# نوش — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%88%D8%B4/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D9%88%D8%B4/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نوش](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%88%D8%B4.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: نوش

نَاشَهُ
1 نَاشَهُ ذ , aor. يَنُوشُ, (S, A, Msb,) inf. n. نَوْشٌ, (S, A, Msb, K,) He took it, or reached it, absolutely, or with the hand, or with the extended hand; (S, A, Msb, K;) as also ↓ تناوشهُ, (A, TA,) inf. n. تَنَاوُشٌ; (S, Mgh, Msb, K;) and ↓ انتاشهُ, (A, TA,) inf. n. اِنْتِيَاشٌ: (S, K:) it is also written with ء; (A, K, TA, in art. نأش;) and so is تَنَاوُشٌ. (Msb, and K in art. نأش.) And He took him, or reached him, to seize his beard, or his head. (ISk, S.) You say, نَاشَهُ نَوْشَةً خَفِيفَةً [He reached him with a feeble, or slight reach, with his spear or the like]. (A.) And الرِّمَاحُ تَنُوشُهُ The spears reach him: occurring in a poem of Dureyd Ibn-Es-Simmeh. (TA.) And الظِّبَآءُ تَنُوشُ الأَرَاكَ [The antelopes reach and take with their mouths of the trees called اراك]; as also ↓ تَنْتَاشُهُ. (A.) And النَّاقَةُ تَنُوشُ بِفِيَها الحَوْضَ [The she-camel reaches and takes with her mouth of the water of the drinking-trough]. (TA.) A poet says, (ISk, S,) namely, Gheylلn Ibn- Horeyth Er-Raba'ee, (TA,)
فَهْىَ تَنُوشُ الحَوْضَ نَوْشًا مِنْ عَلَا
نَوْشًا بِهِ تَقْطَعُ أَجْوَازَ الْفَلَا
 And she reaches and takes of the drinking-trough, from above it, a copious draught by means of which she traverses [the middles of the] waterless deserts without needing other water. (S.) You say also, نُشْتُ مِنَ الطَّعَامِ شَيْئًا I obtained somewhat of the food. (TA.) And الوَصِيَّةُ نَوْشٌ مِنَ المَعْرُوفِ [The testament is a means of an attaining of benefit]: i. e., the testator gives [for يَتَنَاوَلُ in my original I read يُنَاوِلُ] to the legatee without diminishing his property [during his own life]. (TA.) And it is said in the Kur, [xxxiv. 51,] مِنْ مَكَانٍ بَعِيدٍ ↓ وَأَنَّى لَهُمُ التَّنَاوُشُ meaning, [But how shall] the attaining of belief [be possible to them from a distant place, i. e.,] in the world to come, when they have disbelieved in him [namely Mohammad] in the present world? in which passage some read [التَّنَاؤُشُ,] with ء. (S.) [See art. نأش.] Accord. to Ibn-'Abbلd, in this instance, ↓ التناوش signifies Returning. (K, * TA.) And 'ءïsheh said of her father, الدِّينَ بِنَعْشِهِ اِيَّاهُ ↓ فَانْتَاشَ And he restored the religion, and laid hold upon it and took it from the abyss into which it had fallen; [by his exalting it;] in which instance, also, the verb is sometimes pronounced with ء. (TA.) ― -b2- نَاشَ بِهِ, aor. as above, He clung, or clave, to him, or it. (TA.) -A2- نُشْتُهُ خَيْرًا, (Lth, S,) inf. n. نَوْشٌ, (Lth,) I made him to attain good; (Lth, S;) and شَرًّا evil. (Lth.)

نَاوَشُوهُمْ بِالرِّمَاحِ
3 نَاوَشُوهُمْ بِالرِّمَاحِ ذ , [inf. n. مُنَاوَشَةٌ, They reached, or thrust, them with the spears, in near, but not close, conflict, being in like manner reached, or thrust, by them,] (A, Mgh,) is from تَنَاوُشٌ in the first of the senses assigned to it above: (Mgh:) مُنَاوَشَةٌ, in conflict, is the reaching one another [with spears or other weapons] (ISk, S, K) when the two parties are near [but not close]: (ISk, S, TA) and is like مُهَاوَشَةٌ, i. e., conflicting. (TA.) See also 6. ― -b2- ناوش الشَّىْءَ He mixed with [or engaged in] the thing. (IAar.)

