# نقع — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%82%D8%B9/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D9%82%D8%B9/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نقع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%82%D8%B9.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: نقع

النقع، كالمنع: رفع الصوت، وبه فسر قول عمر رضي الله عنه حين قيل: إن النساء قد اجتمعن يبكين على خالد بن الوليد فقال: وما على نساء بني المغيرة أن يسفكن من دموعهن على أبي سليمان وهن جلوس، ما لم يكن نقع ولا لقلقة وقيل: عنى بالنقع: أصوات الخدود إذا لطمت، وقال لبيد رضي الله عنه:
  فمتى ينقع صراخ صـادق                      يحلبوها ذات جرس وزجل وقيل: هو شق الجيب، قال المرار بن سعيد:
  نقعن جيوبهن علي حـيا                      وأعددن المراثي والعويلا ويروى: نزفن دموعهن وهذه الرواية أكثر وأشهر، وبه فسر أيضا قول سيدنا عمر السابق.
 والنقع: القتل يقال: نقعه نقعا، أي: قتله، قاله ابن دريد.
 والنقع: نحر النقيعة وقد نقع ينقع نقوعا، كالإنقاع، وقد نقع، وأنقع، وانتقع: إذا نحر، وفي كلام العرب إذا لقي الرجل منهم قوما يقول: ميلوا ينقع لكم، أي: يجزر لكم، كأنه يدعوهم غذى دعوته.
 وقال ابن دريد: النقع: صوت النعامة.
 قال: والنقع أيضا: أن تجمع الريق في فمك.
 وقال ابن الأعرابي: النقع الماء الناقع: هو المستنقع، ومنه الحديث: اتقوا الملاعن الثلاث، فذكرهن: يقعد أحدكم في ظل يستظل به، أو في طريق، أو نقع ماء وهو محبس الماء، وقيل: مجتمعه ج: أنقع كأفلس.
 وفي المثل: إنه لشراب بأنقع وورد أيضا في حديث الحجاج: إنكم يا أهل العراق شرابون على بأنقع قال ابن الأثير: يضرب لمن جرب الأمور ومارسها، زاد ابن سيده: حتى عرفها، وقال الأصمعي: يضرب للمعاود للأمور التي تكره، يأتيها حتى يبلغ أقصى مراده، أو يضرب للداهي المنكر، قال ابن بري: وحكى أبو عبيد، أن هذا المثل لابن جريج، قاله في معمر بن راشد، وكان ابن جريج من أفصح الناس، يقول: إنه، أي معمرا، أراه في الحديث ماهرا ركب في طلبه كل حزن، وكتب من كل وجه، لأن الدليل إذا عرف الفلوات أي المياه التي فيها ووردها وشرب منها حذق سلوك الطرق التي تؤدي إلى الأنقع قال الأزهري: وهو جمع نقع، وهو كل ماء مستنقع من عد أو غدير يستنقع فيه الماء، وفي الأساس والعباب: وأصله الطائر الذي لا يرد المشارع، لأنه يفزع من القناص، فيعمد إلى مستنقعات المياه في الفلوات.
 والنقع: الغبار الساطع المرتفع، قال الله تعالى: فأثرن به نقعا وأنشد الليث للشويعر:
  فهن بهم ضوامر في عجاج                      يثرن النقع أمثال السراحي ج: نقاع، ونقوع كحبل وحبال، وبدر وبدور، قال القطامي يصف مهاة سبع ولدها:
  فساقته قليلا ثـم ولـت                      لها لهب تثير به النقاعا وقال المرار بن سعيد:
  فما فاجأنهـم إلا قـريبـا                      يثرن، وقد غشينهم، النقوعا وقيل في قول عمر رضي الله عنه السابق: ما لم يكن نقع ولا لقلقة هو وضع التراب على الرأس، ذهب إلى النقع، وهو الغبار، قال ابن الأثير: وهذا أولى، لأنه قرن به اللقلقة، وهي الصوت، فحمل اللفظتين على معنيين أولى من حملهما على معنى واحد.
 والنقع: ع، قرب مكة حرسها الله تعالى، في جنبات الطائف، قال العرجي:

  لحيني والبلاء لقيت ظهرا                      بأعلى النقع أخت بني تميم والنقع: الأرض الحرة الطين، ليس فيها ارتفاع ولا انهباط، ومنهم من خصص فقال: التي يستنقع فيها الماء، وقيل: هو ما ارتفع من الأرض، ج: نقاع وأنقع كجبال، وأجبل هكذا في سائر الأصول، والأولى كبحار وأبحر، كما في الصحاح والعباب، واللسان، لأن واحد الجبال بالتحريك، فلا يطابق ما هنا، فتأمل.
 وقيل: النقع من الأرض: القاع، كالنقعاء أي في معنى القاع يمسك الماء، وفي الأرض الحرة الطين، المستوية ليست فيها حزونة، ج: تفاع كجبال هكذا بالجيم، ولو كان بالحاء يكون جمع حبل بالفتح، وهو أحسن، قال مزاحم العقيلي في النقاع، بمعنى قيعان الأرض:
  يسوف بأنفـيه الـنـقـاع كـأنـه                      عن الروض من فرط النشاط كعيم وفي المثل: الرشف أنقع أي: أقطع للعطش، والمعنى: أن الشراب الذي يترشف قليلا أقطع للعطش، وأنجع، وإن كان فيه بطء، يضرب في ترك العجلة كما في العباب.
 ويقال: سم ناقع، قاتل، من نقعه: إذا قتله، وقال أبو نصر، أي: ثابت مجتمع، من نقع الماء إذا اجتمع، قال النابغة الذبياني:
  فبت كأني ساورتنـي ضـئيلة                      من الرقش في أنيابها السم ناقع ودم ناقع: طري، أنشد الجوهري للشاعر، وهو قسام بن رواحة السنبسي:
  وما زال من قتلى رزاح بعالج                      دم ناقع أو جاسد غير ماصح قال أبو سعيد: يريد بالناقع الطري، وبالجاسد: القديم.
 وماء ناقع، ونقيع: ناجع يقطع العطش ويذهبه ويسكنه، و الذي في الصحاح: ماء ناقع: ناجع، وقال قبل ذلك: والنقيع أيضا: الماء الناقع، فهو أراد بذلك المجتمع في عد أو غدير، وظن المصنف أنه أراد به الناجع، وليس كذلك، فتأمل.
 ونقاعة كل شيء، بالضم: الماء الذي ينقع فيه، كنقاعة الحناء، قاله ابن دريد، ومنه الحديث في صفة بئر ذروان، وكأن ماءها نقاعة الحناء، وكأن نخلها رؤوس الشياطين وقال الشاعر:
  به من نضاخ الشول ردع كأنه                      نقاعة حناء بماء الصنـوبـر ويقال: ما نقعت بخبره نقوعا، بالضم: أي: ما عجت بكلامه ولم أصدقه، وقيل: لم اشتف به، يستعمل في الخير وفي الشر، قاله الأصمعي.
 والنقعاء: ع، خلف المدينة، على ساكنها أفضل الصلاة والسلام، عند النقيع من ديار مزينة، وكانت طريق رسول الله، صلى الله عليه وسلم في غزوه بني المصطلق.
 ونقعاء: ة، لبني مالك بن عمرو، كما في العباب، وفي المعجم: موضع من ديار طييء بنجد.
 وسمى كثير عزة الشاعر مرج راهط: نقعاء راهط في قوله يمدح عبد الملك بن مروان:
  أبوك تلاقى يوم نقعـاء راهـط                      بني عبد شمس وهي تنفى وتقتل والنقاع كشداد: المتكثر بما ليس عنده من مدح نفسه بالشجاعة والسخاء، وما أشبهه من الفضائل قاله ابن دريد.
 وقال الأصمعي: النقوع، كصبور: صبغ يجعل فيه من أفواه الطيب، يقال: صبغ ثوبه بنقوع.

