# نوأ — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%88%D8%A3/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D9%88%D8%A3/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نوأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%88%D8%A3.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: نوأ

ناء بحمله ينوء نوأ وتنواء بفتح المثناة الفوقية ممدود على القياس: نهض مطلقا وقيل: نهض بجهد ومشقة قال الحارثي:
  فقلنا لهم تلكم إذا بعـد كـرة                      تغادر صرعى نوؤها متخاذل ويقال: ناء بالحمل إذا نهض به مثقلا، وناء به الحمل إذا أثقله وأماله إلى السقوط كأناءه مثل أناعه، كما يقال: ذهب به وأذهبه بمعنى، والمرأة تنوء بها عجيزتها، أي تثقلها، وهي تنوء بعجيزتها، أي تنهض بها مثقلة. وقال تعالى  ما إن مفاتحه لتنوء بالعصبة أولي القوة  أي تثقلهم، والمعنى أن مفاتحه تنوء بالعصبة، أي تميلهم من ثقلها، فإذا أدخلت الباء قلت تنوء بهم، وقال الفراء: لتنيء العصبة: تثقلها، وقال:
  إني وجدك لا أقضي الغريم وإن                      حان القضاء وما رقت له كبدي
  إلا عصا أرزن طارت برايتهـا                      تنوء ضربتها بالكف والعضـد
  أي تثقل ضربتها الكف والعضد. وقيل: ناء فلان إذا أثقل فسقط، فهو ضد، صرح به ابن المكرم وغيره، وقد تقدم في س و أ قولهم ما ساءك وناءك بإلقاء الألف لأنه متبع لساءك، كما قالت العرب: أكلت طعاما فهنأني ومرأني، ومعناه إذا أفرد: أمرأني. فحذف منه الألف لما أتبع ما ليس فيه الألف، ومعناه ما ساءك وأناءك. وقالوا: له عندي ما ساءه وناءه. أي أثقله، وما يسوءه وما ينوءه، وإنما قال ناءه وهو لا يتعدى لأجل ساءه، وليزدوج الكلام، كذا في لسان العرب. والنوء: النجم إذا مال للغروب وفي بعض النسخ: للمغيب ج أنواء ونوآن مثل عبد وعبدان وبطن وبطنان، قال حسان بن ثابت رضي الله عنه:
  ويثرب تعلم أنا بـهـا                      إذا أقحط الغيث نوآنها أو هو سقوط النجم من المنازل في المغرب مع الفجر وطلوع رقيبه وهو نجم آخر يقابله من ساعته في المشرق في كل ليلة إلى ثلاثة عشر يوما، وهكذا كل نجم منها إلى انقضاء السنة ما خلا الجبهة فإن لها أربعة عشر يوما، فتنقضي جميعها مع انقضاء السنة، وفي لسان العرب: وإنما سمي نوءا لأنه إذا سقط الغارب ناء الطالع، وذلك الطلوع هو النوء، وبعضهم يجعل النوء هو السقوط، كأنه من الأضداد، قال أبو عبيد: ولم يسمع في النوء أنه السقوط إلا في هذا الموضع، وكانت العرب تضيف الأمطار والرياح والحر والبرد إلى الساقط منها. وقال الأصمعي: إلى الطالع منها في سلطانه، فتقول: مطرنا بنوء كذا، وقال أبو حنيفة: نوء النجم: هو أول سقوط يدركه بالغداة إذا همت الكواكب بالمصوح، وذلك في بياض الفجر المستطير. وفي التهذيب: ناء النجم ينوء نوءا، إذا سقط. وقال أبو عبيد: الأنواء ثمانية وعشرون نجما، واحدها نوء، وقد ناء الطالع بالمشرق ينوء نوءا، أي نهض وطلع، وذلك النهوض هو النوء، فسمي النجم به، وكذلك كل ناهض بثقل وإبطاء فإنه ينوء عند نهوضه، وقد يكون النوء السقوط، قال ذو الرمة:
  تنوء بأخراها فـلأيا قـيامـهـا                      وتمشي الهوينى عن قريب فتبهر أخراها: عجيزتها تنيئها إلى الأرض لضخمها وكثرة لحمها في أردافها. وقد ناء النجم نوءا واستناء واستنأى الأخيرة على القلب قال:
  يجر ويستنئي نشاصـا كـأنـه                      بغيقة لما جلجل الصوت حالب
  قال أبو حنيفة: استناءوا الوسمي: نظروا إليه، وأصله من النوء، فقدم الهمزة. وفي لسان العرب: قال شمر: ولا تستنيء العرب بالنجوم كلها، إنما يذكر بالأنواء بعضها، وهي معروفة في أشعارهم وكلامهم، وكان ابن الأعرابي يقول: لا يكون نوء حتى يكون معه مطر، وإلا فلا نوء. قال أبو منصور: أول المطر الوسمي، وأنواؤه العرقوتان المؤخرتان، هما الفرغ المؤخر، ثم الشرط، ثم الثريا، ثم الشتوي، وأنواؤه الجوزاء، ثم الذراعان ونثرتهما، ثم الجبهة، وهي آخر الشتوي وأول الدفئي والصيفي، ثم الصيفي، وأنواؤه السماكان الأعزل والرقيب، وما بين السماكين صيف، وهو نحو أربعين يوما ثم الحميم، وليس له نوء، ثم الخريفي وأنواؤه النسران، ثم