# نقض — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%82%D8%B6/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D9%82%D8%B6/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نقض](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%82%D8%B6.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: نقض

نَقَضَهُ
1 نَقَضَهُ ذ , (M, Mgh, Msb,) aor. نَقُضَ , (M, Msb, TA,) inf. n. نَقْضٌ, (S, M, A, Mgh, Msb, K,) He undid it; took it; or pulled it, to pieces: untwisted it: unravelled it: unwove it: dissolved it: broke it: or rendered it uncompact, unsound, or unfirm,: after having made it compact, sound, or firm: (JK, M, A, Msb, K, TA:) namely a building, or structure: and a rope, or cord: (S, A, Mgh, Msb, K, TA:) and silk, or flax: (TA:) and cloth: (L:) and (tropical:) a compact, contract, or covenant; (S, A, Msb, K, TA;) and (assumed tropical:) a sale: (Mgh:) and (assumed tropical:) other things; (A, K, TA;) such as (assumed tropical:) an affair, or a case; and (assumed tropical:) the state of a place through which the invasion of an enemy is feared: (TA:) contr. of أَبْرَمَهُ, (M, A, K, TA,) as relating to a building or structure, and to a rope or cord, (A, K, TA,) and to a compact or contract or covenant, &c.: (K, TA:) or i. q. حَلَّ بَرْمَهُ, as relating to a rope or cord, and to a compact or contract or covenant: (Msb:) or i. q. هَدَمَهُ, as relating to a building or structure: (TA:) or the inf. n. signifies اِفْسَادُ مَا أَبْرَمْتَ, as relating to a building or structure. (JK, TA,) and to a rope or cord, (JK,) and to a compact or contract or covenant. (TA.) [It is said in the K, that النَّقْضُ is the contr. of الاِبْرَامُ, like الاِنْتقَاضُ and التَّنَاقُضُ: but this is a glaring mistake; and seems to be a corruption of the following passage in the M: النَّقْضُ ضِدُّ الاِبْرَامِ نَقَضَهُ يَنْقُضُهُ نَقْضًا وَانْتَقَضَ وَتَنَاقَضَ, which is meant indicate that انتقض and تناقض are quasi-passives of نَقَضَهُ: and in like manner, the passage in the A, النَّقْضُ فِى البِنَآءِ وَالحَبْلِ وَغَيْرِهِ ضِدُّ الاِبْرَامِ وَانْتَقَضَ وَنَتَقَّضَ, indicates that انتقض and تنقّض are quasi-passives of نَقَضَهُ. Further. it should be observed that نَقَضَهُ, as relating to a building, is not well explained by هَدَمَهُ; for you say, نَقَضَ البِنَآءَ مِنْ غَيْرِ هَدْمٍ, (mentioned in the S and A, &c., in art. قوض,) meaning He took to pieces the building without demolishing, or destroying.] ― -b2- [Hence,] نَقَصَ فُلَانٌ وَتَرَهُ [lit. Such a one undid, or untwisted, his bow-string]; meaning (tropical:) such a one took, or had taken, his blood-revenge. (A, TA.) And الدَّهْرُ ذُو نَقْضٍ وَاِمْرَارٍ [lit. Time, or fortune, has a property of untwisting and twisting tightly]; meaning (tropical:) that which time, or fortune, [as it were] twists tightly, [or makes firm.] it, at another time, [as it were] untwists, or undoes. (TA.) And نَقَضْتُ مَا أَبْرَمَهُ (tropical:) I annulled [what he confirmed, or made firm]. (Msb.) And يَنْقُضُ عَلَيْهِ (tropical:) [He undoes, or annuls, or contradicts, what he (another) has said]; said of a poet replying to another poet. (Lth, A, K.) ― -b3- نقض السقف, [i. e., app., نَقْضُ السَّقْفِ,] also signifies تحريك خشبه [i. e. تَحْرِيكُ خَشَبِهِ, The moving, or shaking, of the pieces of wood, or rafters, of the roof]. (TA. [But perhaps the phrase to be explained is السَّقْفُ ↓ نَقَّضَ, and the explanation, correctly, تَحَرَّكَ خَشَبُهُ, i. e. The pieces of wood, or rafters, of the roof moved, or shook, (for this, I am informed, is agreeable with modern usage,) app. so as to produce a sound: see also 5.]) -A2- See also 4.

2 نَقَّضَ see 4, in two places: ― -b2- and 5; and see 1, next before the last break.

المُنَاقَضَةُ فِى القَوْلِ
3 المُنَاقَضَةُ فِى القَوْلِ ذ is (tropical:) The saying that which is contradictory in its meaning [or meanings; as though one of its meanings undid, or annulled, the other]: (S, * K, TA:) from نَقْضُ البِنَآءِ: and meaning (tropical:) the contending with another in words, [or in contradiction,] each rebutting what the other said. (TA.) You say, ناقضهُ فِى الشَّىْءِ, inf. n. مُنَاقَضَةٌ and نِقَاضٌ, (tropical:) He contradicted him in, or respecting, the thing. (M, TA. *) And قُلْتُ لَهُ نِقَاضًا (tropical:) I contradicted him with respect to his saying, and his satirizing of me. (M, TA.) And ناقض أَحَدُ الشَّاعِرَيْنِ الأَخَرَ (tropical:) [One of the two poets contradicted the other]. (A.) And ناقض قَوْلُهُ الثَّانِى الآوَّلَ (tropical:) [His second saying contradicted the first]. (A, TA.) And ناقض آخِرُ قَوْلِهِ الأَوَّلَ (tropical:) [The last part of his saying contradicted the first]. (Mgh.) [See also 6.]

