# نكر — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%83%D8%B1/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D9%83%D8%B1/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نكر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%83%D8%B1.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: نكر

نَكِرَهُ
1 نَكِرَهُ ذ : see 4, in several places. -A2- نَكُرَ, inf. n. نَكَارَةٌ, [He was, or became, ignorant: or perhaps only the inf. n. of the verb in this sense is used: see نَكَارَةٌ, below. ― -b2- And, contr., He possessed cunning; meaning both intelligence with craft and forecast; and simply intelligence, or skill and knowledge: or perhaps only the inf. n. of the verb in this sense is used: see نَكْرٌ. ― -b3- ] It (a thing, or an affair,) was, or became, مُنْكَر [app. here meaning disapproved; or bad, evil, abominable, or foul; or disallowed]. (A.) ― -b4- Also, (S, K,) inf. n. نَكَارَةٌ, (TK,) or نُكْرَةٌ, (TA,) It (a thing, or an affair,) was, or became, difficult, hard, arduous, or severe. (S, K. *)

نكّرهُ
2 نكّرهُ ذ , (inf. n. تَنْكِيرٌ, Msb,) He changed, or altered, him or it, (S, A, Msb, TA,) to an unknown state, (S, TA,) so as not to be known; (TA;) [he disguised him or it.] It is said in the Kur, [xxvii. 41,] نَكِّرُوا لَهَا عَرْشَهَا Alter ye her throne so that it may not be known to her. (TA.) See also 4, last signification but one. ― -b2- [In grammar, He made it (a noun) indeterminate.]

ناكرهُ
3 ناكرهُ ذ , (S, TA,) inf. n. مُنَاكَرَةٌ, (A, K,) He strove, or endeavoured, to outwit, deceive, beguile, or circumvent, him; or he practised with him mutual deceit, guile, or circumvention; syn. خَادَعَهُ and دَاهَاهُ: the inf. n. is also explained by مُرَاوَغَةٌ as well as مُخَادَعَةٌ [both of which signify the same]. (TA.) ― -b2- Hence, (TA,) He contended with him in fight; (S, K;) and in war, or hostility. (A, K.) It is said of Mohammad, by Aboo-Sufyلn (S, TA) Ibn- Harb, (TA,) لَمْ يُنَاكِرْ أَحَدًا اِلَّا كَانَتْ مَعَهُ الأَهْوَالُ, (S, TA,) meaning, He did not war with any one without being aided by terror [cast into the hearts of his opponents]. (TA.) And one says, بَيْنَهُمَا مُنَاكَرَةٌ Between them two is war, or hostility, (A, TA, *) and fighting. (TA.)

انكرهُ
4 انكرهُ ذ , (S, A, Msb, K, &c.,) inf. n. اِنْكَارٌ; (Msb, &c.;) and ↓ نَكِرَهُ, (S, A, Msb, K, &c.,) aor. نَكَرَ , (L,) or it does not admit the variations of tense like other verbs, (IKtt, Msb,) it is not used in the future tense, nor in commanding nor in forbidding, (Lth,) inf. n. نَكَرٌ (K) and نُكْرٌ and نُكُورٌ (S, K) and نَكِيرٌ; (K;) and ↓ استنكرهُ; (S, M, A, K;) and ↓ تناكرهُ; (M, K;) signify the same; (S, A, Msb, K, &c.;) i. e., He ignored, was ignorant of, did not know, failed to know, or [rather] was unacquainted with, it (i. e. a thing, or an affair, IKtt, K) or him (a man, S); syn. جَهِلَهُ; (Kr, K;) or contr. of عَرَفَهُ: (S, * IKtt, Msb:) [see also نَكَارَةٌ:] some, however, say, the نَكِرَ has a more intensive signification than أَنْكَرَ: and some, that نَكِرَ has for its objective complement an object of the mind; and أَنْكَرَ, an object of the sight: (A, TA:) or [the converse is the case;] نَكِرَ has for its objective complement an object of the sight; and أَنْكَرَ, an object of the mind: (Kull, p. 81:) [but both forms seem to have been generally used indiscriminately.] ElAashà says,
وَأَنْكَرَتْنِى وَمَا كَانَ الَّذِى نَكِرَتْ
مِنَ الحَوَادِثِ اِلَّا الشَّيْبَ وَالصَّلَعَا
[And she did not know me; and the accidents which she did not know were none others than hoariness, and baldness of the fore part of the head]. (S, TA.) And it is said in the Kur, [xi. 73,] وَأَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيفَةٌ ↓ نَكِرَهُمْ [He knew not what they were, and conceived a fear, or a kind of fear, of them]: (TA:) نَكِرَهُمْ here signifies أَنْكَرَهُمْ: (Jel:) or it means أَنْكَرَ ذٰلِكَ مِنْهُمْ [q. v. infra]. (Bd.) ― -b2- أَنْكَرَهُ also signifies He denied, or disacknowledged, it; (L, art. جحد; [and this signification, as well as the first, may be meant to be indicated by those who say that أَنْكَرَهُ signifies the contr. of عَرفَهُ;]) [and so ↓ نَكِرَهُ; for] اِنْكَارٌ signifies i. q. جُحُودٌ, (S, TA,) and so نُكْرَانٌ [which is an inf. n. of نَكِرَهُ]. (TA.) [In this sense it is doubly trans.:] you say, أَنْكَرْتُهُ حَقَّهُ, meaning, I denied, or disacknowledged, to him his right. (Msb.) The cause of اِنْكَار with the tongue is اِنْكَار with the mind, but sometimes the tongue denies, or disacknowledges, (يُنْكِرُ,) a thing when the image thereof is present in the mind; and this is lying; as is the case in the following passage of the Kur, [xvi. 85,] يَعْرِفُونَ نِعْمَةَ اللّٰهِ ثُمَّ يُنْكِرُونَهَا [They confess, or acknowledge, the favour of God; then they deny, or disacknowledge, it]. (B.) See also نَكِيرٌ. -A2- Also, He deemed it strange, extraordinary, or improbable. (MF, voce عَجَبٌ.] ― -b2- [Also He denied, or negatived, it. ― -b3- He disbelieved it. ― -b4- And He disapproved it; he disliked it; he deemed it, or declared it to be, bad, evil, abominable, or foul; he disallowed it: so accord. to explanations of the pass. part. n., q. v. infra; and accord. to common usage of classical and of modern times.] It is said of Abraham, when the angels came to him, and he saw that their hands did not touch the meat which be had brought to them, نَكِرَهُمْ, meaning, أَنْكَرَ ذٰلِكَ مِنْهُمْ [He deemed that conduct of their's evil, or disapproved it: or, perhaps, he did not know what that conduct of their's was, or what it indicated]: ↓ نَكِرَ and أَنْكَرَ and ↓ استنكر [of which last see an ex. voce تَهِمَ] signify the same. (Bd, xi. 73.) And you say, أَنْكَرْتُ عَلَيْهِ فِعْلَهُ, meaning, I blamed, or found fault with, his deed, and forbade it; I disapproved and disallowed his deed. (Msb:) [and I manifested, or showed, or declared, disapproval, or disallowance, of his deed: and in like manner, أَنْكَرْتُ عَليْهِ, elliptically; فِعْلَهُ, (his deed,) or قَوْلَهُ, (his saying;) or the like, being understood; like عَيَّرَ عَلَيْهِ for عَيَّرَ عَلَيْهِ فِعْلَهُ or the like: see نَكِيرٌ.] ― -b5- اِنْكَارٌ also signifies The changing [a thing; like تَنْكِيرٌ]: (T, Msb, TA:) or the changing what is مُنْكَر [here app. meaning disapproved: see نَكِيرٌ, which is syn. with it, but is a simple subst.]. (S, TA.) ― -b6- مَا أَنْكَرَهُ How great it his cunning! meaning both his intelligence, and craft, and forecast; and simply, his intelligence, or skill and knowledge. (TA.) And مَا كَانَ أَنْكَرَهُ How great was his cunning, &c. (TA.)