الأخضر، ثم عرقوتا الدلو الأوليان، وهما الفرغ المقدم، قال: وكل مطر من الوسمي إلى الدفئي ربيع. وفي الحديث  من قال سقينا بالنجم فقد آمن بالنجم وكفر بالله  قال الزجاج: فمن قال مطرنا بنوء كذا وأراد الوقت ولم يقصد إلى فعل النجم فذلك - والله أعلم - جائز كما جاء عن عمر رضي الله عنه أنه استسقى بالمصلى ثم نادى العباس: كم بقي من نوء الثريا? فقال: إن العلماء بها يزعمون أنها تعترض في الأفق سبعا بعد وقوعها. فوالله ما مضت تلك السبع حتى غيث الناس. فإنما أراد عمر: كم بقي من الوقت الذي جرت به العادة أنه إذا تم أتى الله بالمطر? قال ابن الأثير: أما من جعل المطر من فعل الله تعالى وأراد بقوله مطرنا بنوء كذا، أي في وقت كذا وهو هذا النوء الفلاني، فإن ذلك جائز، أي أن الله تعالى قد أجرى العادة أن يأتي المطر في هذه الأوقات. ومثل ذلك روي عن أبي منصور. وفي بعض نسخ الإصلاح لابن السكيت: ما بالبادية أنوأ منه، أي أعلم بالأنواء منه ولا فعل له. وهذا أحد ما جاء من هذا الضرب من غير أن يكون له فعل وإنما هو كأحنك الشاتين وأحنك البعيرين، على الشذوذ، أي من بابهما، أي أعظمهما حنكا. ووجه الشذوذ أن شرط أفعل التفضيل أن لا يبنى إلا من فعل وقد ذكر ابن هشام له نظائر، قاله شيخنا. وناء بصدره: نهض. وناء إذا بعد، كنأى، مقلوب منه، صرح به كثيرون، أو لغة فيه، أنشد يعقوب:
  أقول وقد ناءت بهم غربة النوى                      نوى خيتعور لا تشـط ديارك وقال ابن بري: وقرأ ابن عامر  أعرض وناء بجانبه  على القلب، وأنشد هذا البيت، واستشهد الجوهري في هذا الموضع بقول سهم بن حنظلة:
  من إن رآك غنيا لان جانبه                      وإن رآك فقيرا ناء واغتربا قال ابن المكرم: ورأيت بخط الشيخ الصلاح المحدث رحمه الله أن الذي أنشده الأصمعي ليس على هذه الصورة، وإنما هو:
  إذا افتقرت نأى واشتد جانبه                      وإن رآك غنيا لان واقتربا وناء الشيء واللحم يناء أي كيخاف، والذي في النهاية والصحاح والمصباح ولسان العرب ينيء مثل يبيع، نيئا مثل بيع فهو نيء بالكسر مثل نيع بين النيوء بوزن النيوع والنيوأة وكذلك نهئ اللحم وهو بين النهوء أي لم ينضج أو لم تمسه نار، كذا قاله ابن المكرم، هذا هو الأصل، وقيل إنها يائية أي يترك الهمز ويقلب ياء، فيقال ني مشددا، قال أبو ذؤيب:
  عقار كماء الني ليست بخمطة                      ولا خلة يكوي الشروب شهابها
  شهابها: نارها وحدتها وذكرها هنا وهم للجوهري قال شيخنا: لا وهم للجوهري، لأنه صرح عياض وابن الأثير والفيومي وابن القطاع وغيرهم بأن اللام همزة، وجزموا به ولم يذكروا غيره، ومثله في عامة المصنفات، وإن أريد أنه يائية العين فلا وهم أيضا لأنه إنما ذكره بعد الفراغ من مادة الواو. قلت: وهو صنيع ابن المكرم في لسان العرب. واستناءه: طلب نوأه كما يقال سام برقه أي عطاءه، وقال أبو منصور: الذي يطلب رفده، ومنه المستناء بمعنى المستعطى الذي يطلب عطاؤه، قال ابن أحمر:
  الفاضل العادل الهادي نقيبتـه                      والمستناء إذا ما يقحط المطر وناوأه مناوأة ونواء ككتاب: فاخره وعاداه يقال: إذا ناوأت الرجال فاصبر، وربما لم يهمز وأصله الهمز، لأنه من ناء إليك ونؤت إليه، أي نهض إليك ونهضت إليه، قال الشاعر:
  إذا أنت ناوأت الرجال فلم تنـؤ                      بقرنين غرتك القرون الكوامل
  ولا يستوي قرن النطاح الذي به                      تنوء وقرن كلما نـؤت مـائل والنواء والمناوأة: المعاداة، وفي الحديث في الخيل  ورجل ربطها فخرا ورياء ونواء لأهل الإسلام  أي معاداة لهم، وفي حديث آخر:  لا تزال طائفة من أمتي ظاهرين على من ناوأهم  أي ناهضهم وعاداهم، ونقل شيخنا عن النهاية أنه من النوى، بالقصر، وهو البعد، وحكى عياض فيه الفتح والقصر، والمعروف أنه مهموز، وعليه اقتصر أبو العباس في الفصيح وغيره ونقل أيضا عن ابن درستويه أنه خطأ من فسر ناويت بعاديت، وقال: إنما معناه مانعت وغالبت وطالبت، ومنه قيل للجارية الممتلئة اللحيمة إذا نهضت قد ناءت وأجاب عنه شيخنا بما هو مذكور في الشرح. والنوء: النبات، يقال: جف النوء، أي البقل، نقله ابن قتيبة في مشكل القرآن، وقال: هو مستعار، لأنه من النوء يكون.

