# نقش — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%82%D8%B4/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D9%82%D8%B4/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نقش](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%82%D8%B4.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: نقش

نَقَشَ
1 نَقَشَ ذ , (S, M, Msb,) aor. نَقُشَ , (M, Msb,) inf. n. نَقْشٌ. (S, M, A, Msb, K,) He variegated a thing; or decorated or embellished it; syn. نَمْنَمَ; as also ↓ انتقش: (M:) [he charactered in any manner a coin &c.:] and he engraved, agreeably with modern usage: he coloured a thing with two colours, (K,) or with colours; (A, K;) and ↓ نقّش, (S,) inf. n. تَنْقِيشُ, (S, K,) signifies the same. (S, K.) ― -b2- نَقَشَ فى خَاتَمِهِ كَذَا, and عَلَى فَصِّ خَاتَمِهِ, (A,) inf. n. as above, (K,) [He engraved upon his signet-ring such a thing, and upon the stone of his signet-ring: and نَقَشَ also signifies he marked with a cutting or a pointed instrument: he sculptured a thing in any manner.] ― -b3- نَقَشَ الرَّحَا (tropical:) He pecked the mill-stone with a مِنْقَار; syn. نَقَرَهَا. (A, TA.) ― -b4- نَقَشَ, inf. n. as above, also signifies He, or it, scratched, lacerated, or wounded in the outer skin. (TA.) They said, كَأَنَّ وَجْهَهُ نُقِشَ بِقَتَادَةٍ [As though his face were scratched, or lacerated, by a tragacanth-bush]; syn. خُدِشَ: relating to hatefulness, and austerity or moroseness of countenance, (M, TA,) and anger. (M.) ― -b5- نَقْشُ العِذْقِ signifies The striking the raceme of dates with thorns, in order that the dates may ripen: (S, K:) or and their consequently ripening. (AA.) And one says, نُقِشَ العِذْقُ, meaning, The raceme of dates had specks apparent in it, in consequence of ripening. (S.) ― -b6- And [hence, perhaps,] نَقْشٌ is used as (tropical:) syn. with جِمَاعٌ (S, A, Sgh, K,) accord. to AA, (S,) or IAar; (Sgh;) نَقَشَ signifying (tropical:) Inivit puellam. (T, K.) [This signification is mentioned in the A among those which are proper; but in the TA it is said, to be tropical.] -A2- Also نَقَشَ, (S, M, A, Msb,) aor. as above, (M, TA,) and so the inf. n., (S, M, Msb, K,) He extracted, or drew, or pulled, out, or forth, a thorn (S, M, A, Msb, K) from his foot, (S, M,) with the مِنْقَش or مِنْقَاش; (Msb, K; *) as also ↓ انتقش: (S, M, A, K:) thought by A 'Obeyd to be from المُنَاقَشَةُ; but others say the reverse: (TA:) and in like manner, bones from a wound in the head: (S, K:) and he plucked out (S, A,) hair, (A,) with the مِنْقَاش; (S, A;) as also ↓ انتقش. (A.) A certain poet says, (namely, Yezeed Ibn-Maksam [?] EthThakafee, O in art. شوك,)
لَا تَنْقُشَنَّ بِرِجْلِ غَيْرِكَ شَوْكَةً
فَتَقِى بِرِجْلِكَ رِجْلَ مَنْ قَدْ شَاكَهَا
[Do not thou by any means extract from the foot of another a thorn, and so preserve, by (risking) thy foot, the foot of him who has pierced himself therewith]: the [former] ب is put in the place of عَنْ: he says, do not thou extract from the foot of another a thorn and put it in thy foot ?? (TA:) or مَنْ شَاكَهَا means who has entered among the thorns. (S and O, in art. شوك.) And it is said in a trad. of Aboo-Hureyreh, عَثَرَ فَلَا انْتَعَشَ وَشِيكَ فَلَا انْتَقَشَ [May he stumble, and not rise again; and may he be pierced with a thorn, and not extract the thorn]: (M, TA: *) the words meaning an imprecation. (TA.) See also 8, below. ― -b2- [Hence,] نَقَشَ, aor. as above, (TA,) and so the inf. n., (K,) He cleared the nightly resting-place of sheep or goats from thorns and the like, (K,) or from what might hurt them, of stones and thorns and the like. (TA.) ― -b3- Hence also, نَقَشَ عَنِ الشَّىْءِ, (TK,) inf. n. as above, (IDrd, K,) He explored the thing to the utmost. (IDrd, K, TK.) ― -b4- [Hence also,] مَا نَقَشَ مِنْهُ شَيْئًا (assumed tropical:) He did not obtain from him anything: but the word commonly known is نَتَشَ. (M, TA.) See also 8.

