# نمرق (ن-م-ر) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%85%D8%B1%D9%82
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D9%85%D8%B1%D9%82

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

Kur'an'daki karşılığı: Ve yastıklar

- Harfler: ن - م - ر
- Kur'an'da: 1 geçiş · 1 ayet · 1 sîga
- 7 sözlük

## Sîgalar (1)

| Sîga | Kalıp | Anlam | Geçiş | Ayet | İlk ayet |
|---|---|---|---|---|---|
| [وَنَمَارِقُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%85%D8%B1%D9%82/siga/%D9%88%D9%8E%D9%86%D9%8E%D9%85%D9%8E%D8%A7%D8%B1%D9%90%D9%82%D9%8F.md) | وَفَعَارِلُ | Ve yastıklar | 1 | 1 | [88:15](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%85%D8%B1%D9%82/ayet/88:15.md) |

## Mücavir kökler — 1 mücavir (1 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.

1. [صفف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%81%D9%81.md) — 1 ortak ayet · G² 13 · “Soffa”, odalar arası oturma yeridir

## Kök analizi

### Kök tanımı ve çekirdek özet

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | نمرق |
| Yapı | Dörtlü kök |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | [وسد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B3%D8%AF.md), [فرش](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%B4.md), [زرب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%B1%D8%A8.md) |
| Zıt Kök | [قشف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B4%D9%81.md) |
| Çekirdek Özet 1 | Binek semerinin üzerine veya oturma alanına konulan yumuşak minder, küçük yastık ve destek örtüsü |
| Çekirdek Özet 2 | Ahiret meclislerinde sıralanmış, zahmetsiz dinlenme, itibar ve estetik rahatlık sağlayan tefrişat |
| Çekirdek Özet 3 | Zahmet ve meşakkatin sona erdiği, beden ve zihnin tam bir dinginlik ve güven içinde desteklendiği refah düzeni |
| Kritik Hata Riski | Kelimeyi yalnızca lüks bir süs eşyasına indirgeyip çöl yolculuğunun yorgunluğunu dindiren asli destek ve huzur işlevini gözden kaçırmak |

### Biliteral analiz

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| نم | Hafif, gizli, ince ve birbiri ardınca gelişen hareket veya yayılma; [نمل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%85%D9%84.md) kökünde karıncanın ince kıpırtısı, [نمم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%85%D9%85.md) kökünde sözün fısıltıyla yayılması | ر | Çekirdeğe katılan hareket ve titreşim unsuru, ince yapının katlanarak kabarmasına ve belirgin bir hacim kazanmasına işaret eder |
| [نمر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%85%D8%B1.md) | Beneklilik, katmanlılık ve renk çeşitliliği; deride veya kumaşta görülen benekli ve yumuşak doku | ق | Sınırlandırma ve tutma etkisi katarak yumuşak ve katmanlı dolgunluğun belirli bir kalıp içinde minder ve yastık formuna dönüştürülmesini sağlar |

### Piktografik analiz

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ن | Filiz, yılan, balık; süreklilik, çoğalma, canlılık | İç dolgunun yumuşak esnekliğini ve sürekli uyum sağlayan akışkan yapısını temsil eder |
| م | Su; akış, çokluk, derinlik | Katmanlı bir yumuşaklığı, kütlesel dolguyu ve iç rahatlığı simgeler |
| ر | İnsan başı; baş, ilk, üst | Üzerine yaslanılan, baş veya sırtın dayandığı yüksek ve üst konumu ifade eder |
| ق | Ufuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınır | Dolgu maddesini ve yumuşaklığı çepeçevre sarıp bir arada tutan kılıf ve sınırı anlatır |
| نمرق | İç dolgunun esnekliği, katmanlı yumuşaklığı ve sınırlandırılmış bir kılıf içinde desteğe dönüşmesi | Bedenin ağırlığını taşıyarak zahmeti gideren, üzerine yaslanılan veya oturulan muntazam yastık formunu oluşturur |

### Tarihsel ve erken kullanım

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Deve semerinin üzerine binicinin altına konulan, arkası önünden daha dolgun ve dört kayışla bağlanan yumuşak binek minderi veya küçük yaslanma yastığı |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Hind bint Utbe'nin Uhud günü kadınlarla birlikte terennüm ettiği nakaratında geçer: نَحْنُ بَناتُ طارق / نَمْشي على النَّمَارق (Biz şerefli bir soyun kızlarıyız, kıymetli yastıklar ve örtüler üzerinde yürürüz) |
| Erken Arapça kullanım | Muhammed b. Abdillâh b. Nemîr es-Sakafî'nin zevk ve eğlence meclisini tasvir ederken kilim ve yastıkları andığı beyitte geçer: إذا ما بِسَاطُ اللهو مُدَّ وقُرِّبَتْ / لِلَذَّاتِه أَنْماطُهُ ونَمَارِقُهْ |

Kaynak: Lisān al-ʿArab, Kitābü’l-ʿAyn, Tāj al-ʿArūs.

### Sami etimolojik katman

Arapça نمرق kökü, erken Sami dillerinde göçebe binek teçhizatı ile yerleşik meclis konforu arasındaki geçişi yansıtan özel bir dörtlü yapı sergiler. Kökün ilk iki harfi olan نم, Proto-Sami katmanda ince, yumuşak, fısıltılı veya katmanlı dokuları anlatan bir ses-anlam bağı taşır. Dörtlü yapının Farsça yumuşaklık bildiren نرم kökünden Arapçalaştırılmış olabileceği klasik dilcilerce tartışılmışsa da, Halil b. Ahmed ve Ebû Ubeyd gibi erken otoriteler kelimenin doğrudan deve semerinin üzerine yerleştirilen deri ve yün dolgulu mîsere (minder) anlamında bedevi kullanımına ait olduğunu vurgular. İbranice ve Süryanicede doğrudan birebir dörtlü karşılığı bulunmamakla birlikte, kökün semantik gelişimi çöldeki binek sarsıntısını emen koruyucu tampon işlevinden, saray ve ev içi yaslanma minderi olan nümrükaya doğru evrilmiştir.