  والنقوع من المياه: العذب البارد، أو الشروب، كالنقيع فيهما، قال الليث: ومثله سبعة أشياء: ماء شروب وشريب، وطعيم وطعوم، وفرس ودوق ووديق، ومديف ومدوف، وقبول وقبيل، وسلول وسليل، للولد، وفتوت وفتيت، قال الصاغاني قوله مدوف ومديف لا يدخل في السبعة لأن ميمهما زائدتان، ولو قال مكانها: برود وبريد أو سخون وسخين، كان مصيبا، ومثلها كثير.
 والنقوع: ما ينقع في الماء من الدواء والنبيذ، كذا نص العباب، وفي اللسان: ما ينقع في الماء من الليل لدواء أو نبيذ، ويشرب نهارا، وبالعكس، وفي حديث الكرم: تتخذونه زبيبا تنقعونه أي تخلطونه بالماء ليصير شرابا وذلك الإناء منقع، ومنقعة، بكسرهما، وعلى الأول اقتصر الجوهري.
 ومنقع البرم أيضا: وعاء القدر قال طرفة:
  ألقوا إليك بكل أرمـلة                      شعثاء تحمل منقع البرم البرم هنا: جمع برمة.
 وقيل: منقع البرم، كمكرم: الدن، وقيل: هو فضلة في البرام كما في العباب، وقيل: هو تور صغير، قال أبو عبيد: ولا يكون إلا من حجارة، وضبطه الجوهري بكسر الميم، أو منقع البرم: النكث تغزله المرأة ثانية، وتجعله في البرام، لأنه لا شيء لها غيرها، نقله الصاغاني.
 والمنقع، كمكرم كذا ضبطه ابن نقطة، وشد قافه عن الأمير ابن ماكولا وهو غلط، وقد تعقبه ابن نقطة: صحابي تميمي غير منسوب، وهو الذي روى عنه الفزع الذي تقدم ذكره، أو هو ابن الحصين بن يزيد والصحيح أنه غيره، وهو تميمي شهد القادسية، وقد ضبط بوزن محمد.
 والمنقع بن مالك بن أمية الأسلمي مات في حياته صلى الله عليه وسلم وترحم عليه، كذا في معجم الذهبي وابن فهد.
 والمنقعة، كمكنسة ومرحلة، وهذه عن كراع، ومنقع مثل منخل، بضمتين: برمة صغيرة من حجارة، يطرح فيها اللبن والتمر، ويطعمه الصبي ويسقاه، والجمع المناقع، قال حجر بن خالد:
  ندهدق بضع اللحم للباع والندى                      وبعضهم تغلي بذم مناقـعـه والمنقع كمجمع: البحر عن أبي عمرو.
 وقال غيره: هو الموضع الذي يستنقع فيه الماء أي: يجتمع، كالمنقعة،و الجمع: المناقع، وهي خلاف المشارع.
 والمنقع: الري من الماء وهو مصدر نقع الماء غلته، أي: أروى عطشه.
 ويقال: رجل نقوع أذن: إذا كان يؤمن بكل شيء نقله الصاغاني.
 والنقيع: البئر الكثيرة الماء، قال الجوهري: مذكر، وج: أنقعة.
 والنقيع  شراب ينحذ كم زبيب ينتقع في الماء من غير طبخ، كالنقوع، وقيل في السكر: إنه نقيع الزبيب، أو كل ما ينقع تمرا كان أو زبيبا، أو غيرهما كالعناب والقراصيا وما أشبهها، ثم يصفى ماء ويشرب: نقيع.
 والنقيع: المحض من اللبن يبرد، نقله الجوهري عن أبي يوسف، وكذلك النقيعة، وأنشد الصاغاني لعمرو بن معدي كرب رضي الله عنه يصف امرأة:
  تراها الدهر مقترة كباء                      وتقدح صفحة فيها نقيع وأنشد ابن بري قول الشاعر:
  أطوف ما أطوف ثم آوي                      إلى أمي، ويكفيني النقيع