2 نَقَّشَ see 1, first sentence.

ناقشهُ
3 ناقشهُ ذ , (Msb,) or ناقشهُ الحِسَابَ, (S, * M, A,) and فِى الحِسَابِ, (A,) inf. n. مُنَاقَشَةٌ (S, M, Msb, K) and نِقَاشٌ, (M, TA,) He did the utmost with him, or went to the utmost length with him, in reckoning, (S, M, Msb, K,) so as to omit nothing therein: (A 'Obeyd:) A 'Obeyd thinks that نَقْشٌ signifying the “ extracting ” a thorn from the foot is from this; but others say the reverse; that the primary signification of مُنَاقَشَةٌ is the extracting a thorn from the body with difficulty; and that it then became [conventionally regarded as] a proper term in the sense of doing the utmost, or going to the utmost length, in reckoning; as observed by MF. (TA.) It is said in a trad., مَنْ نُوقِشَ الحِسَابَ عُدِّبَ, (S,) or هَلَكَ, (M,) He with whom the utmost is done in reckoning (S, M,) is punished, (S,) or perishes. (M.) See also 4. ― -b2- [Hence,] ناقش الكَلَامَ (assumed tropical:) He picked out the faults of the language; syn. نَقَدَهُ. (TA, art. نقد.)

انقش على غَرِيمِهِ
4 انقش على غَرِيمِهِ ذ He went to the utmost length against his debtor. (IAar, K.) See also 3.

5 تَنَقَّشَ see 8, last signification.

انتقش
8 انتقش ذ : see 1, first signification. ― -b2- Also, (K,) or انتقش عَلَى فَصِّهِ, (Lth, A,) He ordered (Lth, A, K) the نَقَّاش [or engraver], (Lth, K,) to engrave upon the stone of his signet-ring. (Lth, A, K.) -A2- He extracted, or drew, or pulled, out, or forth, a thing; (K;) such as a thorn and the like: (TA:) syn. with نَقَشَ, as shewn above; see 1, in three places. (S, M, A, K.) ― -b2- [Hence,] He (a camel) struck the ground (S, K) with his fore leg, (S,) or with his foot, (K,) on account of something entering into it; (S, K;) [i. e., to beat out a thorn or the like.] ― -b3- [Hence also,] (tropical:) He chose, or selected, a thing. (M, A, K.) You say, of a man who has chosen (A, L) a man, (A,) or a thing, (L,) for himself, جَادَ مَا انْتَقَشَهُ لِنَفْسِهِ (tropical:) Good, or excellent, be that which he has chosen for himself: (A, L:) or, accord. to the O, when a man has chosen for himself a servant (خَادِمًا [which suggests that this may be a mistranscription for جَادَ مَا]) اِنْتَقَشْتَ هٰذَا لِنَفْسِكَ [thou hast chosen this for thyself]. (TA.) [Hence also.] انتقش مِنْهُ حَقَّهُ (tropical:) [He took from him his right, or due]. (A.) And انتقش جَمِيعَ حَقِّهِ, and ↓ تنقّشهُ, (tropical:) He took from him the whole of his right, or due, not leaving thereof anything. (M, TA.) See also 1, last signification.