### Türkçe

**ناء** yüküyle **ينوء** **نوأ** ve **تنواء** (üstteki ikilinin فتح’ıyla), القياس üzere uzatılmış: mutlak olarak kalktı; ve denildi: çabayla ve meşakkatle kalktı. el-Hârisî dedi ki:
  “Onlara dedik: İşte o, eğer bir dönüşten sonra (olursa),                      bırakır (geride) öldürülmüşleri; onun **نوؤها**’sı gevşek (kalmış).”

Ve denilir: **ناء بالحمل**; onunla ağırlaşmış olarak kalktığı zaman. Ve **ناء به الحمل**; onu ağırlaştırdığı ve onu düşmeye meylettirdiği zaman; sanki **أناءه** (onu ağırlaştırdı) **مثل أناعه** (onu ağırlaştırdı) gibidir; nitekim “**ذهب به**” ve “**أذهبه**” denildiği gibi, anlamca (aynıdır). Ve kadın, kalçası sebebiyle **تنوء** eder; yani onu ağırlaştırır. Ve o, kalçasıyla **تنوء** eder; yani onunla ağırlaşmış olarak kalkar. Ve Yüce Allah dedi:  **ما إن مفاتحه لتنوء بالعصبة أولي القوة**  yani onları ağırlaştırır; anlam: onun anahtarları, **ب**’siz olarak, **تنوء** eder **بالعصبة**; yani ağırlığından onları meylettirir; **ب**’yi dahil ettiğinde “**تنوء بهم**” dersin. el-Ferrâ dedi: “**لتنيء العصبة**”: onu ağırlaştırır. Ve dedi:
  “Ben, senin ciddiyetinle, borçluyu ödemem;                      ödeme vakti gelse de ve ciğerim ona yumuşamasa da;
  ancak sağlam bir asa (vardır ki), sancağıyla uçtu;                      onun darbesi, avuç ve pazuyu **تنوء** eder.”
  yani onun darbesi avuç ve pazuyu ağırlaştırır.