  كالمنقع، كمكرم فيهما، أي في المحض من اللبن، وفيما ينقع من تمر وغيره، وأنشد الجوهري شاهد الأول قول الشاعر يصف فرسا:
  قانى له في الصيف ظل بارد                      ونصي ناعجة، ومحض منقع قال ابن بري: صواب إنشاده: ونصي باعجة بالباء، وهي الوعساء ذات الرمث والحمض، وقانى له أي: دام له، قال الأزهري: أصله من أنقعت اللبن، فهو نقيع، ولا يقال: منقع، ولا يقولون: نقعته، قال: وهذا سماعي من العرب.
 والنقيع: الحوض ينقع فيه التمر.
 والنقيع: الصراخ.
 والنقيع ع، بجنبات الطائف، وهو غير النقع الذي تقدم.
 والنقيع: ع، ببلاد مزينة على ليلتين، وفي نسخة على مرحلتين، وفي المعجم والعباب: على عشرين فرسخا من المدينةش، على ساكنها أفضل الصلاة والسلام، وهو نقيع الخضمات الذي حماه عمر، رضي الله عنه، لنعم الفيء، وخيل المجاهدين، فلا يرعاه غيرها، كما قاله ابن الأثير والصاغاني قال ابن الأثير: ومنه الحديث: أن عمر حمى غرز النقيع، وفي حديث آخر: أول جمعة جمعت في الإسلام بالمدينة في نقيع الخضمات، هكذا ضبطه غير واحد، أو متغايران، وكلاهما بالنون، كما في العباب، وضبطه ابن يونس عن ابن إسحاق بالباء الموحدة، كذا في الروض للسهيلي، وقد تقدم ذلك.
 والرجل نقيع: إذا كانت أمه من غير قومه.
 والنقيعة، كسفينة: طعام القادم من سفره، نقله الجوهري وأنشد لمهلهل:
  إنا لنضرب بالسيوف رؤوسهم                      ضرب القدار نقيعة القـدام قال أبو عبيد: القدام: القادمون من سفر، ويقال: القدام: الملك.
 ويقال: كل جزور جزرت للضيافة فهي نقيعة، ومنه قولهم: الناس نقائع الموت، قال الجوهري: أي: يجزرهم جزر الجزار النقيعة، وهو مجاز.
 وحكى أبو عمرو عن السلمي: النقيعة: طعام الرجل ليلة يملك إملاكا، وأنشد ابن بري:
  كل الطعام تشتهي ربيعه
  الخرس والإعذار والنقيعه والجمع: النقع بضمتين قال الشاعر:
  ميمونة الطير لم تنعق أشائمها                      دائمة القدر بالأفراع والنقع والنقيعة: ع، وقال عمارة ابن بلال بن جرير: خبراء بين بلاد بني سليط وضبة قال جرير:
  خليلي هيجا عبرة وقفا بـنـا                      على منزل بين النقيعة والحبل الأنقوعة بالضم وقبة الثريد يكون فيها الودك.
 وقال الليث: كل مكان سال إليه الماء من مثعب ونحوه فهو أنقوعة، وفي بعض النسخ: من شعب، وهو غلط.
 ويقال: هو عدل منقع، كمقعد، أي: مقنع مقلوب منه، كما في العباب.
 وأبو المنقعة الأنماري اسمه بكر بن الحارث ويقال: نصر بن الحارث: صحابي نزل حمص رضي الله عنه، وهو غير أبي منقعة الذي تقدم ذكره.
 وسم منقع، كمكرم: مربى وأنشد الجوهري للشاعر:
  فيها ذراريح وسم منقع يعني: في كأس الموت، وقال عبدة بن الطبيب العبشمي يعظ بنيه:
  واعصوا الذي يزجي النمائم بينكممتنصحا، ذاك السمام المنقع ونقع الموت، كمنع: كثر.
 ويقال: نقع فلانا بالشتم: إذا شتمه شتما قبيحا.

  وقال الأصمعي: نقع بالخبر والشراب، أي: اشتفى منه، ومنه قولهم: ما نقعت بخبره، وقد تقدم.
 ونقع الدواء في الماء: إذا أقره فيه ليلا، ويشرب نهارا، وبالعكس.
 ونقع الصارخ بصوته نقوعا: تابعه وأدامه، كأنقع فيهما، أي في الصوت والدواء، ونص الصحاح حكى الفراء: نقع الصارخ بصوته، وأنقع صوته: إذا تابعه، ومنه قول عمر رضي الله عنه: ما لم يكن نقع ولا لقلقة.
 قلت: وقد تقدم ذلك، وأما الإنقاع في الدواء، فيقال: أنقع الدواء وغيره في الماء، فهو منقع، ويقال: نقعه نقعا في الماء، فهو نقيع، وأنقعه: نبذه.
 ونقع الصوت: ارتفع وأنشد الجوهري للبيد:
  فمتى ينقع صراخ صـادق                      يحلبوها ذات جرس وزجل أي: متى يرتفع، والهاء للحرب.
 وأنقعة الماء: أرواه، يقال: أنقعه الري، ونقع به.
 وأنقع الماء: اصفر وتغير، لطول مكثه، كاستنقع، يقال: طال إنقاع الماء، أي: استنقاعه حتى اصفر.
 وحكى أبو عبيد: أنقع له شرا، أي: خبأه، قال الجوهري: وهو استعارة، وفي الأساس: أنقع له الشر: أثبته وأدامه، وأنقعوا لهم من الشر ما يكفيهم.
 قال الأزهري: وجدت لملؤرج حروفا في الإنقاع ما عجت بها، ولا علمت راويها عنه، يقال: أنقع فلانا: إذا ضرب أنفه بإصبعه.
 وأنقع الميت: دفنه.
 وأنقع البيت: زخرفه، أو جعل أعلاه أسفله.
 وأنقع الجارية: افترعها قال: وهذه حروف منكرة كلها، لا أعرف منها شيئا.
 انتهى كلام الأزهري، وكأنه يعني أنها لم تصل إليه بسند صحيح متصل، والمصنف لما سمى كتابه بالبحر، لزم أن يكون فيه الصحيح وغير الصحيح، وما أدق نظر الجوهري رحمه الله تعالى.
 وانتقع لونه، مجهولا، فهو منتقع: تغير من هم أو فزع، والميم أعرف، وقال الجوهري: لغة في امتقع، بالميم، وقال ابن فارس: هو من باب الإبدال، وأصله بالميم، وهكذا قاله ابن السكيت أيضا وقال النضر: انتقع لونه يقال ذلك: إذا ذهب دمه، وتغيرت جلدة وجهه، إما من خوف، وإما من مرض.
 واستنقع في الغدير: إذا نزل فيه واغتسل، كأنه ثبت فيه ليتبرد، والموضع مستنقع كما في الصحاح ومنه: كان عطاء يستنقع في حياض عرفة أي يدخلها ويتبرد بمائها، وقال الحادرة:
  بغريض سارية أدرته الصبـا                      من ماء أسجر طيب المستنقع وقال متمم بن نويرة رضي الله عنه:
  ولقد حرصت على قليل متاعها                      يوم الرحيل، فدمعها المستنقع ويروى: المستنفع والمستمنع.
 واستنقع الماء في الغدير: اجتمع وثبت نقله الجوهري.
 واستنقعت روحه أي: خرجت وهو مأخوذ من حديث محمد بن كعب القرظي أنه قال: إذا استنقعت نفس المؤمن جاءه ملك إلى آخر الحديث، وفسروه هكذا، وقال شمر: لا أعرف هذا أو المعنى اجتمعت في فيه تريد الخروج كما يستنقع الماء في مكان وأراد بالنفس الروح، قاله الأزهري، قال: ومخرج آخر: هو أن يكون من قولهم: نقعته: إذا قتلته.
 واستنقع لونه مجهولا تغير كانتقع، ولو ذكرهما في محل واحد كان مصيبا.
 واستنقع الشيء في الماء: أنقع.