نَقْشٌ
نَقْشٌ ذ [an inf. n. (see 1) used as a simple subst.: or in the sense of a pass. part. n. in which the quality of a subst. is predominant: Variegation; or variegated work: decoration, embellishment, a picture; or decorated, or embellished, or pictured, work: broidery: tracery: (significations well known: see نَقَّاشٌ:)] engraved work upon a signet: [and any sculptured work:] pl. نُقُوشٌ. (A.) Also The impress of a signet. (Mgh, in art. ختم.) And A mark, or trace, upon the ground; as, for instance, of ashes. (AHeyth.) -A2- See also مَنْقُوشٌ.

نُقْشٌ
نُقْشٌ ذ : see مَنْقُوشٌ.

نِقَاشَةٌ
نِقَاشَةٌ ذ The art, or occupation, of the نَقَّاش, (M, K, TA,) who does variegated, or decorated or embellished, work; (M;) of him who does what is termed نَقْش: (TA:) [and of him who engraves upon signet-rings: and of him who does any sculptured work.]

نَقَّاشٌ
نَقَّاشٌ ذ One who does variegated, or decorated or embellished, work; (M;) who does what is termed نَقْش: (TA:) and one who engraves upon the stones of signet-rings: (Lth, K:) [and one who does any sculptured work.]

مِنْقَشٌ
مِنْقَشٌ ذ : see مِنْقاشٌ.

مُنَقَّشٌ
مُنَقَّشٌ ذ : see مَنْقُوشٌ, first sentence.

شَجَّةٌ مُنَقِّشَةٌ
شَجَّةٌ مُنَقِّشَةٌ ذ : see مَنْقُوشٌ, last signification.

مِنْقَاشٌ
مِنْقَاشٌ ذ An instrument with which variegated, or decorated or embellished, work is done: pl. مَنَاقِيشُ: (M:) [and an instrument with which engraving, or any sculptured work, is done: so in the present day.] ― -b2- Also, [A kind of tweezers;] an instrument with which one extracts, or draws or pulls out or forth, thorns; as also ↓ مِنْقَشٌ; (Msb, K;) [of which latter the pl. is مَنَاقِشُ, occurring below:] and with which one plucks out (S, A) hair. (A.) [Hence the saying,] اِسْتَخْرَجْتُ حَقِّى مِنْهُ بِالمَنَاقِشِ (tropical:) I wearied myself in extorting my right, or due, from him. (A.)

مَنْقُوشٌ
مَنْقُوشٌ ذ A garment, or piece of cloth, (A,) or other thing, (TA,) [variegated; or decorated, or embellished: charactered in any manner, as a coin &c.: (see 1:)] coloured (A, TA) with two colours, (TA,) or with colours; (A, TA;) as also ↓ مُنَقَّشٌ. (A, TA.) ― -b2- [A signet-ring engraved: and anything sculptured. (See 1.)] ― -b3- عِذْقٌ مَنْقُوشٌ A raceme of dates struck with thorns, and consequently ripened: (AA:) [or having specks apparent in it, in consequence of ripening: (see نُقِشَ العِذْقُ:)] and بُسْرٌ مَنْقُوشٌ full-grown unripe dates pricked with thorns in order that they may ripen: (M, TA:) and رُطَبٌ مَنْقُوشٌ fresh ripe dates soaked with water; syn. رَبِيطٌ: (Sgh, TA:) called by the vulgar معذب [app. مُعَذَّبٌ]; (TA;) as also نَقْشٌ. (K [accord. to some copies; and in the TA: accord. to other copies of the K, نُقْشٌ; but expressly said in the TA to be with fet-h.]) -A2- شَجَّةٌ مَنْقُوشَةٌ A wound in the head from which bones are extracted: (S, K:) and شَجَّةٌ ↓ مُنَقِّشَةٌ a wound in the head from which bones are removed; (AA, El-Ghanawee, Aboo-Turلb;) i. q. مُنَقِّلَةٌ. (K.)