تنكّر
5 تنكّر ذ He, or it, changed, or altered, himself, or itself; or became changed, or altered; (S, A, Msb, TA;) to an unknown state: (S, TA:) [he assumed an unknown appearance: he disguised himself; or became disguised:] he became changed or altered in countenance by anger so that he who saw him did not know him: (Har, p. 144:) or تَنَكُّرٌ signifies the changing, or altering oneself, or itself; or becoming changed, or altered; from a state which pleases one to a state which one dislikes. (T, K.) ― -b2- اِيَّاكَ وَالتَّنَكُّرَ Avoid thou evil disposition. (Mgh.) ― -b3- تَنَكَّرَ لِى فُلاَنٌ Such a one [became changed, or altered, in countenance to me by anger so that I did not know him; or] met me in a morose manner (A, TA.) [In art. شنف in the K, تَنَكَّرَهُ occurs.]

تناكرهُ
6 تناكرهُ ذ : see 4, first signification. ― -b2- تناكر He feigned ignorance. (S, A, K.) ― -b3- تناكروا They acted with mutual hostility. (TS, A, K.)

اشتنكرهُ
10 اشتنكرهُ ذ : see 4, first signification, and also in the latter part. ― -b2- اِسْتِنْكَارٌ also signifies The inquiring respecting, or seeking to understand, a thing, or an affair, which one disapproves; (K, TA;) when one disapproves confirming, or establishing, the opinion expressed by an inquirer, or disapproves that his opinion should be contrary to what he has expressed. (TA.)

نَكْرٌ
نَكْرٌ ذ : see نُكْرٌ. -A2- See also نَكِرٌ.

نُكْرٌ
نُكْرٌ ذ (S, K) and ↓ نَكْرٌ [but the former is the more common] and ↓ نَكَارَةٌ (S, A, K) and ↓ نَكْرَآءُ (A, K) Cunning; meaning both intelligence mixed with croft and forecast; and [simply] intelligence, or sagacity, or skill and knowledge; syn. دَهَآءٌ; (S, A, K;) and فِطْنَةٌ. (A, K.) See also نَكُرَ. You say of a man who is intelligent and evil, or cunning, مَا أَشَدَّ نُكْرَهُ, and ↓ نَكْرَهُ [How great is his cunning, &c.!] (S.) And فَعَلَهُ مِنْ نُكْرِهِ, and ↓ نَكَارَتِهِ, He did it of his cunning, &c. (TA.) And it is said in a trad. of Mo'لwiyeh, اِنِّى لَأَكْرَهُ النَّكَارَةَ فِى الرَّجُلِ Verily I hate cunning (الدَّهَآءَ) in the man. (TA.) -A2- نُكْرٌ, as an epithet, applied to a thing, or an affair, Difficult, hard, arduous, or severe; as also ↓ نُكُرٌ (M, A, K) and ↓ نَكِيرٌ: (TA:) and i. q. مُنْكَرٌ, q. v. (S, A, K.)

نَكَرٌ
نَكَرٌ ذ [app. Difficulty, hardness, arduousness, or severity;] a subst. from نَكُرَ, in the sense of صَعُبَ [It was difficult, &c.]. (IKtt, TA.)

نَكُرٌ
نَكُرٌ ذ : see نَكِرٌ, in two places.