Güven: Güçlü

Kaynak: Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Lane’s Arabic-English Lexicon.

### Etimolojik analiz

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | [نمر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%85%D8%B1.md) köküyle bağlantılı katmanlı doku veya binek minderi | Deve semerine bağlanan ve binişi yumuşatan örtüden hareketle ev içi yastığa aktarılmıştır | Güçlü |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Çevre Sami dillerinde birebir dörtlü kök kaydı seyrektir | Yumuşaklık ve dolgu bildiren bölgesel temaslar bulunmakla birlikte kelime Arapça formda sabitleşmiştir | Muhtemel |
| Daha geniş dilsel ilişki | Farsça نرم (yumuşak) kökünden muarreb olma ihtimali | Erken dilciler نرمق formunu yabancı sayarken نمرق biçimini özgün bedevi kullanımı olarak kaydetmiştir | Muhtemel |

Kaynak: Kitābü’l-ʿAyn, Lisān al-ʿArab, Tehzîbü’l-Luğa.

### Kardeş kökler

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| نمرق | Anlamlı | Minder, yastık | Binek veya sedir üzerine konulan yumuşak dolgulu yaslanma minderi | Kur'an'da geçen hedef kök |

### Komşu kökler ve zıt kök

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| نمرق | Merkez | Yaslanma ve destek eşyası | Küçük ebatlı, dizilmeye ve destek almaya elverişli yumuşak minder | Özellikle binek üstü veya oturma sedirlerinde bedeni destekleyen küçük yastık |
| [وسد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B3%D8%AF.md) | Komşu | Baş koyma ve yaslanma | Genel olarak başın veya bedenin dayandığı büyük yastık | Uyku veya uzanma anında ağırlığı doğrudan taşıyan temel yastık |
| [فرش](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%B4.md) | Komşu | Yaygı ve zemin döşemesi | Zemine serilen ve üzerine oturulan geniş alan örtüsü | Yaslanılan değil, doğrudan üzerine basılan veya uzanılan yaygı |
| [زرب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B2%D8%B1%D8%A8.md) | Komşu | Değerli halı ve tüylü örtü | Yere serilen saçaklı, nakışlı ve gösterişli zemin halısı | Beden desteğinden ziyade mekanın görsel zenginliğini ve zemin örtüsünü sağlar |
| [قشف](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B4%D9%81.md) | Zıt | Sertlik ve yoksunluk | Sert, pürüzlü, yastıksız ve konforsuz zemin hali | Rahatlatıcı hiçbir döşeme ve desteğin bulunmadığı çetin yaşam biçimi |

### Başka dillerde anlam karşılıkları

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | نمرق | Minder, yaslanma yastığı | Binek üstüne veya meclis zeminine konulan yumuşak dolgulu küçük destek | Kesin |
| Latince | Pulvinus, culcita | Yastık, küçük minder | Sedirlerde ve bineklerde destek amacıyla kullanılan dolgulu yastık | Güçlü |
| İngilizce | Cushion, bolster, pad | Minder, destek yastığı | Sertliği gideren, oturma veya yaslanma konforu sağlayan esnek destek | Kesin |
| Almanca | Kissen, Polster | Yastık, döşeme minderi | Bedenin baskısını hafifleten yumuşak oturma ve yaslanma eşyası | Kesin |
| Fransızca | Coussin, oreiller | Minder, küçük yastık | Oturma gruplarında rahatlama ve estetik dizilim sağlayan parça | Kesin |

Kaynak: Georges Latin Dictionary, Oxford English Dictionary, Lane’s Lexicon.

### Vücûh ve nezâir

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| نمرق (Çoğul: نَمَارِقُ) | Cennet ehlinin sohbet meclislerinde nizamla dizilmiş istirahat yastıkları | Ahirette müminlere sunulan nimetlerin, nizamın ve saygın meclis ortamının tasviri; Gâşiye [88:15](https://lisan.digital/tr/ayet/88:15.md) |

### Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Sem'iyyât ve ahiret ahvali | Cennet nimetlerinin cismani gerçekliği ile ruhani zevkler arasındaki irtibat | Bedenin yorgunluktan tamamen arındığı hakiki ve somut huzur mekanı |
| Fıkıh | Eşya ve tezyinat hukuku | Üzerinde canlı tasviri bulunan minder ve yastıkların kullanım hükmü | Üzerine oturulan ve çiğnenen eşyada tasvirin tazim unsuru taşımaması |
| Tefsir | Ahiret sahnelerinin tasviri | Yastıkların tek tek değil, sıra sıra dizilmiş (masfûfe) olmasının getirdiği estetik nizam | Meclis düzeni, toplu sohbet imkanı ve zahmetsiz ağırlanma |
| Hadis | Ev içi tefrişat ve ahlak | Hz. Aişe'nin satın aldığı resimli yastık rivayetinde ve erken şiir şahitlerinde meclis edebi | Ev içi konforun ölçüsü ve istirahat vasıtası olarak nümrüka |

### Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Uhrevi mükafat ve mükellefiyetin sonu | Zahmetsiz sükunet | İbadet ve imtihan yorgunluğunu dindirme | Dünyevi sorumlulukların bittiği, mutlak dinlenme ve güven halinin temsili | Kesin |
| İlmi | İlim meclisi ve tedris ortamı | Müzakere konforu | Zihni tefekküre uygun zemin hazırlama | Düşünce ve diyalog ortamında bedeni rahatsızlıklardan koruyan ergonomik destek | Güçlü |
| Siyasi | Divan ve temsil makamı | İtibar ve protokol düzeni | Mensuplar arası denge ve nizam sağlama | Sıra sıra dizilme vasfıyla hiyerarşik veya eşitlikçi ağırlama nizamının ifadesi | Güçlü |
| İktisadi | Refah ve üretim seviyesi | Tüketim konforu ve artık değer | Temel ihtiyaç aşılıp refah eşyasına erişme | Zorunlu barınma eşyasını aşan, zanaat ve estetiğe dayalı katma değerli üretim | Güçlü |

### Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Mekanik sönümleyici ve elastik tampon (damper / shock absorber) | Üzerine uygulanan mekanik basıncı ve sarsıntıyı emerek sisteme iletilmesini engelleyen esnek dengeleyici yapı | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Sosyal güvence tamponu ve ergonomik destek | Bireyin üzerindeki yapısal baskıları, çalışma yorgunluğunu ve krizleri hafifleten koruyucu refah mekanizmaları | Güçlü |

### Yanlış daraltma ve kritik hata riski

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kelimeyi yalnızca oturma odasında duran pasif bir kumaş parçası veya atıl bir lüks sembolü saymak |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Bedendeki tüm ağırlığı, sarsıntıyı ve gerilimi emerek kişiyi zahmetsiz bir tefekkür ve dostluk meclisine hazırlayan nizamlı destek unsuru |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Cennet tasvirlerindeki nimetleri gayesiz bir rehavet veya anlamsız bir süs olarak algılayıp meclis düzenini ve toplumsal sükuneti göz ardı etmek |

### Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Çöl insanının yolculuk meşakkatini ve binek sarsıntısını dindiren en somut nesneyi, ahiretin kusursuz nizamı ve tükenmez dinlenişiyle buluşturan semantik bir köprü kurar. |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Cennet meclislerinin, müminlerin karşılıklı oturup sohbet ettiği mekanların ve ilahi ikramın fiziksel konforunu tasvir eden ayetlerde belirleyicidir (özellikle Gâşiye [88:10](https://lisan.digital/tr/ayet/88:10.md)-16). |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Ahiretteki konforun düzensiz ve rastgele bir yayılma değil; sıra sıra dizilmiş (masfûfe), estetik, ölçülü ve onurlandırıcı bir nizam içinde olduğunu gösterir. |

### Nihai sentez ve LaTeX modeli

- Somut anlam: Deve semerine bağlanan veya yere konulan, bedenin ağırlığını ve sarsıntısını emerek kişiyi rahatlatan yumuşak dolgulu küçük destek minderi.
- Soyut anlam: Zahmetin, gerilimin ve yorgunluğun giderildiği; düzenli, onurlu ve huzurlu bir dinlenme makamına erişim hali.
- Sistematik karşılık: Bireysel veya toplumsal yapıda dışarıdan gelen basınç ve darbeleri karşılayıp sönümleyen, denge ve süreklilik kazandıran koruyucu katman.
- LaTeX modeli: $$C(F) = \int_{0}^{t} \left( F(\tau) - \kappa \cdot x(\tau) \right) d\tau \implies \lim_{t \to \infty} \sigma(t) = 0$$
- LaTeX açıklaması: Formülde $F$, sistemin veya bedenin maruz kaldığı dış kuvvet ve yorgunluk baskısını; $\kappa$, minderin elastik sönümleme katsayısını; $x$, uygulanan basınca karşı esneme payını; $\sigma$, gerilimi temsil eder. Model, dış baskının esnek bir tampon aracılığıyla zaman içinde emilmesini ve netice olarak gerilimin sıfırlanıp tam bir sükunet haline ulaşılmasını simgeler.

## Geçtiği ayetler (1 ayet)

Mushaf sırasıyla, metinleriyle. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D9%85%D8%B1%D9%82/occurrences?meal=IK

### [Gaşiye 88:15](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%85%D8%B1%D9%82/ayet/88:15.md) — وَنَمَارِقُ

وَنَمَارِقُ مَصْفُوفَةٌ

Meal (IK): Sıra sıra dizilmiş yastıklar,

## Sözlükler (7)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%85%D8%B1%D9%82/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

القاف والراء
قرفل: القَرَنْفُلُ: حمل شجرة هندية.
وطيب مُقَرْفل: فيه قَرَنْفُل، ويجوز للشاعر أن يقول: قَرَنْفُول، قال:
خود أناة كالمهاة عطبول
كأن في أنيابها القَرَنْفُولْ
فنقر: الفُنْقُورةُ: ثقب الفقحة.
فرنق: الفُرانِق: دخيل معرب.
قرقف:
القرقف: اسم للخمر، ويصف به الماء البارد ذو الصفاء، قال الفرزدق:
ولا زاد إلا فضلـتـان، سـلافة		وأبيض، من ماء الغمامة، قَرْقَفُ
ويسمى الدرهم قُرْقُوفا. قال بعض الأعراب: ما أبيض قُرْقُوف، لا شعر ولا صوف، بكل بلد يطوف. يعني الدرهم الأبيض.
والقَرْقَفَةُ: الرعدة. يقال: إني لأُقرقِفُ من البرد.
والقَرْقَفَنّةُ: طائر معروف في حديث.
فرقب: الفُرْقُبيّة: ثياب ببيض من كتان.
قرنب: القَرَنْبَى: شيء شبيه بالخنفساء طويل القوائم. ويقال: هي دويبة تكون في الرمل، قال:
ترى التيمي يزحف كالقَرَنْبَى		إلى سوداء مثل عصا المليل
قنبر: القُنْبُرُ: ضرب من الحمر. ودجاجة قُنْبُرانيّة: على رأسها قُنْبُرةٌ، أي، فضل ريش قائم، مثل ما على رأس القُنْبُرة. قال أبو الدقيش: قُنْبُرتُها: التي على رأسها.
والقُنَيْبِيُر: نبات يسميه أهل العراق: البقر، فيمشي كدواء المشي.
قرقم: قُرْقِمَ الغلام فهو مُقَرْقَمٌ، إذا أسيء غذاؤه.
نمرق: النُّمْرُقُ: الوسادة، ويقال: نُمْرُقة، وقول رؤبة:
أعد أخطالاً له ونَرْمَقا
النَّرْمق فارسية معربة. ليس في كلام العرب كلمة صدرها نر نونها أصلية.