لَطَمَهُ لَطْمَ المُنْتَقِشِ
لَطَمَهُ لَطْمَ المُنْتَقِشِ ذ , (S,) or لَطْمَةَ المُنْتَقِشِ, (K,) [He gave him a violent slap, like the slap of the camel striking the ground with his fore-leg, or with his foot, on account of something entering into it:] from اِنْتَقَشَ, said of a camel, as explained above. (S, K.)

### Türkçe

**نَقَشَ**
1 **نَقَشَ** ذ , (S, M, Msb,) muzâri‘ı **نَقُشَ** , (M, Msb,) mastarı **نَقْشٌ**. (S, M, A, Msb, K,) O, bir şeyi alacalı yaptı; yahut onu süsledi yahut bezedi; eşanlamlısı **نَمْنَمَ**; ve yine ↓ **انتقش**: (M:) [herhangi bir tarzda bir sikkeyi vb. damgaladı/işaretledi:] ve o, modern kullanıma göre, kazıdı/oydu: bir şeyi iki renkle boyadı, (K,) yahut renklerle; (A, K;) ve ↓ **نقّش**, (S,) mastarı **تَنْقِيشُ**, (S, K,) aynı manaya gelir. (S, K.) ― -b2- **نَقَشَ فى خَاتَمِهِ كَذَا**, ve **عَلَى فَصِّ خَاتَمِهِ**, (A,) mastarı yukarıdaki gibi, (K,) [mühür yüzüğüne şöyle bir şeyi kazıdı, ve mühür yüzüğünün taşının üzerine: ve **نَقَشَ** ayrıca, kesici yahut sivri bir aletle işaretledi manasına gelir: bir şeyi herhangi bir tarzda yonttu/oydu.] ― -b3- **نَقَشَ الرَّحَا** (mecaz:) değirmen taşını bir **مِنْقَار** ile gagalayarak çentikledi; eşanlamlısı **نَقَرَهَا**. (A, TA.) ― -b4- **نَقَشَ**, mastarı yukarıdaki gibi, ayrıca şu manaya gelir: o, yahut o (şey), dış deride çizdi, yırttı, yahut yaraladı. (TA.) Şöyle dediler: **كَأَنَّ وَجْهَهُ نُقِشَ بِقَتَادَةٍ** [sanki yüzü bir geven çalısıyla çizilmiş yahut yırtılmış gibi]; eşanlamlısı **خُدِشَ**: çirkinlik, ve yüz ifadesinin sertliği yahut asık suratlılığı ile ilgili olarak, (M, TA,) ve öfke. (M.) ― -b5- **نَقْشُ العِذْقِ** şu manaya gelir: hurmalar olgunlaşsın diye hurma salkımını dikenlerle vurmak: (S, K:) yahut ve bunun sonucunda onların olgunlaşması. (AA.) Ve şöyle denir: **نُقِشَ العِذْقُ**, yani: olgunlaşma sebebiyle hurma salkımında benekler belirgin oldu. (S.) ― -b6- Ve [bundan, belki,] **نَقْشٌ** (mecaz olarak) **جِمَاعٌ** ile eşanlamlı kullanılır (S, A, Sgh, K,) AA’ya göre, (S,) yahut IAar; (Sgh;) **نَقَشَ** (mecaz:) “kızla cima etti” manasına gelir. (T, K.) [Bu mana A’da hakiki olanlar arasında zikredilmiştir; fakat TA’da mecaz olduğu söylenir.] -A2- Yine **نَقَشَ**, (S, M, A, Msb,) muzâri‘ı yukarıdaki gibi, (M, TA,) ve mastarı da böyledir, (S, M, Msb, K,) ayağından, (S, M,) **مِنْقَش** yahut **مِنْقَاش** ile, (Msb, K; *) bir dikeni (S, M, A, Msb, K) çıkardı, yahut çekip çıkardı: ve yine ↓ **انتقش**: (S, M, A, K:) A ‘Obeyd’e göre bunun **المُنَاقَشَةُ**’den olduğu sanılmıştır; fakat başkaları tersini söyler: (TA:) ve aynı şekilde, baştaki bir yaradan kemikleri: (S, K:) ve **مِنْقَاش** ile, (S, A;) kıl (S, A,) yoldu; (A;) ve yine ↓ **انتقش**. (A.) Bir şair şöyle der (yani, Yezîd İbn-Maksam [?] EthThakafee, O’da **شوك** maddesinde,)
لَا تَنْقُشَنَّ بِرِجْلِ غَيْرِكَ شَوْكَةً
فَتَقِى بِرِجْلِكَ رِجْلَ مَنْ قَدْ شَاكَهَا
[Bir başkasının ayağından bir dikeni sakın ola ki çıkarma; böylece (ayağını tehlikeye atarak) ayağınla, onunla delinmiş olanın ayağını korumuş olursun]: [ilk] **ب** harfi **عَنْ**’ın yerine konmuştur: o der ki: bir başkasının ayağından bir dikeni çıkarma ve onu kendi ayağına koyma ?? (TA:) yahut **مَنْ شَاكَهَا** “dikenlerin arasına girmiş olan” demektir. (S ve O, **شوك** maddesinde.) Ve Ebû Hureyre’nin bir hadisinde şöyle denmiştir: **عَثَرَ فَلَا انْتَعَشَ وَشِيكَ فَلَا انْتَقَشَ** [tökezlesin de tekrar kalkamasın; ve bir dikenle delinsin de dikeni çıkaramasın]: (M, TA: *) sözler beddua manasındadır. (TA.) Aşağıda 8’e de bak. ― -b2- [Bundan,] **نَقَشَ**, muzâri‘ı yukarıdaki gibi, (TA,) ve mastarı da böyledir, (K,) koyunların yahut keçilerin gece yatma yerini dikenlerden ve benzerlerinden temizledi, (K,) yahut onlara zarar verebilecek şeylerden; taşlardan ve dikenlerden ve benzerlerinden. (TA.) ― -b3- Yine bundan, **نَقَشَ عَنِ الشَّىْءِ**, (TK,) mastarı yukarıdaki gibi, (IDrd, K,) o şeyi son haddine kadar araştırdı. (IDrd, K, TK.) ― -b4- [Yine bundan,] **مَا نَقَشَ مِنْهُ شَيْئًا** (farz edilen mecaz:) ondan hiçbir şey elde etmedi: fakat yaygın bilinen kelime **نَتَشَ**’dır. (M, TA.) Aşağıda 8’e de bak.