نَكِرٌ
نَكِرٌ ذ and ↓ نَكُرٌ (S, K) and ↓ نُكُرٌ and ↓ مُنْكَرٌ, (K,) epithets applied to a man, Possessing cunning; or intelligence mixed with cunning and forecast; (S, K;) and [simply] intelligent, or skilful and knowing: (K:) and so, applied to a woman, ↓ نُكُرٌ (K) and ↓ نَكْرٌ (L, TA [but this is probably a mistake for ↓ نُكُرٌ]) and ↓ نَكْرَآءُ, but أَنْكَرُ is not applied to a man in this sense, (Az, TA,) nor is مُنْكَرَةٌ to a woman: (TA:) pl. of the first and second (S, K,) and third, (K,) أَنْكَارٌ: (S, K:) and of the last, مَنَاكِيرُ: (Sb, S, K:) or, applied to men, مُنْكَرُونَ; and to other things, مَنَاكِيرُ [which is irreg.]. (Az, TA.) ― -b2- Also, نَكِرٌ and ↓ نَكُرٌ One who disapproves what is bad, evil, abominable, or foul; expl. by أَلَّذِى يُنْكِرُ الْمُنْكَرَ: pl. as above. (S.)

نُكُرٌ
نُكُرٌ ذ : see نُكْرٌ, and مُنْكَرٌ. -A2- See also نَكِرٌ, in two places.

نَكَرَةٌ
نَكَرَةٌ ذ a subst. from اِنْكَارٌ, (K,) with which it is syn., [app. signifying (like نَكِرَةٌ) Ignorance: or denial: or disapproval, or the like]. (TK,) like نَفَقَةٌ from اِنْفَاقٌ. (K.) It is said, in a certain trad, كُنْتَ لِى أَشَدَّ نَكَرَةً, (TA,) i. e. اِنْكَارًا, (TK,) [Thou wast to me most ignorant. &c.]

نَكِرَةٌ
نَكِرَةٌ ذ Ignorance, &c., (اِنْكَار,) of a thing; (TA;) contr. of مَعْرِفَةٌ; (S, K;) and so ↓ نَكَارَةٌ; syn. جَهَالَةٌ; as in the phrase فِيهِ نَكَارَةٌ [In him is ignorance]. (A.) See also نَكَرَةٌ. ― -b2- [As contr. of مَعْرِفَةٌ, it is also, in grammar, an epithet applied to a noun, signifying Indeterminate, or indefinite.]

نَكْرَآءُ
نَكْرَآءُ ذ : see مُنْكَرٌ. ― -b2- A calamity: (K:) rigour, or severity, of fortune; (A, TA;) as also [its dim.] نُكَيْرَآء. (TA.) -A2- See also نُكْرٌ. -A3- And see نَكِرٌ.

نَكِيرٌ
نَكِيرٌ ذ i. q. اِنْكَارٌ [in the sense of Denial]. (K.) It is said in the Kur, xlii. 46. فَمَا لَكُمْ مِنْ نَكِيرٍ And there shall be for you no [power of] denial of your sins. (Bd, Jel.) And one says, شُتِمَ فُلَانٌ فَمَا كَانَ عِنْدَهُ نَكِيرٌ [Such a one was reviled and he had no denial to make]. (A.) ― -b2- [Also, i. q. اِنْكَارٌ in the sense of Disapproval, or the like: and manifestation thereof. See what here follows.] ― -b3- Also, i. q. اِنْكَارٌ in the sense of The changing [a thing]: (T, Msb, TA:) or the changing what is مُنْكَر [here app. meaning disapproved]: (S, TA:) a simple subst. (T, TA.) The words of the Kur, [xxii. 43 and lxvii. 18,] فَكَيْفَ كَانَ نَكِيرِ are explained as signifying And how was my changing [of their condition]! (TA:) or the meaning is, and how was my manifestation of disapproval of their conduct, (اِنْكَارِى عَلَيْهِمْ,) by changing favour into trial, and life into destruction, and a flourishing condition into a state of ruin! (Bd, xxii. 43.) In [some of] the copies of the K, it is said that نَكِيرَةٌ [but in a MS. copy I find نَكِيرٌ and so in the CK] is a subst. from تَنَكُّرٌ as signifying the changing, or altering, oneself, or itself; or becoming changed, or altered; from a state which please one to a state which one dislikes: but a different statement is found in the T: [see above.] and نكيرة is not mentioned by any authority. (TA.) -A2- A strong fortress. (Sgh, K.) See نُكْرٌ. -A3- See also مُنْكَرٌ.

نَكَارَةٌ
نَكَارَةٌ ذ : see نَكِرَةٌ. -A2- See also نُكْرٌ.

أَنْكَرُ
أَنْكَرُ ذ Worse, and worst; more, and most, evil, abominable, or foul. So it is explained as occurring in the Kur. [xxxi. 18,] اِنّ أَنْكَرَ الْأَصْوَاتِ لَصَوْتُ الحَمِيرِ [Verily the most abominable of voices is the voice of asses]. (TA.) ― -b2- See also نَكِرٌ: and the fem., نَكْرَآءُ, see above.