##### Türkçe

**القاف والراء**
**قرفل**: **القَرَنْفُلُ**: Hintli bir ağacın yükü (meyvesi).
Ve **مُقَرْفل** hoş koku: içinde **قَرَنْفُل** vardır; ve şaire caizdir ki şöyle desin: **قَرَنْفُول**. Dedi ki:
خود أناة كالمهاة عطبول
كأن في أنيابها **القَرَنْفُولْ**
**فنقر**: **الفُنْقُورةُ**: **الفقحة**’nın deliği.
**فرنق**: **الفُرانِق**: Arapçalaştırılmış yabancı (kelime).
**قرقف**:
**القرقف**: şarap için bir addır; ve onunla, berraklık sahibi soğuk su vasfedilir. **الفرزدق** dedi ki:
ولا زاد إلا فضلـتـان، سـلافة		وأبيض، من ماء الغمامة، **قَرْقَفُ**
Ve dirheme **قُرْقُوفا** denir. Bazı bedevîler dedi ki: Ne beyaz **قُرْقُوف**; ne kıl ne yün; her beldede dolaşır. Yani beyaz dirhem.
Ve **القَرْقَفَةُ**: titreme. Denir ki: Ben soğuktan mutlaka **أُقرقِفُ** ederim.
Ve **القَرْقَفَنّةُ**: bir hadiste (geçen) bilinen bir kuştur.
**فرقب**: **الفُرْقُبيّة**: ketenden beyaz elbiseler.
**قرنب**: **القَرَنْبَى**: uzun bacaklı, bokböceğine benzer bir şey. Ve denir ki: o, kumda bulunan bir küçük canlıdır. Dedi ki:
ترى التيمي يزحف ك**القَرَنْبَى**		إلى سوداء مثل عصا المليل
**قنبر**: **القُنْبُرُ**: eşeklerin bir türü. Ve **قُنْبُرانيّة** tavuk: başında **قُنْبُرةٌ** vardır; yani, **القُنْبُرة**’nın başında olan gibi, dik duran fazla tüy. **أبو الدقيش** dedi ki: **قُنْبُرتُها**: başında olan (tavuk)tur.
Ve **القُنَيْبِيُر**: Irak ehlinin **البقر** diye adlandırdığı bir bitkidir; böylece yürüyüş ilacı gibi yürür.
**قرقم**: **قُرْقِمَ** çocuk, o da **مُقَرْقَمٌ** olur; eğer beslenmesi kötü yapılırsa.
**نمرق**: **النُّمْرُقُ**: yastık; ve denir ki: **نُمْرُقة**. Ve **رؤبة**’nin sözü:
أعد أخطالاً له ونَرْمَقا
**النَّرْمق** Arapçalaştırılmış Farsçadır. Arapların sözünde, başı **نر** olan, **نون**’u aslî olan bir kelime yoktur.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%85%D8%B1%D9%82/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

النُمْرُقُ والنُمْرُقة: وسادةٌ صغيرةٌ، وكذلك النِمْرِقَةُ. وربَّما سمُّوا الطِنفِسة التي فوق الرحل نُمْرُقَةٌ.

##### Türkçe

**النُمْرُقُ** ve **النُمْرُقة**: küçük bir yastık; aynı şekilde **النِمْرِقَةُ** de (böyledir). Ve bazen eyerin üstünde olan **الطِنفِسة**’ye **نُمْرُقَةٌ** adını vermişlerdir.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%85%D8%B1%D9%82/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

النُّمْرُقُ والنُّمْرُقة والنِّمْرِقة، بالكسر: الوسادة، وقيل: وسادة صغيرة، وربما سموا الطِّنْفِسَةَ التي فوق الرِّحْل نُمْرُقة؛ عن أبي عبيد، والجمع نَمارق؛ قال محمد بن عبد الله بن نمير الثقفي: إذا ما بِسَاطُ اللهو مُدَّ وقُرِّبَتْ،
لِلَذَّاتِه، أَنْماطُهُ ونَمَارِقُهْ
وقيل: النُّمْرُقة هي التي يُلْبَسُها الرحْل. أبو عبيد: النُّمْرُقة والنُّمْرُق والمِيثَرَةُ ما افْتَرشَت اسْتُ الراكب على الرحل كالمِرْفَقة، غير أَن مؤخرها أعَظم من مقدمها ولها أَربعة سيور تشد بآخِرَةِ الرَّحْل وواسطه؛ وأنشد:
تَضِجُّ من أَسْتاهِها النّمَارِقُ،
مفارش الرِّحال والأَيانِقُ
الفراء في قوله تعالى: ونَمَارق مَصْفوفة؛ هي الوسائد واحدتها نُمْرُقة، قال: وسمعت بعض كلب يقول نِمْرِقة، بالكسر. وفي الحديث: اشتريت نُمْرُقة أَي وِسَادةً، وهي بضم النون والراء وبكسرهما وبغير هاء، وجمعها نَمارق؛ وفي حديث هند:
نَحْنُ بَناتُ طارق،
نَمْشي على النَّمَارق

##### Türkçe

**النُّمْرُقُ** ve **النُّمْرُقة** ve **النِّمْرِقة** (kesre ile): yastık; ve denildi ki: küçük bir yastık. Ve belki **الرِّحْل**in üstündeki **الطِّنْفِسَة**ye **نُمْرُقة** adını verdiler; Ebû Ubeyd’den. Çoğulu **نَمارق**tır. Muhammed b. Abdullah b. Numeyr es-Sekafî dedi ki:

Eğer eğlence döşeği serilip yaklaştırılırsa,
zevkleri için, onun **أَنْماط**ları ve **نَمَارِق**leri.

