# نهب — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%87%D8%A8/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D9%87%D8%A8/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نهب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%87%D8%A8.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: نهب

نَهَبَ النَّهْبَ
1 نَهَبَ النَّهْبَ ذ aor. نَهَبَ , and نَهُبَ ; and نَهِبَهُ, aor. نَهَبَ ; (inf. n. نَهْبٌ; TA;) and ↓ انتهبه; [and ↓ ناهبه;] He took the spoil, plunder, or booty. (K.) ↓ الاِنْتِهَابُ is The taking of spoil, plunder, or booty, by whomsoever will: you say ↓ أَنْهَبَ الرَّجُلُ مَالَهُ [the man allowed, or gave, his property to be taken as spoil], ↓ فَانْتَهَبُوهُ, and نَهَبُوهُ, and ↓ نَاهَبُوهُ, which all signify the same, [and they took it as spoil]. (S.) ― -b2- نَهَبَهُ الكَلْبُ, aor. نَهَبَ , The dog seized him (a man) by the tendon of his heel. (S, K.) ― -b3- نَهَبُوهُ; (S, K;) and ↓ ناهبوه, (K,) inf. n. مُنَاهَبَةٌ; (TA;) (tropical:) They carped at him in their speech, (S, K,) or, with their tongues, and spoke roughly, harshly, or coarsely, to him: [as though they plundered him of his good name]. (A.)

3 نَاْهَبَ see 1. ― -b2- ناهب الفَرَسُ الفَرَسَ, inf. n. مُنَاهَبَةٌ, (tropical:) The [one] horse emulated, or contended with, the [other] horse in running. (TA: and agreeably with this the inf. n. is explained in the S and K.) ― -b3- Used not only with reference to a horse. The Rلjiz says,
نَاهَبْتُهُمْ بِنَيْطَلٍ جَرُوفِ
[I emulated them, or contended with them, with a bucket that took up much water]. (S.) See also 6.

انهب الرَّجُلُ مَالَهُ
4 انهب الرَّجُلُ مَالَهُ ذ (S) The man allowed, or gave, his property to be taken as spoil, plunder, or booty. (TA.) It is doubly trans.: you say أَنْهَبْتُ زَبْدًا المَالَ [I allowed Zeyd to take the property as spoil]. (Msb.) See 1. انهبهُ فُلَانًا He offered it, or exposed it, to such a one, [to be taken as spoil]. (TA.)

تناهب الفَرَسَانِ
6 تناهب الفَرَسَانِ ذ (tropical:) The two horses emulated, or contended with, each other. (TA.) See also 3. ― -b2- تَنَاهَبَا المَآءَ i. q. تَجَاشَعَاهُ, q. v. (TA, in art. جشع.) ― -b3- تَنَاهَبَتِ الاِبِلُ الأَرْضَ (tropical:) The camels took much of the ground with their legs: (K:) [app. meaning, took wide strides over it: not, as rendered by Golius, “ multum pulveris pedibus suis rapuerunt; ” nor, as rendered by Freytag, “ multum terrو pedibus abstulerunt ”]. ― -b4- الاِبِلُ يَنْهَبْنَ السُّرَى, and يَتَنَاهَبْنَهُ, [The camels perform the night-journey with large strides]: and [in like manner] تناهبتِ الأَرْضَ. Camels that do so are termed اِبِلٌ نَوَاهِبُ. (A.)

8 اِنْتَهَبَ see 1. ― -b2- انتهب الفَرَسُ الشَّوْطَ (tropical:) The horse gained the winning-post; or won the race. (K, TA.)