مُنْكَرٌ
مُنْكَرٌ ذ contr. of مَعْرُوفٌ: (K:) [an explanation including several significations, here following.] ― -b2- [Ignored, or unknown; as also ↓ مَنْكُورٌ, for مَنْكُورٌ is syn. with مَجْهُولٌ [the pass. part. n. of the verb by which أَنْكَرَهُ is explained by Kr and in the K]; (TA;) and ↓ مُسْتَنْكَرٌ signifies the same. (L.) For the pls. of مُنْكَرٌ, see نَكِرٌ. ― -b3- [Denied, or disacknowledged. (See the verb.) ― -b4- Deemed strange, extraordinary, or improbable, (See again the verb.)] ― -b5- Any action disapproved, or disallowed, by sound intellects; or deemed, or declared, thereby, to be bad, evil, hateful, abominable, foul, unseemly, ugly, or hideous; or pronounced to be so by the law because the mind deliberates respecting the regarding it as such: and thus it is used in the Kur, ix. 113 [and other places]: (B, TA:) or anything pronounced to be bad, evil, hateful, abominable, or foul, and forbidden, and disapproved, disliked, or hated, by the law: (TA:) a saying, or an action, unapproved, not approved, unaccepted, or not accepted, by God: (KT:) unbecoming, indecent, or indecorous. (KL.) See مَعْرُوفٌ, voce عُرْفٌ. مُنْكَرٌ and ↓ نُكْرٌ and ↓ نُكُرٌ (S, A, Msb, K) and ↓ نَكْرَآءُ (S, Msb K) are all syn., (S, A, Msb, K,) [and are used as epithets in which the quality of a subst. predominates,] signifying a bad, an evil, a hateful, an abominable, a foul, an unseemly, an ugly, or a hideous, [and a formidable,] thing or affair [or action or saying or quality, &c.]: (Msb:) [in this sense, its pl. is مُنْكَرَاتٌ and مَنَاكِيرُ; as will be seen below:] ↓ نُكْرٌ is contr. of عُرْفٌ [which is syn. with مَعْرُوفٌ]. (TA.) You say فِيهِمُ الْمَعْرُوفُ وَالْمُنْكَرُ, and العُرْفُ والنُّكْرُ, [In them are good and evil qualities.] And هُمْ يَرْكَبُونَ الْمُنْكَرَاتِ, and المَنَاكِيرَ, [They commit bad, evil, abominable, or foul, actions.] (A.) And it is said in the Kur, [xviii. 73,] لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا [Verily thou hast done a bad, an evil, an abominable, or a foul, thing]. (S.) -A2- The name of one of two angels, the other of whom is named نَكِيرٌ; (S;) who are the two triers of [the dead in] the graves. (ISd, K.) -A3- See also نَكِرٌ.

مَنْكُورٌ
مَنْكُورٌ ذ : see مُنْكَرٌ, first signification. The pl. is مَنَاكِيرُ, [which is also a pl. of مُنْكَرٌ,] accord. to Sb, who mentions it because, accord. to rule, the pl. of a sing. of this class is formed by the addition of و and ن for the masc., and ا and ت for the fem. (Abu-l-Hasan, TA.)

خَرَجَ مُتَنَكِّرًّا
خَرَجَ مُتَنَكِّرًّا ذ He went forth disguised; or changed in outward appearance, or state of apparel. (TA.)

مُسْتَنْكَرٌ
مُسْتَنْكَرٌ ذ : see مُنْكَرٌ, first signification.

طَرِيقٌ يَنْكُورٌ
طَرِيقٌ يَنْكُورٌ ذ A road, or way, in a wrong direction. (S, K.)

### Türkçe

**نَكِرَهُ**
1 **نَكِرَهُ** ذ : 4’e bak, birkaç yerde. -A2- **نَكُرَ**, mastar ismi **نَكَارَةٌ**, [O, cahil idi yahut cahil oldu: yahut belki bu mânada fiilin yalnız mastar ismi kullanılır: aşağıda **نَكَارَةٌ**’ya bak. ― -b2- Ve zıddı olarak, O, kurnazlığa sahip oldu; hem hile ve ileri görüşle karışık zekâ, hem de sırf zekâ yahut maharet ve bilgi mânasında: yahut belki bu mânada fiilin yalnız mastar ismi kullanılır: **نَكْرٌ**’e bak. ― -b3- ] O (bir şey yahut bir iş), **مُنْكَر** oldu yahut **مُنْكَر** hâline geldi [burada görünüşe göre “kınanmış; yahut kötü, şer, iğrenç, çirkin; yahut men edilmiş” mânasında]. (A.) ― -b4- Ayrıca, (S, K,) mastar ismi **نَكَارَةٌ**, (TK,) yahut **نُكْرَةٌ**, (TA,) O (bir şey yahut bir iş), zor, çetin, meşakkatli yahut şiddetli oldu yahut öyle hâle geldi. (S, K. *)

**نكّرهُ**
2 **نكّرهُ** ذ , (mastar ismi **تَنْكِيرٌ**, Msb,) O, onu yahut onu (şeyi) değiştirdi yahut dönüştürdü, (S, A, Msb, TA,) bilinmez bir hâle, (S, TA,) bilinmeyecek şekilde; (TA;) [onu yahut onu (şeyi) gizledi/kılık değiştirdi.] Kur’ân’da denir, [xxvii. 41,] **نَكِّرُوا لَهَا عَرْشَهَا** Onun tahtını, ona tanınmayacak şekilde değiştirin. (TA.) Ayrıca 4’e bak, sondan bir önceki anlam. ― -b2- [Nahivde, onu (bir ismi) nekre yaptı.]

**ناكرهُ**
3 **ناكرهُ** ذ , (S, TA,) mastar ismi **مُنَاكَرَةٌ**, (A, K,) O, onu alt etmeye/aldatmaya/kandırmaya/oyuna getirmeye çalıştı; yahut onunla karşılıklı aldatma, hile yahut dolap çevirdi; eş anlamlısı **خَادَعَهُ** ve **دَاهَاهُ**: mastar ismi, **مُرَاوَغَةٌ** ile de, **مُخَادَعَةٌ** ile de açıklanır [ikisi de aynı mânaya gelir]. (TA.) ― -b2- Buradan, (TA,) O, onunla dövüşte çekişti; (S, K;) ve savaşta yahut düşmanlıkta. (A, K.) Muhammed hakkında, Ebû-Süfyân (S, TA) İbn-Harb tarafından (TA) şöyle denmiştir: **لَمْ يُنَاكِرْ أَحَدًا اِلَّا كَانَتْ مَعَهُ الأَهْوَالُ**, (S, TA,) mânası: O, hiçbir kimseyle savaşmadı ki yanında dehşetler olmasın [rakiplerinin kalplerine atılan korku ile desteklenmiş olmaksızın]. (TA.) Ve denir: **بَيْنَهُمَا مُنَاكَرَةٌ** İkisinin arasında savaş yahut düşmanlık vardır, (A, TA, *) ve dövüşme. (TA.)

