# نهك — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%87%D9%83/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D9%87%D9%83/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نهك](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%87%D9%83.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: نهك

باب الهاء والكاف والنون معهما
ك ه ن، ن ه ك، ك ن ه، ن ك ه مستعملات
كهن:
كَهَنَ الرّجلُ يَكْهَنُ كهانة، وقلّما يقال إلاّ تَكَهَّنَ الرّجل.
وتقول: لم يكن كاهِناً، ولقد كَهُنَ، ويقال: كَهَنَ لهم إذا قال لهم قول الكَهَنة. وفي الحديث: وليس منّا مَنْ تَكَهَّنَ أو تُكُهِّنَ له.
نهك:
النَّهْكُ: التَّنَقُّصُ. نَهِكَتْهُ الحُمّى إذا رُئِي أَثَرُ الهُزالِ فيه من المرض، فهو منهوكٌ، وبدت فيه نَهْكَةُ المَرَضِ، أي: أَثَرُ الهُزِال.
وانتهكْت حُرْمَة فلان، إذا تناولتها بما لا يَحِلُّ. وفي الحديث: انهكُوا وجوهَ القوم...
أي: آبلْغوا جُهْدَهُمْ.
ورجلٌ نهيكٌ، وقد نَهُكَ نَهاكَةً، وهو الجَريءُ الشُّجاعُ كالأسد.
والنّهيكُ: البئيسُ. وسيفٌ نَهيكٌ: قاطعٌ، ماضٍ.
وتقول: ما يَنْهَكُ فلانٌ يَصْنُع كذا، أي: ما يَنْفَكُّ. قال:
لن يَنْهكوا صَفْعاً إذا أَرَّموا
أي: ضرباً إذا سكتوا.
كنه:
كُنْهُ كلِّ شيء: غايتُه وفي بعض المعاني: وقتُه ووجهُه.
تقول: بلغتُ كُنْهَ الأمر، أي: غايته. وفعلُته في غير كُنْهِه، أي: وَجْهه.
نكه:
نكهتُ فلاناً وآستنكَهْتُهُ، أي: تشمَّمْتُ ريح فمه. والاسمُ: النَّكْهة.
واستنكهتُ فلاناً فنكَهَ عليّ، أي: أوجدني ريح نَكْهَته، ونَكَهْتُ على فلان. أي: أَشْمَمْتُهُ نكْهتي. قال:
نَكَهْتُ مُجالداً فوجدت مـنـه		كريحِ الكَلْبِ مات حديث عَهْدِ

### Türkçe

باب **الهاء** ve **الكاف** ve **النون**’un ikisiyle birlikte olduğu باب
**ك ه ن**، **ن ه ك**، **ك ن ه**، **ن ك ه** استعمال edilenlerdir.

**كهن**:
**كَهَنَ** adam **يَكْهَنُ** **كهانة**; ve pek az denir; ancak: adam **تَكَهَّنَ**.
Ve dersin: **كاهِناً** olmadı; ve andolsun **كَهُنَ**; ve denir: onlara **كَهَنَ**; onlara kâhinlerin sözü gibi bir söz söylediği zaman. Ve hadiste: “Bizden değildir; kim **تَكَهَّنَ** yahut kendisi için **تُكُهِّنَ** yapılan.”

**نهك**:
**النَّهْكُ**: eksiltme. **الحُمّى** onu **نَهِكَتْهُ**; hastalıktan onda zayıflığın izi görüldüğü zaman; o hâlde o **منهوكٌ**tur; ve onda **نَهْكَةُ المَرَضِ** belirdi; yani: zayıflığın izi.
Ve falanın **حُرْمَة**sini **انتهكْت**; onu helâl olmayanla ele aldığın zaman. Ve hadiste: “Kavmin yüzlerini **انهكُوا**...”
yani: onların gayretlerinin sonuna varın.
Ve bir adam **نهيكٌ**tur; ve **نَهُكَ** **نَهاكَةً**; ve o, aslan gibi cüretkâr yiğittir.
Ve **النّهيكُ**: bedbaht. Ve bir kılıç **نَهيكٌ**: kesici, keskin.
Ve dersin: Falanın şöyle yapmayı **يَنْهَكُ** etmez; yani: **يَنْفَكُّ** etmez. Dedi ki:
لن يَنْهكوا صَفْعاً إذا أَرَّموا
yani: sustukları zaman vurma.

**كنه**:
Her şeyin **كُنْهُ**: onun nihayeti; ve bazı mânalarda: onun vakti ve vechi.
Dersin: işin **كُنْهَ**ine ulaştım; yani: onun nihayetine. Ve onu **كُنْهِه** dışında yaptım; yani: vechi.

**نكه**:
Falanı **نكهتُ** ve onu **آستنكَهْتُهُ**; yani: ağzının kokusunu kokladım. İsim: **النَّكْهة**.
Falanı **استنكهتُ** de o bana **نكَهَ** etti; yani: bana **نَكْهَته**nin kokusunu buldurdu; ve falana karşı **نَكَهْتُ**; yani: ona kendi **نكْهتي**mi koklattım. Dedi ki:
نَكَهْتُ مُجالداً فوجدت مـنـه		كريحِ الكَلْبِ مات حديث عَهْدِ
