# نمو — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%85%D9%88/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D9%85%D9%88/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نمو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%85%D9%88.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: نمو

: ( و ( *!نَمَا ) المالُ وغيرُهُ ( *!يَنْمُو *!نُمُواً ) ، كعُلُوَ : ( زادَ ) .
قال شيْخُنا : ذِكْرُ المُضارِعِ مُسْتدركٌ .
وفي الصِّحاح : نَمَى المالُ يَنْمَى نَماءً ، ورُبَّما قالوا : يَنْمُو نُمُوًّا قال

الكِسائي : ولم أَسْمَعْه بالواوِ إلاَّ مِن أَخَوَيْن مِن بَني سُلَيْم ثم سأَلْت عنه في بَني سُلَيْم فلم يَعْرِفُوه بالواوِ ؛ وحكَى أَبو عبيدَةَ : *!يَنْمُو ويَنْمَى ؛ انتَهَى .
وفي المُحْكم : قالَ أَبو عُبيدٍ : قالَ الكِسائي ، فسَاقَ العِبارَةَ كسِياق الجَوْهرِي ؛ ثم قالَ : هذا قولُ أَبي عُبيدٍ ، وأَمَّا يَعْقوب فقالَ : يَنْمُو ويَنْمَى فسَوَّى بَيْنهما .
قال شيخنا : واقْتَصَرَ ثَعْلَب في فَصِيحِه على يَنْمى ، وأَمَّا يَنْمو فَأَنْكَرَها بعضٌ .
( و ) نَما ( الخِضابُ ) في اليَدِ والشَّعَرِ يَنْمُو : ( ازْدادَ حُمْرَةً وسَواداً ) ، وهو مجازٌ .
قالَ اللّحْياني : وزَعَمَ الكِسائي أنَّ أَبا زِيادٍ أَنْشَدَه :
يا حُبَّ لَيْلى لا تَغَيَّرْ وازْدَدِ
وانْمُ كما يَنْمُو الخِضابُ في اليَدِقالَ ابنُ سِيدَه : والرِّوايَةُ المَشْهورَةُ : وانْمِ كما يَنْمِي .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!النَّمْوةُ : الزِّيادَةُ .
وهو *!يَنْمُو إلى الحَسَبِ : لُغَةٌ في يَنْمِي .
*!ونَما *!نُمُوًّا : ارْتَفَعَ .
*!والنَّمْوُ ، بالفتح : القَمْلُ الصِّغارُ لُغَةٌ في النمء بالهَمْزِ ، وقد تقدَّمَ .
*!ونَمَوْتُ الحديثَ نمواً : أَي أَسْنَدْته ونَقَلْته على وَجْهِ الإصْلاحِ ؛ عن ابنِ القطَّاع .

### Türkçe

: ( ve ( **نَمَا** ) mal ve başkası ( **يَنْمُو** **نُمُواً** ) , **عُلُوَ** gibi : ( arttı ) .
Şeyhimiz dedi ki : muzâri‘in zikri müstedrektir .
Sıhâh’ta : **نَمَى** mal **يَنْمَى** **نَماءً** , ve belki dediler : **يَنْمُو** **نُمُوًّا** dedi

Kisâî : ve onu vâv ile ancak Benî Süleym’den iki kardeşten işittim; sonra onun hakkında Benî Süleym’de sordum da onu vâv ile tanımadılar ; ve Ebû Ubeyde hikâye etti : **يَنْمُو** ve **يَنْمَى** ; bitti .
Muhkem’de : Ebû Ubeyd dedi : Kisâî dedi, sonra ibareyi Cevherî’nin sevki gibi sevk etti ; sonra dedi : bu Ebû Ubeyd’in sözüdür , ama Ya‘kūb dedi ki : **يَنْمُو** ve **يَنْمَى** , böylece ikisi arasında eşitledi .
Şeyhimiz dedi ki : ve Sa‘leb Fasîh’inde **يَنْمى** ile yetindi , ama **يَنْمو**’ya gelince, onu bazıları inkâr etti .
( ve ) **نَما** ( **الخِضابُ** ) elde ve saçta **يَنْمُو** : ( kızıllık ve karalıkça arttı ) , ve o mecazdır .
Lihyânî dedi : ve Kisâî, Ebû Ziyâd’ın ona inşâd ettiğini zannetti :
Ey Leylâ’nın sevgisi, değişme ve art
ve elde **الخِضابُ**’ın büyüdüğü gibi büyü
İbn Sîde dedi ki : ve meşhur rivayet : ve **انْمِ** , **يَنْمِي** gibi .
Ve onun üzerine müstedrek olunanlardandır :
**النَّمْوةُ** : artma .
Ve o, **يَنْمُو** nesebe doğru : **يَنْمِي**’de bir lugattır .
**ونَما** **نُمُوًّا** : yükseldi .
**والنَّمْوُ** , fetha ile : küçük bitler; hemzeli **النمء**’de bir lugattır , ve geçmiştir .
**ونَمَوْتُ** hadisi **نمواً** : yani onu isnad ettim ve onu ıslah vechi üzere naklettim ; İbnü’l-Kattâ‘dan .