2 **نَقَّشَ**: 1’in ilk cümlesine bak.

**ناقشهُ**
3 **ناقشهُ** ذ , (Msb,) yahut **ناقشهُ الحِسَابَ**, (S, * M, A,) ve **فِى الحِسَابِ**, (A,) mastarı **مُنَاقَشَةٌ** (S, M, Msb, K) ve **نِقَاشٌ**, (M, TA,) hesap görmede onunla sonuna kadar gitti, yahut onunla en uç noktaya vardı, (S, M, Msb, K,) onda hiçbir şeyi eksik bırakmayacak şekilde: (A ‘Obeyd:) A ‘Obeyd, ayaktan diken “çıkarma” manasındaki **نَقْشٌ**’ün bundan olduğunu düşünür; fakat başkaları tersini söyler; **مُنَاقَشَةٌ**’nin aslî manasının, bedenden bir dikeni güçlükle çıkarmak olduğunu; sonra bunun, hesap görmede sonuna kadar gitmek yahut en uç noktaya varmak manasında [örfî olarak] yerleşik bir terim hâline geldiğini; MF’nin belirttiği üzere. (TA.) Bir hadiste şöyle denmiştir: **مَنْ نُوقِشَ الحِسَابَ عُدِّبَ**, (S,) yahut **هَلَكَ**, (M,) kendisiyle hesap görmede sonuna kadar gidilen (S, M) cezalandırılır, (S,) yahut helâk olur. (M.) 4’e de bak. ― -b2- [Bundan,] **ناقش الكَلَامَ** (farz edilen mecaz:) sözün kusurlarını ayıkladı; eşanlamlısı **نَقَدَهُ**. (TA, **نقد** maddesi.)