6 تَنَاْوَشَ see 1, in three places. ― -b2- تَنَاوَشُوهُمْ بِالرِّمَاحِ They [reached or] thrust them with the spears, [in near, but not close, conflict,] being in like manner [reached or] thrust by them: (Msb:) تَنَاوُشٌ is the reaching one another with the spears [or other weapons] when the two parties are not close together. (TA.) See also 3.

8 اِنْتَوَشَ see 1, in three places. ― -b2- انتاشهُ also signifies he caused him to come, or go, forth (K, TA) from a place of destruction: or he took, led, or drew, him forth therefrom: (TA:) and he saved him, or rescued him, from destruction. (A, * TA.)

نَوُوشٌ
نَوُوشٌ ذ Strong: (K:) a man possessing might, or strength, courage, valour, or prowess: (S, TA:) as also نَؤُوشٌ, q. v. (TA.) [In two copies of the S, I find the latter only, with ء].

### Türkçe

**نَاشَهُ**
1 **نَاشَهُ** ذ , muzâri‘ **يَنُوشُ**, (S, A, Msb,) mastar ismi **نَوْشٌ**, (S, A, Msb, K,) Onu aldı, yahut ona ulaştı; mutlak olarak, yahut elle, yahut uzatılmış elle; (S, A, Msb, K;) ve yine ↓ **تناوشهُ**, (A, TA,) mastar ismi **تَنَاوُشٌ**; (S, Mgh, Msb, K;) ve ↓ **انتاشهُ**, (A, TA,) mastar ismi **اِنْتِيَاشٌ**: (S, K:) hemze ile de yazılır; (A, K, TA, madde **نأش**’te;) ve **تَنَاوُشٌ** da böyledir. (Msb, ve K, madde **نأش**’te.) Ve onun sakalını yahut başını yakalamak için onu aldı, yahut ona ulaştı. (ISk, S.) Şöyle dersin: **نَاشَهُ نَوْشَةً خَفِيفَةً** [Ona zayıf, yahut hafif bir erişişle, mızrağıyla veya benzeriyle ulaştı]. (A.) Ve **الرِّمَاحُ تَنُوشُهُ** Mızraklar ona ulaşır: Düreyd İbn-Es-Simmeh’in bir şiirinde vâki olmuştur. (TA.) Ve **الظِّبَآءُ تَنُوشُ الأَرَاكَ** [Ceylanlar **اراك** denilen ağaçlardan ağızlarıyla ulaşıp alırlar]; ve yine ↓ **تَنْتَاشُهُ**. (A.) Ve **النَّاقَةُ تَنُوشُ بِفِيَها الحَوْضَ** [Dişi deve, ağzıyla yalak suyuna ulaşıp alır]. (TA.) Bir şair der ki, (ISk, S,) yani Geylân İbn-Hureys er-Rabâ‘î, (TA,)
فَهْىَ تَنُوشُ الحَوْضَ نَوْشًا مِنْ عَلَا
نَوْشًا بِهِ تَقْطَعُ أَجْوَازَ الْفَلَا
Ve o, yalağın üstünden, onunla susuz çöllerin ortalarını başka suya ihtiyaç duymaksızın katettiği bol bir yudumu yalağından ulaşıp alır. (S.) Yine şöyle dersin: **نُشْتُ مِنَ الطَّعَامِ شَيْئًا** Yiyecekten bir şey elde ettim. (TA.) Ve **الوَصِيَّةُ نَوْشٌ مِنَ المَعْرُوفِ** [Vasiyet, iyiliğe erişmenin bir vasıtasıdır]: yani vasiyet eden, malını [kendi hayatı sırasında] eksiltmeksizin, vasiyet edilene verir [aslî nüshamda **يَتَنَاوَلُ** yerine **يُنَاوِلُ** okurum]. (TA.) Ve Kur’ân’da [xxxiv. 51] şöyle denilmiştir: **مِنْ مَكَانٍ بَعِيدٍ** ↓ **وَأَنَّى لَهُمُ التَّنَاوُشُ**; mânâsı: [Fakat] uzak bir yerden iman etmeye erişmek onlara nasıl mümkün olur? yani âhirette, hâlbuki dünyada ona [yani Muhammed’e] küfretmişlerdir; bu pasajda bazıları **التَّنَاؤُشُ** diye, hemze ile okur. (S.) [Bkz. madde **نأش**.] İbn-‘Abbâd’a göre, bu örnekte ↓ **التناوش** “dönüş” mânâsına gelir. (K, * TA.) Ve ‘Âişe babası hakkında şöyle dedi: **الدِّينَ بِنَعْشِهِ اِيَّاهُ** ↓ **فَانْتَاشَ** Ve dini iade etti; ve ona yapışıp onu, içine düşmüş olduğu uçurumdan tutup aldı; [onu yüceltmesiyle;] bu örnekte de fiil bazen hemze ile telaffuz olunur. (TA.) ― -b2- **نَاشَ بِهِ**, muzâri‘ yukarıdaki gibi, Ona yahut ona yapıştı, tutundu. (TA.) -A2- **نُشْتُهُ خَيْرًا**, (Lth, S,) mastar ismi **نَوْشٌ**, (Lth,) Ona hayra eriştirdim; (Lth, S;) ve **شَرًّا** şerre. (Lth.)