**انكرهُ**
4 **انكرهُ** ذ , (S, A, Msb, K, &c.,) mastar ismi **اِنْكَارٌ**; (Msb, &c.;) ve ↓ **نَكِرَهُ**, (S, A, Msb, K, &c.,) muzârîsi **نَكَرَ** , (L,) yahut diğer fiiller gibi zaman çekimlerini kabul etmez, (IKtt, Msb,) gelecek zamanda kullanılmaz, ne emir ne de nehiyde, (Lth,) mastar ismi **نَكَرٌ** (K) ve **نُكْرٌ** ve **نُكُورٌ** (S, K) ve **نَكِيرٌ**; (K;) ve ↓ **استنكرهُ**; (S, M, A, K;) ve ↓ **تناكرهُ**; (M, K;) aynı mânaya gelir; (S, A, Msb, K, &c.;) yani: O, onu (yani bir şeyi yahut bir işi, IKtt, K) yahut onu (bir adamı, S) görmezden geldi, ondan habersizdi, onu bilmedi, bilemedi, yahut [daha doğrusu] ona aşina değildi; eş anlamlısı **جَهِلَهُ**; (Kr, K;) yahut **عَرَفَهُ**’nin zıddı: (S, * IKtt, Msb:) [ayrıca **نَكَارَةٌ**’ya bak:] ancak bazıları der ki **نَكِرَ**’in anlamı **أَنْكَرَ**’dan daha şiddetlidir: ve bazıları, **نَكِرَ**’in mef’ûlünün zihnin nesnesi olduğunu; **أَنْكَرَ**’ın ise görmenin nesnesi olduğunu söyler: (A, TA:) yahut [bunun tersi böyledir;] **نَكِرَ**’in mef’ûlü görmenin nesnesidir; **أَنْكَرَ**’ın ise zihnin nesnesi: (Kull, s. 81:) [fakat iki şekil de genel olarak ayırt edilmeksizin kullanılmış görünür.] el-A‘şâ der ki,

وَأَنْكَرَتْنِى وَمَا كَانَ الَّذِى نَكِرَتْ
مِنَ الحَوَادِثِ اِلَّا الشَّيْبَ وَالصَّلَعَا

[Ve beni tanımadı; ve tanımadığı hâdiseler, yalnızca ağarma ve başın ön tarafının kellik oluşuydu]. (S, TA.) Ve Kur’ân’da denir, [xi. 73,] **وَأَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيفَةٌ** ↓ **نَكِرَهُمْ** [Onların ne olduklarını bilmedi ve onlardan bir korku yahut bir çeşit korku duydu]: (TA:) burada **نَكِرَهُمْ**, **أَنْكَرَهُمْ** mânasındadır: (Jel:) yahut mânası **أَنْكَرَ ذٰلِكَ مِنْهُمْ**’dür [aşağıda gelecek olana bak]. (Bd.) ― -b2- **أَنْكَرَهُ** ayrıca, O, onu inkâr etti yahut tanımadı; (L, md. جحد; [ve bu anlam, birincisi gibi, **أَنْكَرَهُ**’ın **عَرفَهُ**’nin zıddı olduğunu söyleyenlerin kastı olabilir;]) [ve böylece ↓ **نَكِرَهُ**; zira] **اِنْكَارٌ**, **جُحُودٌ** ile aynı mânadadır, (S, TA,) ve böylece **نُكْرَانٌ** [ki bu, **نَكِرَهُ**’nin bir mastar ismidir]. (TA.) [Bu mânada iki mef’ûllüdür:] şöyle dersin: **أَنْكَرْتُهُ حَقَّهُ**, mânası: Ona hakkını inkâr ettim yahut tanımadım. (Msb.) Dil ile **اِنْكَار**’ın sebebi, zihin ile **اِنْكَار**’dır; fakat bazen dil, ( **يُنْكِرُ**, ) bir şeyi, onun sureti zihinde hazır olduğu hâlde inkâr eder yahut tanımaz; bu ise yalandır; Kur’ân’daki şu pasajda olduğu gibi, [xvi. 85,] **يَعْرِفُونَ نِعْمَةَ اللّٰهِ ثُمَّ يُنْكِرُونَهَا** [Allah’ın nimetini bilirler; sonra onu inkâr ederler yahut tanımazlar]. (B.) Ayrıca **نَكِيرٌ**’e bak. -A2- Ayrıca, O, onu garip, olağanüstü yahut muhtemel olmayan saydı. (MF, md. **عَجَبٌ**.] ― -b2- [Ayrıca O, onu inkâr etti yahut olumsuzladı. ― -b3- O, ona inanmadı. ― -b4- Ve O, onu hoş görmedi; onu sevmedi; onu kötü, şer, iğrenç yahut çirkin saydı yahut öyle ilan etti; onu men etti: aşağıda gelecek olan ism-i mef’ûl açıklamalarına göre; ve klasik ve modern zamanların yaygın kullanımına göre.] Melekler İbrahim’e geldiğinde ve o, getirdiği eti ellerinin dokunmadığını gördüğünde, onun hakkında denir: **نَكِرَهُمْ**, mânası: **أَنْكَرَ ذٰلِكَ مِنْهُمْ** [Onların bu davranışını kötü saydı yahut hoş görmedi: yahut belki onların bu davranışının ne olduğunu yahut neye delalet ettiğini bilmedi]: ↓ **نَكِرَ** ve **أَنْكَرَ** ve ↓ **استنكر** [sonuncusunun bir örneği için **تَهِمَ** maddesine bak] aynı mânaya gelir. (Bd, xi. 73.) Ve dersin: **أَنْكَرْتُ عَلَيْهِ فِعْلَهُ**, mânası: Onun fiilini ayıpladım yahut kusur buldum ve onu yasakladım; onun fiilini hoş görmedim ve men ettim. (Msb:) [ve onun fiilini hoş görmeme yahut men etmeyi açığa vurdum yahut gösterdim yahut ilan ettim: ve aynı şekilde, eksiltili olarak **أَنْكَرْتُ عَليْهِ**; **فِعْلَهُ** (fiilini) yahut **قَوْلَهُ** (sözünü) yahut benzeri kastedilerek; **عَيَّرَ عَلَيْهِ**’nin **عَيَّرَ عَلَيْهِ فِعْلَهُ** yahut benzeri yerine kullanılması gibi: **نَكِيرٌ**’e bak.] ― -b5- **اِنْكَارٌ** ayrıca, (bir şeyi) değiştirme mânasına gelir [**تَنْكِيرٌ** gibi]: (T, Msb, TA:) yahut **مُنْكَر** olanı değiştirme [burada görünüşe göre “kınanmış” mânasında: **نَكِيرٌ**’e bak; onunla eş anlamlıdır, fakat o basit bir isimdir]. (S, TA.) ― -b6- **مَا أَنْكَرَهُ** Onun kurnazlığı ne kadar büyüktür! hem zekâsı, hilesi ve ileri görüşü; hem de sırf zekâsı yahut mahareti ve bilgisi mânasında. (TA.) Ve **مَا كَانَ أَنْكَرَهُ** Onun kurnazlığı ne kadar büyüktü, vb. (TA.)