  وقال الأصمعي: المستنقع من الضروع: الذي يخلو إذا حلبت، ويمتلئ إذا حفلت.
 ومما يستدرك عليه: النقوع، بالضم: اجتماع الماء في المسيل ونحوه.
 والنقع، بالفتح: محبس الماء.
 وئقع البئر: الماء المجتمع فيها قبل أن يستقى وقال أبو عبيد: هو فضل مائه الذي يخرج منه، قبل أن يصب منه في وعاء.
 ونقع السم في أنياب الحية: اجتمع، وأنقعته الحية، ويقال: سم منقوع، كناقع.
 والنقع: الري، يقال: نقع من الماء، وبه نقوعا، روي، يقال: شرب حتى نقع وبضع، أي: شفى غليله وروي.
 ويقال: نقعت بذلك نفسي أي: اطمأنت إليه، ورويت به.
 ونقع الماء العطش نقعا: سكنه وأذهبه.
 ونقع العطش نفسه: سكن، قال جرير:
  لو شئت قد نقع الفؤاد بشربة                      تدع الصوادي لا يجدن غليلا وفلان منقع، كمكرم، أي: يستشفى برأيه، وهو مجاز.
 والنقع: دواء ينقع ويشرب.
 والنقيعة من الإبل: العبيطة توفر أعضاؤها، فتنقع في أشياء.
 ونقع نقيعة: عملها.
 والنقيعة: ما نحر من النهب قبل أن يقتسم، قال:
  ميل الذر لحبت عرائكها                      لحب الشفار نقيعة النهب وانتقع القوم نقيعةن أي: ذبحوا من الغنيمة شيئا قبل القسم، أو جاءوا بناقة من نهب فنحروها.
 والنقعاء: الغبار، والصوت، جمعه نقاع، بالكسر.
 ونقيع بن جرموز العبشمي، كأمير، ذكره ابن الأعرابي.
 والنقاع، كسحاب: إناء ينقع فيه الشيء، كما في التكملة.
 والنقائع: خبارى في بلاد بني تميم، والخبارى: جمع خبراء، وهي قاع مستدير يجتمع فيه الماء.

### Türkçe

**النقع**، **كالمنع**: sesi yükseltmek; bununla, Ömer رضي الله عنه’nun, “Kadınlar Hâlid b. el-Velîd üzerine ağlayarak toplanmışlar” denildiğinde söylediği söz açıklanmıştır; dedi ki: “Benî’l-Muğîre kadınlarına, oturur hâlde iken Ebû Süleymân üzerine gözyaşlarından dökmelerinde ne var; **نقع** ve **لقلقة** olmadıkça.” Ve denildi ki: **النقع** ile muradı: yanakların tokatlanınca çıkan seslerdir. Lebîd رضي الله عنه dedi ki:
  “Ne vakit yükselir doğru bir çığlığın feryadı,                      onu çanlı ve çınlamalı olarak sağarlar.”
Ve denildi ki: o, yakayı yırtmaktır. el-Merâr b. Saîd dedi ki:
  “Yakalarını yırttılar Hâlid üzerine,                      ve mersiyeleri ve feryadı hazırladılar.”
Ve rivayet olunur: “Gözyaşlarını akıttılar.” Bu rivayet daha çok ve daha meşhurdur; ve bununla da, efendimiz Ömer’in önceki sözü açıklanmıştır.

Ve **النقع**: öldürme; “**نقعه** **نقعا**” denir; yani: onu öldürdü; bunu İbn Düreyd söylemiştir.

Ve **النقع**: **النقيعة**’yı boğazlama; “**نقع** **ينقع** **نقوعا**”, **كالإنقاع**; ve “**نقع**”, ve “**أنقع**”, ve “**انتقع**”: boğazladığı zaman. Arapların sözünde, onlardan bir adam bir kavimle karşılaştığında der ki: “Eğilin, size **ينقع**”; yani: size keser (kurban eder); sanki onları, davetine öğle vakti çağırır.

İbn Düreyd dedi: **النقع**: devekuşunun sesidir.

Dedi: ve **النقع** ayrıca: ağzında tükürüğü toplamandır.

İbnü’l-A‘râbî dedi: **النقع الماء الناقع**: o, birikmiş sudur; ve ondan hadis: “Üç lânetlenenden sakının”; onları zikretti: “Sizden biriniz, gölgesinde gölgelendiği bir gölgede, yahut yolda, yahut **نقع ماء**’da oturur”; ve o, suyun hapsedildiği yerdir; ve denildi ki: onun toplandığı yer. Çoğulu: **أنقع**; **كأفلس**.

Meselde: “O, **بأنقع** ile içicidir.” Ve Haccâc’ın hadisinde de geldi: “Siz ey Irak ehli, **على بأنقع** üzere içicilersiniz.” İbnü’l-Esîr dedi: işlere tecrübe etmiş ve onları uygulamış kimse için darb-ı meseldir. İbn Sîde artırdı: ta ki onları tanıdı. el-Asma‘î dedi: hoşlanılmayan işlere tekrar tekrar dönen kimse için darb-ı meseldir; onları yapar, ta ki muradının en sonuna varır; yahut inkâr edilen kurnaz için darb-ı meseldir. İbn Berrî dedi: Ebû Ubeyd nakletti ki bu mesel İbn Cüreyc’indir; onu Ma‘mer b. Râşid hakkında söylemiştir. İbn Cüreyc insanların en fasihlerindendi; derdi ki: “O, yani Ma‘mer, onu hadiste mahir görüyorum; onu talep etmekte her sert yere bindi; her yönden yazdı; çünkü kılavuz, **الفلوات**’ı, yani içinde sular bulunan yerleri, ve onların varış yerlerini tanıyınca ve onlardan içince, **الأنقع**’a götüren yolları tutmada ustalaşır.” el-Ezherî dedi: o, **نقع**’ın çoğuludur; ve o, **عد** yahut gölcükten her birikmiş sudur; su onda birikir. **الأساس** ve **العباب**’da: aslı, avcıdan ürktüğü için su başlarına varmayıp çöllerdeki su birikintilerine yönelen kuştur.

