# نقب — Esâsü'l-Belâğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%82%D8%A8/sozluk/esas
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D9%82%D8%A8/entries/esas

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نقب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%82%D8%A8.md)
- Esâsü'l-Belâğa: Zemahşerî · 12. yy

## Madde başı: نقب

ن ق ب
نقب الحائط‏.‏
ونقب البيطار سرّة الدابّة بالمنقب فأخرج ماءً أصفر‏.‏
قال يصف فرساً‏:‏ كالسّيد لم ينقب البيطار سرّته ولم يسمه ولم يلمس له عصباً وكلب نقيب‏:‏ نقبت حنجرته ليضعف صوته فلا يدلّ على اللئيم بنباحه‏.‏
وخرجت به الناقبة والنّقابة‏:‏ قرحة تخرج بالجنب تهجم على الجوف رأسها من داخل‏.‏
ونقب خفّ البعير‏:‏ رقّ وتثقّب‏.‏
قال‏:‏ ما إن بها من نقبٍ ولا دبر ونقّب عنه ونقّر‏:‏ بحث‏.‏
‏"‏ فنقّبوا في البلاد ‏"‏‏:‏ ساروا‏.‏
وسلكوا النّقب والمنقب والمنقبة والنّقاب والمناقب وهي طرق الجبال‏.‏
ورجل نقاب‏:‏ نافذ في الأمور وذو مناقب وهي المخابر والمآثر‏.‏
وميمون النّقيبة‏:‏ محمود المخبر‏.‏
وما لهم من نقيبة‏:‏ من نفاذ رأي‏.‏
وهو نقيب القوم وقد نقب عليهم ونقب نقابة‏.‏
وفرس حسن النّقبة أي اللون‏.‏
قال ذو الرمة‏:‏ ولاح أزهر مشهور بنقبته كأنه حين يعلو عاقراً لهب وما عليها إلاّ النقبة وهي إزار كالنّطاق إلاّ أن لها حجزةً‏.‏
وظهرت بالبعير نقبة وهي أول الجرب‏.‏
وانتقبت المرأة وتنقّبت‏.‏
ومن المجاز‏:‏ نقب خفّي‏:‏ تخرّق‏.‏
وفلان يضع الهناء مواضع النقب إذا كان ماهراً مصيباً‏.‏
وجلوت السيف والنّصل من النقب وهي آثار الصدأ شبّهت بأوّل الجرب‏.‏
قال الكميت يصف ثوراً‏:‏ وكانا عند الناس ف ينقابٍ واحدٍ إذا كانا مثلين ونظيرين‏.‏

### Türkçe

ن ق ب
**نقب** duvarı.
Ve nalbant, **المنقب** ile binitin göbeğini **نقب** etti de sarı bir su çıkardı.
Bir atı vasfederek dedi: Bir efendi gibi; nalbant onun göbeğini **ينقب** etmemiş, onu dağlamamış, onun için bir sinire dokunmamış. Ve **كلب نقيب**: gırtlağı **نقبت** edildi ki sesi zayıflasın da havlamasıyla alçağa delâlet etmesin.
Ve onunla **الناقبة** ve **النّقابة** çıktı: böğürde çıkan bir yara; başı içeriden olmak üzere içe saldırır.
Ve devenin toynağı **نقب** etti: inceldi ve delindi.
Dedi: onda ne bir **نقب** vardır ne de bir **دبر**. Ve ondan **نقّب** etti ve **نقّر**: araştırdı.
"ف **نقّبوا** في البلاد": yürüdüler.
Ve dağ yolları olan **النّقب** ve **المنقب** ve **المنقبة** ve **النّقاب** ve **المناقب**e girdiler.
Ve **رجل نقاب**: işlerde nüfuz edici; ve **مناقب** sahibi; o da tecrübeler ve övünülecek işlerdir.
Ve **ميمون النّقيبة**: övülmüş haber/mahiyet sahibi.
Ve onların bir **نقيبة**si yoktur: nüfuz eden görüşten.
Ve o, kavmin **نقيب**idir; onların üzerine **نقب** etti ve **نقب** bir **نقابة** etti.
Ve **فرس حسن النّقبة**: yani renk.
Zû’r-Rumme dedi:
Ve parladı; **نقبته**siyle meşhur, parlak; sanki yükseldiği vakit, onun için kısır bir alev. Ve onun üzerinde **النقبة**den başka bir şey yoktur; o, kuşak gibi bir izardır; ancak onun bir **حجزة**si vardır.
Ve devede bir **نقبة** belirdi; o, uyuzun başlangıcıdır.
Ve kadın **انتقبت** etti ve **تنقّبت** etti.
Mecazdan: **نقب** etti benim toynağım: yırtıldı/delindi.
Ve falan, mahir ve isabetli olduğu zaman, **النقب** yerlerine **الهناء**ı koyar.
Ve kılıcı ve **النّصل**i **النقب**den sildim; o, pasın izleridir; uyuzun başlangıcına benzetildi.
Kumeyt, bir boğayı vasfederek dedi:
Ve ikisi, insanlar yanında, bir tek **ينقاب** içinde idi; ikisi benzer ve denk oldukları zaman.
