# نيلوفر (ن-ي-ل-و-ف-ر) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%8A%D9%84%D9%88%D9%81%D8%B1
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%86%D9%8A%D9%84%D9%88%D9%81%D8%B1

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ن - ي - ل - و - ف - ر
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 2 sözlük

## Sözlükler (2)

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%8A%D9%84%D9%88%D9%81%D8%B1/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

النيلوفر، أهمله الجماعة، وهو بفتح النون واللام والفاء، ويقال: النينوفر، بقلب اللام نونا، وهو ضرب من الرياحين ينبت في المياه الراكدة، وهو المسمى عند أهل مصر بالبشنين، ويقوله العوام النوفر، كجوهر، بارد في الثالثة، رطب في الثانية، ملين للصلابات وصالح للسعال وأوجاع الجنب والرئة والصدر، وإذا عجن أصله بالماء وطلي به البهق مرات أزاله، عن تجربة، وإذا عجن بالزفت أزال داء الثعلب، ويتخذ منه شراب فائق، وله خواص ذكرها الحكيم داوود في التذكرة. وقرأت في كتاب سرور النفس للإمام بدر الدين مظفر بن قاضي بعلبك ما نصه: نيلوفر أقسام كثيرة الوجود، منه بالشام، وهو المستعمل في الطيب، ومنه نوع في مصر أزرق، ومزاجه بارد رطب في الثانية وشمه نافع من الأمراض الحارة والكرب، وماؤه كذلك، وشرابه ينفع من السعال والخشونة ووجع الجنب والصدر، ويلين البطن، وقد ذكر صاحب الإرشاد وصاحب الموجز أن شرابه دون الأشربة الحلوة لا يستحيل إلى الصفراء، وهذا عجيب، ودهنه أبرد وأرطب من دهن البنفسج، وليس في الأزهار أبرد وأرطب منه. وذكر الرازي أن شمه مما يضعف النكاح. وشربه مما يقطعه، وهو مع هذا مفرح للقلب نافع للخفقان. انتهى.

##### Türkçe

**النيلوفر**: Cemaat onu ihmal etti; o, **النون** ve **اللام** ve **الفاء**’nın fethasıyladır. Ve denilir ki: **النينوفر**; **اللام**’ı **نونا** çevirerek. Ve o, durgun sularda biten reyhanlardan bir türdür; ve o, Mısır ehli yanında **البشنين** diye adlandırılandır. Avam ona **النوفر** der; **كجوهر** gibi. Üçüncü derecede soğuk, ikinci derecede rutubetlidir; sertlikleri yumuşatıcıdır ve öksürüğe ve yan ağrılarına ve akciğere ve göğse elverişlidir. Kökü su ile yoğrulup onunla **البهق** üzerine defalarca sürülürse onu giderir; tecrübe ile. Ve zift ile yoğrulursa **داء الثعلب**’i giderir. Ondan üstün bir şerbet yapılır. Ve onun, حكيم **داوود**’un **التذكرة**’da zikrettiği hasletleri vardır. Ve İmam Bedrüddin Muzaffer b. Kadı Ba‘lebek’in **سرور النفس** kitabında, lafzı şu olanı okudum: **نيلوفر** çok kısımlardır, varlığı çoktur; ondan Şam’da olan vardır ve o, güzel kokuda kullanılanıdır; ve ondan Mısır’da mavi bir tür vardır. Mizacı ikinci derecede soğuk rutubetlidir; ve koklanması sıcak hastalıklardan ve kederden faydalıdır; suyu da böyledir. Ve şerbeti öksürükten ve pürüzlülükten ve yan ağrısından ve göğüsten fayda verir; ve karnı yumuşatır. Ve **الإرشاد** sahibi ve **الموجز** sahibi zikretti ki: onun şerbeti, tatlı şerbetlerin altında, safraya dönüşmez; ve bu acayiptir. Ve yağı, menekşe yağından daha soğuk ve daha rutubetlidir; ve çiçeklerde ondan daha soğuk ve daha rutubetli olan yoktur. Ve **الرازي** zikretti ki: onun koklanması, nikâhı zayıflatan şeylerdendir. Ve içilmesi, onu kesen şeylerdendir. Ve bununla beraber o, kalp için ferahlatıcıdır, çarpıntıya faydalıdır. Bitti.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%8A%D9%84%D9%88%D9%81%D8%B1/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