Ve **النقع**: yükselen, parlayan tozdur. Allah تعالى dedi: “فأثرن به **نقعا**.” Leys, Şuvey‘ir için inşad etti:
  “Onlar, bir toz bulutunda onunla zayıf (at)lardır,                      **النقع**’ı testiler misali kaldırırlar.”
Çoğulu: **نقاع** ve **نقوع**; **كحبل وحبال** ve **بدر وبدور**. el-Kutâmî, yedi yavru doğurmuş bir yaban ineğini vasfederek dedi ki:
  “Onu biraz sürdü, sonra döndü;                      onun için bir alev vardır ki onunla **النقاع**’ı kaldırır.”
el-Merâr b. Saîd dedi ki:
  “Onları ancak yakında ansızın bastı;                      kaldırırlar—onları bürümüşken—**النقوع**’u.”
Ve Ömer رضي الله عنه’nun önceki sözünde: “**نقع** ve **لقلقة** olmadıkça” denilen hakkında: başa toprak koymaktır; **النقع**’a, yani toza götürdü. İbnü’l-Esîr dedi: bu daha uygundur; çünkü onunla **اللقلقة**’yı, o da ses olanı, birlikte zikretti; iki lafzı iki manaya hamletmek, onları tek manaya hamletmekten daha uygundur.

Ve **النقع**: bir yer adıdır; Mekke’nin yakınında—Allah تعالى onu korusun—Tâif’in yan taraflarında. el-‘Arcî dedi ki:

  “Benim için—ve belâ ile—öğle vakti karşılaştım,                      **النقع**’ın en yukarısında, Benî Temîm’in kız kardeşiyle.”

Ve **النقع**: düz, sert arazi olan çamurlu topraktır; onda ne yükselti ne çöküntü vardır. Onlardan kimi tahsis etti de dedi ki: suyun biriktiği olan. Ve denildi ki: o, yerden yükselen kısımdır. Çoğulu: **نقاع** ve **أنقع**; **كجبال** ve **أجبل**; bütün asıllarda böyledir. Daha uygun olan: **كبحار وأبحر**; **الصحاح** ve **العباب** ve **اللسان**’da olduğu gibi; çünkü **الجبال**’ın birili hareke ile gelir; buradakine uymaz; düşün.

Ve denildi ki: yerden **النقع**: **القاع**’dır; **كالنقعاء**; yani **القاع** manasında, suyu tutar. Ve düz, sert arazi olan çamurlu toprakta; düz, pürüzlülük olmayan. Çoğulu: **تفاع**; **كجبال**; burada **الجيم** ile böyledir; eğer **الحاء** ile olsaydı, fetha ile **حبل**’ın çoğulu olurdu; bu daha güzeldir. Muzâhim el-‘Ukaylî, **النقاع** hakkında—yerin çukurları manasında—dedi ki:
  “Burnuyla **النقاع**’ı süpürür; sanki o,                      aşırı canlılıktan dolayı çayırlıktan uzak bir aygırdır.”

Meselde: “**الرشف أنقع**”; yani: susuzluğu daha çok keser. Mana: az az yudumlanan içecek susuzluğu daha çok keser ve daha faydalıdır; onda yavaşlık olsa bile. **العباب**’da olduğu üzere, aceleyi terk hakkında darb-ı meseldir.

Ve denilir: **سم ناقع**: öldürücü; “**نقعه**”dan; onu öldürdüğü zaman. Ebû Nasr dedi: yani: sabit, toplanmış; “**نقع الماء**”dan; su toplandığı zaman. en-Nâbiga ez-Zübyânî dedi ki:
  “Geceledim; sanki bana saldırdı küçük bir (yılan),                      benekli; dişlerinde **السم ناقع**.”
Ve **دم ناقع**: taze. el-Cevherî şaire—o da Kussâm b. Revâha es-Sunbusî’dir—için inşad etti:
  “Rezâh’ın öldürülenlerinden ‘Âlic’de hâlâ,                      ya **دم ناقع** ya da eski, saf olmayan (kan) vardı.”
Ebû Saîd dedi: **الناقع** ile tazeyi, **الجاسد** ile eskiyi ister.

Ve **ماء ناقع** ve **نقيع**: faydalı; susuzluğu keser, giderir ve dindirir. **الصحاح**’ta olan: **ماء ناقع**: faydalı. Ondan önce dedi ki: ve **النقيع** ayrıca: **الماء الناقع**; o bununla, **عد** yahut gölcükte toplanmış olanı kastetti; musannif onunla faydalıyı kastettiğini sandı; öyle değildir; düşün.

Ve her şeyin **نقاعة**’sı—damme ile—içinde ıslatıldığı sudur; kına **نقاعة**’sı gibi. Bunu İbn Düreyd söyledi. Ondan hadis: Bi’r-i Zerwân’ın vasfında: “Sanki suyu kına **نقاعة**’sıdır; ve sanki hurmalıkları şeytanların başlarıdır.” Şair dedi ki:
  “Onda, sağmal develerin sıçrantısından bir leke vardır; sanki o,                      çam fıstığı suyuyla kına **نقاعة**’sıdır.”
Ve denilir: “Onun haberiyle **نقوعا**—damme ile—**ما نقعت**”; yani: onun sözüyle kendime gelmedim ve onu tasdik etmedim. Ve denildi ki: onunla tatmin olmadım. Hayırda da şerde de kullanılır. Bunu el-Asma‘î söyledi.

Ve **النقعاء**: bir yer adıdır; Medine’nin arkasında—üzerinde en faziletli salât ve selâm olanın şehrinde—Müzeyne diyarından **النقيع** yanında. Ve o, Resûlullah’ın صلى الله عليه وسلم Benî’l-Mustaliq gazvesinde yoluydu.

Ve **نقعاء**: bir yer adıdır; Benî Mâlik b. ‘Amr’a aittir; **العباب**’da böyledir. **المعجم**’da: Necd’de Tayyı’ diyarından bir yer.