نَهْبٌ
نَهْبٌ ذ Spoil; plunder; booty; (S, K;) as also ↓ نُهْبَةٌ: (TA, art. خلس:) ex. أَتَى لَهُ بِنَهْبٍ he came to him with, or brought to him, spoil: (TA:) pl. نِهَابٌ (S, K) and نُهُوب: (Nh, &c:) ↓ نُهْبَى also signifies the same; and thus is similar to نُحْلَى, meaning عَطِيَّةٌ: and also signifies what is allowed, or given, to be taken as spoil, plunder, or booty; and thus is similar to عُمْرَى and رُقْبَى; (IAth;) and so ↓ نُهْبَةٌ (Msb) [and ↓ نُهَيْبَى and ↓ نُهَّيْبَى:] a man, named Fizr, said of some goats which he drove forth, هِىَ النُّهَّيْبَى, or النُّهَيْبَى, accord. to different readings; meaning that it was not allowable to any one person to take of them more than one (TA:) or نَهْبٌ signifies what is taken as spoil, plunder, or booty; or so taken by whomsoever will, of what is allowed to be so taken: syn. مَا انْتُهِبَ: (Lh, K:) and ↓ نُهْبَى, what is allowed to be so taken; syn. اِسْمُ مَا أُنْهِبَ: (S:) or what is taken as spoil, plunder, or booty; syn. اِسْمُ مَا نُهِبَ. (So in one copy of the S.) ― -b2- [Hence] نَهْبٌ An incursion made into an enemy's territory for the sake of acquiring spoil, plunder, or booty; and a spoiling, or plundering. (TA.) -A2- أَحْرَزْتُ نَهْبِى وَأَبْتَغِى النَّوَافِلَ, in a trad. of Aboo-Beker, means I have accomplished what I had to perform of the prayers termed الوِتْرُ before my sleeping, lest the occasion for my doing so should slip from me; and when I awake, I perform the prayers termed النوافل. (TA.) [He termed the وتر prayers نَهْبٌ because he performed them before the right time.] -A3- نَهْبٌ (tropical:) A kind of رَكْض [i. e., app., of running, with reference to a horse]. (Lh, K.)

نُهْبَةٌ
نُهْبَةٌ ذ and ↓ نُهْبَى (Lh, Mgh, Msb, K) and ↓ نُهَيْبَى and نُهَّيْبَى (K) Spoil, plunder, or booty; a thing taken as spoil: (Mgh, Msb:) and also Spoliation; a taking of spoil, plunder, or booty: (Mgh:) substs. from نَهَبَ: (K:) and substs. in the sense of اِنْتِهَابٌ: (Lh, Mgh:) ↓ نُهْبَى is explained in the Towsheeh as signifying the taking of a Muslim's property by force: it is said, [of Mohammad,] in a trad., that he seattered some articles of property, and the people did not take them; so he asked them why they did not take; and they replied أَوَلَيْسَ قَدْ نَهَيْتَ عَنِ النُّهْبَى [Hast thou not forbidden spoliation?]; but he said اِنَّمَا نَهَيْتُ عَنْ نُهْبَى العَسَاكِرِ [I have only forbidden soldiers' spoliation]. (TA.) See نَهْبٌ.

نُهْبَى
نُهْبَى ذ : see نَهْبٌ and نُهْبَةٌ.

نُهَيْبَى
نُهَيْبَى ذ : see نَهْبٌ and نُهْبَةٌ.

نُهَّنْبَى
نُهَّنْبَى ذ : see نَهْبٌ and نُهْبَةٌ.

اِبِلٌ نَوَاهِبُ
اِبِلٌ نَوَاهِبُ ذ [pl. of نَاهِبٌ and نَاهِبَهٌ]: see 6.

مِنْهَبٌ
مِنْهَبٌ ذ A horse that excels in running: (K:) and in like manner an ass. (TA.)

مَنْهُوبٌ
مَنْهُوبٌ ذ What is sought, or sought after, quickly: syn. مَطْلُوبٌ مُعَجَّلٌ. (K.)

### Türkçe

**نَهَبَ النَّهْبَ**
1 **نَهَبَ النَّهْبَ** ذ aor. **نَهَبَ** , ve **نَهُبَ** ; ve **نَهِبَهُ**, aor. **نَهَبَ** ; (inf. n. **نَهْبٌ**; TA;) ve ↓ **انتهبه**; [ve ↓ **ناهبه**;] Ganimeti, yağmayı veya talanı aldı. (K.) ↓ **الاِنْتِهَابُ** ganimet, yağma veya talanı, kim isterse onun tarafından alma(dır): ↓ **أَنْهَبَ الرَّجُلُ مَالَهُ** [adam, malının ganimet olarak alınmasına izin verdi, yahut malını ganimet olarak alınmak üzere verdi], ↓ **فَانْتَهَبُوهُ**, ve **نَهَبُوهُ**, ve ↓ **نَاهَبُوهُ** dersin; bunların hepsi aynı mânaya gelir, [ve onu ganimet olarak aldılar]. (S.) ― -b2- **نَهَبَهُ الكَلْبُ**, aor. **نَهَبَ** , Köpek onu (bir adamı) topuğunun kirişiyle yakaladı. (S, K.) ― -b3- **نَهَبُوهُ**; (S, K;) ve ↓ **ناهبوه**, (K,) inf. n. **مُنَاهَبَةٌ**; (TA;) (mecaz:) Konuşmalarında ona dil uzattılar, (S, K,) yahut dilleriyle, ve ona kaba, sert veya hoyratça konuştular: [sanki onun iyi adını yağmaladılar]. (A.)