انقض الكَمْأَةَ
4 انقض الكَمْأَةَ ذ , (M, K, TA.) and انقض عَنْهَا. (M, TA,) He removed the crust of earth from over the truffles: (M:) or he extracted, or took forth, the truffles from the earth. (K, TA.) -A2- انقض الكَمْءُ The crusts of earth ??? up (تَقَلْفَعَتْ) from over the truffle; as also ↓ نَقَّضَ. (M, TA.) [See also 5.] ― -b2- انقضت الأَرْضُ The earth showed [or put forth] its plants, or herbage. (M, TA.) -A3- انقض also signifies It produced, made, gave, emitted, or uttered, a sound, noise, voice, or cry: (S, M, K, TA:) and [particularly] a slight sound like what is termed نَقْرٌ: (S, TA:) said of a joint of a man, (M, K,) and of the fingers [when their joints are made to crack], and of the ribs, (A,) [see also 5,] and of a camel's saddle, (A, TA.,) and of a cupping-instrument when the cupper sucks it, (TA,) [&c., (see نَقِيضٌ,)] and of an eagle, (S, M, K,) and of a hen (S, A) on the occasion of her laying eggs, (A,) and of a chicken, (M, A, K,) and of an ostrich, and of a quail, and of a hawk, and of a scorpion, and of a frog, and of the [kind of lizard called] وَزَغ, and of the وَبْر [or Syrian hyrax], (M, K,) and of a young camel, the sounds of which are denoted by اِنْقَاضٌ and كَتِيتٌ, as those of a camel advanced in age are by قَرْقَرَةٌ and هَدِيرٌ: (S:) or اِنْقَاضٌ relates to animate things; and ↓ نَقْضٌ, inf. n. of نَقضَ, aor. نَقُضَ and نَقِضَ , to inanimate things. (M, K.) [Accord. to the A, whether said of animate things or of inanimate, it is proper, not tropical, but accord. to what is said in the TA voce نَقِيض, it is properly said of animate things, and tropically of inanimate; though, if any such distinction exist, the reverse seems to me to be more probable.] ― -b2- You say also, انقض بِالدَّابَّةِ, (K,) or بِالْحِمَارِ. (Lth,) or, as As says, (M, TA,) بِالعَيْرِ, (M,) or بِالبَعِيرِ, (TA,) and بِالفَرَسِ, (M, TA,) He made a sound to the beast of carriage, (M, K,) or to the ass, (Lth, As, M,) or to the camel, (As, TA,) and to the horse, (As, M, TA,) at the two sides of his tongue, after making it cleave to the roof of his mouth, (Lth, M, K, TA,) without removing its extremity from its place, (Lth, TA,) in order to chide the beast: (L:) or انقض بِهِ signifies i. q. نَقَرَ بِهِ [q. v.]; (As, M, A, TA;) the object being a [camel such as is called] قَعُود; (A;) or whatever be the object. (As, M, TA.) And انقض بِالْمَعْزِ, (S, Sgh, K,) or بِالعَنْزِ, (M, A,) He called the goats, (S, Sgh, K,) or the she-goat; (M, A;) accord. to AZ, (S, Sgh,) or Ks. (M, L.) And انقض بِهِ He made a sound to him like as when thou makest a smacking with the tongue to a sheep or goat, [in the TA, كما تنقر الشاة, for which I read كَمَا تَنْقُرُ بِالشَّاةِ,] deeming him ignorant. (TA.) And He made a clapping to him with one of his hands upon the other, so as to cause a [sound such as is termed] نَقِيض to be heard. (El-Khattلbee.) -A4- انقض أَصَابِعَهُ (M, A, K) He made a sound, or sounds, [app. a cracking of the joints,] with his fingers: (M:) [and so ↓ نَقَّضَهَا, inf. n. تَنْقِيضٌ: (see فَرْقَعَ:)] or he struck with his fingers in order that they might make a sound, or sounds: (K:) if it mean cracking of the joints (فَرْقَعَة), it is disapproved; but if clapping, it is not. (TA.) And انقض العِلْكَ He caused the [kind of gum called] علك to make a sound, or sounds; [i. e., in chewing it, as many women do;] the doing of which is disapproved. (S, L, K. [But in the S and L, it said that اِنْقَاضُ العِلْكَ signifies تَصْوِيتُهُ, which does not necessarily indicate that the former verb is transitive.]) ― -b2- Hence, (S, M, TA,) انقض الحِمْلُ ظَهْرَهُ (S, M, A, Msb, K *) The load made his back to sound by reason of its weight: (M:) or pressed heavily upon him, (S, M, Msb, K,) so that his back was heard to make a sound such as is termed نَقِيض; (M, K; * i. e. the sound of the camel's saddle when it becomes infirm by reason of the weight of the load; (Bd, xciv. 3;) or a slight sound, as when a man makes a smacking with his tongue (يُنْقِضُ) to his ass, in driving him: (TA:) or oppressed his back by its weight: (Msb:) or rendered him lean, or emaciated; جَعَلَهُ نِقْضًا, i. e. مَهْزُولًا. (Ibn- 'Arafeh, K.) Thus in the phrase الَّذِى أَنْقَضَ ظَهْرَكَ, (S, M, K,) in [xciv. 3, of] the Kur. (S, M.)

تنقّض
5 تنقّض ذ : see 8. ― -b2- الأَرْضُ عَنِ الكَمْأَةِ The earth clave, or cracked, or burst, from over the truffles; (S, A, * TA;) syn. تَفَطَّرَتْ. (S, TA.) In all the copies of the K, we find تنقّض الدَّمُ, explained by تَقَطَّرَ; [as though meaning The blood was made to drop, drip, or fall in drops;] but how likely is this to be a mistranscription. (TA.) [The right reading of the phrase is probably تنقّض الكَمْءُ; and of the explanation, تَفَطَّرَ; and if so, the phrase is like أَنْقَضَ الكَمْءُ, and نَقَّضَ, explained above: see 4, second sentence.] ― -b3- تنقّض الَبْيتُ The house, or chamber, became cleft, or cracked, in several places, so as to cause a sound to be heard (K, TA.) And تنقّض is also said of a building, [app. in the same sense,] like ↓ نَقَّضَ. (TA.) [See نَقَّضَ السَّقْفُ, in 1, next before the last break.] You say also, تنقّضت عِظَامُهُ (tropical:) His bones made a sound [app. in being broken]. (IF, K, TA.) [See also 4.]

تناقض
6 تناقض ذ : see 8. ― -b2- تَنَاقُضٌ also signifies (tropical:) Mutual contradiction, or repugnancy; contr. of تَوَافُقٌ. (O, TA.) You say, فِى كَلَامِهِ تَنَاقُضٌ (A, Mgh, Msb, TA,) (tropical:) [In his speech is contradiction, or repugnancy, between different parts;] one part of his speech necessarily implies the annulment of another part; (Msb;) his second saying contradicted (نَاقَضَ) his first. (TA.) And تَنَاقَضَ القَوْلَانِ, (A, Mgh,) or الكَلَامَانِ, (Msb,) (tropical:) The two saying, or sentences, contradicted each other; or were mutually repugnant; as though each undid the other; (Msb;) [they annulled each other.] And تناقض الشَّاعِرَانِ (tropical:) [The two poets contradicted each other.] (A, TA.) And تناقض مَعْنَاهُ (tropical:) Its meaning was contradictory. (S, * K, TA.) -A2- [It is also used transitively:] you say, تَنَاقَضَا البَيْعَ (assumed tropical:) They two mutually dissolved the sale: as though compared with the saying تَرَآءَوُا الهِلَالَ, meaning “ they [together] saw the new moon; ” and تَدَاعَوُا القَوْمَ, meaning “ they [together] called the people; ” and تَسَآءَلُوهُمْ, meaning “ they [together] asked them; ” notwithstanding that تناقض is [properly] intransitive. (Mgh.) And تَنَاقَضُوا عُهُودَهُمْ (assumed tropical:) [They mutually dissolved, or broke, their compacts, contracts, or covenants]. (T, voce تناكثوا.)