Ve şair Kesîr ‘Azze, Merc-i Râhit’i “**نقعاء راهط**” diye adlandırdı; Abdülmelik b. Mervân’ı medhederken sözünde:
  “Baban, **نقعاء راهط** gününde karşılaştı,                      Benî Abd Şems ile; o, sürülür ve öldürülürken.”

Ve **النقاع**—**كشداد**: kendinde olmayanla çokluk taslayan; kendini yiğitlik ve cömertlikle övmesi ve faziletlerden ona benzer şeylerle. Bunu İbn Düreyd söyledi.

el-Asma‘î dedi: **النقوع**—**كصبور**: içine güzel kokuların ağızlarından konulan bir boya; “Elbisesini **بنقوع** ile boyadı” denir.

**النقوع** sulardan: tatlı soğuk; yahut içimi kolay. **كالنقيع** ikisinde de. Leys dedi: bunun benzeri yedi şeydir: **ماء شروب وشريب**; ve **طعيم وطعوم**; ve **فرس ودوق ووديق**; ve **مديف ومدوف**; ve **قبول وقبيل**; ve **سلول وسليل**—çocuk için—; ve **فتوت وفتيت**. es-Sağânî dedi: onun “**مدوف** ve **مديف**” sözü yediye girmez; çünkü onların **ميم**’leri ziyadedir; eğer onların yerine “**برود وبريد**” yahut “**سخون وسخين**” deseydi isabet ederdi; bunun benzeri çoktur.

Ve **النقوع**: ilaçtan ve nebizden suda ıslatılan şey; **العباب**’ın nassı böyledir. **اللسان**’da: geceden suda ıslatılan şey; ilaç yahut nebiz için; gündüz içilir; ve bunun tersi. Üzüm asması hakkında hadiste: “Onu kuru üzüm yaparsınız, **تنقعونه**”; yani: onu suyla karıştırırsınız ki içecek olsun. Ve o kap: **منقع** ve **منقعة**; ikisi de kesre ile. el-Cevherî birincisiyle yetindi.

Ve **منقع البرم** da: tencerenin kabı. Tarafe dedi ki:
  “Sana her dul kadını attılar;                      dağınık saçlı; **منقع البرم** taşır.”
Burada **البرم**: **برمة**’nin çoğuludur.

Ve denildi ki: **منقع البرم**—**كمكرم**: küp. Ve denildi ki: **العباب**’da olduğu gibi, tencerelerde bir artık. Ve denildi ki: küçük bir leğendir. Ebû Ubeyd dedi: ancak taşlardan olur. el-Cevherî onu **الميم**’in kesresiyle ضبط etti. Yahut **منقع البرم**: kadının ikinci kez eğirdiği çözgüyü bozup yeniden eğirmesi; ve onu tencerelere koyması; çünkü onun için ondan başka bir şey yoktur. es-Sağânî nakletti.

Ve **المنقع**—**كمكرم**—böyle ضبط etti İbn Nukta; ve **قاف**’ını şeddeli kıldı, el-Emîr İbn Mâkûlâ’dan; bu yanlıştır. İbn Nukta onu takip etti: Temîmî, nisbesiz bir sahâbîdir; ondan, daha önce zikri geçen **الفزع** rivayet edilmiştir. Yahut o, el-Husayn b. Yezîd’in oğludur; doğru olan: o başkasıdır; o, Temîmî’dir; Kâdisiyye’ye şahit olmuştur. Ve “Muhammed” vezniyle ضبط edilmiştir.

Ve **المنقع بن مالك بن أمية الأسلمي**: onun صلى الله عليه وسلم hayatında öldü ve ona rahmet diledi. Zehebî ve İbn Fehd’in **معجم**’inde böyledir.

Ve **المنقعة**—**كمكنسة ومرحلة**—bu, Kurâ‘dan. Ve **منقع**—**مثل منخل**—iki damme ile: taşlardan küçük bir **برمة**; içine süt ve hurma konur; çocuk onu yer ve içirilir. Çoğulu: **المناقع**. Hacer b. Hâlid dedi ki:
  “Et parçasını güç ve cömertlik için yuvarlarız;                      ve bazılarının **مناقعه** zemle kaynar.”

Ve **المنقع**—**كمجمع**: deniz; Ebû ‘Amr’dan.

Başkası dedi: o, suyun biriktiği yer; yani: toplandığı; **كالمنقعة**. Çoğulu: **المناقع**; ve o, **المشارع**’ın zıddıdır.

Ve **المنقع**: sudan kanma; ve o, “**نقع الماء غلته**” masdarıdır; yani: susuzluğunu giderdi.

Ve denilir: **رجل نقوع أذن**: her şeye inanan olduğu zaman. es-Sağânî nakletti.

Ve **النقيع**: suyu çok kuyu. el-Cevherî dedi: müzekkerdir. Çoğulu: **أنقعة**.

Ve **النقيع**: kuru üzümün suda, pişirmesiz, ıslatılmasıyla yapılan içecek; **كالنقوع**. Ve şeker hakkında denildi ki: o, **نقيع الزبيب**’dir. Yahut hurma olsun kuru üzüm olsun, yahut onlardan başkası—hünnap ve kuru erik ve benzerleri—her ne suda ıslatılırsa; sonra suyu süzülür ve içilir: **نقيع**.

Ve **النقيع**: sütün safı; soğutulur. el-Cevherî, Ebû Yûsuf’tan nakletti. Ve aynı şekilde **النقيعة**. es-Sağânî, ‘Amr b. Ma‘dî Kerib رضي الله عنه için, bir kadını vasfederken inşad etti:
  “Onu zaman, cimri bir kadın gibi görürsün;                      ve bir sayfayı çalkalar; onda **نقيع** vardır.”
İbn Berrî, şairin sözünü inşad etti:
  “Döner dururum; sonra sığınırım;                      anneme; ve bana **النقيع** yeter.”

**كالمنقع**—**كمكرم**—ikisinde de; yani: sütün safında ve hurma ve başkası gibi ıslatılan şeyde. el-Cevherî, birincinin şahidi olarak, bir atı vasfeden şairin sözünü inşad etti:
  “Yazın onun için soğuk bir gölge sürer;                      ve yumuşak bir yer; ve **محض منقع**.”
İbn Berrî dedi: inşadın doğrusu: “**ونصي باعجة**” **ب** ile; o, **الوعساء**’dır; **الرمث** ve **الحمض** sahibi. Ve “**قانى له**” yani: ona devam etti. el-Ezherî dedi: aslı “**أنقعت اللبن**”dendir; o hâlde o **نقيع**’dir; **منقع** denilmez; ve “**نقعته**” demezler. Dedi: bu, Araplardan işittiğimdir.