Ve denildi ki: **النُّمْرُقة** o şeydir ki **الرَّحْل**e giydirilir. Ebû Ubeyd: **النُّمْرُقة** ve **النُّمْرُق** ve **المِيثَرَة**; binekçinin kıçının **الرَّحْل** üzerinde üzerine serildiği şeydir, **المِرْفَقة** gibi; ancak onun arkası önünden daha büyüktür ve onun dört kayışı vardır; **الرَّحْل**in arkasına ve ortasına bağlanır. Ve şu beyit okundu:

Onların kıçlarından **النّمَارِق** inler,
**الرِّحال**ın ve **الأَيانِق**in sergileri.

el-Ferrâ, Yüce Allah’ın sözü hakkında: **ونَمَارق مَصْفوفة**; onlar yastıklardır, bir tanesi **نُمْرُقة**dır, dedi. Dedi ki: Kelb’den bazısını **نِمْرِقة** (kesre ile) derken işittim. Ve hadiste: “**نُمْرُقة** satın aldım”; yani bir yastık; ve o, **النون** ve **الراء**ın zammı ile ve ikisinin kesri ile ve **هاء**sızdır; çoğulu **نَمارق**tır. Ve Hind’in hadisinde:

Biz Târık’ın kızlarıyız,
**النَّمَارق** üzerinde yürürüz.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%85%D8%B1%D9%82/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ن م ر ق * * النُّمْرُقُ * و * النُّمْرُقَةُ * وسادة صغيرة و * النِّمرِقَةُ * بالكسر لغة وربما سمَّوُا الطِنفيسة التي فوق الرَّحل نُمْرُقة

##### Türkçe

* ن م ر ق * * **النُّمْرُقُ** * ve * **النُّمْرُقَةُ** * küçük bir yastıktır; ve * **النِّمرِقَةُ** * kesre ile (okunuş) bir dildir; ve belki de eyerin üstündeki **الطِنفيسة**’yi **نُمْرُقة** diye adlandırdılar.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%85%D8%B1%D9%82/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

النمرق والنمرقة، مثلثة أي: بتثليث النون، الضم هو المشهور، والكسر لغة حكاها يعقوب، كما في الصحاح والعباب. وقال الفراء: وسمعتها من بعض كلب، كما في اللسان. وأما الفتح فلم أره فيما تيسر عندي من المواد، إلا أن تكون اللغة الثالثة فتح الراء مع ضم الميم، ولكن يحتاج الى دليل قوي: الوسادة قاله الفراء، أو الصغيرة، أو هي الميثرة؛ وهي: ما افترشت است الراكب على الرحل، كالمرفقة، غير أن مؤخرها أعظم من مقدمها، ولها أربعة سيور تشد بآخرة الرحل، قاله أبو عبيد. أو هي الطنفسة التي فوق نمرق الرحل، قاله أبو عبيد أيضا. والجمع النمارق قال الله تعالى )ونمارق مصفوفة( قال محمد بن عبد الله بن نمير الثقفي:
  إذا ما بساط اللهو مد وقربت                      للذاته أنماطه ونمـارقـه وقال آخر:
  تضج من أستاهها النمارق
  مفارش الرحال والأيانـق وفي حديث هند:
  نحن بنات طـارق
  نمشي على النمارق وذو النمرق الكندي هو النعمان بن يزيد بن شرحبيل بن يزيد بن امرئ القيس بن عمرو المقصور بن حجر آكل المرار بن عمرو بن معاوية. ويقال: ما على السحاب نمرقة. النمرقة - بالكسر - من السحاب: ما كان بينه خلوص، أي: فتوق نقله الصاغاني.

##### Türkçe

**النمرق** ve **النمرقة**; üçlüdür, yani: **النون**’un üçlenmesiyle; damme meşhur olandır; kesre ise Yakub’un naklettiği bir lugattır; **الصحاح** ve **العباب**’da olduğu gibi. El-Ferrâ dedi: “Onu Benî Kelb’den bazılarından işittim”; **اللسان**’da olduğu gibi. Fetha’ya gelince, bende kolaylaşan maddelerden gördüğüm kadarıyla onu görmedim; ancak üçüncü lugat, **الراء**’nın fethası ile **الميم**’in dammesi olursa (başka); fakat güçlü bir delile ihtiyaç duyar: yastık; el-Ferrâ söyledi. Veya küçük olan. Veya o, **الميثرة**’dir; o da: binekçinin kıçının semer üzerinde altına serdiği şeydir; **المرفقة** gibi; ancak onun arkası önünden daha büyüktür; ve onun dört kayışı vardır, semerin arkasına bağlanır; Ebû Ubeyd söyledi. Veya o, semerin **نمرق**’unun üstündeki **الطنفسة**’dir; Ebû Ubeyd de söyledi. Çoğulu **النمارق**’tır. Allah Teâlâ dedi: (ve **نمارق** dizilmiş). Muhammed b. Abdullah b. Numeyr es-Sekafî dedi:

  Eğer eğlence döşeği serilir ve yaklaştırılırsa
  onun lezzetleri için onun desenleri ve **نمـارقـه**

Bir başkası dedi:

  **النمارق** onların kıçlarından feryat eder
  semerlerin ve dişi develerin döşekleri

Hind’in hadisinde:

  Biz Târık’ın kızlarıyız
  **النمارق** üzerinde yürürüz

Ve **ذو النمرق** el-Kindî, o, Nu‘mân b. Yezîd b. Şurahbîl b. Yezîd b. İmri’ülkays b. Amr el-Maksûr b. Hucr Âkilü’l-Murâr b. Amr b. Muâviye’dir. Ve denilir: Bulutun üzerinde **نمرقة** yoktur. **النمرقة** —kesre ile— buluttan: onda açıklık bulunan şey; yani: yırtıklar; es-Sâgânî nakletti.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%85%D8%B1%D9%82/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

نَمْرَقَ
نَمْرَقَ نَمْرَق 51 ,  نَمْرَقَة 51t ,  نِمْرِق 53 ,  نِمْرِقَة 53t ,  نُمْرُق 54 ,  نُمْرُقَة 54t , ( pl. نَمَاْرِقُ 47 ),
a.  Saddle-cushion.

##### Türkçe

**نَمْرَقَ**
**نَمْرَقَ** **نَمْرَق** 51 , **نَمْرَقَة** 51t , **نِمْرِق** 53 , **نِمْرِقَة** 53t , **نُمْرُق** 54 , **نُمْرُقَة** 54t , ( çoğ. **نَمَاْرِقُ** 47 ),
a. Eyer yastığı.

### [Kitâbullâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%85%D8%B1%D9%82/sozluk/kitab_allah.md) — Kur'an kullanımından türetilmiş

نمرق
نَمْرَقَ - يُنَمْرِقُ - نَمْرَقَة - نَمَارِق

نَمْرَقَ - يُنَمْرِقُ + كائن + شيئاً + لـِ كائن: يمهده ويفرشه ويجعله طرياً مريحاً: وخاصة الوسادة على مقعد المرء في الرحل أو على كرسي، تحشى بالليف الملتف لتصبح مريحة عند الجلوس عليها
نَمْرَقَة: اسم فعل للمرة بمعنى مفعول من " نَمْرَقَ - يُنَمْرِقُ ": الوسادة صغيرة
نَمَارِق: جمع " نَمْرَقَة "
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ "الفرش والتأثيث والراحة تحت كائن "، وهي:
أَرِكَ - يَأْرُكُ (أَرِكَ - يَأْرِكُ)، فَرَشَ - يَفْرِشُ (فَرَشَ - يَفْرُشُ)، مَهَدَ - يَمْهَدُ، أَثَّ - يَئِثُّ (أَثَّ - يَؤُثُّ)، أرِضَ - يَأرَضُ، نَمْرَقَ - يُنَمْرِقُ

