# نكح — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%83%D8%AD/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D9%83%D8%AD/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نكح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%83%D8%AD.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: نكح

باب الحاء والكاف والنون معهما
ن ك ح، ح ن ك مستعملان فقط
نكح:
نَكَحَ يَنكِحُ نَكْحاً: وهو البَضْع. ويُجرَى نَكَحَ أيضاً مُجْرَى التزويح. وامرأةٌ ناكِحٌ: أي ذاتُ زَوح، ويجوز في الشعر ناكحة بالهاء، قال:
ومثلك ناحَتْ عليه النِسـا		ءُ من بين بِكْرٍ إلى ناكِحَهْ
وقال:
أحاطَتْ بخطّابِ الأيامَى وطُلِّقَتْ		غَداتئِذٍ منهُنَّ من كان ناكـحـا
وكانَ الرجلُ يأتي الحَيَّ خاطباً فيقوم في ناديهم فيقول: خِطبٌ، أيْ جئتُ خاطباً، فيقال له: نِكحٌ، أي أنْكَحْناك.
حنك:
رجلٌ مُحَنَّك : لا يُستقلّ منه شيء مما عضَّه الدهر . والمُحتَنِك : الذي تَمَّ عقًلُه وسنُّه ، يُقال : حَنَّكَتْه السِّنُّ حَنْكاً وحَنَكاً. وحنَّكَتْه تحنيكاً: إذا نَبَتَتْ أسنانُه التي تُسَمَّى أسنان العقل، قال العجاج:
مُحتَنِكٌ ضَخْم شؤون الراسِ
ويقال: هم أهلُ الحُنْك، ومنهم من يكسر الحاء، ومنهم من يثقّل فيقول: أهل الحُنُك والحُنْكة يَعني أهلَ الشَرَف والتَجارِب.
والتَّحنيك: إن تغرِزَ عوداً في الحَنَك الأعلى من الدابَّة أو في طَرَف قَرْنٍ حتى يُدميه لِحَدَث يحدُثُ ليه.
واستَحنَكَ الرجلُ: اشتَدَّ أكْلُهُ بعد قِلَّة. وحَنَّكْتُ الصبيَّ بالتّمْر: دَلَكتُه في حَنَكه. والحَنَكانِ: الأعلى والأسفل، فإذا فَصلَوهما لم يَكادوا يقولون للأعلى حَنَك، قال حميد:
فالحَنَكُ الأعلى طُوالٌ سَرطُم
والحنك الأسفل منه أفقمُ
وفي الحديث: أن النبي -صلى الله عليه وسلم- كانَ يُحنِّك أولادَ الأنصار. واحتَنَكتُ الرجلَ: أخذتُ مالَه ومنه قوله تعالى: "لأَحَتنِكَنَّ ذُرِّيَتَه إلا قليلاً".

### Türkçe

باب **الحاء** ve **الكاف** ve **النون**’un ikisiyle birlikte

**ن ك ح**، **ح ن ك** yalnızca kullanılmış olan ikisidir

**نكح**:
**نَكَحَ يَنكِحُ نَكْحاً**: ve o, **البَضْع**’dır. Ve **نَكَحَ** da **التزويح**’in yürütüldüğü tarz üzere yürütülür. Ve bir kadın **ناكِحٌ**: yani **زَوح** sahibi. Ve şiirde **ناكحة** (ه ile) caiz olur, dedi ki:
ومثلك ناحَتْ عليه النِسـا		ءُ من بين بِكْرٍ إلى ناكِحَهْ
Ve dedi ki:
أحاطَتْ بخطّابِ الأيامَى وطُلِّقَتْ		غَداتئِذٍ منهُنَّ من كان ناكـحـا
Ve erkek, bir topluluğa talip olarak gelirdi; onların meclisinde ayağa kalkar ve “**خِطبٌ**” derdi; yani talip olarak geldim. Bunun üzerine ona “**نِكحٌ**” denirdi; yani seni evlendirdik.

**حنك**:
Bir adam **مُحَنَّك**: zamanın ısırdığı şeylerden hiçbir şey ondan eksilmez. Ve **المُحتَنِك**: aklı ve yaşı tamam olan kimsedir; denir ki: **حَنَّكَتْه السِّنُّ حَنْكاً وحَنَكاً**. Ve onu **تحنيكاً** ile **حنَّكَتْه**: eğer “akıl dişleri” diye adlandırılan dişleri biterse. **العجاج** dedi ki:
مُحتَنِكٌ ضَخْم شؤون الراسِ
Ve denir ki: onlar **أهلُ الحُنْك**’tur. Onlardan **الحاء**’ı kesreleyen vardır; onlardan da ağırlaştırıp “**أهل الحُنُك** ve **الحُنْكة**” diyen vardır; yani şeref ve tecrübeler ehli.

Ve **التَّحنيك**: bir değneği binit hayvanının üst **حَنَك**’ına yahut bir boynuzun ucuna, onu kanatıncaya kadar, ona bir olay meydana geldiği için saplamandır.

Ve **استَحنَكَ** adam: azlıktan sonra onun yemesi şiddetlendi. Ve çocuğu hurma ile **حَنَّكْتُ**: onu **حَنَكه**’inde ovaladım. Ve **الحَنَكانِ**: üst ve alt olandır; onları ayırdıklarında, üste **حَنَك** demeye neredeyse söylemezler. **حميد** dedi ki:
فالحَنَكُ الأعلى طُوالٌ سَرطُم
والحنك الأسفل منه أفقمُ
Ve hadiste: Peygamber’in -Allah’ın salât ve selâmı onun üzerine olsun- Ensâr’ın çocuklarını **يُحنِّك** olduğu (vardır). Ve adamı **احتَنَكتُ**: malını aldım. Ve ondan, Yüce Allah’ın sözü: "**لأَحَتنِكَنَّ ذُرِّيَتَه إلا قليلاً**".