انتقض
8 انتقض ذ quasi-pass. of نَقَضَهُ [It became undone; taken, or pulled to pieces: untwisted: unravelled: unwoven: dissolved; broken: or rendered uncompact, unsound, or infirm, after it had been made compact, sound, or firm]: (M, A, Mgh, Msb, TA:) as also ↓ تنقّض, (A,) and ↓ تناقض: (M, TA:) [respecting the first and last, see a remark upon a mistake in the K, following the first sentence in 1: but انتقض afterwards occurs in the K used properly in the phrase مَا انْتَقَضَ مِنَ البُنْيَانِ:] i. q. اِنْتَكثَ: (S:) said of a building, or structure: and of a rope, or cord: (A, Mgh, Msb, TA:) [and of silk, or flax: and of cloth: (see 1:)] and (tropical:) of a compact, contract, or covenant: (TA:) [and of a sale: (see 1:)] and (tropical:) of other things. (A, TA.) ― -b2- [Hence,] انتقضت القَرْحَةُ (tropical:) The wound, or ulcer, became recrudescent. (IF, * A.) And انتقض الجُرْحُ بَعْدَ بُرْئِهِ (assumed tropical:) The wound became in a bad, or corrupt, state, after its healing. (Msb.) And انتقض الأَمْرُ بَعْدَ الْتِئَامِهِ (A, * Msb, TA) (tropical:) The affair, or case, became in a bad, or unsound state, after it had been in a sound state. (Msb.) And انتقض أَمْرُ الثَّغْرِ بَعْدَ سَدِّهِ (assumed tropical:) [The state of the place through which the invasion of an enemy was feared became unfortified, after its being fortified, or closed]. (TA.) And انتقضت الطَّهَارَةُ (assumed tropical:) The state of purity became annulled. (Msb.) And انتقض عَلَيْهِ الشِّعْرُ (tropical:) [The poetry became undone, annulled, or contradicted, by a reply against him: see يَنْقُضُ عَلَيْهِ]. (A, TA.)

انقاضّ
11 انقاضّ ذ It (a wall) cracked, without falling down; like اِنْقَضَّ. (K in art. قض.) See also اِنْقَاضَ, in art. قيض.]

نُقْضٌ
نُقْضٌ ذ : see نِقْضٌ, in two places.

نِقْضٌ
نِقْضٌ ذ i. q. ↓ مَنْقُوضٌ [Undone; taken, or pulled, to pieces: untwisted: unravelled: unwoven: dissolved; broken: &c. (see 1:)] (S, Mgh, Msb, K:) like نِكْثٌ (S, TA) in the sense of مَنْكُوثٌ: (TA:) as also ↓ نُقْضٌ; (Mgh, Msb;) and ↓ نَقَضٌ: (Sgh:) but El-Ghooree allows only the first: (Mgh:) Az, however, mentions only the second; (Msb;) which signifies as above, applied to a building, or structure; (M, Mgh;) or what has become taken, or pulled, to pieces, (مَا انْتَقَضَ,) of a building, or structure; (K;) as also the first: (TA:) or نَقْضٌ signifies مَا نَقَضْتَ what thou hast undone; taken, or pulled, to pieces; untwisted; &c.]: (M:) and what is undone, of [the stuff of the tents called] أَخْبِيَة, and of [the garments called] أَكْسِيَة, and twisted a second time; (M, K;) as also ↓ نَقَضٌ; (K;) and ↓ نُقَاضَةٌ: (L:) or this last signifies what is undone of a hair-rope: (S, O, K:) the pl. of نِقْضٌ is أَنْقَاضٌ [a pl. of pauc.], (M,) and of the same, (Msb,) or of ↓ نُقْضٌ, (Mgh, Msb,) نُقُوضٌ. (Mgh, Msb.) ― -b2- (tropical:) Emaciated, or rendered lean, (S, M, K,) by travel; (S, K;) upon which one has journeyed time after time: (O:) Seer says, as though travel had unknit its frame; (M, TA;) thus indicating it to be tropical: (TA:) applied to a male camel, (S, M, K,) and to a horse, (M.) and to a female camel, (S, K,) or the female is termed نِقْضَةٌ: (M, K:) pl. أَنْقَاضٌ, (Sb, S, K,) only, (Sb, M,) both of the masc. and fem.; in the latter, the ة being imagined to be elided; (M;) and نَقَائِضُ is [also said to be] a pl. of نِقْضٌ signifying jaded, applied to a she-camel. (So in a copy of the S in art. نفص.) ― -b3- [See an ex. in a verse cited voce سَدٌّ.] ― -b4- The place, (S,) or crust of earth, (M, K,) that becomes broken from over truffles; (S, M, K;) for when they are about to come forth, they break asunder the surface of the earth: (O:) pl. [of pauc.] أَنْقَاضٌ and [of mult.] نُقُوضٌ. (M, K.) ― -b5- Accord. to the K, i. q. نِفْضٌ; but the latter is a mistranscription; (TA;) Honey that has in it [worms of the kind called] سُوس; wherefore it is taken, (M, K in art. نفض,) and pounded, (K, ubi supra,) and the place of the bees is smeared (يُلَطَّخُ [in a copy of the M يُطْبَخُ, which is doubtless a mistranscription,]) therewith, together with myrtle (آس) and the bees then come to it, and deposit their honey in it; (M, K, ubi supra;) on the authority of El-Hejeree: (M:) or the dung of bees in the place where they deposit their honey: (IAar, AHn, K, ubi supra:) or the bees that have died therein. (Sgh, K, ubi supra.) -A2- See also نَقِيضٌ.

نَقَضٌ
نَقَضٌ ذ : see نِقْضٌ, in two places.