نِيلُوفَرٌ
نِيلُوفَرٌ ذ , (Msb,) and نَيْلُوفَرٌ, (Msb, and so in the CK,) or نَيْلَوْفَرٌ, (so in copies of the K, and so accord. to the TA,) or, as some say, نَيْنُوفَرٌ, or نَيْنُوْفَرٌ, (accord. to different copies of the K,) [The nymphوa, or lotus of Egypt and of Syria;] a certain well-known plant; (Msb;) a kind of sweet-smelling plant, which grows in stagnant waters, (K, TA,) called by the people of Egypt بشنين, [i. e. بَشْنِين,] and by the vulgar نَوْفَر; (TA;) [both of which last names are now given in Egypt to the nymphوa lotus, or white lotus, found in the neighbourhoods of Rosetta and Damietta; and the former, also, or perhaps both, to the nymphوa cوrulea, or blue lotus, found in the same parts, and, until within a few years, in a lake on the north of Cairo, called Birket erRatlee, whence I have twice procure roots of this plant:] نيلوفر [written in Persian نِيلْپَرْ and نِيلُوپَرْ and نِيلُوبَرْكْ &c.] is a Persian word (أَعْجَمِيَّةٌ), and is said to be composed of نِيل, [or indigo,] with which one dyes, and the name for a wing, [i. e., پَرْ;] as though “ winged with نِيل [or indigo]; ” because the leaf is as though its two wings were dyed [with indigo]: (Msb:) the plant so called is cold in the third degree, moist in the second degree, emollient, good for cough and for pains of the side and lungs and chest; when its root, or lower part, (أَصْل,) is kneaded with water, and used as a liniment, several times, it removes the disease called البَهَق; and when kneaded with زِفْت, it removes the disease called دَآءُ الثَّعْلَبِ: (K, TA:) an excellent beverage is also prepared from it. (TA.) The imلm Bedred-Deen Mudhaffar, son of the Kلdee of Baalabekk, says, in his book entitled Suroor en-Nefs, that it is of many species; whereof [one or more] in Syria, used in perfume; and a species in Egypt, blue; and that its temperament is cold and moist in the second degree; that the smelling it is useful against hot diseases, and anxiety; and its juice in like manner; and that the beverage prepared from it is useful as a remedy for cough and roughness [of the throat] and pain of the side and chest, and is a laxative. The author of the Irshلd and that of the Moojiz also mention, that the beverage prepared from it is an exception from other sweet beverages inasmuch as it does not become converted into yellow bile, which is wonderful; and its oil is more cold and moist than that of violets; and there is no flower more cold and moist than it. Er-Rلzee, too, says that the smelling it is one of the causes of weakening the generative faculty, and that the beverage is one of the causes of stopping it; [for which purpose, or as an antiaphrodisiac, it is used in the present day by some of the women of Cairo;] notwithstanding which, it rejoices the heart, and is useful for palpitation of the heart. This art. is omitted by J and Sgh and the author of the L. (TA.)

##### Türkçe

**نِيلُوفَرٌ**

**نِيلُوفَرٌ** ذ , (Msb,) ve **نَيْلُوفَرٌ**, (Msb, ve CK’de de böyledir,) yahut **نَيْلَوْفَرٌ**, (K’nın nüshalarında böyledir, ve TA’ya göre de böyledir,) yahut, bazılarının dediği gibi, **نَيْنُوفَرٌ**, yahut **نَيْنُوْفَرٌ**, (K’nın farklı nüshalarına göre,) [Mısır’ın ve Suriye’nin nymphœa’sı, yahut lotusu;] belli, meşhur bir bitki; (Msb;) durgun sularda yetişen, güzel kokulu bir bitki türü, (K, TA,) Mısır halkınca **بشنين**, [yani **بَشْنِين**] diye, avamca ise **نَوْفَر** diye adlandırılır; (TA;) [bu son iki adın ikisi de şimdi Mısır’da Reşîd ve Dimyât civarlarında bulunan nymphœa lotus’a, yahut beyaz lotusa verilir; ve birincisi de, ayrıca, yahut belki ikisi de, aynı yerlerde bulunan nymphœa cœrulea’ya, yahut mavi lotusa; ve birkaç yıl öncesine kadar Kahire’nin kuzeyinde Birket erRatlee denilen bir gölde de bulunurdu; oradan bu bitkinin köklerini iki defa temin ettim:] **نيلوفر** [Farsçada **نِيلْپَرْ** ve **نِيلُوپَرْ** ve **نِيلُوبَرْكْ** vb. diye yazılır] Farsça bir kelimedir (**أَعْجَمِيَّةٌ**), ve **نِيل**’den, [yahut çivitten,] ki onunla boyanır, ve kanat adı [yani **پَرْ**] ile mürekkep olduğu söylenir; sanki “**نِيل** [yahut çivit] ile kanatlı” gibi; çünkü yaprak, sanki iki kanadı boyanmış [çivitle] gibidir: (Msb:) bu adla anılan bitki üçüncü derecede soğuk, ikinci derecede nemli, yumuşatıcıdır; öksürüğe ve yan ağrılarına ve akciğer ve göğüs ağrılarına iyidir; kökü, yahut alt kısmı (**أَصْل**), su ile yoğrulup ve merhem olarak, birkaç defa kullanıldığında, **البَهَق** denilen hastalığı giderir; ve **زِفْت** ile yoğrulduğunda, **دَآءُ الثَّعْلَبِ** denilen hastalığı giderir: (K, TA:) ondan ayrıca mükemmel bir içecek de hazırlanır. (TA.) İmam Bedred-Deen Mudhaffar, Baalabekk Kadısı’nın oğlu, Suroor en-Nefs adlı kitabında der ki: onun birçok türü vardır; bunlardan [bir veya daha fazlası] Suriye’de, güzel koku işinde kullanılır; ve Mısır’da bir türü mavidir; ve onun mizacı ikinci derecede soğuk ve nemlidir; onu koklamanın sıcak hastalıklara ve kaygıya karşı faydalı olduğunu; ve suyunun da aynı şekilde; ve ondan hazırlanan içeceğin öksürüğe ve pürüzlülüğe [boğazın] ve yan ve göğüs ağrısına deva olarak faydalı olduğunu, ve müshil olduğunu. İrshâd’ın müellifi ve Moojiz’in müellifi de zikreder ki, ondan hazırlanan içecek, diğer tatlı içeceklerden istisnadır; zira sarı safraya dönüşmez; bu ise hayret vericidir; ve onun yağı menekşe yağından daha soğuk ve daha nemlidir; ve ondan daha soğuk ve daha nemli hiçbir çiçek yoktur. Er-Râzî de der ki, onu koklamak üreme kuvvetini zayıflatmanın sebeplerinden biridir; ve içecek de onu durdurmanın sebeplerinden biridir; [bu maksatla, yahut şehvet kırıcı olarak, günümüzde Kahire kadınlarından bazılarınca kullanılır;] bununla beraber, kalbi ferahlatır, ve kalp çarpıntısına faydalıdır. Bu madde J ve Sgh ve L’nin müellifi tarafından hazfedilmiştir. (TA.)
