# نهس — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%87%D8%B3/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D9%87%D8%B3/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نهس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%87%D8%B3.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: نهس

النَّهْسُ: القبض على اللحم ونَتْره. ونَهَسَ الطعامَ: تناول منه. ونَهَسَتْه الحيةُ: عضته، والشين لغة، وناقة نَهُوسٌ: عَضُوض؛ ومنه قول الأَعرابي في وصف الناقة: إِنها لَعَسُوسٌ ضَروسٌ شَمُوسٌ نهوسٌ. ونَهَس اللحم يَنْهَسُه نَهْساً ونَهَساَ: انتزعه بالثنايا للأَكل. ونَهَسْتُ العِرْقَ وانْتَهَسْتُه إِذا تَعَرَّقْتَهُ بمقدَّم أَسنانك. الجوهري: نَهْس اللحم أَخْذُه بمقدِّم الأَسنان، والنهش الأَخذ بجميعها؛ نَهَسْتُه وانْتَهَسْتُه بمعنى. وفي الحديث: أَنه أَخَذَ عَظماً فَنَهَسَ ما عليه من اللحم أَي أَخذه بِفِيهِ. ونَسْرٌ مِنْهَسٌ؛ قال العجاج:
مُضَبرَّ اللَّحْيَيْنِ نَسْراً مِنْهَسا
ورجل مَنْهوسٌ ونَهِيسٌ: قليل اللحم خفيف؛ قال الأَفوه الأَوْدِي يصف فرساً:
يَغْشى الجَلا مِيدَ بأَمْثالِها
مُرَكَّبات في وَظيف نَهيس
وفي صفته، صلى اللَّه عليه وسلم: كان مَنْهوسَ الكعبين أَي لحمهما قليل، ويروى: مَنْهوسَ القدمين، وبالشين المعجمة أَيضاً.
والنُّهَسُ: ضرب من الصُّرَدِ، وقيل: هو طائر يصطاد العَصافير ويأْوي إِلى المقابر ويُدِيم تحريك رأْسه وذَنَبِه، والجمع نِهْسان؛ وقيل: النُّهَسُ ضرب من الطير. وفي حديث زيد بن ثابت: رأَى شُرَحْبِيلَ وقد صاد نُهَساً بالأَسْوافِ فأَخذه زيدُ بن ثابت منه وأَرسله؛ قال أَبو عبيد: النُّهَسُ طائر، والأَسْوافُ موضع بالمدينة، وإِنما فعل ذلك زيدٌ لأنه كره صَيْد المدينة لأَنها حَرَمُ سيدنا رسول اللَّه، صلى اللَّه عليه وسلم. ونَهْسُ الحَيَّة: نَهْشُه؛ قال الراجز:
وذات قَرْنَين طَحون الضِّرْسِ،
تَنْهَسُ لو تَمكَّنَتْ من نَهْسِ،
تُدِيرُ عَيْناً كَشِهابِ القَبْسِ
والاختلاف في تفسير نهس ونهش يأْتي في حرف الشين.

### Türkçe

**النَّهْسُ**: ete tutunup çekip koparmaktır. Ve **نَهَسَ الطعامَ**: ondan yedi.
Ve **نَهَسَتْه الحيةُ**: onu ısırdı; **الشين** bir lehçedir. Ve **ناقة نَهُوسٌ**: ısırıcı; bundan (olarak) şu söz:
bedevînin, deveyi vasfında: “Şüphesiz o, elbette **لَعَسُوسٌ** **ضَروسٌ** **شَمُوسٌ** **نهوسٌ**.” Ve **نَهَسَ**
eti, **يَنْهَسُه** **نَهْساً** ve **نَهَساَ**: yemek için ön dişlerle koparıp aldı. Ve **نَهَسْتُ**
**العِرْقَ** ve **انْتَهَسْتُه**: ön dişlerinin önüyle onu sıyırıp yediğin zaman. el-Cevherî: **نَهْس**
etin: ön dişlerin önüyle onu almaktır; **النهش** ise hepsiyle almaktır; **نَهَسْتُه**
ve **انْتَهَسْتُه** (aynı) mânâdadır. Hadiste: onun bir kemik aldığı, sonra üzerindeki
etten olanı **فَنَهَسَ**; yani onu ağzıyla aldı. Ve **نَسْرٌ مِنْهَسٌ**; el-‘Accâc dedi:
مُضَبرَّ اللَّحْيَيْنِ نَسْراً مِنْهَسا
Ve **رجل مَنْهوسٌ** ve **نَهِيسٌ**: eti az, hafif (kimse); el-Efveh el-Evdî bir
atı vasfederek dedi:
يَغْشى الجَلا مِيدَ بأَمْثالِها
مُرَكَّبات في وَظيف نَهيس
Ve onun vasfında, Allah’ın salât ve selâmı onun üzerine olsun: **كان مَنْهوسَ الكعبين**; yani ikisinin eti az idi;
şöyle de rivayet edilir: **مَنْهوسَ القدمين**; ve **الشين** ile mu‘ceme (noktalı) olarak da.

Ve **النُّهَسُ**: **الصُّرَدِ**’den bir türdür; ve denildi ki: o, serçeleri avlayan bir kuştur;
mezarlıklara sığınır ve başını ve kuyruğunu hareket ettirmeyi sürdürür; çoğulu **نِهْسان**; ve denildi ki:
**النُّهَسُ** kuşlardan bir türdür. Zeyd b. Sâbit hadîsinde: Şurahbîl’i gördü;
**نُهَساً**’ı **بالأَسْوافِ** ile avlamıştı; Zeyd b. Sâbit onu ondan aldı ve salıverdi; Ebû Ubeyd dedi:
**النُّهَسُ** bir kuştur; **الأَسْوافُ** Medine’de bir yerdir; Zeyd bunu ancak, Medine’nin avını kerih gördüğü için yaptı;
çünkü o, efendimiz Resûlullah’ın haramıdır, Allah’ın salât ve selâmı onun üzerine olsun. Ve **نَهْسُ**
yılanın: onun **نَهْشُ**’idir; râciz dedi:
وذات قَرْنَين طَحون الضِّرْسِ،
تَنْهَسُ لو تَمكَّنَتْ من نَهْسِ،
تُدِيرُ عَيْناً كَشِهابِ القَبْسِ
Ve **نهس** ile **نهش**’in tefsirindeki ihtilaf, **الشين** harfinde gelecektir.