نَقِيضٌ
نَقِيضٌ ذ (tropical:) A contradictor: applied to a man: fem. with ة. (M, TA.) You say [also], ذَا نقيضُ ذَاكَ (tropical:) This is a contradictor [i. e. the contrary] of that: (A, TA:) [or this is inconsistent with that: for] النَّقِيضَانِ لَا يَجْتَمِعَانِ وَلَا يَرْتَفِعَانِ [what are termed نقيضان cannot be coëxistent in the same thing, nor simultaneously nonexistent in the same thing]; as existence itself and nonexistence, and motion and rest. (Kull, pp. 231, 232) You say also, هٰذِهِ قَصِيدَةٌ نَقِيضُ قَصِيدَةِ فُلَانٍ (tropical:) [This poem is a contradictor of the poem of such a one]. (A.) And النَّقِيضَةُ in poetry is (tropical:) That by which one undoes or annuls or contradicts [what another poet has said]: (S:) or نَقِيضَةُ الشِّعْرِ consists in a poet's putting forth poetry, and another poet's undoing or annulling or contradicting it, by putting forth what is different therefrom: (Lth, K, * TA:) the subst is نَقِيضٌ: [or rather this seems to be an epithet in which the quality of a subst. is predominant, and syn. with نَقِيضَةٌ:] and the act of the two is termed ↓ مُنَاقَضَةٌ: the pl. of نَقِيضَةٌ is نَقَائِضُ: (TA:) you speak of the نَقَائِض of Jereer and El-Farezdak. (A, TA.) -A2- A sound, noise, voice, or cry; (Lth, S, M, O, K:) as also ↓ نِقْضٌ accord to the K; but this is an enormous error: (TA:) the former, of the joints (Lth, M, K) of a man, (M,) [a meaning also assigned to نِقْضٌ in the K,] and of the fingers, and of the ribs, (Lth, M, A,) and of camels' saddles, (S, K,) or of a camel's saddle, (M, O, K, [but in CK, for الرَّحْل, we find الرِّجْل, the foot,]) and of camels' litters, (S, K,) and of tanned skins, (K,) or of a tanned skin, (M,) and of a bow-string, (M, K,) and of نِسْع [q. v.] (O, K,) when new, (O,) and of the sucking of a cupping-instrument; (K;) [in all these senses said in the TA to be tropical; but see 4;] and also the former, (S, M, TA,) in the K, erroneously, the latter word, (TA,) of an eagle, (S, M, K,) and of chickens, and of an ostrich, and of a quail, and of a hawk, and of a scorpion, and of a frog, and of the [kind of lizard called] وَزَغ, and of the وَبْر [or Syrian hyrax; &c., see 4] (M,)

نُقَاضَةٌ
نُقَاضَةٌ ذ : see نِقْضٌ.

نَقِيضَةٌ
نَقِيضَةٌ ذ : see نَقِيضٌ.

مَنْقُوضٌ
مَنْقُوضٌ ذ : see نِقْضٌ.

مُنَاقَضَةٌ
مُنَاقَضَةٌ ذ : see نَقِيَضٌ.

مُنْتقِضٌ
مُنْتقِضٌ ذ i. q. مُترَيِّعٌ, [Refraining.] see art. ريع.

### Türkçe

**نَقَضَهُ**
1 **نَقَضَهُ** ذ , (M, Mgh, Msb,) muzâri‘i **نَقُضَ** , (M, Msb, TA,) mastarı **نَقْضٌ**, (S, M, A, Mgh, Msb, K,) Onu çözdü; onu parçalara ayırarak aldı; yahut onu parçalara çekip kopardı: onu bükümünü çözdü: onu söktü: onu dokumasını çözdü: onu eritti: onu kırdı: yahut onu sıkılaştırılmış, sağlamlaştırılmış veya pekiştirilmiş olduktan sonra sıkı olmayan, sağlam olmayan veya pekişik olmayan hâle getirdi: (JK, M, A, Msb, K, TA:) yani bir bina yahut yapı: ve bir ip yahut kordon: (S, A, Mgh, Msb, K, TA:) ve ipek yahut keten: (TA:) ve kumaş: (L:) ve (mecazen:) sıkı bir anlaşma, akit veya ahid; (S, A, Msb, K, TA;) ve (varsayılan mecaz:) bir satış: (Mgh:) ve (varsayılan mecaz:) başka şeyler; (A, K, TA;) meselâ (varsayılan mecaz:) bir iş yahut bir hâl; ve (varsayılan mecaz:) düşman istilâsından korkulan bir yerin durumu: (TA:) **أَبْرَمَهُ**’nin zıddıdır, (M, A, K, TA,) bina yahut yapı ile ilgili olarak, ve ip yahut kordon ile ilgili olarak, (A, K, TA,) ve anlaşma yahut akit yahut ahid vb. ile ilgili olarak: (K, TA:) yahut ip yahut kordon ile ilgili olarak ve anlaşma yahut akit yahut ahid ile ilgili olarak **حَلَّ بَرْمَهُ** ile aynı mânâdadır: (Msb:) yahut bina yahut yapı ile ilgili olarak **هَدَمَهُ** ile aynı mânâdadır: (TA:) yahut mastar, bina yahut yapı ile ilgili olarak **اِفْسَادُ مَا أَبْرَمْتَ** mânâsına gelir. (JK, TA,) ve ip yahut kordon ile ilgili olarak, (JK,) ve anlaşma yahut akit yahut ahid ile ilgili olarak. (TA.) [K’da, **النَّقْضُ**’un **الاِبْرَامُ**’un zıddı olduğu, **الاِنْتقَاضُ** ve **التَّنَاقُضُ** gibi, denilmiştir: fakat bu apaçık bir hatadır; ve M’deki şu pasajın bozulmuşu gibi görünür: **النَّقْضُ ضِدُّ الاِبْرَامِ نَقَضَهُ يَنْقُضُهُ نَقْضًا وَانْتَقَضَ وَتَنَاقَضَ**, bununla **انتقض** ve **تناقض**’ın **نَقَضَهُ**’nin yarı-edilgenleri olduğu kastedilir: ve aynı şekilde A’daki pasaj, **النَّقْضُ فِى البِنَآءِ وَالحَبْلِ وَغَيْرِهِ ضِدُّ الاِبْرَامِ وَانْتَقَضَ وَنَتَقَّضَ**, **انتقض** ve **تنقّض**’ın **نَقَضَهُ**’nin yarı-edilgenleri olduğunu gösterir. Ayrıca, **نَقَضَهُ**’nun bina ile ilgili olarak **هَدَمَهُ** ile iyi açıklanmadığı gözlenmelidir; çünkü **نَقَضَ البِنَآءَ مِنْ غَيْرِ هَدْمٍ** dersin, (S ve A vb.’de, madde **قوض**’da zikredilmiştir,) mânâsı: Binayı yıkmadan yahut tahrip etmeden parçalara ayırdı.] ― -b2- [Bundan dolayı,] **نَقَصَ فُلَانٌ وَتَرَهُ** [lafzen: Falan kimse onun yay kirişini çözdü yahut bükümünü çözdü]; mânâsı (mecazen:) falan kimse kan davasını aldı yahut almış oldu. (A, TA.) Ve **الدَّهْرُ ذُو نَقْضٍ وَاِمْرَارٍ** [lafzen: Zaman yahut talih, çözme ve sıkıca bükme özelliğine sahiptir]; mânâsı (mecazen:) zaman yahut talihin [sanki] sıkıca büktüğü [yahut sağlamlaştırdığı] şeyi, başka bir zamanda [sanki] çözer yahut bozar. (TA.) Ve **نَقَضْتُ مَا أَبْرَمَهُ** (mecazen:) Onun sağlamlaştırdığı [şeyi] iptal ettim. (Msb.) Ve **يَنْقُضُ عَلَيْهِ** (mecazen:) [O (başkasının) söylediğini bozar yahut iptal eder yahut ona aykırı düşer]; başka bir şaire cevap veren şair hakkında söylenir. (Lth, A, K.) ― -b3- **نقض السقف**, [yani, görünüşe göre, **نَقْضُ السَّقْفِ**,] ayrıca **تحريك خشبه** [yani **تَحْرِيكُ خَشَبِهِ**, çatının tahta parçalarını yahut merteklerini hareket ettirme yahut sallama] mânâsına gelir. (TA. [Fakat belki açıklanacak ibare **السَّقْفُ** ↓ **نَقَّضَ**’dır; ve açıklama doğru olarak **تَحَرَّكَ خَشَبُهُ**, yani çatının tahta parçaları yahut mertekleri hareket etti yahut sallandı, (zira bunun modern kullanıma uygun olduğu bana bildirilmiştir,) görünüşe göre bir ses çıkarmak üzere: ayrıca 5’e de bak.]) -A2- 4’e de bak.