**انقش على غَرِيمِهِ**
4 **انقش على غَرِيمِهِ** ذ borçlusuna karşı sonuna kadar gitti. (IAar, K.) 3’e de bak.

5 **تَنَقَّشَ**: 8’in son manasına bak.

**انتقش**
8 **انتقش** ذ : 1’in ilk manasına bak. ― -b2- Yine, (K,) yahut **انتقش عَلَى فَصِّهِ**, (Lth, A,) **نَقَّاش**’a [yahut hakkâka], (Lth, K,) mühür yüzüğünün taşına kazımasını emretti. (Lth, A, K.) -A2- Bir şeyi çıkardı, yahut çekip çıkardı: (K;) diken ve benzeri gibi: (TA:) yukarıda gösterildiği üzere **نَقَشَ** ile eşanlamlıdır; 1’e, üç yerde, bak. (S, M, A, K.) ― -b2- [Bundan,] o (deve), ön ayağıyla, (S,) yahut ayağıyla, (K,) içine bir şey girmesi sebebiyle, (S, K;) yere vurdu. (S, K.) ― -b3- [Yine bundan,] (mecaz:) bir şeyi seçti, yahut ayırt edip seçti. (M, A, K.) Kendisi için bir adamı, (A, L) (A,) yahut bir şeyi, (L,) seçmiş olan kimse hakkında şöyle dersin: **جَادَ مَا انْتَقَشَهُ لِنَفْسِهِ** (mecaz:) kendisi için seçtiği şey iyi yahut mükemmel olsun: (A, L:) yahut O’ya göre, bir adam kendisi için bir hizmetçi (**خَادِمًا**) seçtiğinde (**جَادَ مَا**’nın bu olabileceğini düşündürür) **اِنْتَقَشْتَ هٰذَا لِنَفْسِكَ** [bunu kendin için seçtin]. (TA.) [Yine bundan.] **انتقش مِنْهُ حَقَّهُ** (mecaz:) [ondan hakkını aldı]. (A.) Ve **انتقش جَمِيعَ حَقِّهِ**, ve ↓ **تنقّشهُ**, (mecaz:) ondan hakkının tamamını aldı; ondan hiçbir şey bırakmadı. (M, TA.) 1’in son manasına da bak.

**نَقْشٌ**
**نَقْشٌ** ذ [bir mastar (1’e bak) olup yalın isim olarak kullanılır: yahut isimlik vasfın baskın olduğu bir edilgen sıfat-isim manasında: alacalık; yahut alacalı iş: süsleme, bezeme, resim; yahut süslenmiş, bezenmiş, resmedilmiş iş: nakış: bezeme çizgileri/tezyinat: (manalar iyi bilinir: **نَقَّاشٌ**’a bak:)] mühür üzerindeki kazılı iş: [ve her türlü oyma iş:] çoğulu **نُقُوشٌ**. (A.) Yine: mührün izi/baskısı. (Mgh, **ختم** maddesinde.) Ve: yerde bir iz yahut eser; meselâ kül izi gibi. (AHeyth.) -A2- **مَنْقُوشٌ**’a da bak.

**نُقْشٌ**
**نُقْشٌ** ذ : **مَنْقُوشٌ**’a bak.

**نِقَاشَةٌ**
**نِقَاشَةٌ** ذ alacalı, yahut süslü yahut bezeli iş yapan **نَقَّاش**’ın sanatı yahut mesleği; (M, K, TA,) (M;) **نَقْش** denilen şeyi yapanın (sanatı/mesleği): (TA:) [ve mühür yüzüklerine kazıyanın: ve her türlü oyma işi yapanın.]

**نَقَّاشٌ**
**نَقَّاشٌ** ذ alacalı, yahut süslü yahut bezeli iş yapan kimse; (M;) **نَقْش** denilen şeyi yapan: (TA:) ve mühür yüzüklerinin taşlarına kazıyan kimse: (Lth, K:) [ve her türlü oyma işi yapan kimse.]

