# نوط — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%88%D8%B7/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D9%88%D8%B7/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [نوط](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%88%D8%B7.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: نوط

ناطَ الشيءَ يَنوطُهُ نَوْطاً، أي علّقه. والنَوْطُ: جُلَّةٌ صغيرة فيها تمر تُعَلَّق من البعير. قال النابغة الذبياني يصف قطاةً.

حَذَّاءُ مُدْبِرَةً سَـكَّـاءُ مُـقْـبِـلَةًللماء في النَحْرِ منها نَوْطَةٌ عَجَبُ
والنَوْطَةُ: ورمٌ في نحر البعير وأرْفاغِهِ يقال نِيطَ البعير، إذا أصابه ذلك. والنَوْطَة: الحِقْدُ. قال ابن أحمر:
ولا عِلْمَ لي ما نَوْطَةٌ مُسْتَكِـنّةٌولا أيُّ من عادَيْتُ أسْقى سِقائِيا
والنَوْطُ: ما بين العَجُزِ والمَتْن. وكلُّ ما عُلِّقَ من شيء فهو نَوْطٌ. وفي المثل: "عاطٍ بغير أنْواطٍ"، أي يتناول وليس هناك شيءٌ معلَّقٌ. وهذا نحو قولهم: كالحادي وليس له بعيرٌ. والأنْواطُ: المَعاليقُ. والأنْواطُ: ما نُوِّطَ على البعير إذا أوقِرَ. والتَنْواطُ: ما يُعَلَّق من الهودج يُزَيَّنُ به. ويقال نَوْطَةٌ من طلح، كما يقال عيصٌ من سدرٍ، وأيكةٌ من أثلٍ. وانْتاطَ، أي بَعُدَ. وفلانٌ منِّي مَناطَ الثريا، أي في البُعد. ونِياطُ المَفازة: بُعدُ طريقها، فكأنَّها نيطَتْ بمفازةٍ أخرى لا تكاد تنقطع. والنِياطُ: عِرْقٌ عُلِّق به القلبُ من الوَتينِ، فإذا قطع مات صاحبه. وهو النَيْطُ أيضاً. ومنه قولهم: "رماه الله بالنَيْطِ"، أي بالموت. ويقال للأرنب: مُقَطَّعَةُ النِياطِ، كما قالوا: مقِطَّعةُ الأسحارِ. ونياطُ القوسِ: مُعَلَّقها. والنائطُ: عرقٌ في الصُلب ممتدٌّ يُعالج المصفورُ بقطعه. والتَنَوُّطُ: طائرٌ، ويقال أيضاً التُنَوِّطُ. قال الأصمعي: إنَّما سمِّي تَنَوُّطاً لأنه يدلِّي خيوطاً من شجرةٍ ثم يفرّخ فيها، الواحدة تَنَوُّطَةٌ.

### Türkçe

**ناطَ** şeyi **يَنوطُهُ** **نَوْطاً**; yani onu astı. Ve **النَوْطُ**: içinde hurma bulunan, deveden asılan küçük bir çuvaldır. Nâbiga ez-Zübyânî bir yaban güvercinini vasfederek dedi:

حَذَّاءُ مُدْبِرَةً سَـكَّـاءُ مُـقْـبِـلَةً
للماء في النَحْرِ منها **نَوْطَةٌ** عَجَبُ

Ve **النَوْطَةُ**: devenin boğazında ve koltuk altlarında bir şişliktir; ona bu isabet ettiğinde “**نِيطَ** deve” denir. Ve **النَوْطَة**: kindir. İbn Ahmer dedi:

ولا عِلْمَ لي ما **نَوْطَةٌ** مُسْتَكِـنّةٌ
ولا أيُّ من عادَيْتُ أسْقى سِقائِيا

Ve **النَوْطُ**: sağrı ile sırt arasıdır. Ve bir şeyden her ne asılmışsa o **نَوْطٌ**tur. Ve meselde: “عاطٍ بغير **أنْواطٍ**”, yani alır, hâlbuki asılı bir şey yoktur. Bu, onların şu sözü gibidir: deveci gibi, hâlbuki onun devesi yoktur. Ve **الأنْواطُ**: asılı şeylerdir. Ve **الأنْواطُ**: deve yükletildiğinde deve üzerine asılan şeydir. Ve **التَنْواطُ**: hedeçten asılan, onunla süslenen şeydir. Ve “**نَوْطَةٌ** من طلح” denir; “**عيصٌ** من سدرٍ” ve “**أيكةٌ** من أثلٍ” denildiği gibi. Ve **انْتاطَ**, yani uzaklaştı. Ve falan kimse benden **مَناطَ الثريا**dır; yani uzaklıkta. Ve **نِياطُ المَفازة**: yolunun uzaklığıdır; sanki o, neredeyse kesilmeyen başka bir çöl ile bağlanmış (asılmış) gibidir. Ve **النِياطُ**: kalbin **الوَتينِ**den kendisiyle asılı olduğu bir damardır; kesilirse sahibi ölür. O, **النَيْطُ** dadır. Bundan onların sözü: “رماه الله ب**النَيْطِ**”, yani ölümle. Ve tavşana “**مُقَطَّعَةُ النِياطِ**” denir; “مقِطَّعةُ الأسحارِ” dedikleri gibi. Ve **نياطُ القوسِ**: onun asacağı (askısı)dır. Ve **النائطُ**: belde uzanmış bir damardır; sarılık hastası onun kesilmesiyle tedavi edilir. Ve **التَنَوُّطُ**: bir kuştur; ayrıca **التُنَوِّطُ** da denir. Asmaî dedi: ancak ona **تَنَوُّطاً** adı verildi; çünkü bir ağaçtan iplikler sarkıtır, sonra onun içinde yavrular; bir tanesi **تَنَوُّطَةٌ**dur.