**نَاوَشُوهُمْ بِالرِّمَاحِ**
3 **نَاوَشُوهُمْ بِالرِّمَاحِ** ذ , [mastar ismi **مُنَاوَشَةٌ**, Mızraklarla onlara ulaştılar, yahut onları dürttüler; yakın fakat bitişik olmayan çarpışmada; kendileri de aynı şekilde onlar tarafından ulaşılıp dürtülürken,] (A, Mgh,) yukarıda ona verilen mânâların birincisindeki **تَنَاوُشٌ**’dandır: (Mgh:) **مُنَاوَشَةٌ**, çarpışmada, iki taraf yakın [fakat bitişik değil] iken birbirine [mızraklarla veya başka silahlarla] ulaşmaktır. (ISk, S, K) (ISk, S, TA) ve **مُهَاوَشَةٌ** gibidir; yani çarpışma. (TA.) 6’ya da bak. ― -b2- **ناوش الشَّىْءَ** Şeyle karıştı [yahut şeyle meşgul oldu]. (IAar.)

6 **تَنَاْوَشَ** 1’e bak, üç yerde. ― -b2- **تَنَاوَشُوهُمْ بِالرِّمَاحِ** Mızraklarla onlara [ulaştılar yahut] onları dürttüler, [yakın fakat bitişik olmayan çarpışmada,] kendileri de aynı şekilde [ulaşılıp yahut] dürtülürken: (Msb:) **تَنَاوُشٌ**, iki taraf birbirine bitişik değilken mızraklarla [veya başka silahlarla] birbirine ulaşmaktır. (TA.) 3’e de bak.

8 **اِنْتَوَشَ** 1’e bak, üç yerde. ― -b2- **انتاشهُ** ayrıca şu mânâya gelir: onu helâk yeri olan bir yerden çıkardı (K, TA): yahut onu oradan aldı, götürdü, yahut çekip çıkardı: (TA:) ve onu helâkten kurtardı, yahut onu helâkten çekip kurtardı. (A, * TA.)

**نَوُوشٌ**
**نَوُوشٌ** ذ Güçlü: (K:) kudret, yahut kuvvet, cesaret, yiğitlik, yahut kahramanlık sahibi bir adam: (S, TA:) ve yine **نَؤُوشٌ**, bkz. (TA.) [S’nin iki nüshasında, ikincisini yalnız bulurum, hemze ile].