2 **نَقَّضَ** 4’e iki yerde bak: ― -b2- ve 5’e; ve 1’de son kesintiden hemen önce olana bak.

**المُنَاقَضَةُ فِى القَوْلِ**
3 **المُنَاقَضَةُ فِى القَوْلِ** ذ (mecazen:) mânâsı [yahut mânâları] bakımından çelişik olan şeyi söylemektir [sanki mânâlarından biri ötekini çözüyor yahut iptal ediyor gibi]: (S, * K, TA:) **نَقْضُ البِنَآءِ**’nden alınmıştır: ve mânâsı (mecazen:) sözle bir başkasıyla çekişmektir, [yahut çelişkiyle,] her biri ötekinin söylediğini çürütür. (TA.) Dersin ki, **ناقضهُ فِى الشَّىْءِ**, mastarı **مُنَاقَضَةٌ** ve **نِقَاضٌ**, (mecazen:) O şeyi hususunda ona aykırı düştü. (M, TA. *) Ve **قُلْتُ لَهُ نِقَاضًا** (mecazen:) Onun sözü ve beni hicvetmesi hususunda ona aykırı düştüm. (M, TA.) Ve **ناقض أَحَدُ الشَّاعِرَيْنِ الأَخَرَ** (mecazen:) [İki şairden biri ötekine aykırı düştü]. (A.) Ve **ناقض قَوْلُهُ الثَّانِى الآوَّلَ** (mecazen:) [Onun ikinci sözü birincisine aykırı düştü]. (A, TA.) Ve **ناقض آخِرُ قَوْلِهِ الأَوَّلَ** (mecazen:) [Sözünün son kısmı birincisine aykırı düştü]. (Mgh.) [6’ya da bak.]