**مِنْقَشٌ**
**مِنْقَشٌ** ذ : **مِنْقاشٌ**’a bak.

**مُنَقَّشٌ**
**مُنَقَّشٌ** ذ : **مَنْقُوشٌ**’a, ilk cümleye, bak.

**شَجَّةٌ مُنَقِّشَةٌ**
**شَجَّةٌ مُنَقِّشَةٌ** ذ : **مَنْقُوشٌ**’a, son manaya, bak.

**مِنْقَاشٌ**
**مِنْقَاشٌ** ذ alacalı, yahut süslü yahut bezeli iş yapılan alet: çoğulu **مَنَاقِيشُ**: (M:) [ve kazıma, yahut her türlü oyma iş yapılan alet: günümüzde böyledir.] ― -b2- Yine, [bir tür cımbız;] dikenleri çıkarmak, yahut çekip çıkarmak için kullanılan alet; ve yine ↓ **مِنْقَشٌ**; (Msb, K;) [ikincisinin çoğulu aşağıda geçen **مَنَاقِشُ**’tur:] ve bununla (S, A) kıl yolunur. (A.) [Bundan şu söz:] **اِسْتَخْرَجْتُ حَقِّى مِنْهُ بِالمَنَاقِشِ** (mecaz:) ondan hakkımı söküp almakta kendimi yordum. (A.)

**مَنْقُوشٌ**
**مَنْقُوشٌ** ذ bir elbise yahut kumaş parçası, (A,) yahut başka bir şey, (TA,) [alacalı; yahut süslü, bezeli: herhangi bir tarzda damgalanmış/işaretlenmiş, bir sikke vb. gibi: (1’e bak:)] iki renkle, (TA,) yahut renklerle, (A, TA;) boyanmış; (A, TA;) ve yine ↓ **مُنَقَّشٌ**. (A, TA.) ― -b2- [Kazınmış mühür yüzüğü: ve oyulmuş her şey. (1’e bak.)] ― -b3- **عِذْقٌ مَنْقُوشٌ** dikenlerle vurulmuş ve bunun sonucunda olgunlaşmış hurma salkımı: (AA:) [yahut olgunlaşma sebebiyle benekleri belirgin olmuş: (**نُقِشَ العِذْقُ**’a bak:)] ve **بُسْرٌ مَنْقُوشٌ** olgunlaşsın diye dikenlerle delinmiş, tam büyümüş ham hurmalar: (M, TA:) ve **رُطَبٌ مَنْقُوشٌ** suya bastırılmış taze olgun hurmalar; eşanlamlısı **رَبِيطٌ**: (Sgh, TA:) avamın ona verdiği ad **معذب** [görünüşe göre **مُعَذَّبٌ**]; (TA;) ve yine **نَقْشٌ**. (K [bazı nüshalara göre; ve TA’da: K’nın diğer nüshalarına göre **نُقْشٌ**; fakat TA’da açıkça fetḥa ile olduğu söylenir.]) -A2- **شَجَّةٌ مَنْقُوشَةٌ** başta, içinden kemiklerin çıkarıldığı bir yara: (S, K:) ve **شَجَّةٌ** ↓ **مُنَقِّشَةٌ** içinden kemiklerin çıkarıldığı bir baş yarası; (AA, El-Ghanawee, Aboo-Turلb;) **مُنَقِّلَةٌ** ile aynı. (K.)

**لَطَمَهُ لَطْمَ المُنْتَقِشِ**
**لَطَمَهُ لَطْمَ المُنْتَقِشِ** ذ , (S,) yahut **لَطْمَةَ المُنْتَقِشِ**, (K,) [içine bir şey girmesi sebebiyle ön ayağıyla yahut ayağıyla yere vuran devenin tokadı gibi, ona şiddetli bir tokat vurdu:] yukarıda açıklandığı üzere, deve hakkında söylenen **اِنْتَقَشَ**’tan. (S, K.)
