# نقرد (ن-ق-ر-د) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%82%D8%B1%D8%AF
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D9%82%D8%B1%D8%AF

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ن - ق - ر - د
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%82%D8%B1%D8%AF/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

القاف والدال
دردق: الدَّرْدَقُ، والجميع: الدِّرادِق: وهو صغار الإبل والناس.
والدَّرْداق: دك صغير متلبد.
دملق: حجر دُمَلِقٌ ودُمالِقٌ مُدَمْلَقٌ دُمْلوقٌ. أي: شديد الاستدارة، قال:
يرفض منه الجندل الدُّمالِقُ
قرمد: القَرْمَدُ: كل شيء يطلى به، نحو الجص، حتى يقال: ثوب مُقَرْمَدٌ بالزعفران والطيب.
القِرْميدُ: اسم الأروية.
قردم: القُرْدُمانيّ: ضرب من الدروع. قال لبيد:
فخمة ذفراء ترتى بالعرى		قُرْدمانيّاً، وتركاً كالبصل
درقل: الدِّرَقْلُ: ثياب شبه الأرمينية.
قندل: القَنْدَلُ: الضَّخْمُ والرأس من الإبل والدواب. قال:
شذب عن عاناته القنابلا
أثناءها والربع القنـادِلا
قوله: قنابلا واحدها قَنْبَلَةٌ، وهي طائفة من الخيل.
والقِنديلُ: معروف، وجمعه: القناديل.
فندق: الفندق: حمل شجرة مدحرج كالبُنْدُق يكسر عن لب كالفستق.
والفُنْدق: خان من هذه الخانات التي ينزل بها الناس في الطرق والمدائن، بلغه الشام. والفُنداق: صحيفة الحساب.
بندق: البُنْدُق، والواحدة: بُنْدُقة: ما يرمى به.
قندد: القِنْدِيد: الورس الجيد، قال:
كأنها في سياع الدن قِنْديدُ
قفند: القَفَنَّدُ: الشديد الرأس.
نقرد: النِّقْرِدُ: الكرويا.

##### Türkçe

**القاف** ve **الدال**

دردق: **الدَّرْدَقُ**, ve hepsi: **الدِّرادِق**: o, develerin ve insanların küçükleridir.
Ve **الدَّرْداق**: küçük, keçeleşmiş bir tümsek.

دملق: **حجر دُمَلِقٌ** ve **دُمالِقٌ** **مُدَمْلَقٌ** **دُمْلوقٌ**. Yani: şiddetli yuvarlaklık. Dedi ki:
ondan **الجندل** **الدُّمالِقُ** dökülür

قرمد: **القَرْمَدُ**: onunla sıvanan her şey; alçı gibi; hatta denilir: **ثوب مُقَرْمَدٌ** safran ve güzel koku ile.
**القِرْميدُ**: **الأروية**’nin adıdır.

قردم: **القُرْدُمانيّ**: zırhlardan bir tür. Lebîd dedi:
iri, keskin kokulu, halkalarla bağlanan		**قُرْدمانيّاً**, ve soğan gibi **تركاً**

درقل: **الدِّرَقْلُ**: Ermenîye benzer elbiseler.

قندل: **القَنْدَلُ**: iri olan ve develerden ve binek hayvanlarından baş. Dedi ki:
**القنابلا**’yı onun sağrılarından budadı
onların esnasında ve **الربع** **القنـادِلا**

Onun sözü: **قنابلا**; onun teki **قَنْبَلَةٌ**’dir; ve o, atlardan bir taifedir.
Ve **القِنديلُ**: bilinen; ve onun çoğulu: **القناديل**.

فندق: **الفندق**: bir ağacın yükü; **البُنْدُق** gibi yuvarlanmış; **الفستق** gibi içten kırılır.
Ve **الفُنْدق**: bu hanlardan bir han; insanlar yollarda ve şehirlerde ona iner; Şam’a ulaştı. Ve **الفُنداق**: hesap sahifesi.

بندق: **البُنْدُق**, ve teki: **بُنْدُقة**: onunla atılan şey.

قندد: **القِنْدِيد**: iyi **الورس**. Dedi ki:
sanki o, küpün genişliğinde **قِنْديدُ**

قفند: **القَفَنَّدُ**: başı şiddetli olan.

نقرد: **النِّقْرِدُ**: **الكرويا**.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%82%D8%B1%D8%AF/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

النقردة، أهمله الجوهري وصاحب اللسان، وقال الصاغاني: هو الإرباب بالمكان، أي الإقامة به، ومالك منقردا، أي مقيما، هكذا في النسخ على وزن منفطر، ولا يخفى أنه ليس من هذا الباب، بل يكون من قرد، إذا سكن وذل وأقام، كما تقدم، فالصواب: منقردا، على وزن مدحرج كما هو ظاهر.

##### Türkçe

**النقردة**: Cevherî ve Lisân sahibi onu ihmal etti. Sâğânî dedi ki: O, mekânda **الإرباب**’dır; yani orada ikamet etmektir. Ve “Mâlik **منقردا**”dır; yani ikamet edicidir. Nüshalarda böyle, **منفطر** vezni üzere (gelmiştir). Gizli değildir ki o, bu bâbdan değildir; bilakis, daha önce geçtiği üzere, sükûn bulup zelil olup ikamet ettiğinde **قرد**’den olur. O hâlde doğru olan: **منقردا**, **مدحرج** vezni üzere, zâhir olduğu gibi.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%82%D8%B1%D8%AF/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

نَقْرَدَ
نَقْرَدَ
a.  Stayed.

نَقْرَدَ
N. Ag. نَقْرَدَ I ,
a.  Stationary, stable.

نِقْرِس
نِقْرِس
a.  Anthritis, podagra, gout.

b.  Disaster.

c.  An ornament.

d.  see infra.

نِقْرِيْس
نِقْرِيْس
a.  Skilful, clever.

##### Türkçe

نَقْرَدَ
نَقْرَدَ
a. Kaldı.

نَقْرَدَ
N. Ag. **نَقْرَدَ** I ,
a. Hareketsiz, sabit.

نِقْرِس
نِقْرِس
a. Artrit, podagra, gut.

b. Felaket.

c. Bir süs.

d. Aşağıya bakınız.

نِقْرِيْس
نِقْرِيْس
a. Maharetli, zeki.