**انقض الكَمْأَةَ**
4 **انقض الكَمْأَةَ** ذ , (M, K, TA.) ve **انقض عَنْهَا**. (M, TA,) Mantarların üzerinden toprağın kabuğunu kaldırdı: (M:) yahut mantarları topraktan çıkardı yahut dışarı aldı. (K, TA.) -A2- **انقض الكَمْءُ** Mantarın üzerinden toprağın kabukları yukarı ??? ( **تَقَلْفَعَتْ** ) kalktı; bunun gibi ↓ **نَقَّضَ** da. (M, TA.) [5’e de bak.] ― -b2- **انقضت الأَرْضُ** Yer bitkilerini yahut otlarını gösterdi [yahut çıkardı]. (M, TA.) -A3- **انقض** ayrıca bir ses, gürültü, sesleniş yahut çığlık çıkardı, üretti, verdi, yaydı yahut çıkardı mânâsına gelir: (S, M, K, TA:) ve [özellikle] **نَقْرٌ** denilen şeye benzer hafif bir ses: (S, TA:) bir adamın eklemi hakkında, (M, K,) ve parmaklar hakkında [eklemleri çıtlattırıldığında], ve kaburgalar hakkında, (A,) [5’e de bak,] ve devenin semeri hakkında, (A, TA.,) ve hacamat aleti hakkında, hacamatçı onu emdiğinde, (TA,) [vb., (**نَقِيضٌ**’e bak,)] ve kartal hakkında, (S, M, K,) ve tavuk hakkında (S, A) yumurtlama sırasında, (A,) ve civciv hakkında, (M, A, K,) ve devekuşu, bıldırcın, doğan, akrep, kurbağa ve [**وَزَغ** denilen kertenkele türü] hakkında, ve **وَبْر** [yahut Suriye kaya porsuğu] hakkında, (M, K,) ve genç deve hakkında; bunun sesleri **اِنْقَاضٌ** ve **كَتِيتٌ** ile adlandırılır; yaşlı devenin sesleri ise **قَرْقَرَةٌ** ve **هَدِيرٌ** ile: (S:) yahut **اِنْقَاضٌ** canlı şeylerle ilgilidir; ve ↓ **نَقْضٌ**, **نَقضَ**’ın mastarı, muzâri‘i **نَقُضَ** ve **نَقِضَ** , cansız şeylerle. (M, K.) [A’ya göre, canlı da olsa cansız da olsa, bu hakikîdir, mecaz değil; fakat TA’da **نَقِيض** maddesinde söylenene göre, hakikatte canlılar için söylenir, mecazen cansızlar için; gerçi böyle bir ayrım varsa, bunun tersinin bana daha muhtemel göründüğünü.] ― -b2- Ayrıca dersin ki, **انقض بِالدَّابَّةِ**, (K,) yahut **بِالْحِمَارِ**. (Lth,) yahut As’ın dediği gibi, (M, TA,) **بِالعَيْرِ**, (M,) yahut **بِالبَعِيرِ**, (TA,) ve **بِالفَرَسِ**, (M, TA,) Binek hayvanına, (M, K,) yahut eşeğe, (Lth, As, M,) yahut deveye, (As, TA,) ve ata, (As, M, TA,) dilinin iki yanıyla bir ses yaptı; onu ağzının damağına yapıştırdıktan sonra, (Lth, M, K, TA,) ucunu yerinden kaldırmaksızın, (Lth, TA,) hayvanı azarlamak için: (L:) yahut **انقض بِهِ** **نَقَرَ بِهِ** ile aynı mânâdadır [bk.]; (As, M, A, TA;) mef‘ûl [**قَعُود** denilen] bir devedir; (A;) yahut mef‘ûl her ne olursa olsun. (As, M, TA.) Ve **انقض بِالْمَعْزِ**, (S, Sgh, K,) yahut **بِالعَنْزِ**, (M, A,) Keçileri, (S, Sgh, K,) yahut dişi keçiyi çağırdı; (M, A;) AZ’ye göre, (S, Sgh,) yahut Ks’ye göre. (M, L.) Ve **انقض بِهِ** Ona, koyuna yahut keçiye dil ile şapırdatma yaptığın gibi bir ses yaptı, [TA’da, **كما تنقر الشاة**, bunun yerine **كَمَا تَنْقُرُ بِالشَّاةِ** okurum,] onu cahil sayarak. (TA.) Ve iki elinden biriyle ötekine vurarak ona bir alkış yaptı; böylece **نَقِيض** denilen bir ses işitildi. (El-Khattلbee.) -A4- **انقض أَصَابِعَهُ** (M, A, K) Parmaklarıyla bir ses yahut sesler çıkardı: (M:) [ve bunun gibi ↓ **نَقَّضَهَا**, mastarı **تَنْقِيضٌ**: (**فَرْقَعَ**’a bak):] yahut parmaklarıyla, ses yahut sesler çıkarsınlar diye vurdu: (K:) eğer eklemleri çıtlatma (**فَرْقَعَة**) ise, hoş görülmez; fakat alkış ise, hoş görülür. (TA.) Ve **انقض العِلْكَ** **علك** denilen sakızın bir ses yahut sesler çıkarmasını sağladı; [yani onu çiğnemede, birçok kadının yaptığı gibi;] bu yapılması hoş görülmez. (S, L, K. [Fakat S ve L’de, **اِنْقَاضُ العِلْكَ**’ın **تَصْوِيتُهُ** mânâsına geldiği söylenmiştir; bu, birinci fiilin geçişli olduğunu zorunlu olarak göstermez.]) ― -b2- Bundan dolayı, (S, M, TA,) **انقض الحِمْلُ ظَهْرَهُ** (S, M, A, Msb, K *) Yük, ağırlığından dolayı onun sırtını ses çıkarır hâle getirdi: (M:) yahut ona ağır bastı, (S, M, Msb, K,) öyle ki sırtının **نَقِيض** denilen bir ses çıkardığı işitildi; (M, K; * yani yükün ağırlığından dolayı devenin semerinin zayıfladığında çıkardığı ses; (Bd, xciv. 3;) yahut bir adamın eşeğini sürerken ona dil ile şapırdatma yapması (**يُنْقِضُ**) gibi hafif bir ses: (TA:) yahut ağırlığıyla sırtını ezdi: (Msb:) yahut onu zayıf yahut cılız yaptı; **جَعَلَهُ نِقْضًا**, yani **مَهْزُولًا**. (Ibn- 'Arafeh, K.) Böylece **الَّذِى أَنْقَضَ ظَهْرَكَ** ibaresinde, (S, M, K,) Kur’ân’ın [xciv. 3]’ünde. (S, M.)

**تنقّض**
5 **تنقّض** ذ : 8’e bak. ― -b2- **الأَرْضُ عَنِ الكَمْأَةِ** Yer, mantarların üzerinden yarıldı yahut çatladı yahut patladı; (S, A, * TA;) eş anlamlısı **تَفَطَّرَتْ**. (S, TA.) K’nın bütün nüshalarında **تنقّض الدَّمُ** bulunur, **تَقَطَّرَ** ile açıklanmış; [sanki mânâsı: Kan damla damla akıtıldı, damladı yahut damlalar hâlinde düştü;] fakat bunun bir yanlış yazım olması ne kadar muhtemeldir. (TA.) [İbarenin doğru okunuşu muhtemelen **تنقّض الكَمْءُ**; açıklamanınki de **تَفَطَّرَ**’dır; ve böyle ise, ibare yukarıda 4’te açıklanan **أَنْقَضَ الكَمْءُ** ve **نَقَّضَ** gibidir: 4’ün ikinci cümlesine bak.] ― -b3- **تنقّض الَبْيتُ** Ev yahut oda, birkaç yerde yarılmış yahut çatlamış oldu; öyle ki bir ses işitildi (K, TA.) Ve **تنقّض** ayrıca bir bina hakkında da, [görünüşe göre aynı mânâda,] ↓ **نَقَّضَ** gibi söylenir. (TA.) [1’de son kesintiden hemen önceki **نَقَّضَ السَّقْفُ**’e bak.] Ayrıca dersin ki, **تنقّضت عِظَامُهُ** (mecazen:) Kemikleri bir ses çıkardı [görünüşe göre kırılmada]. (IF, K, TA.) [4’e de bak.]