Ve denildi: **ناء** falan kimse; ağırlaştığı ve düştüğü zaman; o, zıttır; bunu İbnü’l-Mükerrem ve başkaları açıkça söyledi. Ve daha önce **س و أ**’da onların “**ما ساءك وناءك**” sözleri geçti; elifin atılmasıyla; çünkü **ساءك**’a tâbidir; nitekim Araplar dedi: “Yemek yedim; bana **هنأني** ve **مرأني** oldu”; ve onun anlamı, tek başına getirildiğinde: **أمرأني**. Sonra, içinde elif olmayan şeye tâbi kılındığı için ondan elif silindi; ve anlamı: “Seni kötüleyen ve seni **أناءك** eden (şey).” Ve dediler: “Onun için bende, onu kötüleyen ve onu **ناءه** eden (şey) vardır”; yani onu ağırlaştıran; ve “onu kötüleyen” ve “onu **ينوءه** eden” (şey). Ancak **ناءه** dedi; hâlbuki o geçişli olmaz; **ساءه** sebebiyle ve sözün ikizlenmesi için; Lisânü’l-ʿArab’da böyledir.

Ve **النوء**: batmaya meylettiği zaman yıldız; bazı nüshalarda: kaybolmaya. Çoğulu: **أنواء** ve **نوآن**; **عبد** ve **عبدان**, **بطن** ve **بطنان** gibi. Hassân b. Sâbit (Allah ondan razı olsun) dedi ki:
  “Yesrib bilir ki biz, onda,                      yağmur kıtlaştığında, onun **نوآنها**’sıyız.”

Veya o, fecr ile birlikte batıda menzillerden yıldızın düşmesidir ve onun gözcüsünün doğmasıdır; o, ona karşılık gelen başka bir yıldızdır; her gece, on üç güne kadar, doğuda hemen o saatinde (doğar). Ve böylece, yılın bitimine kadar onlardan her yıldız; **الجبهة** hariç; çünkü onun için on dört gün vardır. Böylece hepsi, yılın bitimiyle biter. Lisânü’l-ʿArab’da: Ona **نوء** adı verildi; çünkü batan düştüğünde doğan **ناء** etti; ve o doğuş, **النوء**dur. Bazıları **النوء**’u düşüş yapar; sanki zıt anlamlılardandır. Ebû ʿUbeyd dedi: **النوء**’da onun düşüş olduğu, ancak bu yerde işitildi. Ve Araplar yağmurları, rüzgârları, sıcağı ve soğuğu, onlardan düşene nispet ederdi. el-Asmaʿî dedi: onlardan doğana, onun saltanatında; böylece der: “**مطرنا بنوء كذا**”. Ebû Hanîfe dedi: “**نوء النجم**: sabahleyin, yıldızlar parlamaya yöneldiğinde, onunla idrak ettiği ilk düşüştür; ve bu, yayılmış fecrin beyazlığındadır.” Tehzîb’de: **ناء النجم ينوء نوءا**; düştüğü zaman. Ebû ʿUbeyd dedi: **الأنواء** yirmi sekiz yıldızdır; onun teki **نوء**dur. Ve doğan, doğuda **ناء** etti; **ينوء نوءا**; yani kalktı ve doğdu; ve o kalkış, **النوء**dur; böylece yıldız onunla adlandırıldı. Ve aynı şekilde, ağırlık ve yavaşlıkla kalkan her kalkıcı, kalkışında **ينوء** eder. Ve **النوء** düşüş de olabilir. Zü’r-Rumme dedi ki:
  “Arka tarafıyla **تنوء** eder; böylece kalkışı ağırlaşır;                      ve yavaşça yürür; yakından (bakınca) seni hayrete düşürür.”
  “Arka tarafı”: kalçasıdır; büyüklüğü ve sağrılarındaki etin çokluğu sebebiyle onu yere doğru **تنيئها** eder.

Ve yıldız **ناء** etti, **نوءا**; ve **استناء** etti; ve sonuncusu **استنأى** (kalb ile). Dedi ki:
  “Çeker ve **يستنئي** bir yükselişi; sanki o,                      ses gürleyince, süt sağan bir inek (gibi).”

