الليل فتهجد به نافلة لك﴾ [**الإسراء**/79]. Ve bunun üzere O’nun sözü: ﴿ووهبنا له إسحاق ويعقوب نافلة﴾ [**الأنبياء**/72]; o, evlâdın evlâdıdır. Ve denir: **نفلته** كذا; yani: ona bir **نفل** verdim. Ve **نفله** السلطان: ona, öldürdüğü kimsenin **سلب**’ini **نفلا** olarak verdi; yani: lütuf ve bağış olarak. Ve **النوفل**: çok bağış verendir. Ve **انتفلت** من كذا: ondan seçtim.