Ve **النقيع**: hurmanın içinde ıslatıldığı havuz.

Ve **النقيع**: çığlık.

Ve **النقيع**: bir yer adıdır; Tâif’in yan taraflarında; o, daha önce geçen **النقع**’dan başkadır.

Ve **النقيع**: bir yer adıdır; Müzeyne ülkesinde, iki gece mesafede; bir nüshada iki menzil mesafede. **المعجم** ve **العباب**’da: Medine’den yirmi fersah; üzerinde en faziletli salât ve selâm olanın şehrinden. Ve o, Ömer رضي الله عنه’nun, fey’ develeri ve mücahitlerin atları için koruluk yaptığı **نقيع الخضمات**’tır; ondan başkası orada otlamaz; İbnü’l-Esîr ve es-Sağânî’nin dediği gibi. İbnü’l-Esîr dedi: ondan hadis: “Ömer, **غرز النقيع**’ı koruluk yaptı.” Ve başka bir hadiste: “İslâm’da ilk cuma, Medine’de, **نقيع الخضمات**’ta kılındı.” Bunu birden çok kimse böyle ضبط etti. Yahut ikisi farklıdır; ve ikisi de **النون** iledir; **العباب**’da olduğu gibi. İbn Yûnus, İbn İshâk’tan **ب** tek noktalı ile ضبط etti; Süheylî’nin **الروض**’unda böyledir; bu daha önce geçti.

Ve adam **نقيع**: annesi kendi kavminden olmadığı zaman.

Ve **النقيعة**—**كسفينة**: seferden gelenin yemeği. el-Cevherî nakletti ve Mühelhil için inşad etti:
  “Onların başlarını kılıçlarla vururuz;                      **القدار**’ın, gelenlerin **نقيعة**’sını vurması gibi.”
Ebû Ubeyd dedi: **القدام**: seferden gelenlerdir. Ve denilir: **القدام**: hükümdardır.

Ve denilir: misafirlik için kesilen her deve **نقيعة**’dır. Ondan, onların sözü: “İnsanlar, ölümün **نقائع**’idir.” el-Cevherî dedi: yani: kasabın **النقيعة**’yı parçalaması gibi onları parçalar; ve o mecazdır.

Ebû ‘Amr, es-Sulemî’den nakletti: **النقيعة**: bir adamın, nikâh akdi yaptığı geceki yemeğidir. İbn Berrî inşad etti:
  “Her yemeği baharı iştahlandırır:
  sünnet, düğün yemeği ve **النقيعة**.”
Çoğulu: **النقع**; iki damme ile. Şair dedi ki:
  “Uğurlu kuşlu; uğursuzları ötmedi;                      kazanı, **الأفراع** ve **النقع** ile daimîdir.”

Ve **النقيعة**: bir yer adıdır. Ve ‘Umâra b. Bilâl b. Cerîr dedi: Benî Sulayt ve Dabba ülkeleri arasında bir **خبراء**. Cerîr dedi ki:
  “İki dostum! gözyaşı uyandıran bir ibreti coşturun; durun bizimle,                      **النقيعة** ile **الحبل** arasında bir menzilde.”

**الأنقوعة**—damme ile—: içinde iç yağı bulunan tirid kubbesi.

Leys dedi: her yer ki su, bir **مثعب** ve benzerinden ona akar; o, **أنقوعة**’dır. Bazı nüshalarda: “**من شعب**”; bu yanlıştır.

Ve denilir: o, **عدل منقع**’dır—**كمقعد**—; yani: **مقنع**; ondan ters çevrilmiştir; **العباب**’da olduğu gibi.

Ve Ebû **المنقعة** el-Enmârî: adı Bekr b. el-Hâris’tir; ve denilir: Nasr b. el-Hâris. Sahâbîdir; Humus’a indi; رضي الله عنه. O, daha önce zikri geçen Ebû **منقعة**’dan başkadır.

Ve **سم منقع**—**كمكرم**: terbiye edilmiş. el-Cevherî şaire inşad etti:
  “Onda **ذراريح** ve **سم منقع** vardır.”
Yani: ölüm kadehinde. ‘Abde b. et-Tabîb el-‘Abşemî, oğullarına öğüt vererek dedi ki:
  “Aranızda laf taşıyanı dinlemeyin—nasihatçi görünerek—;                      işte o, **السمام المنقع**’dır.”
Ve **نقع الموت**—**كمنع**: çoğaldı.

Ve denilir: “Falancayı sövmekle **نقع**”: çirkin bir sövüşle sövdüğü zaman.

el-Asma‘î dedi: “Haberle ve içecekle **نقع**”; yani: onunla tatmin oldu. Ondan onların sözü: “Onun haberiyle **ما نقعت**”; ve bu geçti.

Ve ilacı suda **نقع**: onu geceleyin onda bıraktığı zaman; gündüz içilir; ve bunun tersi.

Ve bağıran, sesiyle **نقوعا** **نقع**: onu sürdürdü ve devam ettirdi; **كأنقع** ikisinde de; yani: seste ve ilaçta. **الصحاح**’ın nassı: el-Ferrâ’ rivayet etti: “Bağıran sesiyle **نقع**; ve sesini **أنقع**”: onu sürdürdüğü zaman. Ondan Ömer رضي الله عنه’nun sözü: “**نقع** ve **لقلقة** olmadıkça.”

Ben derim: bu geçti. İlâçta **الإنقاع** ise: “İlacı ve başkasını suda **أنقع**”; o hâlde o **منقع**’dır. Ve “Onu suda **نقعا** **نقعه**”; o hâlde o **نقيع**’dir. Ve “Onu **أنقعه**”: onu attı.

Ve **نقع الصوت**: yükseldi. el-Cevherî, Lebîd için inşad etti:
  “Ne vakit yükselir doğru bir çığlığın feryadı,                      onu çanlı ve çınlamalı olarak sağarlar.”
Yani: ne vakit yükselir. **الهاء** savaş içindir.

Ve **أنقعة الماء**: onu kandırdı. “Kanma onu **أنقعه**” denir; ve “onunla **نقع**.”

Ve **أنقع الماء**: sarardı ve değişti; uzun süre kalmasından; **كاستنقع**. “Suyun **إنقاع**’ı uzadı” denir; yani: birikmesi, ta ki sararıncaya kadar.