Ebû Hanîfe dedi: “**استناءوا الوسمي**”: ona baktılar; aslı **النوء**’dandır; böylece hemzeyi öne aldı. Lisânü’l-ʿArab’da: Şemmer dedi: Araplar bütün yıldızlarla **تستنيء** etmez; ancak **الأنواء**’dan bazılarıyla anılır; ve onlar, şiirlerinde ve sözlerinde bilinir. İbnü’l-Aʿrâbî derdi: “Onunla birlikte yağmur olmadıkça **نوء** olmaz; yoksa **نوء** yoktur.” Ebû Mansûr dedi: Yağmurun ilki **الوسمي**’dir; ve onun **أنواء**’sı iki son **العرقوتان**’dır; onlar **الفرغ المؤخر**’dür; sonra **الشرط**; sonra **الثريا**; sonra kışlık; ve onun **أنواء**’sı **الجوزاء**’dır; sonra iki **الذراعان** ve onların saçılması; sonra **الجبهة**; ve o, kışlığın sonu ve ılıklığın ve yazlığın başıdır; sonra yazlık; ve onun **أنواء**’sı **السماكان الأعزل** ve **الرقيب**’dir. Ve iki **السماكان** arası yazdır; o, yaklaşık kırk gündür. Sonra **الحميم**; onun **نوء**’u yoktur. Sonra sonbaharlık; ve onun **أنواء**’sı iki **النسران**’dır; sonra **الأخضر**; sonra kovanın iki ilk **عرقوتا**’sı; ve onlar **الفرغ المقدم**’dir. Dedi: **الوسمي**’den **الدفئي**’ye kadar her yağmur bahardır.

Hadiste:  **من قال سقينا بالنجم فقد آمن بالنجم وكفر بالله**. ez-Zeccâc dedi: Kim “**مطرنا بنوء كذا**” der ve vakti kasteder, yıldızın fiiline kastetmezse, bu —Allah daha iyi bilir— caizdir; nitekim ʿUmer (Allah ondan razı olsun)dan geldi: musallâda yağmur duası yaptı, sonra ʿAbbâs’a seslendi: “**كم بقي من نوء الثريا?**” O dedi: “Onu bilen âlimler, onun düşüşünden sonra ufukta yedi (gece) boyunca enlemesine durduğunu iddia ederler.” Allah’a yemin olsun, o yedi geçmeden insanlara yağmur yağdı. Umer ancak şunu kastetti: “Âdetin, tamamlandığında Allah’ın yağmur getirdiği vakitten ne kadar kaldı?” İbnü’l-Esîr dedi: Yağmuru Allah Teâlâ’nın fiilinden yapan ve “**مطرنا بنوء كذا**” sözüyle “şu vakitte; ve o falan **النوء** vaktinde”yi kasteden kimseye gelince, bu caizdir; yani Allah Teâlâ, âdeti bu vakitlerde yağmurun gelmesi üzere yürütmüştür. Bunun benzeri Ebû Mansûr’dan rivayet edildi.

İbnü’s-Sikkît’in **الإصلاح**’ının bazı nüshalarında: “Çölde ondan daha **أنوأ** yoktur”; yani ondan daha **أعلم بالأنواء** (en bilgili)dir; ve onun fiili yoktur. Bu, bu türden gelenlerden biridir; onun fiili olmadığı hâlde; ancak o, iki koyunun **أحنك**’ı ve iki devenin **أحنك**’ı gibidir; şâz olarak; yani onların babından; yani ikisinin en çok damaklısı. Şâzlığın yönü: **أفعل التفضيل** şartı, ancak fiilden bina edilmesidir; hâlbuki İbn Hişâm onun için benzerler zikretti; bunu şeyhimiz söyledi.

Ve **ناء بصدره**: kalktı. Ve **ناء**; uzaklaştığı zaman; **كنأى** gibi; ondan çevrilmiştir; bunu birçokları açıkça söyledi; yahut onda bir dildir. Yaʿkûb inşâd etti:
  “Derim; ve onlarla birlikte uzaklığın gurbeti **ناءت** etti:                      ‘Ey **نوى خيتعور**, diyarların uzaklaşmasın!’”

İbn Berrî dedi: İbn ʿÂmir, **أعرض وناء بجانبه**’yi kalb üzere okudu; ve bu beyti inşâd etti. Cevherî bu yerde, Sehm b. Hanzala’nın sözüyle istişhâd etti:
  “Kim seni zengin görürse yanı yumuşar;                      ve kim seni fakir görürse **ناء** eder ve uzaklaşır.”

İbnü’l-Mükerrem dedi: Şeyh es-Salâh el-muhaddis (Allah ona rahmet etsin)in hattıyla gördüm ki el-Asmaʿî’nin inşâd ettiği, bu suret üzere değildir; ancak o şöyledir:
  “Fakirleştiğinde **نأى** eder ve yanı sertleşir;                      ve seni zengin görürse yumuşar ve yaklaşır.”