**تنكّر**
5 **تنكّر** ذ O, yahut o (şey), kendini değiştirdi yahut dönüştürdü; yahut değişti yahut dönüştü; (S, A, Msb, TA;) bilinmez bir hâle: (S, TA:) [bilinmez bir görünüş aldı: kılık değiştirdi; yahut kılık değiştirmiş oldu:] öfke sebebiyle yüzünde değişti yahut dönüştü; öyle ki onu gören kimse onu tanımadı: (Har, s. 144:) yahut **تَنَكُّرٌ**, kişinin kendini yahut şeyin kendini değiştirmesi yahut dönüştürmesi; yahut değişmesi yahut dönüşmesi; kişinin hoşuna giden bir hâlden hoşlanmadığı bir hâle (geçmesi) demektir. (T, K.) ― -b2- **اِيَّاكَ وَالتَّنَكُّرَ** Kötü huyluluktan sakın. (Mgh.) ― -b3- **تَنَكَّرَ لِى فُلاَنٌ** Falanca kimse, [öfkeden yüzünü bana karşı değiştirip de onu tanımadığım şekilde oldu; yahut] bana asık suratlı bir tarzda rastladı. (A, TA.) [K’de شنف maddesinde **تَنَكَّرَهُ** geçer.]

**تناكرهُ**
6 **تناكرهُ** ذ : 4’ün birinci anlamına bak. ― -b2- **تناكر** O, bilmezlikten geldi. (S, A, K.) ― -b3- **تناكروا** Onlar, karşılıklı düşmanlıkla davrandılar. (TS, A, K.)

**اشتنكرهُ**
10 **اشتنكرهُ** ذ : 4’ün birinci anlamına bak; ayrıca son kısmında da. ― -b2- **اِسْتِنْكَارٌ** ayrıca, kişinin hoş görmediği bir şey yahut bir iş hakkında sorma yahut anlamaya çalışma mânasına gelir; (K, TA;) kişi, soranın ifade ettiği görüşü doğrulamayı yahut yerleştirmeyi hoş görmediğinde, yahut onun görüşünün ifade ettiğine aykırı olmasını hoş görmediğinde. (TA.)

**نَكْرٌ**
**نَكْرٌ** ذ : **نُكْرٌ**’e bak. -A2- Ayrıca **نَكِرٌ**’e de bak.

**نُكْرٌ**
**نُكْرٌ** ذ (S, K) ve ↓ **نَكْرٌ** [fakat birincisi daha yaygındır] ve ↓ **نَكَارَةٌ** (S, A, K) ve ↓ **نَكْرَآءُ** (A, K) Kurnazlık; hem hile ve ileri görüşle karışık zekâ, hem de [sırf] zekâ yahut anlayış keskinliği yahut maharet ve bilgi mânasında; eş anlamlısı **دَهَآءٌ**; (S, A, K;) ve **فِطْنَةٌ**. (A, K.) Ayrıca **نَكُرَ**’a bak. Zekî ve kötü yahut kurnaz bir adam hakkında dersin: **مَا أَشَدَّ نُكْرَهُ**, ve ↓ **نَكْرَهُ** [Onun kurnazlığı, vb., ne kadar şiddetlidir!]. (S.) Ve **فَعَلَهُ مِنْ نُكْرِهِ**, ve ↓ **نَكَارَتِهِ**, Onu, kurnazlığından, vb., yaptı. (TA.) Ve Muâviye’ye dair bir rivayette denmiştir: **اِنِّى لَأَكْرَهُ النَّكَارَةَ فِى الرَّجُلِ** Şüphesiz ben, erkekte kurnazlığı (**الدَّهَآءَ**) sevmem. (TA.) -A2- **نُكْرٌ**, sıfat olarak, bir şeye yahut bir işe uygulanınca: Zor, çetin, meşakkatli yahut şiddetli; bunun gibi ↓ **نُكُرٌ** (M, A, K) ve ↓ **نَكِيرٌ**: (TA:) ve **مُنْكَرٌ** ile aynı mânadadır, ona bak. (S, A, K.)

**نَكَرٌ**
**نَكَرٌ** ذ [görünüşe göre zorluk, çetinlik, meşakkat yahut şiddet;] **نَكُرَ**’dan, **صَعُبَ** mânasında [zor oldu, vb.] bir isimdir. (IKtt, TA.)

