# نقث — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%82%D8%AB/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D9%82%D8%AB/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نقث](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%82%D8%AB.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: نقث

نقث  ينقت  : أسرع، كنقث  تنقيثا،  وانتقت  ، وتنقث. وخرج ينقث السير، وينتقث، أي يسرع في سيره، وخرجت أنقث بالضم أي أسرع، وكذلك التنقيث والانتقاث. نقث  فلانا بالكلام: آذاه  كانتقث. نقث  حديثه  إذا  خلطه كخلط الطعام  ، نقله الصاغاني. نقث  العظم  ينقثه نقثا، وانتقثه:  استخرج مخه  ، ويقال: انتقثه وانتقاه بمعني واحد، وتقدم في ن ق ت طرف من هذا. نقث عن  الشيء  ونبث عنه، إذا  حفر عنه، كانتقث، فيهما  ، قال الأصمعي -في رجز له-:
  كأن آثار الظرابي تنتقث
  حولك بقيري الوليد المبتحث أبو زيد: نقث الأرض بيده ينقثها نقثا، إذا أثارها بفأس أو مسحاة. نقاث  كقطام: الضبع  ، نقله الصاغاني.  وتنقث المرأة: استمالها، واستعطفها  ، عن الهجري، وأنشد بيت لبيد:
  ألم تتنقثها ابن قيس بن مالك                      وأنت صفي نفسه وسجيرها كذا رواه بالثاء، وأنكر تتنقذها، بالذال، وإذا صحت هذه الرواية فهو من تنقث العظم؛ كأنه استخرج ودها كما يستخرج من مخ العظم.
 ومما يستدرك عليه: النقث: النقل، قال أبو عبيد في حديث أم زرع، ونعتها جارية أبي زرع،  ولا تنقث ميرتنا تنقيثا النقث النقل: أرادت أنها أمينة على حفظ طعامنا، لا تنقله وتخرجه وتفرقه. وتنقث ضيعته: تعهدها. وعن ابن الأعرابي: النقث: النميمة.

### Türkçe

**نقث** **ينقت**: Hızlandı; **نقث** gibi, **تنقيثا** (olarak); ve **انتقت**; ve **تنقث**. Ve **ينقث** yürüyüşle çıktı, ve **ينتقث**; yani yürüyüşünde hızlanır. Ve **أنقث** (ضم ile) çıktı; yani hızlandı; ve yine bunun gibi **التنقيث** ve **الانتقاث**.

**نقث** falancayı sözle: Ona eziyet etti; **كانتقث** gibi.

**نقث** onun sözünü, onu karıştırdığı zaman, yemeğin karıştırılması gibi; onu الصاغاني nakletti.

**نقث** kemiği **ينقثه** **نقثا** (olarak), ve **انتقثه**: İliğini çıkardı; ve denilir: **انتقثه** ve **انتقاه** bir tek mânâdadır; ve bunun bir tarafı **ن ق ت**’de daha önce geçti.

**نقث** şeyden, ve **نبث** ondan; eğer onun hakkında kazdıysa; ikisinde de **كانتقث** gibi. الأصمعي —kendisine ait bir recezde— dedi:

كأن آثار الظرابي تنتقث
حولك بقيري الوليد المبتحث

أبو زيد: **نقث** yeri eliyle, onu **نقثا** (olarak) **ينقثها**; eğer onu balta veya kürekle kabarttıysa.

**نقاث** **كقطام**: Sırtlan; onu الصاغاني nakletti.

Ve **تنقث** kadın: Onu meylettirdi; ve ona acıdı; الهجري’den. Ve لبيد’in bir beytini inşad etti:

ألم تتنقثها ابن قيس بن مالك                      وأنت صفي نفسه وسجيرها

Böylece onu **بالثاء** ile rivayet etti; ve **تتنقذها**’yı, **بالذال** ile, inkâr etti. Ve eğer bu rivayet sahih olursa, o, **تنقث العظم**’dandır; sanki onun sevgisini, kemiğin iliğinden çıkarıldığı gibi, çıkarmış gibidir.

Ve ona istidrâk olunanlardandır: **النقث**: Nakil. أبو عبيد, أم زرع hadîsinde, ve onu, أبي زرع’ın câriyesi olarak niteledi: **ولا تنقث ميرتنا تنقيثا**. **النقث** nakildir: Onun muradı, yiyeceğimizi korumada emin olduğudur; onu nakletmez, çıkarmaz ve dağıtmaz.

Ve **تنقث** ziya‘atını: Ona bakıp gözetti.

Ve ابن الأعرابي’den: **النقث**: Koğuculuk.