**تناقض**
6 **تناقض** ذ : 8’e bak. ― -b2- **تَنَاقُضٌ** ayrıca (mecazen:) karşılıklı çelişme yahut uyuşmazlık mânâsına gelir; **تَوَافُقٌ**’un zıddıdır. (O, TA.) Dersin ki, **فِى كَلَامِهِ تَنَاقُضٌ** (A, Mgh, Msb, TA,) (mecazen:) [Onun sözünde, farklı kısımlar arasında çelişki yahut uyuşmazlık vardır;] sözünün bir kısmı zorunlu olarak başka bir kısmının iptalini gerektirir; (Msb;) onun ikinci sözü birincisine aykırı düştü (**نَاقَضَ**). (TA.) Ve **تَنَاقَضَ القَوْلَانِ**, (A, Mgh,) yahut **الكَلَامَانِ**, (Msb,) (mecazen:) İki söz yahut iki cümle birbirine aykırı düştü; yahut karşılıklı uyuşmaz oldu; sanki her biri ötekini çözüyor gibi; (Msb;) [birbirini iptal etti.] Ve **تناقض الشَّاعِرَانِ** (mecazen:) [İki şair birbirine aykırı düştü.] (A, TA.) Ve **تناقض مَعْنَاهُ** (mecazen:) Onun mânâsı çelişik oldu. (S, * K, TA.) -A2- [Geçişli olarak da kullanılır:] dersin ki, **تَنَاقَضَا البَيْعَ** (varsayılan mecaz:) İkisi satışı karşılıklı olarak feshetti: sanki **تَرَآءَوُا الهِلَالَ** sözüyle kıyaslanmış gibi, mânâsı “onlar [birlikte] hilâli gördüler”; ve **تَدَاعَوُا القَوْمَ** sözüyle, mânâsı “onlar [birlikte] kavmi çağırdılar”; ve **تَسَآءَلُوهُمْ** ile, mânâsı “onlar [birlikte] onlara sordular”; buna rağmen **تناقض** [aslında] lâzımdır. (Mgh.) Ve **تَنَاقَضُوا عُهُودَهُمْ** (varsayılan mecaz:) [Onlar anlaşmalarını, akitlerini yahut ahidlerini karşılıklı olarak feshettiler yahut bozdular]. (T, madde **تناكثوا**.)

**انتقض**
8 **انتقض** ذ **نَقَضَهُ**’nun yarı-edilgenidir [O çözülmüş oldu; parçalara ayrılarak alınmış yahut çekilip koparılmış oldu: bükümü çözülmüş: sökülmüş: dokuması çözülmüş: eritilmiş; kırılmış: yahut sıkılaştırılmış, sağlamlaştırılmış veya pekiştirilmiş olduktan sonra sıkı olmayan, sağlam olmayan veya zayıf hâle getirilmiş]: (M, A, Mgh, Msb, TA:) bunun gibi ↓ **تنقّض**, (A,) ve ↓ **تناقض**: (M, TA:) [birincisi ve sonuncusu hakkında, 1’de ilk cümleden sonra K’daki bir hataya dair bir not’a bak: fakat **انتقض** daha sonra K’da **مَا انْتَقَضَ مِنَ البُنْيَانِ** ibaresinde doğru olarak kullanılmıştır:] **اِنْتَكثَ** ile aynı mânâdadır: (S:) bina yahut yapı hakkında söylenir: ve ip yahut kordon hakkında: (A, Mgh, Msb, TA:) [ve ipek yahut keten hakkında: ve kumaş hakkında: (1’e bak):] ve (mecazen:) anlaşma, akit yahut ahid hakkında: (TA:) [ve satış hakkında: (1’e bak):] ve (mecazen:) başka şeyler hakkında. (A, TA.) ― -b2- [Bundan dolayı,] **انتقضت القَرْحَةُ** (mecazen:) Yara yahut ülser nüksetti. (IF, * A.) Ve **انتقض الجُرْحُ بَعْدَ بُرْئِهِ** (varsayılan mecaz:) Yara, iyileşmesinden sonra kötü yahut bozuk bir hâle geldi. (Msb.) Ve **انتقض الأَمْرُ بَعْدَ الْتِئَامِهِ** (A, * Msb, TA) (mecazen:) İş yahut hâl, sağlam bir hâlde olduktan sonra kötü yahut sağlam olmayan bir hâle geldi. (Msb.) Ve **انتقض أَمْرُ الثَّغْرِ بَعْدَ سَدِّهِ** (varsayılan mecaz:) [Düşman istilâsından korkulan yerin durumu, tahkim edildikten yahut kapatıldıktan sonra tahkimsiz hâle geldi]. (TA.) Ve **انتقضت الطَّهَارَةُ** (varsayılan mecaz:) Temizlik hâli bozuldu. (Msb.) Ve **انتقض عَلَيْهِ الشِّعْرُ** (mecazen:) [Şiir, ona karşı bir cevapla bozuldu, iptal edildi yahut ona aykırı düşürüldü: **يَنْقُضُ عَلَيْهِ**’ye bak.] (A, TA.)

**انقاضّ**
11 **انقاضّ** ذ O (bir duvar) düşmeden çatladı; **اِنْقَضَّ** gibi. (K, madde **قض**.) **اِنْقَاضَ**’a da bak, madde **قيض**.]