Ebû Ubeyd rivayet etti: “Ona bir şer **أنقع**”; yani: onu sakladı. el-Cevherî dedi: bu, istiaredir. **الأساس**’ta: “Ona şerri **أنقع**”: onu sabitledi ve sürdürdü. “Onlar için şerden, onlara yetecek kadar **أنقعوا**.”

el-Ezherî dedi: Melûrrec için **الإنقاع** hakkında harfler buldum; onlarla kendime gelmedim; onun hakkında ravisini de bilmedim. “Falancayı **أنقع**”: burnuna parmağıyla vurduğu zaman.

Ve **أنقع الميت**: onu gömdü.

Ve **أنقع البيت**: onu süsledi; yahut üstünü alt yaptı.

Ve **أنقع الجارية**: onun bekâretini bozdu. Dedi: bunların hepsi münker harflerdir; onlardan hiçbir şey bilmiyorum.

el-Ezherî’nin sözü bitti. Sanki muradı: ona sahih, muttasıl bir isnadla ulaşmadığıdır. Musannif kitabını “deniz” diye adlandırınca, onda sahih ve sahih olmayanın bulunması gerekti. el-Cevherî’nin bakışı ne kadar incedir; Allah تعالى ona rahmet etsin.

Ve “Rengi **انتقع**”—meçhul olarak—; o hâlde o **منتقع**’dır: keder yahut korkudan değişti. **الميم** daha bilinir. el-Cevherî dedi: **امتقع**’da—**الميم** ile—bir dildir. İbn Fâris dedi: o, ibdâl babındandır; aslı **الميم** iledir. İbnü’s-Sikkît de böyle dedi. en-Nadr dedi: “Rengi **انتقع**” denilir; bu, kanı gittiği ve yüz derisi değiştiği zaman; ya korkudan ya hastalıktan.

Ve gölcükte **استنقع**: içine indiği ve yıkandığı zaman; sanki serinlemek için onda sabit kaldı. Yer **مستنقع**’dır; **الصحاح**’ta olduğu gibi. Ondan: “Atâ, ‘Arafât havuzlarında **يستنقع** ederdi”; yani: onlara girer ve sularıyla serinlerdi. el-Hâdire dedi ki:
  “Serin bir sabah rüzgârı onu döndürdü;                      **أسجر** suyundan; hoş **المستنقع**.”
Ve Mutammim b. Nüveyra رضي الله عنه dedi ki:
  “Onun az eşyası üzerine hırslandım,                      göç günü; onun gözyaşı **المستنقع** iken.”
Ve rivayet olunur: **المستنفـع** ve **المستمنع**.

Ve gölcükte su **استنقع**: toplandı ve sabit kaldı. el-Cevherî nakletti.

Ve “Ruhu **استنقعت**”; yani: çıktı. Bu, Muhammed b. Ka‘b el-Kurazî’nin hadisinden alınmıştır; dedi ki: “Müminin nefsi **استنقعت** ettiği zaman, ona bir melek gelir...” hadisin sonuna kadar. Onu böyle açıkladılar. Şemr dedi: bunu bilmiyorum; yahut mana: ağzında toplandı; çıkmak ister; suyun bir yerde birikmesi gibi. **النفس** ile ruhu kastetti. Bunu el-Ezherî söyledi. Dedi: başka bir çıkış: “**نقعته**” sözünden olmasıdır; onu öldürdüğün zaman.

Ve “Rengi **استنقع**”—meçhul olarak—: **انتقع** gibi değişti. İkisini bir yerde zikretseydi isabet ederdi.

Ve bir şey suda **استنقع**: **أنقع**.

Ve el-Asmaʿî dedi: memelerden **المستنقع**: sağdığın zaman boşalan, dolduğu zaman dolan olandır.

Ve onun üzerine istidrâk olunan şeylerdendir: **النقوع**, zamme ile: suyun, su yolunda ve benzerinde toplanmasıdır.

Ve **النقع**, fetha ile: suyun hapsolduğu yerdir.

Ve **وئقع البئر**: ondan su çekilmeden önce içinde toplanmış sudur. Ebû ʿUbeyd dedi: o, ondan bir kaba dökülmeden önce, ondan çıkan suyunun fazlasıdır.

Ve **نقع السم في أنياب الحية**: toplandı; ve yılan onu **أنقعته**; ve denilir: **سم منقوع**; **كناقع** gibi.

Ve **النقع**: kandırma (susuzluğu giderme)dır; denilir: sudan **نقع** etti ve onunla **نقوعا**; kandı. Denilir: içti, ta ki **نقع** etti ve **بضع**; yani: hararetini giderdi ve kandı.

Ve denilir: bununla nefsimi **نقعت**; yani: ona yatıştı ve onunla kandı.

Ve su, susuzluğu **نقعا** **نقع** etti: onu yatıştırdı ve giderdi.

Ve susuzluk kendi kendisini **نقع** etti: yatıştı. Cerîr dedi:
لو شئت قد نقع الفؤاد بشربة                      تدع الصوادي لا يجدن غليلا
Ve falan **منقع**dır, **كمكرم** gibi; yani: onun görüşüyle şifa aranır; ve bu mecazdır.

Ve **النقع**: ıslatılıp içilen bir ilaçtır.

Ve develerden **النقيعة**: uzuvları bol olan **العبيطة**dır; böylece birtakım şeylerde ıslatılır.

Ve **نقع نقيعة**: onu yaptı.

Ve **النقيعة**: paylaşılmadan önce ganimetten boğazlanan şeydir. Dedi:
ميل الذر لحبت عرائكها                      لحب الشفار نقيعة النهب
Ve kavim **نقيعةن** **انتقع** etti; yani: taksimden önce ganimetten bir şey boğazladılar; yahut bir yağmadan bir deve getirdiler de onu boğazladılar.

Ve **النقعاء**: tozdur ve sestir; onun çoğulu **نقاع**dır, kesre ile.

Ve **نقيع بن جرموز العبشمي**, **كأمير**; onu İbnü’l-Aʿrâbî zikretti.

Ve **النقاع**, **كسحاب**: içinde bir şeyin ıslatıldığı kaptır; **التكملة**’de olduğu gibi.

Ve **النقائع**: Benî Temîm diyarında **خبارى**dır; ve **الخبارى**: **خبراء**’nın çoğuludur; o, içinde suyun toplandığı yuvarlak bir düzlük çukurdur.