نمارق
 	﴿ونمارق مصفوفة(15)﴾ الغاشية
مختار الصحاح
● [نمرق] ن م ر ق: النُّمْرُقُ و النُّمْرُقَةُ وسادة صغيرة و النِّمرِقَةُ بالكسر لغة وربما سمَّوُا الطِنفيسة التي فوق الرَّحل نُمْرُقة
معجم الفرائد القرآنية:
ن م ر ق
" نَمَارِقُ " في قوله تعالى :" وَنَمَارِقُ مَصْفُوفَةٌ " (15) الغاشية .
النُمْرقة: الوسادة الصغيرة، وجمعها نمارق .
ملخص اللسان
1.    النُّمْرُقُ والنُّمْرُقة والنِّمْرِقة، بالكسر: الوسادة، وقيل:وسادة صغيرة، وربما سموا الطِّنْفِسَةَ التي فوق الرِّحْل نُمْرُقة؛ والجمع نَمارق ،ونَمَارق مَصْفوفة؛ هي الوسائد واحدتها نُمْرُقة،
2.  النُّمْرُقة هي التي يُلْبَسُها الرحْل: النُّمْرُقة والنُّمْرُق والمِيثَرَةُ ما افْتَرشَت اسْتُ الراكب على الرحل كالمِرْفَقة، غير أَن مؤخرها أعَظم من مقدمها ولها أَربعة سيور تشد بآخِرَةِ  الرَّحْل وواسطه؛
لسان العرب
● - نمرق: النُّمْرُقُ والنُّمْرُقة والنِّمْرِقة، بالكسر: الوسادة، وقيل:    وسادة صغيرة، وربما سموا الطِّنْفِسَةَ التي فوق الرِّحْل نُمْرُقة؛ عن    أبي عبيد، والجمع نَمارق؛ قال محمد بن عبد الله بن نمير الثقفي:    إذا ما بِسَاطُ اللهو مُدَّ وقُرِّبَتْ،    لِلَذَّاتِه، أَنْماطُهُ ونَمَارِقُهْ    وقيل: النُّمْرُقة هي التي يُلْبَسُها الرحْل. أبو عبيد: النُّمْرُقة    والنُّمْرُق والمِيثَرَةُ ما افْتَرشَت اسْتُ الراكب على الرحل    كالمِرْفَقة، غير أَن مؤخرها أعَظم من مقدمها ولها أَربعة سيور تشد بآخِرَةِ    الرَّحْل وواسطه؛ وأنشد:    تَضِجُّ من أَسْتاهِها النّمَارِقُ،    مفارش الرِّحال والأَيانِقُ    الفراء في قوله تعالى: ونَمَارق مَصْفوفة؛ هي الوسائد واحدتها نُمْرُقة،    قال: وسمعت بعض كلب يقول نِمْرِقة، بالكسر. وفي الحديث: اشتريت نُمْرُقة    أَي وِسَادةً، وهي بضم النون والراء وبكسرهما وبغير هاء، وجمعها نَمارق؛    وفي حديث هند:    نَحْنُ بَناتُ طارق،    نَمْشي على النَّمَارق
مقاييس اللغة:
ومنه (النُِّمْرُِقَة): الوِسادة. وهذا مما زيدت فيه القاف، إنَّما هي من النَّمِرَة وهي الكساء المخطَّط، وقد فسَّرناها، والله أعلم بالصواب.‏
القاموس المحيط:
النُّمْرُقُ والنُّمْرُقَةُ، مُثَلَّثَةً الوِسادَةُ الصغيرةُ، أو المِيثَرَةُ، أو الطِّنْفِسَةُ فوقَ الرَّحْلِ. وذو النُّمْرُقِ الكِنْدِيُّ النُّعْمانُ بنُ يَزيدَ. والنِّمْرِقَةُ، بالكسر، من السحابِ ما كان بَيْنَهُ فُتوقٌ.
تاج العروس:
ن م ر ق
النُّمْرُق والنُّمْرُقَة مُثلّثة أي : بتثْليث النّون الضمُّ هو المشْهور والكسْرُ لُغة حَكاها يعْقوب كما في الصِّحاح والعُباب . وقال الفرّاءُ : وسمِعْتُها من بعْض كلْبٍ كما في اللِّسان . وأما الفتْح فلم أرَه فيما تيسّر عندِي من المَوادّ إلا أن تكون اللّغَةُ الثالثةُ فتْحَ الرّاء مع ضمّ الميم ولكن يحْتاجُ الى دليل قويٍّ : الوِسادَةُ قاله الفرّاءُ أو الصّغيرة أو هي المِيثَرَة ؛ وهي : ما افْترشَتْ استُ الرّاكب على الرّحْلِ كالمِرْفَقَة غير أنّ مُؤَخَّرَها أعظمُ من مُقدَّمِها ولها أربعةُ سُيورٍ تُشَدُّ بآخِرة الرّحْلِ قاله أبو عُبَيد . أو هي الطِّنْفِسَة التي فوْق نُمرُق الرّحْل قاله أبو عُبَيد أيضاً . والجمْعُ النّمارِقُ قال الله تعالى ( ونَمارِقُ مصْفوفَة ) قال محمد بنُ عبد الله بن نُمَيْرٍ الثَّقَفيّ :
إذا ما بِساطُ اللّهْوِ مُدَّ وقُرِّبَتْ ... للذّاتِه أنماطُهُ ونمارِقُهْ وقال آخر :
" تضِجُّ من أسْتاهِها النّمارِقُ
" مفارشُ الرِّحالِ والأيانِقُ وفي حديث هِنْد :
" نحنُ بَناتُ طارِق
" نمْشي على النّمارِق وذو النُّمْرُق الكِنْديّ هو النُعْمانُ بنُ يَزيد بن شُرَحْبيل بن يَزيد بن امرئِ القيْس بن عمْرو المَقصور بن حُجْر آكلِ المُرار بن عَمْرو بن مُعاوية . ويُقال : ما علَى السّحاب نِمْرِقَة . النِّمْرِقَةُ - بالكسْر - من السّحاب : ما كان بينَه خُلوصٌ أي : فُتوقٌ نقَله الصاغانيّ

##### Türkçe

نمرق
**نَمْرَقَ** - **يُنَمْرِقُ** - **نَمْرَقَة** - **نَمَارِق**

**نَمْرَقَ - يُنَمْرِقُ** + bir varlık + bir şeyi + bir varlık için: onu döşer, serer ve onu yumuşak rahat kılar: özellikle kişinin eyer üzerindeki oturağında yahut bir sandalye üzerinde yastık; oturulduğunda rahat olsun diye sarılı lifle doldurulur.
**نَمْرَقَة**: bir defa için fiil adı, “**نَمْرَقَ - يُنَمْرِقُ**”dan mef‘ûl anlamında: yastık küçüktür.
**نَمَارِق**: “**نَمْرَقَة**”nin çoğulu.
Ve lafız, “bir varlığın altında döşekler ve tefriş ve rahatlık” lafızları grubuna mensuptur; onlar şunlardır:
**أَرِكَ - يَأْرُكُ** (**أَرِكَ - يَأْرِكُ**)، **فَرَشَ - يَفْرِشُ** (**فَرَشَ - يَفْرُشُ**)، **مَهَدَ - يَمْهَدُ**، **أَثَّ - يَئِثُّ** (**أَثَّ - يَؤُثُّ**)، **أرِضَ - يَأرَضُ**، **نَمْرَقَ - يُنَمْرِقُ**

نمارق
 	﴿**ونمارق مصفوفة(15)**﴾ الغاشية
مختار الصحاح
● [نمرق] ن م ر ق: **النُّمْرُقُ** ve **النُّمْرُقَةُ** küçük yastıktır; **النِّمرِقَةُ** ise kesre ile bir dildir; ve belki eyerin üstündeki **الطِنفيسة**’ye **نُمْرُقة** adını verdiler.

معجم الفرائد القرآنية:
ن م ر ق
“**نَمَارِقُ**” Yüce Allah’ın şu sözünde: “**وَنَمَارِقُ مَصْفُوفَةٌ**” (15) الغاشية.
**النُمْرقة**: küçük yastık; çoğulu **نمارق**.