**نُقْضٌ**
**نُقْضٌ** ذ : iki yerde **نِقْضٌ**’a bak.

**نِقْضٌ**
**نِقْضٌ** ذ ↓ **مَنْقُوضٌ** ile aynı mânâdadır [Çözülmüş; parçalara ayrılarak alınmış yahut çekilip koparılmış: bükümü çözülmüş: sökülmüş: dokuması çözülmüş: eritilmiş: kırılmış; vb. (1’e bak:)]: (S, Mgh, Msb, K:) **نِكْثٌ** gibi (S, TA) **مَنْكُوثٌ** mânâsında: (TA:) bunun gibi ↓ **نُقْضٌ**; (Mgh, Msb;) ve ↓ **نَقَضٌ**: (Sgh:) fakat El-Ghooree yalnız birincisini caiz görür: (Mgh:) Az ise yalnız ikincisini zikreder; (Msb;) bu da yukarıdaki gibi mânâya gelir, bina yahut yapı için kullanıldığında; (M, Mgh;) yahut bina yahut yapıdan parçalara ayrılmış olan şey, (**مَا انْتَقَضَ**); (K;) bunun gibi birincisi de: (TA:) yahut **نَقْضٌ** **مَا نَقَضْتَ** mânâsına gelir, yani senin çözdüğün; parçalara ayırarak aldığın; bükümünü çözdüğün; vb.]: (M:) ve [çadırların kumaşı denilen] **أَخْبِيَة**’den ve [giysiler denilen] **أَكْسِيَة**’den çözülmüş olan ve ikinci kez bükülen şey: (M, K;) bunun gibi ↓ **نَقَضٌ**; (K;) ve ↓ **نُقَاضَةٌ**: (L:) yahut bu sonuncu, kıl ipinden çözülmüş olan şey mânâsına gelir: (S, O, K:) **نِقْضٌ**’un çoğulu **أَنْقَاضٌ** [azlık çoğulu], (M,) ve bunun da, (Msb,) yahut ↓ **نُقْضٌ**’un, (Mgh, Msb,) **نُقُوضٌ**’dur. (Mgh, Msb.) ― -b2- (mecazen:) yolculukla zayıflamış yahut cılızlaştırılmış, (S, M, K,) yolculuk sebebiyle; (S, K;) üzerine defalarca yolculuk yapılmış olan: (O:) Seer der ki, sanki yolculuk onun örgüsünü çözmüş gibi; (M, TA;) böylece bunun mecaz olduğunu belirtir: (TA:) erkek deveye, (S, M, K,) ve ata, (M,) ve dişi deveye, (S, K,) uygulanır; yahut dişiye **نِقْضَةٌ** denir: (M, K:) çoğulu **أَنْقَاضٌ**, (Sb, S, K,) yalnız, (Sb, M,) hem müzekkerin hem müennesin; müenneste **ة**’nin hazfedilmiş farz edilmesiyle; (M;) ve **نَقَائِضُ**’un, dişi deveye uygulanan “yorgun” mânâsındaki **نِقْضٌ**’un çoğulu olduğu da [söylenmiştir]. (S’nin bir nüshasında, madde **نفص**.) ― -b3- [**سَدٌّ** maddesinde zikredilen bir beyitte bir örneğe bak.] ― -b4- Mantarların üzerinden kırılıp ayrılan yer, (S,) yahut toprağın kabuğu, (M, K,) (S, M, K;) çünkü onlar çıkmak üzere olduklarında yerin yüzünü yarıp ayırırlar: (O:) çoğulu [azlık] **أَنْقَاضٌ** ve [çokluk] **نُقُوضٌ**. (M, K.) ― -b5- K’ya göre **نِفْضٌ** ile aynı mânâdadır; fakat ikincisi yanlış yazımdır; (TA;) içinde **سُوس** denilen türden [kurtçuklar] bulunan bal; bu yüzden alınır, (M, K, madde **نفض**, ) ve dövülür, (K, aynı yerde,) ve arıların yeri onunla sıvanır (**يُلَطَّخُ** [M’nin bir nüshasında **يُطْبَخُ**, ki şüphesiz yanlış yazımdır,]) mersin (آس) ile birlikte; sonra arılar ona gelir ve ballarını onun içine bırakırlar; (M, K, aynı yerde;) El-Hejeree’nin rivayetine göre: (M:) yahut arıların bal bıraktıkları yerdeki dışkısı: (IAar, AHn, K, aynı yerde:) yahut orada ölmüş arılar. (Sgh, K, aynı yerde.) -A2- **نَقِيضٌ**’a da bak.

**نَقَضٌ**
**نَقَضٌ** ذ : iki yerde **نِقْضٌ**’a bak.

**نَقِيضٌ**
**نَقِيضٌ** ذ (mecazen:) bir çeliştiren: bir adama uygulanır: müennesi **ة** ile. (M, TA.) [Ayrıca] dersin ki, **ذَا نقيضُ ذَاكَ** (mecazen:) Bu, onun çeliştireni [yani zıddı]dır: (A, TA:) [yahut bu, onunla bağdaşmazdır: çünkü] **النَّقِيضَانِ لَا يَجْتَمِعَانِ وَلَا يَرْتَفِعَانِ** [**نقيضان** denilen iki şey, aynı şeyde birlikte bulunamaz ve aynı şeyde aynı anda birlikte yok olamaz]; varlık ve yokluk gibi, ve hareket ve sükûn. (Kull, s. 231, 232) Ayrıca dersin ki, **هٰذِهِ قَصِيدَةٌ نَقِيضُ قَصِيدَةِ فُلَانٍ** (mecazen:) [Bu kaside, falanın kasidesinin çeliştireni]dir. (A.) Ve şiirde **النَّقِيضَةُ** (mecazen:) bir şairin söylediğini bozduğu yahut iptal ettiği yahut ona aykırı düşürdüğü şeydir: (S:) yahut **نَقِيضَةُ الشِّعْرِ**, bir şairin şiir ortaya koyması ve başka bir şairin onu bozması yahut iptal etmesi yahut ona aykırı düşürmesi, ondan farklı olanı ortaya koyarak, demektir: (Lth, K, * TA:) isim **نَقِيضٌ**’dur: [yahut daha doğrusu bu, isim niteliği baskın bir sıfattır ve **نَقِيضَةٌ** ile eş anlamlıdır:] ve ikisinin fiiline ↓ **مُنَاقَضَةٌ** denir: **نَقِيضَةٌ**’nin çoğulu **نَقَائِضُ**’dur: (TA:) Jereer ile El-Farezdak’ın **نَقَائِض**’inden söz edersin. (A, TA.) -A2- Bir ses, gürültü, sesleniş yahut çığlık; (Lth, S, M, O, K:) ve K’ya göre ↓ **نِقْضٌ** da; fakat bu çok büyük bir hatadır: (TA:) birincisi, bir adamın eklemlerinin (Lth, M, K) sesi, (M,) [K’da **نِقْضٌ**’a da verilen bir mânâ,] ve parmakların, ve kaburgaların, (Lth, M, A,) ve develerin semerlerinin, (S, K,) yahut devenin semerinin, (M, O, K, [fakat CK’da **الرَّحْل** yerine **الرِّجْل**, ayak, bulunur,]) ve develerin mahfelerinin, (S, K,) ve tabaklanmış derilerin, (K,) yahut tabaklanmış derinin, (M,) ve yay kirişinin, (M, K,) ve **نِسْع**’ın [bk.], (O, K,) yeni iken, (O,) ve hacamat aletinin emilmesinin; (K;) [TA’da bütün bu mânâlarda mecaz olduğu söylenmiştir; fakat 4’e bak;] ve ayrıca birincisi, (S, M, TA,) K’da yanlış olarak ikinci kelime, (TA,) kartalın, (S, M, K,) ve civcivlerin, ve devekuşunun, ve bıldırcının, ve doğanın, ve akrebin, ve kurbağanın, ve [**وَزَغ** denilen kertenkele türünün], ve **وَبْر**’ün [yahut Suriye kaya porsuğunun; vb., 4’e bak] sesi. (M,)

**نُقَاضَةٌ**
**نُقَاضَةٌ** ذ : **نِقْضٌ**’a bak.

**نَقِيضَةٌ**
**نَقِيضَةٌ** ذ : **نَقِيضٌ**’a bak.

**مَنْقُوضٌ**
**مَنْقُوضٌ** ذ : **نِقْضٌ**’a bak.

**مُنَاقَضَةٌ**
**مُنَاقَضَةٌ** ذ : **نَقِيَضٌ**’a bak.

**مُنْتقِضٌ**
**مُنْتقِضٌ** ذ **مُترَيِّعٌ** ile aynı mânâdadır, [çekinen.] madde **ريع**’e bak.