**نَكُرٌ**
**نَكُرٌ** ذ : iki yerde **نَكِرٌ**’e bak.

**نَكِرٌ**
**نَكِرٌ** ذ ve ↓ **نَكُرٌ** (S, K) ve ↓ **نُكُرٌ** ve ↓ **مُنْكَرٌ**, (K,) bir adama uygulanan sıfatlar: Kurnazlığa sahip; yahut kurnazlık ve ileri görüşle karışık zekâya sahip; (S, K;) ve [sırf] zekî, yahut maharetli ve bilgili: (K:) ve aynı şekilde, bir kadına uygulanınca, ↓ **نُكُرٌ** (K) ve ↓ **نَكْرٌ** (L, TA [fakat bu muhtemelen ↓ **نُكُرٌ** yerine bir hatadır]) ve ↓ **نَكْرَآءُ**; fakat **أَنْكَرُ** bu mânada bir adama uygulanmaz, (Az, TA,) ve **مُنْكَرَةٌ** da bir kadına uygulanmaz: (TA:) birinci ve ikinci (S, K,) ve üçüncünün (K,) çoğulu **أَنْكَارٌ**: (S, K:) ve sonuncunun çoğulu **مَنَاكِيرُ**: (Sb, S, K:) yahut, erkeklere uygulanınca **مُنْكَرُونَ**; ve diğer şeylere **مَنَاكِيرُ** [ki bu kural dışıdır]. (Az, TA.) ― -b2- Ayrıca, **نَكِرٌ** ve ↓ **نَكُرٌ**: kötü, şer, iğrenç yahut çirkin olanı hoş görmeyen kimse; **أَلَّذِى يُنْكِرُ الْمُنْكَرَ** ile açıklanır: çoğulu yukarıdaki gibidir. (S.)

**نُكُرٌ**
**نُكُرٌ** ذ : **نُكْرٌ**’e ve **مُنْكَرٌ**’a bak. -A2- Ayrıca iki yerde **نَكِرٌ**’e de bak.

**نَكَرَةٌ**
**نَكَرَةٌ** ذ **اِنْكَارٌ**’dan bir isimdir, (K,) onunla eş anlamlıdır, [görünüşe göre (**نَكِرَةٌ** gibi) bir şeyin cehaleti; yahut inkâr; yahut hoş görmeme, yahut benzeri mânasında]. (TK,) **اِنْفَاقٌ**’tan **نَفَقَةٌ** gibi. (K.) Belli bir rivayette denmiştir: **كُنْتَ لِى أَشَدَّ نَكَرَةً**, (TA,) yani **اِنْكَارًا**, (TK,) [Sen bana karşı en çok bilmezlik eden idin, vb.]

**نَكِرَةٌ**
**نَكِرَةٌ** ذ Bir şeyin cehaleti, vb., (**اِنْكَار**); (TA;) **مَعْرِفَةٌ**’nin zıddı; (S, K;) ve böylece ↓ **نَكَارَةٌ**; eş anlamlısı **جَهَالَةٌ**; **فِيهِ نَكَارَةٌ** ibaresinde olduğu gibi [Onda cehalet vardır]. (A.) Ayrıca **نَكَرَةٌ**’ye bak. ― -b2- [**مَعْرِفَةٌ**’nin zıddı olarak, nahivde de bir isme uygulanan bir sıfattır; “belirsiz/nekre” mânasında.]

**نَكْرَآءُ**
**نَكْرَآءُ** ذ : **مُنْكَرٌ**’a bak. ― -b2- Bir musibet: (K:) talihin sertliği yahut şiddeti; (A, TA;) ve ayrıca [onun küçültmesi] **نُكَيْرَآء**. (TA.) -A2- Ayrıca **نُكْرٌ**’e bak. -A3- Ve **نَكِرٌ**’e de bak.

**نَكِيرٌ**
**نَكِيرٌ** ذ **اِنْكَارٌ** ile aynı mânadadır [inkâr mânasında]. (K.) Kur’ân’da denir, xlii. 46. **فَمَا لَكُمْ مِنْ نَكِيرٍ** Ve sizin için günahlarınızı inkâr etme [gücü] yoktur. (Bd, Jel.) Ve denir: **شُتِمَ فُلَانٌ فَمَا كَانَ عِنْدَهُ نَكِيرٌ** [Falanca sövüldü de onda (buna karşı) bir inkâr yoktu]. (A.) ― -b2- [Ayrıca, hoş görmeme, vb., mânasında **اِنْكَارٌ** ile aynı mânadadır: ve bunun izharı. Burada ardından gelenlere bak.] ― -b3- Ayrıca, (bir şeyi) değiştirme mânasında **اِنْكَارٌ** ile aynı mânadadır: (T, Msb, TA:) yahut **مُنْكَر** olanı değiştirme [burada görünüşe göre “kınanmış” mânasında]: (S, TA:) basit bir isimdir. (T, TA.) Kur’ân’daki sözler, [xxii. 43 ve lxvii. 18,] **فَكَيْفَ كَانَ نَكِيرِ** şu mânada açıklanır: Benim (onların hâlini) değiştirmem nasıl oldu! (TA:) yahut mânası: onların davranışlarını hoş görmeme ( **اِنْكَارِى عَلَيْهِمْ** )mi, nimeti imtihana, hayatı helâke, mamur hâli yıkım hâline çevirerek, nasıl oldu! (Bd, xxii. 43.) K’nin [bazı] nüshalarında, **نَكِيرَةٌ**’nin [fakat bir yazma nüshada **نَكِيرٌ** buluyorum ve CK’de de böyledir] **تَنَكُّرٌ**’dan, kişinin kendini yahut şeyin kendini değiştirmesi yahut dönüştürmesi; yahut değişmesi yahut dönüşmesi; kişinin hoşuna giden bir hâlden hoşlanmadığı bir hâle (geçmesi) mânasında bir isim olduğu söylenir: fakat T’de farklı bir ifade bulunur: [yukarıya bak.] ve **نكيرة** hiçbir otorite tarafından zikredilmemiştir. (TA.) -A2- Sağlam bir kale. (Sgh, K.) **نُكْرٌ**’e bak. -A3- Ayrıca **مُنْكَرٌ**’a da bak.

