# نكظ — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%83%D8%B8/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D9%83%D8%B8/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نكظ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%83%D8%B8.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: نكظ

ك ظ ن
نكظ ، كنظ : ( مستعملان ) .
نكظ : ( أبو زيد ) : نَكِظَ الرَّحِيلُ نَكَظاً إذا أَزِفَ ، وقد نَكِظْتُ للخروج ، وَأَفِدْتُ له نَكَظاً وأَفَداً .
وقال الليث : النَّكَظَةُ من العَجَلة .
وأنشد :
قد تجاوَزْتُها عَلَى نَكَظِ المَيْ
طِ إذا خَبَّ لامعاتُ الآلِ
وقال الأصمعيُّ : أَنْكَظتُه إنْكَاظاً إذا أَعْجَلْتَه .
وأخبرني المنذريُّ عن ثعلبٍ عن ابن الأعرابيّ قال : إذا اشتدَّ على الرجل السفَر وبَعُد ، قيل : قد تنكَّظَ ، فإذا التَوى عليه أَمرُه فقد تعكَّظَ .
كنظ : قال الليث : الكَنْظُ : بلوغ المشقَّة من الإنسان ، يقال : إِنّهُ لمكنُوظٌ مُغْنوظٌ وقد كَنظَه الأمر يَكنِظُه كَنظاً .
وقال النضْر : غنَظه وكَنظه يَكنِظُه وهو الكرب الشديد الذي يُشفِي منه على الموت .
وقال أبو تراب : سمعت أَبا مِحْجَنٍ يقول : غَنَظه وكَنَظه إذا ملأه وغمَّه .

### Türkçe

ك ظ ن
**نكظ** , **كنظ** : (ikisi de kullanımdadır).

**نكظ** : (Ebû Zeyd): **نَكِظَ الرَّحِيلُ نَكَظاً**; eğer yaklaştıysa. Ve ben çıkış için **نَكِظْتُ**; ve onun için **نَكَظاً** ve **أَفَداً** olarak **أَفِدْتُ**.

Leys dedi: **النَّكَظَةُ** aceledendir.

Ve inşad etti:
قد تجاوَزْتُها عَلَى نَكَظِ المَيْ
طِ إذا خَبَّ لامعاتُ الآلِ

Asmaî dedi: **أَنْكَظتُه إنْكَاظاً**; eğer onu acele ettirdiysem.

Münzirî bana Sa‘leb’den, İbnü’l-A‘râbî’den haber verdi; dedi ki: Yolculuk adama şiddetlendiğinde ve uzaklaştığında, “**قد تنكَّظَ**” denir; artık işi ona dolaştığında ise “**فقد تعكَّظَ**” demiş olur.

**كنظ** : Leys dedi: **الكَنْظُ**: insandan meşakkate ulaşmaktır; “Şüphesiz o **لمكنُوظٌ مُغْنوظٌ**” denir; ve iş onu **كَنظَه**; onu **يَكنِظُه كَنظاً**.

Nadr dedi: Onu **غنَظه** ve onu **كَنظه**; onu **يَكنِظُه**; ve o, şiddetli kederdir ki ondan ölümün eşiğine yaklaştırır.

Ebû Turâb dedi: Ebû Mihcen’i şöyle derken işittim: Onu **غَنَظه** ve onu **كَنَظه**; eğer onu doldurdu ve onu gamlandırdıysa.