3 **نَاْهَبَ** bk. 1. ― -b2- **ناهب الفَرَسُ الفَرَسَ**, inf. n. **مُنَاهَبَةٌ**, (mecaz:) [bir] at, koşmada [diğer] atla yarıştı, yahut çekişti. (TA: ve buna uygun olarak inf. n. S ve K’da açıklanmıştır.) ― -b3- Yalnız at hakkında kullanılmaz. Recez (şairi) der ki,
**نَاهَبْتُهُمْ بِنَيْطَلٍ جَرُوفِ**
[Onlarla, çok su çeken bir kova ile yarıştım, yahut çekiştim]. (S.) 6’ya da bk.

**انهب الرَّجُلُ مَالَهُ**
4 **انهب الرَّجُلُ مَالَهُ** ذ (S) Adam, malının ganimet, yağma veya talan olarak alınmasına izin verdi, yahut malını ganimet olarak alınmak üzere verdi. (TA.) İki mef‘ûllüdür: **أَنْهَبْتُ زَبْدًا المَالَ** [Zeyd’e malı ganimet olarak almasına izin verdim] dersin. (Msb.) 1’e bk. **انهبهُ فُلَانًا** Onu, falana (ganimet olarak) alınmak üzere sundu, yahut maruz bıraktı. (TA.)

**تناهب الفَرَسَانِ**
6 **تناهب الفَرَسَانِ** ذ (mecaz:) İki at, birbirleriyle yarıştı, yahut çekişti. (TA.) 3’e de bk. ― -b2- **تَنَاهَبَا المَآءَ** i. q. **تَجَاشَعَاهُ**, bk. o. (TA, جشع maddesinde.) ― -b3- **تَنَاهَبَتِ الاِبِلُ الأَرْضَ** (mecaz:) Develer, bacaklarıyla yerden çok aldı: (K:) [görünüşe göre mânası: onun üzerinde geniş adımlar attılar]. ― -b4- **الاِبِلُ يَنْهَبْنَ السُّرَى**, ve **يَتَنَاهَبْنَهُ**, [Develer gece yolculuğunu büyük adımlarla yaparlar]: ve [aynı şekilde] **تناهبتِ الأَرْضَ**. Bunu yapan develere **اِبِلٌ نَوَاهِبُ** denir. (A.)

8 **اِنْتَهَبَ** bk. 1. ― -b2- **انتهب الفَرَسُ الشَّوْطَ** (mecaz:) At, bitiş direğini geçti; yahut yarışı kazandı. (K, TA.)