**نَكَارَةٌ**
**نَكَارَةٌ** ذ : **نَكِرَةٌ**’ye bak. -A2- Ayrıca **نُكْرٌ**’e de bak.

**أَنْكَرُ**
**أَنْكَرُ** ذ Daha kötü ve en kötü; daha şer ve en şer; daha iğrenç ve en iğrenç; daha çirkin ve en çirkin. Kur’ân’da geçtiği üzere böyle açıklanır. [xxxi. 18,] **اِنّ أَنْكَرَ الْأَصْوَاتِ لَصَوْتُ الحَمِيرِ** [Şüphesiz seslerin en iğrenci, eşeklerin sesidir]. (TA.) ― -b2- Ayrıca **نَكِرٌ**’e bak: ve müennesi **نَكْرَآءُ** için yukarıya bak.

**مُنْكَرٌ**
**مُنْكَرٌ** ذ **مَعْرُوفٌ**’un zıddıdır: (K:) [burada ardından gelen birkaç mânayı içine alan bir açıklama.] ― -b2- [Görmezden gelinmiş yahut bilinmeyen; bunun gibi ↓ **مَنْكُورٌ**, zira **مَنْكُورٌ**, **مَجْهُولٌ** ile eş anlamlıdır [**أَنْكَرَهُ**’ın Kr tarafından ve K’de açıklandığı fiilin ism-i mef’ûlü]; (TA;) ve ↓ **مُسْتَنْكَرٌ** da aynı mânaya gelir. (L.) **مُنْكَرٌ**’un çoğulları için **نَكِرٌ**’e bak. ― -b3- [İnkâr edilmiş yahut tanınmamış. (Fiile bak.) ― -b4- Garip, olağanüstü yahut muhtemel olmayan sayılmış. (Yine fiile bak.)] ― -b5- Sağlam akıllarca hoş görülmeyen yahut men edilen herhangi bir fiil; yahut akıl tarafından kötü, şer, nefret edilen, iğrenç, çirkin, yakışıksız, çirkin görünümlü yahut korkunç sayılan yahut öyle ilan edilen; yahut şeriat tarafından, zihin onu öyle sayma hususunda düşündüğü için, öyle hükmedilen: ve Kur’ân’da ix. 113’te [ve başka yerlerde] bu şekilde kullanılır: (B, TA:) yahut şeriat tarafından kötü, şer, nefret edilen, iğrenç yahut çirkin diye hükmedilen, yasaklanan, ve şeriatça hoş görülmeyen, sevilmeyen yahut nefret edilen her şey: (TA:) Allah tarafından onaylanmayan, kabul edilmeyen yahut kabul olunmayan bir söz yahut fiil: (KT:) yakışıksız, edepsiz yahut uygunsuz. (KL.) **مَعْرُوفٌ**’a bak, **عُرْفٌ** maddesinde. **مُنْكَرٌ** ve ↓ **نُكْرٌ** ve ↓ **نُكُرٌ** (S, A, Msb, K) ve ↓ **نَكْرَآءُ** (S, Msb K) hepsi eş anlamlıdır, (S, A, Msb, K,) [ve bir isim niteliğinin baskın olduğu sıfatlar olarak kullanılır,] kötü, şer, nefret edilen, iğrenç, çirkin, yakışıksız, çirkin görünümlü yahut korkunç, [ve ürkütücü,] bir şey yahut iş [yahut fiil yahut söz yahut nitelik, vb.] mânasında: (Msb:) [bu mânada çoğulu **مُنْكَرَاتٌ** ve **مَنَاكِيرُ**’dur; aşağıda görüleceği üzere:] ↓ **نُكْرٌ**, **عُرْفٌ**’un zıddıdır [ki o, **مَعْرُوفٌ** ile eş anlamlıdır]. (TA.) Dersin: **فِيهِمُ الْمَعْرُوفُ وَالْمُنْكَرُ**, ve **العُرْفُ والنُّكْرُ**, [Onlarda iyi ve kötü huylar vardır.] Ve **هُمْ يَرْكَبُونَ الْمُنْكَرَاتِ**, ve **المَنَاكِيرَ**, [Onlar kötü, şer, iğrenç yahut çirkin fiilleri işlerler.] (A.) Ve Kur’ân’da denir, [xviii. 73,] **لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا** [Şüphesiz sen kötü, şer, iğrenç yahut çirkin bir şey yaptın]. (S.) -A2- İki melekten birinin adı; diğerinin adı **نَكِيرٌ**’dir; (S;) kabirlerde [ölüleri] sorgulayan iki (melek)tir. (ISd, K.) -A3- Ayrıca **نَكِرٌ**’e de bak.

**مَنْكُورٌ**
**مَنْكُورٌ** ذ : **مُنْكَرٌ**’un birinci anlamına bak. Çoğulu **مَنَاكِيرُ**’dur, [ki bu aynı zamanda **مُنْكَرٌ**’un da bir çoğuludur,] Sb’ye göre; o, bunu zikreder; çünkü kaideye göre bu sınıftan bir tekilin çoğulu, müzekker için **و** ve **ن** eklenerek, müennes için **ا** ve **ت** eklenerek yapılır. (Abu-l-Hasan, TA.)

**خَرَجَ مُتَنَكِّرًّا**
**خَرَجَ مُتَنَكِّرًّا** ذ O, kılık değiştirmiş olarak çıktı; yahut dış görünüşte yahut giyim hâlinde değişmiş olarak. (TA.)

**مُسْتَنْكَرٌ**
**مُسْتَنْكَرٌ** ذ : **مُنْكَرٌ**’un birinci anlamına bak.

**طَرِيقٌ يَنْكُورٌ**
**طَرِيقٌ يَنْكُورٌ** ذ Yanlış yönde bir yol yahut patika. (S, K.)