Ve **ناء** şey (ve) et, **يناء**; yani “korkar gibi”. Ve **النهاية**’de, **الصحاح**’ta, **المصباح**’ta ve Lisânü’l-ʿArab’da: **ينيء**; “satar gibi”; **نيئا** “satış gibi”; böylece o, kesre ile **نيء**’dir; “**نيع**” gibi; **النيوء** içinde; **النيوع** vezninde; ve **النيوأة** içinde. Ve aynı şekilde **نهئ** et; o, **النهوء** içinde; yani pişmedi yahut ona ateş dokunmadı. İbnü’l-Mükerrem bunu böyle söyledi; bu asıldır. Ve denildi: o, yâîdir; yani hemze terk edilir ve yâ’ya çevrilir; böylece şeddeli olarak **ني** denir. Ebû Züeyb dedi ki:
  “**الني** suyu gibi bir içki; ekşi değildir;                      ve bir sirke değildir; içenin boğazını onun alevi yakar.”
  “Alevi”: onun ateşi, şiddeti.

Cevherî için burada “vehim” zikri, şeyhimize göre vehimdir. Şeyhimiz dedi: Cevherî için vehim yoktur; çünkü ʿIyâd, İbnü’l-Esîr, el-Feyyûmî, İbnü’l-Kattâʿ ve başkaları, lâmın hemze olduğunu açıkça söyledi ve bununla kesin hüküm verdiler; başka bir şey zikretmediler; ve bunun benzeri, musannefâtın çoğundadır. Eğer “aynı yâîdir” kastedilirse, yine vehim yoktur; çünkü o, ancak vav maddesini bitirdikten sonra onu zikretti. Dedim: Bu, İbnü’l-Mükerrem’in Lisânü’l-ʿArab’daki işidir.

Ve **استناءه**: onun **نوأ**’unu talep etti; nitekim “**سام برقه**” denildiği gibi; yani onun bağışı. Ebû Mansûr dedi: Onun ihsanını isteyen. Ve ondan **المستناء**; **المستعطى** anlamında; yani bağışı istenen. İbn Ahmer dedi ki:
  “Faziletli, adil, hidayet edici; onun tabiatı temizdir;                      ve yağmur kıtlaştığında **المستناء** (olan).”

Ve **ناوأه**; **مناوأة** ve **نواء** (kitap gibi): onunla övünüşte yarıştı ve ona düşmanlık etti. Denilir: “Erkeklerle **ناوأت** ettiğinde sabret.” Bazen hemzelenmez; aslı hemzedir; çünkü “**ناء إليك**” ve “**نؤت إليه**”dendir; yani sana doğru kalktı ve ona doğru kalktım. Şair dedi ki:
  “Eğer sen erkeklerle **ناوأت** ettin de **تنؤ** etmedinse,                      olgun boynuzlar seni aldattı.
  Boynuz tokuşturanın boynuzu eşit olmaz; onunla                      sen **تنوء** edersin; ve her ne zaman **نؤت** etsen, o meyledicidir.”

Ve **النواء** ve **المناوأة**: düşmanlıktır. Hadiste, atlar hakkında:  **ورجل ربطها فخرا ورياء ونواء لأهل الإسلام**  yani onlara düşmanlık. Başka bir hadiste:  **لا تزال طائفة من أمتي ظاهرين على من ناوأهم**  yani onlarla çarpışan ve onlara düşmanlık eden. Şeyhimiz, **النهاية**’den nakletti: o, **النوى**’dandır; kısaltma ile; ve o, uzaklıktır. ʿIyâd onda fethi ve kısaltmayı nakletti. Bilinen, onun hemzeli olduğudur; ve Ebû’l-ʿAbbâs **الفصيح**’ta ve başkasında bununla yetindi. Ve ayrıca İbn Düresteveyh’ten nakletti ki “**ناويت**”i “düşmanlık ettim” diye tefsir eden hatadır. Dedi: Ancak anlamı: engelledim, galip gelmeye çalıştım ve talep ettim. Ve ondan, dolgun etli cariyeye, kalktığında: “**قد ناءت**” denildi. Şeyhimiz buna, şerhte zikredilenle cevap verdi.

Ve **النوء**: bitkidir. Denilir: “**جف النوء**”; yani ot. İbn Kuteybe bunu **مشكل القرآن**’da nakletti. Ve dedi: O, ödünçtür; çünkü o, **النوء**’dan olur.