**نَهْبٌ**
**نَهْبٌ** ذ Ganimet; yağma; talan; (S, K;) ve ayrıca ↓ **نُهْبَةٌ**: (TA, خلس maddesinde:) örn. **أَتَى لَهُ بِنَهْبٍ** ona ganimet ile geldi, yahut ona ganimet getirdi: (TA:) çoğulu **نِهَابٌ** (S, K) ve **نُهُوب**: (Nh, vb.:) ↓ **نُهْبَى** da aynı mânaya gelir; ve bu, **نُحْلَى**’ya benzer; mânası **عَطِيَّةٌ**: ve ayrıca, ganimet, yağma veya talan olarak alınmasına izin verilen, yahut (ganimet olarak) alınmak üzere verilen şeyi ifade eder; ve bu, **عُمْرَى** ve **رُقْبَى**’ya benzer; (IAth;) ve böylece ↓ **نُهْبَةٌ** (Msb) [ve ↓ **نُهَيْبَى** ve ↓ **نُهَّيْبَى**:] Fizr adlı bir adam, dışarı sürdüğü bazı keçiler hakkında, farklı kıraatlere göre **هِىَ النُّهَّيْبَى** yahut **النُّهَيْبَى** dedi; mânası: onlardan herhangi bir kimse için birden fazlasını alması helâl değildi (TA:) yahut **نَهْبٌ**, ganimet, yağma veya talan olarak alınan şeyi ifade eder; yahut, ganimet olarak alınmasına izin verilmiş olan şeyden, kim isterse onun tarafından böyle alınanı: eş anlamlısı **مَا انْتُهِبَ**: (Lh, K:) ve ↓ **نُهْبَى**, böyle alınmasına izin verileni; eş anlamlısı **اِسْمُ مَا أُنْهِبَ**: (S:) yahut, ganimet, yağma veya talan olarak alınan şey; eş anlamlısı **اِسْمُ مَا نُهِبَ**. (S’nin bir nüshasında böyle.) ― -b2- [Bundan dolayı] **نَهْبٌ** Düşman ülkesine, ganimet, yağma veya talan elde etmek maksadıyla yapılan akın; ve yağmalama, talan etme. (TA.) -A2- Ebû Bekir’in bir rivayetinde **أَحْرَزْتُ نَهْبِى وَأَبْتَغِى النَّوَافِلَ** şu mânaya gelir: uyumamdan önce **الوِتْرُ** diye adlandırılan namazlardan üzerime düşeni yerine getirdim; bunu yapma fırsatı benden kaçmasın diye; ve uyandığımda **النوافل** diye adlandırılan namazları kılarım. (TA.) -A3- **نَهْبٌ** (mecaz:) **رَكْض**’un bir türü [yani görünüşe göre, atla ilgili olarak, koşmanın bir türü]. (Lh, K.)

**نُهْبَةٌ**
**نُهْبَةٌ** ذ ve ↓ **نُهْبَى** (Lh, Mgh, Msb, K) ve ↓ **نُهَيْبَى** ve **نُهَّيْبَى** (K) Ganimet, yağma veya talan; ganimet olarak alınmış bir şey: (Mgh, Msb:) ve ayrıca Yağmalama; ganimet, yağma veya talanı alma: (Mgh:) **نَهَبَ**’dan isimler: (K:) ve **اِنْتِهَابٌ** mânasında isimler: (Lh, Mgh:) ↓ **نُهْبَى**, Towsheeh’te, bir Müslümanın malını zorla almak mânasında açıklanmıştır: [Muhammed hakkında] bir rivayette denilir ki, bazı mal eşyasını saçtı, halk da onları almadı; bunun üzerine onlara niçin almadıklarını sordu; onlar da **أَوَلَيْسَ قَدْ نَهَيْتَ عَنِ النُّهْبَى** [Yağmalamayı yasaklamadın mı?] dediler; fakat o, **اِنَّمَا نَهَيْتُ عَنْ نُهْبَى العَسَاكِرِ** [Ben ancak askerlerin yağmalamasını yasakladım] dedi. (TA.) **نَهْبٌ**’e bk.

**نُهْبَى**
**نُهْبَى** ذ : bk. **نَهْبٌ** ve **نُهْبَةٌ**.

**نُهَيْبَى**
**نُهَيْبَى** ذ : bk. **نَهْبٌ** ve **نُهْبَةٌ**.

**نُهَّنْبَى**
**نُهَّنْبَى** ذ : bk. **نَهْبٌ** ve **نُهْبَةٌ**.

**اِبِلٌ نَوَاهِبُ**
**اِبِلٌ نَوَاهِبُ** ذ [**نَاهِبٌ** ve **نَاهِبَهٌ**’nin çoğulu]: bk. 6.

**مِنْهَبٌ**
**مِنْهَبٌ** ذ Koşmada üstün olan bir at: (K:) ve aynı şekilde bir eşek. (TA.)

**مَنْهُوبٌ**
**مَنْهُوبٌ** ذ Çabucak aranan, yahut çabucak arzu edilen: eş anlamlısı **مَطْلُوبٌ مُعَجَّلٌ**. (K.)