ملخص اللسان
1. **النُّمْرُقُ** ve **النُّمْرُقة** ve **النِّمْرِقة**—kesre ile—: yastık; ve denildi ki: küçük yastık; ve belki **الرِّحْل**’in üstündeki **الطِّنْفِسَة**’ye **نُمْرُقة** adını verdiler; çoğulu **نَمارق**; ve “**ونَمَارق مَصْفُوفة**”; o, yastıklardır; tekili **نُمْرُقة**’dir.
2. **النُّمْرُقة** **الرَّحْل**’e giydirilen şeydir: **النُّمْرُقة** ve **النُّمْرُق** ve **المِيثَرَةُ**, binekçinin kıçının eyer üzerinde **المِرْفَقة** gibi üzerine serdiği şeydir; ancak onun arkası önünden daha büyüktür ve onun dört kayışı vardır; **الرَّحْل**’in arkasına ve ortasına bağlanır.

لسان العرب
● - نمرق: **النُّمْرُقُ** ve **النُّمْرُقة** ve **النِّمْرِقة**—kesre ile—: yastık; ve denildi ki: küçük yastık; ve belki **الرِّحْل**’in üstündeki **الطِّنْفِسَة**’ye **نُمْرُقة** adını verdiler; Ebû Ubeyd’den; çoğulu **نَمارق**; Muhammed b. Abdullah b. Numeyr es-Sekafî dedi ki:
    Eğer eğlence sergisi serilip yaklaştırıldıysa,
    lezzetleri için, onun desenli yaygıları ve **نَمَارِق**’leri.
Ve denildi ki: **النُّمْرُقة** **الرَّحْل**’e giydirilen şeydir. Ebû Ubeyd: **النُّمْرُقة** ve **النُّمْرُق** ve **المِيثَرَةُ**, binekçinin kıçının eyer üzerinde **المِرْفَقة** gibi üzerine serdiği şeydir; ancak onun arkası önünden daha büyüktür ve onun dört kayışı vardır; **الرَّحْل**’in arkasına ve ortasına bağlanır; ve şu beyit okundu:
    Onların kıçlarından **النّمَارِقُ** inler,
    eyerlerin ve dişi develerin döşekleri.
el-Ferrâ, Yüce Allah’ın “**ونَمَارق مَصْفوفة**” sözü hakkında: o, yastıklardır; tekili **نُمْرُقة**’dir, dedi; ve dedi ki: Kelp’ten bazısının **نِمْرِقة** dediğini işittim; kesre ile. Hadiste: **نُمْرُقة** satın aldım; yani bir yastık; o, nûn ve râ’nın zammı ile ve ikisinin kesri ile ve hâ’sızdır; çoğulu **نَمارق**’tir. Hind hadîsinde:
    Biz Târık’ın kızlarıyız,
    **النَّمَارق** üzerinde yürürüz.

مقاييس اللغة:
Ve ondan (**النُِّمْرُِقَة**): yastık. Bu, içinde **القاف**’ın artırıldığı şeylerdendir; aslında o **النَّمِرَة**’dendir; o, çizgili örtüdür; onu açıklamıştık; Allah en doğrusunu bilendir.

القاموس المحيط:
**النُّمْرُقُ** ve **النُّمْرُقَةُ**—üçlü olarak— küçük yastık; yahut **المِيثَرَةُ**; yahut **الرَّحْل**’in üstündeki **الطِّنْفِسَة**. Ve **ذو النُّمْرُقِ** el-Kindî: en-Nu‘mân b. Yezîd. Ve **النِّمْرِقَةُ**—kesre ile— buluttan, aralarında yarıklar bulunan şeydir.

تاج العروس:
ن م ر ق
**النُّمْرُق** ve **النُّمْرُقَة** “müselles”tir; yani: nûn’un üçlenmesiyle; zamme meşhurdur, kesre ise bir dildir; Ya‘kūb onu, **الصِّحاح** ve **العُباب**’da olduğu gibi, nakletti. el-Ferrâ dedi ki: onu Kelp’ten bazısından işittim; **اللِّسان**’da olduğu gibi. Fetha’ya gelince: bende kolaylaşan maddeler içinde onu görmedim; ancak üçüncü dil, mîm’in zammı ile râ’nın fethası olursa; fakat güçlü bir delile ihtiyaç duyar: yastık; el-Ferrâ söyledi. Yahut küçük olan. Yahut o **المِيثَرَة**’dir; o: binekçinin kıçının eyer üzerinde **المِرْفَقَة** gibi üzerine serdiği şeydir; ancak onun arkası önünden daha büyüktür ve onun dört kayışı vardır; **الرّحْل**’in arkasına bağlanır; Ebû Ubeyd söyledi. Yahut o, **الرّحْل**’in **نُمرُق**’unun üstündeki **الطِّنْفِسَة**’dir; Ebû Ubeyd de söyledi. Çoğulu **النّمارِق**’tır. Allah Teâlâ dedi ki: (**ونَمارِقُ مصْفوفَة**) Muhammed b. Abdullah b. Numeyr es-Sekafî dedi ki:
إذا ما بِساطُ اللّهْوِ مُدَّ وقُرِّبَتْ ... للذّاتِه أنماطُهُ ونمارِقُهْ
Ve bir başkası dedi ki:
" تضِجُّ من أسْتاهِها النّمارِقُ
" مفارشُ الرِّحالِ والأيانِقُ
Hind hadîsinde:
" نحنُ بَناتُ طارِق
" نمْشي على النّمارِق
Ve **ذو النُّمْرُق** el-Kindî, en-Nu‘mân b. Yezîd b. Şurahbîl b. Yezîd b. İmri’ul-Kays b. Amr el-Maksûr b. Hucr Âkil’ul-Murâr b. Amr b. Muâviye’dir. Ve denilir: bulutun üzerinde **نِمْرِقَة** yoktur. **النِّمْرِقَةُ**—kesre ile— buluttan: aralarında açıklık bulunan şeydir; yani: yarıklar; es-Sâğânî onu nakletti.
